|

شب‌های تهران از خاطرات خوش جوانی تا وحشت میانسالی

نورا حسینی

در دوران دانشجویی، مسافر آخرین اتوبوس خط میدان امام به سمت میدان آرژانتین بودم. سال‌ها در نیمه بهمن‌ماه که جشنواره فیلم فجر آغاز می‌شد، تا نیمه‌های شب در سالن‌های سینمای رسانه، فیلم می‌دیدم و جلسات نقد را پوشش خبری می‌دادم. بعد از فیلم هم با دوستانم بخشی از راه را پیاده می‌آمدیم و حرف می‌زدیم، خبری هم از تاکسی‌های اینترنتی نبود و ترس از شب‌های تهران بی‌معنی بود. آن زمان روز و شب این خیابان‌ها برایم تفاوتی نداشت، حتی شب‌ها را به خاطر خلوتی‌اش ترجیح می‌دادم. شب‌های زیادی از تالار وحدت تا میدان فردوسی پیاده می‌آمدم تا سوار تاکسی‌هایی بشوم که شب‌ها در کنار میدان منتظر مسافر دربستی بودند. اما حالا که آن‌روزها را مرور می‌کنم، گمان می‌کنم در برابر همه خطرات و حوادثی که تهدیدم می‌کرد، دست خدا روی سرم بوده که هنوز می‌توانم از همه شب‌گردی‌های آن‌سال‌ها به خوشی یاد کنم. کمی که سنم بالا رفت و حوزه خبری‌ام هم از سینمایی به اجتماعی تغییر کرد، شب‌های تهران برایم مفهومی دیگر داشت؛ از صبح تا شب با انبوهی از خبرهای تلخ حوادث روبه‌رو بودم. انگار همه آنچه در تاریکی شب پنهان بود را می‌دیدم.
خانه ما در انتهای یک کوچه شیب‌دار بود. تلاش می‌کردم هرگز آمدنم به خانه به حوالی شب نرسد، اما در اندک شب‌هایی که حجم کار زیاد بود و ماندنم در محل کار طولانی می‌شد، زمان گذر از کوچه برایم کابوس بود؛ انگار کوچه کش می‌آمد و از سایه خودم هم می‌ترسیدم. پشت هر ماشین، سایه بی‌قواره‌ای را می‌دیدم که کمین کرده برای آزار عابر تنهایی که از این کوچه خلوت می‌گذرد.
جوان‌تر که بودم یکی از مسیرهای مورد علاقه من برای پیاده‌روی عبور از پارک ساعی و پله‌های کوچه آبشار برای رسیدن به یوسف‌آباد بود که این مسیر هم کم‌نور است و کوچه‌های باریک و خلوتی دارد. بخشی از پارک که درختان قدیمی انبوه و با عرض کمی دارد بیشتر به مخفیگاه خوب می‌ماند. ما هم در زمان نوجوانی آنجا چند نیمکت سیمانی را به نام خودمان کرده بودیم، اما حالا باز هم احساس می‌کنم در این پارک بزرگ که گاهی به‌شدت خلوت می‌شود اگر خدا رحم نکرده بود چه خطرها در کمینم بوده که از آن به سلامتی گذر کردم.
از پل‌های آبشار هم مدتی پیش عبور کردم، باز هم وحشت بود و ترس؛ این فکر که در میانه این پل‌ها ناگهان کسی خفتمان نکند رهایم نمی‌کرد. با اینکه در انتهای کوچه، کلانتری بزرگی است اما این کوچه‌ها پر از احساس ناامنی هستند و بیشتر از همه به خاطر نور کم و درختان زیاد و تورفتگی‌هایی که می‌تواند از چشم سایر عابران پنهان بماند، احساس ناامنی بیشتر است.
یکی دیگر از کابوس‌های من در شب‌های تهران پل عابر مکانیزه‌ای است که اتفاقا در مسیر خانه، یکی از آنها وجود دارد. پل‌های برقی را مسقف کرده‌اند و تا زمانی که پله‌ها تمام شود و به پل برسیم، بارها برمی‌گردم و می‌بینم که آیا کسی پشت من از پله‌ها بالا می‌آید. فردی این پله‌ها را «تونل وحشت» توصیف کرده بود که به نظرم توصیف دقیقی است. چون اگر کسی بخواهد کیفت را بزند یا آزارت دهد، این پله‌ها که از دو طرف پوشیده است و از چشم عابران پنهان مانده مناسب‌ترین مکان است.
من سال‌هاست شب‌ها به تنهایی از خانه بیرون نمی‌روم. شب‌های تهران برای من پر از وحشت است. مدت‌هاست محل زندگی من روزها به‌شدت شلوغ و شب‌ها از زندگی خالی می‌شود. رفتن آدم‌ها از این محله شب‌ها را هولناک‌تر کرده است. خیابان‌های خالی از جمعیت در تاریکی شب می‌تواند بخشی از یک کابوس شبانه باشد. درست مانند چند هفته پیش که پس از پایان کار برای رفتن به خانه ماشین گرفتم. به دلیل محدودیت‌های کرونایی اندکی که از 9 گذشته بود دیگر پرنده در شهر پر نمی‌زد؛ از خلوتی‌های فروردین‌ماه بدتر. آسمان کمی مه‌آلود بود و قرمز، تمام مغازه‌ها بسته بود و جز ماشین ما، یکی، دو ماشین دیگر پشت چراغ قرمز مطهری منتظر بودند. ترس از تهرانِ تاریکِ بی‌جمعیت تا آنجا بود که از آقای راننده خواستم کرایه بیشتری بگیرد و تا زمانی که من به داخل خانه نرفته‌ام آنجا را ترک نکند.
این تجربه من از شب‌های تهران به دلایل زیادی از یک جایی به بعد همراه با ترس است. شاید از زمانی که داشتم از کنار سفارت روسیه پیاده به سمت جمهوری می‌رفتم و ناگهان صدای موتور آمد و من کیفم را در دستان مردی که ترک موتور نشسته بود، دیدم. صدای موتور را تا زمانی که به من نزدیک نشده بودند نشنیدم، اما وقتی کیفم را زدند و بردند صدای گاز موتور بود که توی سرم پیچید. من مدت‌هاست تنها از داخل ماشین به خیابان‌های خلوت شب‌های تهران نگاه کرده‌ام و اگر عابری هم دیده‌ام، نگرانش بوده‌ام که نکند در این تاریکی‌ها که حواس کسی به کسی نیست، آزار ببینند و... .

در دوران دانشجویی، مسافر آخرین اتوبوس خط میدان امام به سمت میدان آرژانتین بودم. سال‌ها در نیمه بهمن‌ماه که جشنواره فیلم فجر آغاز می‌شد، تا نیمه‌های شب در سالن‌های سینمای رسانه، فیلم می‌دیدم و جلسات نقد را پوشش خبری می‌دادم. بعد از فیلم هم با دوستانم بخشی از راه را پیاده می‌آمدیم و حرف می‌زدیم، خبری هم از تاکسی‌های اینترنتی نبود و ترس از شب‌های تهران بی‌معنی بود. آن زمان روز و شب این خیابان‌ها برایم تفاوتی نداشت، حتی شب‌ها را به خاطر خلوتی‌اش ترجیح می‌دادم. شب‌های زیادی از تالار وحدت تا میدان فردوسی پیاده می‌آمدم تا سوار تاکسی‌هایی بشوم که شب‌ها در کنار میدان منتظر مسافر دربستی بودند. اما حالا که آن‌روزها را مرور می‌کنم، گمان می‌کنم در برابر همه خطرات و حوادثی که تهدیدم می‌کرد، دست خدا روی سرم بوده که هنوز می‌توانم از همه شب‌گردی‌های آن‌سال‌ها به خوشی یاد کنم. کمی که سنم بالا رفت و حوزه خبری‌ام هم از سینمایی به اجتماعی تغییر کرد، شب‌های تهران برایم مفهومی دیگر داشت؛ از صبح تا شب با انبوهی از خبرهای تلخ حوادث روبه‌رو بودم. انگار همه آنچه در تاریکی شب پنهان بود را می‌دیدم.
خانه ما در انتهای یک کوچه شیب‌دار بود. تلاش می‌کردم هرگز آمدنم به خانه به حوالی شب نرسد، اما در اندک شب‌هایی که حجم کار زیاد بود و ماندنم در محل کار طولانی می‌شد، زمان گذر از کوچه برایم کابوس بود؛ انگار کوچه کش می‌آمد و از سایه خودم هم می‌ترسیدم. پشت هر ماشین، سایه بی‌قواره‌ای را می‌دیدم که کمین کرده برای آزار عابر تنهایی که از این کوچه خلوت می‌گذرد.
جوان‌تر که بودم یکی از مسیرهای مورد علاقه من برای پیاده‌روی عبور از پارک ساعی و پله‌های کوچه آبشار برای رسیدن به یوسف‌آباد بود که این مسیر هم کم‌نور است و کوچه‌های باریک و خلوتی دارد. بخشی از پارک که درختان قدیمی انبوه و با عرض کمی دارد بیشتر به مخفیگاه خوب می‌ماند. ما هم در زمان نوجوانی آنجا چند نیمکت سیمانی را به نام خودمان کرده بودیم، اما حالا باز هم احساس می‌کنم در این پارک بزرگ که گاهی به‌شدت خلوت می‌شود اگر خدا رحم نکرده بود چه خطرها در کمینم بوده که از آن به سلامتی گذر کردم.
از پل‌های آبشار هم مدتی پیش عبور کردم، باز هم وحشت بود و ترس؛ این فکر که در میانه این پل‌ها ناگهان کسی خفتمان نکند رهایم نمی‌کرد. با اینکه در انتهای کوچه، کلانتری بزرگی است اما این کوچه‌ها پر از احساس ناامنی هستند و بیشتر از همه به خاطر نور کم و درختان زیاد و تورفتگی‌هایی که می‌تواند از چشم سایر عابران پنهان بماند، احساس ناامنی بیشتر است.
یکی دیگر از کابوس‌های من در شب‌های تهران پل عابر مکانیزه‌ای است که اتفاقا در مسیر خانه، یکی از آنها وجود دارد. پل‌های برقی را مسقف کرده‌اند و تا زمانی که پله‌ها تمام شود و به پل برسیم، بارها برمی‌گردم و می‌بینم که آیا کسی پشت من از پله‌ها بالا می‌آید. فردی این پله‌ها را «تونل وحشت» توصیف کرده بود که به نظرم توصیف دقیقی است. چون اگر کسی بخواهد کیفت را بزند یا آزارت دهد، این پله‌ها که از دو طرف پوشیده است و از چشم عابران پنهان مانده مناسب‌ترین مکان است.
من سال‌هاست شب‌ها به تنهایی از خانه بیرون نمی‌روم. شب‌های تهران برای من پر از وحشت است. مدت‌هاست محل زندگی من روزها به‌شدت شلوغ و شب‌ها از زندگی خالی می‌شود. رفتن آدم‌ها از این محله شب‌ها را هولناک‌تر کرده است. خیابان‌های خالی از جمعیت در تاریکی شب می‌تواند بخشی از یک کابوس شبانه باشد. درست مانند چند هفته پیش که پس از پایان کار برای رفتن به خانه ماشین گرفتم. به دلیل محدودیت‌های کرونایی اندکی که از 9 گذشته بود دیگر پرنده در شهر پر نمی‌زد؛ از خلوتی‌های فروردین‌ماه بدتر. آسمان کمی مه‌آلود بود و قرمز، تمام مغازه‌ها بسته بود و جز ماشین ما، یکی، دو ماشین دیگر پشت چراغ قرمز مطهری منتظر بودند. ترس از تهرانِ تاریکِ بی‌جمعیت تا آنجا بود که از آقای راننده خواستم کرایه بیشتری بگیرد و تا زمانی که من به داخل خانه نرفته‌ام آنجا را ترک نکند.
این تجربه من از شب‌های تهران به دلایل زیادی از یک جایی به بعد همراه با ترس است. شاید از زمانی که داشتم از کنار سفارت روسیه پیاده به سمت جمهوری می‌رفتم و ناگهان صدای موتور آمد و من کیفم را در دستان مردی که ترک موتور نشسته بود، دیدم. صدای موتور را تا زمانی که به من نزدیک نشده بودند نشنیدم، اما وقتی کیفم را زدند و بردند صدای گاز موتور بود که توی سرم پیچید. من مدت‌هاست تنها از داخل ماشین به خیابان‌های خلوت شب‌های تهران نگاه کرده‌ام و اگر عابری هم دیده‌ام، نگرانش بوده‌ام که نکند در این تاریکی‌ها که حواس کسی به کسی نیست، آزار ببینند و... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.