|

مجادله ورق فولادی با سامانه جامع تجارت حل نمی‌شود

بنابر اعلام کارگروه تنظیم بازار، تمامي فعالان تجاری در زمینه توزیع و فروش محصولات طویل فولادی مکلف‌اند اطلاعات موجودی اولیه، فروش، صادرات، مصرف و ورود و خروج از انبار کالاهای مذکور خود را صرفا مطابق رویه، در سامانه جامع تجارت ثبت کنند. طبق پیش‌نویسی که مجلس در پی تصویب آن است، کارخانجات لوله و پروفیل نیز باید تمامی فعالیت‌های خود از جمله میزان فروش داخلی و صادرات آن را به ثبت برسانند. این در حالی است که بسیاری معتقدند این موضوع با معافیت این بخش از عرضه در بورس کالا منافات دارد، چراکه عرضه محصولات لوله و پروفیل در بازار سرمایه نیازمند زیرساخت‌های خاصی است که در شراط کنونی فراهم نیست. از سوی دیگر، فعالان حوزه لوله و پروفیل در حالی تقصیر به‌راه‌افتادن بازار سیاه ورق گرم فولادی توسط برخی لوله و پروفیل‌سازان را به گردن عدم شفافیت از سوی فولادسازان می‌اندازند که به عقیده بسیاری از کارشناسان، این موضوع ارتباط چندانی با عدم ارائه آمار دقیق از سوی فولادسازان ندارد و اگر قرار باشد آماری در این زمینه ارائه شود، باید در اختیار سیستم‌های نظارتی و تعزیرات قرار گیرد تا کمربند نظارتی در این حوزه محکم‌تر از قبل شده و بازار سیاه آن برچیده شود.
بنابر اعلام کارگروه تنظیم بازار، تمامي فعالان تجاری در زمینه توزیع و فروش محصولات طویل فولادی شامل انواع میله، میلگرد، تیرآهن، ناودانی، نبشی، سپری، تسمه و مفتول فولادی نیز مکلف‌اند اطلاعات موجودی اولیه، فروش، صادرات، مصرف و ورود و خروج از انبار کالاهای مذکور خود را صرفا مطابق رویه، در سامانه جامع تجارت ثبت کنند. .
مروری بر وضعیت فعلی بازار حکایت از آن دارد که پیشنهاد ثبت تمامی فعالیت‌های شرکت‌ها از جمله میزان فروش داخلی، صادرات و... هنوز تبدیل به مصوبه و قانون نشده است. نکته مهمی که وجود دارد این است که کارخانجات لوله و پروفیل تمایل بسیار زیادی برای بورسی‌شدن دارند، اما متأسفانه زیرساخت‌های این مسئله وجود ندارد. از سوی دیگر، تنوع محصولات لوله و پروفیل آن‌قدر زیاد است که برای عرضه آن در بورس موانع زیادی وجود دارد. همچنین، تفاوت کیفیت محصولات تولیدی یکی دیگر از معضلاتی است که بر سر راه عرضه محصولات در بورس قرار دارد.
نکته دیگر این است که خود وزارت صمت پیش از ورود مجلس به این موضوع، در حال پیاده‌سازی سامانه تجارت بوده و بنا بر این بوده که کارخانجات خرید و فروش خود را در آن به ثبت برسانند و نسبت به مقادیری که ثبت می‌کنند، سهمیه‌شان کم یا زیاد می‌شود. اما در نهایت باید به این موضوع توجه کرد که بر سر راه تجارت نمی‌توان قوانین متعددی قرار داد. قوانین دست‌وپاگیرانه و دخالت در تجارت برای کشور مفید نیست.
به عقیده بسیاری از کارشناسان، با ایجاد کارخانجات جدید طی یک تا دو سال آینده، عرضه و تقاضای ورق فولادی به تعادل خواهد رسید و کارخانجات فولادی می‌توانند مازاد فولاد خود را صادر کنند. تلاطم و تنش این روزهای بازار نیز ناشی از همین عدم هماهنگی عرضه و تقاضاست.
فعالان بازار در پاسخ به این پرسش که آیا سامانه جامع تجارت می‌تواند شفافیت را به صنایع پایین‌دستی برگرداند یا خیر، معتقدند وزارت صمت باید رأسا سهمیه کارخانجات را مشخص کند؛ مثلا به یک کارخانه پنج هزار تن، به کارخانه دیگر شش هزار تن و به دیگری هفت هزار تن سهمیه ورق داده است. اما یک کارخانه نمی‌تواند از طریق بورس هفت هزار تن ورق خریداری کند. نهایتا در دو مرحله هزار و 700 و هزار و 800 تن سهمیه داده‌اند که در نهایت به سه هزار و 500 تن رسیده است. طبیعتا در چنین حالتی، سهمیه‌ها به آن میزانی که فولاد مبارکه اختصاص داده بود، نمی‌رسد.
مهدی ملک‌ثابت، نایب‌رئیس سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل فولادی در این مورد می‌گوید: سامانه جامع تجارت برای زمانی بود که قیمت ورق جهانی CIS اختلاف زیادی پیدا کرده بود و دولت در حال سوبسید دادن بود و سهمیه کاملی هم می‌داد، اما امروز دولت می‌گوید توان تأمین کامل سهمیه را ندارد؛ در چنین حالتی وجود سامانه چه اهمیتی دارد؟ لوله و پروفیل اگر بخواهد با ظرفیت 50 درصدی کار کند، باید پنج میلیون تن سهمیه بگیرد که نیمی از آن برای مصرف داخل و نیمی دیگر برای تولید صادراتی خواهد بود. این در حالی است که از ابتدای سال جاری تا امروز، چیزی حدود یک میلیون و 600 هزار تن سهمیه اختصاص داده شده است.
وی با اشاره به حواشی‌اي که درمورد بازار سیاه ورق گرم وجود دارد، ادامه داد: تا زمانی که فولاد مبارکه آمار شفافی از میزان سهمیه ارائه‌شده به شرکت‌ها ندهد، جلوی هیچ بازار سیاهی را نمی‌توان گرفت. سامانه جامع تجارت هم در این مورد کارساز نخواهد بود.
از سوی دیگر بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد در واکنش به ادعاهای مطرح‌شده از سوی لوله و پروفیلی‌ها می‌گوید: پیش از این فولاد مبارکه تحت سیستمی با ظرفیت‌سنجی یک تیم کارشناسی که معیارها و شاخص‌های مختلفی را مد نظر داشتند، نیاز واقعی هر مجموعه برای تولید را محاسبه می‌کرد و بر اساس آن سهمیه هر واحد را تخصیص می‌داد. در یکی، دو سال گذشته اما سیستم بهین‌یاب رونمایی شد و وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز آن را ملاک عمل قرار داد تا تحویل ورق بر اساس آن انجام گیرد. این در حالی بود که بهین‌یاب سیستم کارشناسی‌شده‌ای نبود و واحدهای بسیاری را با مشکلات و معضلات عمده‌ای روبه‌رو کرد، به‌طوری که در این میان حق برخی ضایع شد و برخی دیگر آنچه اضافی دریافت کرده بودند را در بازار آزاد به فروش رساندند.
وی ادامه داد: بدون شک، هیچ‌کس نمی‌تواند منکر بازار سیاه به‌وجودآمده در حوزه ورق‌های فولادی گرم شود. با روش‌ها و پیشنهاداتی که این روزها عنوان می‌شود، نمی‌توان کنترل بازار را در دست گرفت. اینکه ادعا می‌شود فولاد مبارکه باید آمار دقیقی از سهمیه اختصاص‌یافته به واحدهای لوله و پروفیل بدهد، صحیح است اما این آمار باید در اختیار سیستم‌های نظارتی و تعزیرات قرار گیرد.

بنابر اعلام کارگروه تنظیم بازار، تمامي فعالان تجاری در زمینه توزیع و فروش محصولات طویل فولادی مکلف‌اند اطلاعات موجودی اولیه، فروش، صادرات، مصرف و ورود و خروج از انبار کالاهای مذکور خود را صرفا مطابق رویه، در سامانه جامع تجارت ثبت کنند. طبق پیش‌نویسی که مجلس در پی تصویب آن است، کارخانجات لوله و پروفیل نیز باید تمامی فعالیت‌های خود از جمله میزان فروش داخلی و صادرات آن را به ثبت برسانند. این در حالی است که بسیاری معتقدند این موضوع با معافیت این بخش از عرضه در بورس کالا منافات دارد، چراکه عرضه محصولات لوله و پروفیل در بازار سرمایه نیازمند زیرساخت‌های خاصی است که در شراط کنونی فراهم نیست. از سوی دیگر، فعالان حوزه لوله و پروفیل در حالی تقصیر به‌راه‌افتادن بازار سیاه ورق گرم فولادی توسط برخی لوله و پروفیل‌سازان را به گردن عدم شفافیت از سوی فولادسازان می‌اندازند که به عقیده بسیاری از کارشناسان، این موضوع ارتباط چندانی با عدم ارائه آمار دقیق از سوی فولادسازان ندارد و اگر قرار باشد آماری در این زمینه ارائه شود، باید در اختیار سیستم‌های نظارتی و تعزیرات قرار گیرد تا کمربند نظارتی در این حوزه محکم‌تر از قبل شده و بازار سیاه آن برچیده شود.
بنابر اعلام کارگروه تنظیم بازار، تمامي فعالان تجاری در زمینه توزیع و فروش محصولات طویل فولادی شامل انواع میله، میلگرد، تیرآهن، ناودانی، نبشی، سپری، تسمه و مفتول فولادی نیز مکلف‌اند اطلاعات موجودی اولیه، فروش، صادرات، مصرف و ورود و خروج از انبار کالاهای مذکور خود را صرفا مطابق رویه، در سامانه جامع تجارت ثبت کنند. .
مروری بر وضعیت فعلی بازار حکایت از آن دارد که پیشنهاد ثبت تمامی فعالیت‌های شرکت‌ها از جمله میزان فروش داخلی، صادرات و... هنوز تبدیل به مصوبه و قانون نشده است. نکته مهمی که وجود دارد این است که کارخانجات لوله و پروفیل تمایل بسیار زیادی برای بورسی‌شدن دارند، اما متأسفانه زیرساخت‌های این مسئله وجود ندارد. از سوی دیگر، تنوع محصولات لوله و پروفیل آن‌قدر زیاد است که برای عرضه آن در بورس موانع زیادی وجود دارد. همچنین، تفاوت کیفیت محصولات تولیدی یکی دیگر از معضلاتی است که بر سر راه عرضه محصولات در بورس قرار دارد.
نکته دیگر این است که خود وزارت صمت پیش از ورود مجلس به این موضوع، در حال پیاده‌سازی سامانه تجارت بوده و بنا بر این بوده که کارخانجات خرید و فروش خود را در آن به ثبت برسانند و نسبت به مقادیری که ثبت می‌کنند، سهمیه‌شان کم یا زیاد می‌شود. اما در نهایت باید به این موضوع توجه کرد که بر سر راه تجارت نمی‌توان قوانین متعددی قرار داد. قوانین دست‌وپاگیرانه و دخالت در تجارت برای کشور مفید نیست.
به عقیده بسیاری از کارشناسان، با ایجاد کارخانجات جدید طی یک تا دو سال آینده، عرضه و تقاضای ورق فولادی به تعادل خواهد رسید و کارخانجات فولادی می‌توانند مازاد فولاد خود را صادر کنند. تلاطم و تنش این روزهای بازار نیز ناشی از همین عدم هماهنگی عرضه و تقاضاست.
فعالان بازار در پاسخ به این پرسش که آیا سامانه جامع تجارت می‌تواند شفافیت را به صنایع پایین‌دستی برگرداند یا خیر، معتقدند وزارت صمت باید رأسا سهمیه کارخانجات را مشخص کند؛ مثلا به یک کارخانه پنج هزار تن، به کارخانه دیگر شش هزار تن و به دیگری هفت هزار تن سهمیه ورق داده است. اما یک کارخانه نمی‌تواند از طریق بورس هفت هزار تن ورق خریداری کند. نهایتا در دو مرحله هزار و 700 و هزار و 800 تن سهمیه داده‌اند که در نهایت به سه هزار و 500 تن رسیده است. طبیعتا در چنین حالتی، سهمیه‌ها به آن میزانی که فولاد مبارکه اختصاص داده بود، نمی‌رسد.
مهدی ملک‌ثابت، نایب‌رئیس سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل فولادی در این مورد می‌گوید: سامانه جامع تجارت برای زمانی بود که قیمت ورق جهانی CIS اختلاف زیادی پیدا کرده بود و دولت در حال سوبسید دادن بود و سهمیه کاملی هم می‌داد، اما امروز دولت می‌گوید توان تأمین کامل سهمیه را ندارد؛ در چنین حالتی وجود سامانه چه اهمیتی دارد؟ لوله و پروفیل اگر بخواهد با ظرفیت 50 درصدی کار کند، باید پنج میلیون تن سهمیه بگیرد که نیمی از آن برای مصرف داخل و نیمی دیگر برای تولید صادراتی خواهد بود. این در حالی است که از ابتدای سال جاری تا امروز، چیزی حدود یک میلیون و 600 هزار تن سهمیه اختصاص داده شده است.
وی با اشاره به حواشی‌اي که درمورد بازار سیاه ورق گرم وجود دارد، ادامه داد: تا زمانی که فولاد مبارکه آمار شفافی از میزان سهمیه ارائه‌شده به شرکت‌ها ندهد، جلوی هیچ بازار سیاهی را نمی‌توان گرفت. سامانه جامع تجارت هم در این مورد کارساز نخواهد بود.
از سوی دیگر بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد در واکنش به ادعاهای مطرح‌شده از سوی لوله و پروفیلی‌ها می‌گوید: پیش از این فولاد مبارکه تحت سیستمی با ظرفیت‌سنجی یک تیم کارشناسی که معیارها و شاخص‌های مختلفی را مد نظر داشتند، نیاز واقعی هر مجموعه برای تولید را محاسبه می‌کرد و بر اساس آن سهمیه هر واحد را تخصیص می‌داد. در یکی، دو سال گذشته اما سیستم بهین‌یاب رونمایی شد و وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز آن را ملاک عمل قرار داد تا تحویل ورق بر اساس آن انجام گیرد. این در حالی بود که بهین‌یاب سیستم کارشناسی‌شده‌ای نبود و واحدهای بسیاری را با مشکلات و معضلات عمده‌ای روبه‌رو کرد، به‌طوری که در این میان حق برخی ضایع شد و برخی دیگر آنچه اضافی دریافت کرده بودند را در بازار آزاد به فروش رساندند.
وی ادامه داد: بدون شک، هیچ‌کس نمی‌تواند منکر بازار سیاه به‌وجودآمده در حوزه ورق‌های فولادی گرم شود. با روش‌ها و پیشنهاداتی که این روزها عنوان می‌شود، نمی‌توان کنترل بازار را در دست گرفت. اینکه ادعا می‌شود فولاد مبارکه باید آمار دقیقی از سهمیه اختصاص‌یافته به واحدهای لوله و پروفیل بدهد، صحیح است اما این آمار باید در اختیار سیستم‌های نظارتی و تعزیرات قرار گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.