|

توزیع متناسب امکانات شهری به مثابه تحقق عدالت اجتماعی

سولماز دهقاني.فعال فرهنگي اجتماعي و کاندیدای پنجمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر شیراز - ائتلاف امید (اصلاح طلبان)

با توجه به گسترده شدن مساحت شهر شیراز و به وجود آمدن محلات و شهرک‌های جدید و پیوستن مناطق حاشیه‌ای به شهر شیراز و تلاقی و برخورد خرده فرهنگ‌هایی که پیش از این در این نقاط وجود داشتند، لزوم بازنگری در سیاست‌های فرهنگی و اجتماعی مدیریت شهری را بیش از پیش ضروری می‌نماید. نبود یا کمبود فضاهای فرهنگی و تفریحی در این محلات پر جمعیت، روزانه سیل جمعیت را از این مناطق به مرکز شهر کشانده و باعث به وجود آمدن ترافیک و آلودگی هوا و.... می‌گردد. تمرکز امکانات شهری در مناطقی خاص علاوه بر آنکه بار ترافیکی سنگینی را به این مناطق تحمیل می‌کند، باعث محرومیت شهروندان از خدمات و امکانات شهری و در نتیجه نابرابری اجتماعی می‌شود.
شهرداری به عنوان نهادی فرهنگی- اجتماعی و عمرانی (که متاسفانه در سال‌های اخیر صرفاً کارکردی عمرانی داشته) مسئول رفع این نابرابری‌ها و تحقق عدالت اجتماعی است. حق استفاده از خدمات و امکانات شهری از حقوق اولیه شهروندی است که باید رعایت گردد. در قالب توزیع متناسب و متوازن فضاهای فرهنگی و تفریحی می‌توان در این مناطق به گسترش و آموزش فرهنگ شهروندی و یکدست تر کردن خرده‌فرهنگ‌ها پرداخت تا محیط شهری، فضایی امن برای افزایش سطح کیفیت زندگی و رشد و بالندگی شهروندان گردد. در ادامه به برخی راهکارهای پیشنهادی به منظور بهبود وضعیت این مناطق اشاره می‌شود:
- تمرکززدایی از امکانات شهری با ایجاد بسترهای مناسب سرمایه‌گذاری و ارائۀ طرح‌های تشویقی به سرمایه‌گذاران جهت احداث مجتمع‌ها و بازارهای تجاری تخصصی در نقاط حاشیه شهر (بازار مبلمان، فرش، لوازم خانگی و... ) که علاوه بر کم کردن بار ترافیکی مرکز شهر به رونق فضای کسب و کار و همچنین به تغییر بافت ظاهری این مناطق منجر می‌شود.
- شهرداری می‌تواند با ایجاد خانه‌های سلامت در محلات مختلف علاوه بر پایش و سنجش میزان سلامت شهروندان به ارائه خدمات در حوزه سلامت جسمانی و روانی شهروندان بپردازد و علاوه بر آن، این مراکز می‌توانند مراکز مشاوره در خصوص آسیب-های اجتماعی و آموزش‌های پیشگیرانه باشند.
- استفاده از فضاهای موجود در مناطق حاشیه به منظور ساخت مکان‌های گردشگری شهری نظیر پارک‌ها و شهربازی‌های مدرن و توزیع این فضاها در سایر نقاط شهر.
- تاسیس فضاهای ورزشی و پیاده‌روها و مسیرهای مخصوص دوچرخه‌سواری در این مناطق به منظور استفاده همگان از فضاهای شهری.
- ایجاد کتابخانه‌های استاندارد و همچنین تاکید بر ضرورت وجود فرهنگسراها در تمام مناطق شهری به خصوص حاشیه‌ها و تغییر کابری آنها از مراکز آموزشی صرف به مراکز چند منظوره فرهنگی، هنری و آموزش مهارت‌های زندگی و به سنین مختلف که باید در دستور کار فرهنگسراها قرار گیرد.
این گونه اقدامات در مناطق مختلف شهر شیراز علاوه بر آنکه به تحقق عدالت اجتماعی منجر می‌گردد باعث می‌شود حواشی شهر از نظر فرهنگی و توزیع امکانات رفاهی و خدمات اجتماعی در وضعیت مطلوب‌تری به سر برند و اختلاف فرهنگی کمتری را بین نقاط مختلف مشاهده کنیم.

با توجه به گسترده شدن مساحت شهر شیراز و به وجود آمدن محلات و شهرک‌های جدید و پیوستن مناطق حاشیه‌ای به شهر شیراز و تلاقی و برخورد خرده فرهنگ‌هایی که پیش از این در این نقاط وجود داشتند، لزوم بازنگری در سیاست‌های فرهنگی و اجتماعی مدیریت شهری را بیش از پیش ضروری می‌نماید. نبود یا کمبود فضاهای فرهنگی و تفریحی در این محلات پر جمعیت، روزانه سیل جمعیت را از این مناطق به مرکز شهر کشانده و باعث به وجود آمدن ترافیک و آلودگی هوا و.... می‌گردد. تمرکز امکانات شهری در مناطقی خاص علاوه بر آنکه بار ترافیکی سنگینی را به این مناطق تحمیل می‌کند، باعث محرومیت شهروندان از خدمات و امکانات شهری و در نتیجه نابرابری اجتماعی می‌شود.
شهرداری به عنوان نهادی فرهنگی- اجتماعی و عمرانی (که متاسفانه در سال‌های اخیر صرفاً کارکردی عمرانی داشته) مسئول رفع این نابرابری‌ها و تحقق عدالت اجتماعی است. حق استفاده از خدمات و امکانات شهری از حقوق اولیه شهروندی است که باید رعایت گردد. در قالب توزیع متناسب و متوازن فضاهای فرهنگی و تفریحی می‌توان در این مناطق به گسترش و آموزش فرهنگ شهروندی و یکدست تر کردن خرده‌فرهنگ‌ها پرداخت تا محیط شهری، فضایی امن برای افزایش سطح کیفیت زندگی و رشد و بالندگی شهروندان گردد. در ادامه به برخی راهکارهای پیشنهادی به منظور بهبود وضعیت این مناطق اشاره می‌شود:
- تمرکززدایی از امکانات شهری با ایجاد بسترهای مناسب سرمایه‌گذاری و ارائۀ طرح‌های تشویقی به سرمایه‌گذاران جهت احداث مجتمع‌ها و بازارهای تجاری تخصصی در نقاط حاشیه شهر (بازار مبلمان، فرش، لوازم خانگی و... ) که علاوه بر کم کردن بار ترافیکی مرکز شهر به رونق فضای کسب و کار و همچنین به تغییر بافت ظاهری این مناطق منجر می‌شود.
- شهرداری می‌تواند با ایجاد خانه‌های سلامت در محلات مختلف علاوه بر پایش و سنجش میزان سلامت شهروندان به ارائه خدمات در حوزه سلامت جسمانی و روانی شهروندان بپردازد و علاوه بر آن، این مراکز می‌توانند مراکز مشاوره در خصوص آسیب-های اجتماعی و آموزش‌های پیشگیرانه باشند.
- استفاده از فضاهای موجود در مناطق حاشیه به منظور ساخت مکان‌های گردشگری شهری نظیر پارک‌ها و شهربازی‌های مدرن و توزیع این فضاها در سایر نقاط شهر.
- تاسیس فضاهای ورزشی و پیاده‌روها و مسیرهای مخصوص دوچرخه‌سواری در این مناطق به منظور استفاده همگان از فضاهای شهری.
- ایجاد کتابخانه‌های استاندارد و همچنین تاکید بر ضرورت وجود فرهنگسراها در تمام مناطق شهری به خصوص حاشیه‌ها و تغییر کابری آنها از مراکز آموزشی صرف به مراکز چند منظوره فرهنگی، هنری و آموزش مهارت‌های زندگی و به سنین مختلف که باید در دستور کار فرهنگسراها قرار گیرد.
این گونه اقدامات در مناطق مختلف شهر شیراز علاوه بر آنکه به تحقق عدالت اجتماعی منجر می‌گردد باعث می‌شود حواشی شهر از نظر فرهنگی و توزیع امکانات رفاهی و خدمات اجتماعی در وضعیت مطلوب‌تری به سر برند و اختلاف فرهنگی کمتری را بین نقاط مختلف مشاهده کنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.