|

۶ سال کامل کارتن خواب بودم صورت تنها پسرم را به‌ شکل بزغاله‌ می دیدم

گفتگو و تنظیم .سیوان نیک پی

اعتیاد در میان زنان به‌ عنوان پدیده‌ای نو ظهور در شهرستان مریوان افزایش قابل توجهی داشته‌ است و اگر وضع به‌ همین گونه‌ پیش برود تا چند سال آینده‌ تعداد معتادان زن این شهرستان از معتادان مرد بیشتر خواهد بود . به‌ منظور بررسی این مسئله‌ با دو نفر از معتادان زن شهرستان مریوان که‌ اکنون پاک شده‌ اند گفتگویی داشتیم که‌ شرحش در پی خواهد آمد.
با اولین نفسی که‌ به‌ پایپ زدم چنان وابسته‌ و پاگیرش شدم که‌ احساس می کردم بدون شیشه‌ نمی توانم زندگی کنم.خانمی بود جوان و تقریبا بیش از۳۰ سال سن نداشت ، به‌ همراه‌ شوهرش آمده‌ بود و من اسمشان را خانواده‌ " الف " گذاشتم. خانواده‌ ۳ نفره‌ و بعد از گذشت یک سال از گذراندن دوره‌ درمان و ترک اعتیاد قدر زندگیشان را می دانستند و از داشته‌ و نداشته‌هایشان لذت می بردند و خدا را شاکر بودند.
خانم خانواده‌ "الف " می گفت : در معاشرت های نامناسب با برخی از خانواده‌ های ناباب گرفتار اعتیاد به‌ شیشه‌ شدم و ۶ سال از بهترین دوران عمرم را در توهم گذراندم و در کوچه‌ پس کوچه‌ ها و پارک ها می خوابیدم. داستان این زن و شوهر جالب بود و هر دوی آنها در اعتیاد دیگری نقش داشتند. زمانی که‌ شوهر اعتیاد داشت زن از زور فقر و تنگدستی به کلفتی و گدایی روی آورده‌ بود و همین زمینه‌ اعتیادش را فراهم ساخته‌ بود و زمانی که‌ مرد درمان یافت تازه‌ متوجه‌ اعتیاد همسرش شده‌ بود .
مرد خانواده‌ " الف " تعریف می کند : ۳ سال بود که‌ کاملا درمان یافته‌ بودم و پاک بودم. به‌ خانه‌ برگشتم و همسرم گفت که‌ برایم شیشه‌ تهیه‌ کن . من که‌ کلا تریاک مصرف کرده‌ بودم اصلا نمی دانستم که‌ مخدری با این اسم و مشخصات وجود دارد .
ادامه‌ داد : چند روز از تهیه‌ مواد برای همسرم امتناع کردم ، اما از ترس اینکه‌ مبادا از خانه‌ بیرون بزند درخواستش را قبول کردم و البته‌ خودم نیز دوباره‌ مصرفم را از سر گرفتم. این مرد باور داشت که‌ می توانست به‌ گونه‌ ای دیگر با اعتیاد همسرش برخورد کند و برای ترک و درمان یافتن کمکش کند اما افسوس که‌ چنین نکرد و زمان به‌ عقب برنخواهد گشت .البته‌ هنوز جوان بودند و بسیار وقت داشتند تا با تربیت فرزند ۸ سالشان گذشته‌ را جبران کنند.
زن خانواده‌ الف می گفت : کل زندگیم در توهم بعد از مصرف خلاصه‌ شده‌ بود و به‌ چیز دیگری فکر نمی کردم . توهمی که‌ باعث شد بارها و بارها تنها فرزندم را در چهره‌ یک بزغاله‌ مشاهده‌ کنم. همسرم را به‌ صورت جن می دیدم و حتی فکر کشتنشان به‌ سرم زد .
همین کودک ۸ ساله‌ که‌ آن وقت ها سنش کمتر بود چند بار از آتش سوزی دخمه‌ های مصرف پدر و مادرش جان سالم به‌ در برده‌ بود ، در بیشتر شهر های بزگ غرب کشور گدایی کرده‌ بود و چه‌ شبها که‌ با شکم گرسنه‌ سر بر بالین ننهاده‌ بود .همسرش می گفت : مواد غیرتم را از من گرفته‌ بود . همراه‌ همسرم و تنها فرزندمان چند سال در کوچه‌ پس کوچه‌ های همدان ، کرمانشاه‌ ، سنندج و مریوان زندگی کردیم. حتی به‌ دلیل اختلافات شدید ۱ سال کامل جدا از هم کارتن خواب بودیم و از وضعیت هم خبر نداشتیم.
" خانم الف " گفت : در اوایل اعتیاد که‌ برخی از کارتن خواب ها را می دیدم دلم به‌ حالشان می سوخت اما بعد از مدتی خودم بر روی همان کارتن ها شب ها را به‌ روزها وصله‌ می کردم و روزگارم را در فلاکت و توهم می گذراندم.بعد از ۶ سال کارتن خوابی و آوارگی روزی تصمیم می گیرد که‌ ترک کند و با پای خودش به‌ کمپ ترک اعتیاد می رود و از آن روز قریب به‌ یکسال می گذرد . کاملا پاک شده‌ است و با به‌ یادآوردن گذشته‌ اشک در چشمانش حلقه‌ می بندد .تنها فرزند پسرش ۸ سال دارد و با دو سال تاخیر کلاس اول است اما به‌ آینده‌ امیدوار است .شوهرش می گفت : با هم درمان شدیم ،از کارتن خوابی به‌ جایی رسیدیم که‌ اتوموبیل شخصی خودمان را داریم.با کمک اداره‌ بهزیستی مریوان به‌ زندگی برگشته‌ بودند و خوشبختی را تجربه‌ می کردند . خوشبخت بودند ، می خندیدند و قدر زنده‌ بودن ، نفس کشیدن و زندگی را می دانستند . خانم "ب " کمتر از ۳۵ سال سن داشت اما شکسته‌ و پیر تر نشان می داد . مادر ۵ فرزند بود و تصمیم قاطع داشت که‌ از همسرش جدا شود .
می گفت : با زور و کتک کاری های همسرم که‌ اعتیاد داشت به‌ مصرف تریاک معتاد شدم. یکسال تریاک کشیدم و بعد از آن شیشه‌ مصرف کردم.
دخترش از سن ۱۲ سالگی به‌ شیشه‌ اعتیاد پیدا کرده‌ بود و چند باری هم از خانه‌ گریخته‌ بود ، با مادرش چند مدت کارتن خواب بوده‌ است .
دلش برای دیگر فرزندانش که‌ در خوابگاه‌ بهزیستی زندگی می کردند یک ذره‌ شده‌ بود و قول داده‌ بودند که‌ بعد از گذشت دوره‌ تکمیلی درمانش دوباره‌ خانواده‌ دور هم جمع شوند .به‌ کمک بهزیستی خانه‌ اجاره‌ کرده‌ بود و شغل هم داشت . دخترش که‌ اکنون ۱۵ ساله‌ بود چند ماهی بود که‌ درمان یافته‌ بود و همراه‌ مادرش کار می کرد . زندگی روی خوشی به‌ آنها نشان نداده‌ بود اما آنها تصمیم گرفته‌ بودند به‌ روی زندگی بخندند .هر سه‌ نفر این درمان یافتگان بر این باور بودند که‌ کافیست تصمیم گرفته‌ شود و آسان می شود که‌ درمان یافت، پاک شد و دوباره‌ به‌ زندگی برگشت .
سطوری که‌ سیاهه‌اش بر صفحه‌ گوشی، تب لت ، لب تاب و یا سیستم خانگی شما حک شده‌ است و با آرامش مطالعه‌ کردید نه‌ داستان بود ، نه‌ رمان ، بلکه‌ تراژدی هایی بود که‌ اکنون نیز هر روزه‌ در کوچه‌ پس کوچه‌ های این شهر اتفاق می افتد و شاید ما بی اعتنا از کنارشان می گذریم.شهر مریوان هنوز هم شهر کوچکی است و بافتی کاملا سنتی و پدر سالارانه‌ دارد و آنگونه‌ که‌ باید از مواهب شهر نشینی و مدرنیسم بهره‌مند نشده‌ است اما با این وجود دختر ۱۲ ساله‌ در این شهر به‌ شیشه‌ اعتیاد پیدا می کند و این یعنی زنگ خطر آسیب های اجتماعی به‌ صدا در آمده‌ است .
مهوش خادمی مسئول اورژانس اجتماعی مریوان می گفت : اعتیاد خانم ها دلایل گوناگونی از جمله‌ فقر ، معاشرت های نامناسب و … دارد اما اصلی ترین دلیل آن اعتیاد همسران بوده‌ است .
وی خاطر نشان کرد : مریوان از جمله‌ شهرهایی بود که‌ حتی یک معتاد زن هم نداشت اما طی یک دهه‌ اخیر به‌ حدی افزایش یافته‌ است که‌ اکنون بیش از ۲۵ درصد کل معتادان شهرستان زنان هستند .
آری زنانی که‌ قرار است مادر باشند و نسل آینده‌ را تربیت کنند ، چرا باید شب ها را روی کارتون ها به‌ صبح برسانند ؟
خادمی اظهار داشت : بیشتر بیماران خانم از رده‌ سنی ۱۵ تا ۳۵ ساله‌ هستند و اکثرا به‌ جای مراقبت از سوی خانواده‌ هایشان طرد می شوند و زمینه‌ فرار و کارتون خوابی آنها فراهم می شود .
اورژانس اجتماعی اداره‌ بهزیستی مریوان ۹ ماه‌ است که‌ به‌ صورت رسمی فعالیت خود را آغاز کرده‌ است و در این مدت کوتاه‌ توانسته‌ است بسیاری از این بیماران را تحت مراقبت و درمان قرار دهد و اکنون زندگی به‌ بسیاری از آنان برگشته‌ است .
شما مسئول متعهد ، شما شهروند مسئول و شما بیماری که‌ این نوشته‌ را خواهید خواند چقدر در برابر جامعه‌ احساس مسئولیت می نمایید ؟
شما پدر و مادر دلسوز چقدر حواستان به‌ فرزندانتان هست ؟ شما اولیای مدرسه‌ ، معلمان گرامی تا چه‌ اندازه‌ به‌ ناهنجاریهای رفتاری دانش آموزانتان توجه‌ می کنید ؟ اعتیاد و دیگر آسیب های اجتماعی در کمین جوانان است ، بیشتر مراقب باشیم .
آری شما هم می توانید با مراجعه‌ به‌ مرکز اورژانس بهزیستی مریوان به‌ زندگی برگردید و یا زندگی را به‌ شخص دیگری برگردانید .اشارات : تشکر از افراد مصاحبه‌ شونده‌ که‌ آماده‌ شدند تجربیاتشان را با ما به‌ اشتراک بگذارند / تشکر ویژه‌ از آقای شیرکو بهمنی ریاست اداره‌ بهزیستی مریوان که‌ زمینه‌ گفتگو را برای ما آماده‌ کرد / تشکر ویژه‌ از سرکار خانم خادمی و سایر همکارانشان در اورژانس اجتماعی که‌ نهایت همکاری را با ما داشتند .

اعتیاد در میان زنان به‌ عنوان پدیده‌ای نو ظهور در شهرستان مریوان افزایش قابل توجهی داشته‌ است و اگر وضع به‌ همین گونه‌ پیش برود تا چند سال آینده‌ تعداد معتادان زن این شهرستان از معتادان مرد بیشتر خواهد بود . به‌ منظور بررسی این مسئله‌ با دو نفر از معتادان زن شهرستان مریوان که‌ اکنون پاک شده‌ اند گفتگویی داشتیم که‌ شرحش در پی خواهد آمد.
با اولین نفسی که‌ به‌ پایپ زدم چنان وابسته‌ و پاگیرش شدم که‌ احساس می کردم بدون شیشه‌ نمی توانم زندگی کنم.خانمی بود جوان و تقریبا بیش از۳۰ سال سن نداشت ، به‌ همراه‌ شوهرش آمده‌ بود و من اسمشان را خانواده‌ " الف " گذاشتم. خانواده‌ ۳ نفره‌ و بعد از گذشت یک سال از گذراندن دوره‌ درمان و ترک اعتیاد قدر زندگیشان را می دانستند و از داشته‌ و نداشته‌هایشان لذت می بردند و خدا را شاکر بودند.
خانم خانواده‌ "الف " می گفت : در معاشرت های نامناسب با برخی از خانواده‌ های ناباب گرفتار اعتیاد به‌ شیشه‌ شدم و ۶ سال از بهترین دوران عمرم را در توهم گذراندم و در کوچه‌ پس کوچه‌ ها و پارک ها می خوابیدم. داستان این زن و شوهر جالب بود و هر دوی آنها در اعتیاد دیگری نقش داشتند. زمانی که‌ شوهر اعتیاد داشت زن از زور فقر و تنگدستی به کلفتی و گدایی روی آورده‌ بود و همین زمینه‌ اعتیادش را فراهم ساخته‌ بود و زمانی که‌ مرد درمان یافت تازه‌ متوجه‌ اعتیاد همسرش شده‌ بود .
مرد خانواده‌ " الف " تعریف می کند : ۳ سال بود که‌ کاملا درمان یافته‌ بودم و پاک بودم. به‌ خانه‌ برگشتم و همسرم گفت که‌ برایم شیشه‌ تهیه‌ کن . من که‌ کلا تریاک مصرف کرده‌ بودم اصلا نمی دانستم که‌ مخدری با این اسم و مشخصات وجود دارد .
ادامه‌ داد : چند روز از تهیه‌ مواد برای همسرم امتناع کردم ، اما از ترس اینکه‌ مبادا از خانه‌ بیرون بزند درخواستش را قبول کردم و البته‌ خودم نیز دوباره‌ مصرفم را از سر گرفتم. این مرد باور داشت که‌ می توانست به‌ گونه‌ ای دیگر با اعتیاد همسرش برخورد کند و برای ترک و درمان یافتن کمکش کند اما افسوس که‌ چنین نکرد و زمان به‌ عقب برنخواهد گشت .البته‌ هنوز جوان بودند و بسیار وقت داشتند تا با تربیت فرزند ۸ سالشان گذشته‌ را جبران کنند.
زن خانواده‌ الف می گفت : کل زندگیم در توهم بعد از مصرف خلاصه‌ شده‌ بود و به‌ چیز دیگری فکر نمی کردم . توهمی که‌ باعث شد بارها و بارها تنها فرزندم را در چهره‌ یک بزغاله‌ مشاهده‌ کنم. همسرم را به‌ صورت جن می دیدم و حتی فکر کشتنشان به‌ سرم زد .
همین کودک ۸ ساله‌ که‌ آن وقت ها سنش کمتر بود چند بار از آتش سوزی دخمه‌ های مصرف پدر و مادرش جان سالم به‌ در برده‌ بود ، در بیشتر شهر های بزگ غرب کشور گدایی کرده‌ بود و چه‌ شبها که‌ با شکم گرسنه‌ سر بر بالین ننهاده‌ بود .همسرش می گفت : مواد غیرتم را از من گرفته‌ بود . همراه‌ همسرم و تنها فرزندمان چند سال در کوچه‌ پس کوچه‌ های همدان ، کرمانشاه‌ ، سنندج و مریوان زندگی کردیم. حتی به‌ دلیل اختلافات شدید ۱ سال کامل جدا از هم کارتن خواب بودیم و از وضعیت هم خبر نداشتیم.
" خانم الف " گفت : در اوایل اعتیاد که‌ برخی از کارتن خواب ها را می دیدم دلم به‌ حالشان می سوخت اما بعد از مدتی خودم بر روی همان کارتن ها شب ها را به‌ روزها وصله‌ می کردم و روزگارم را در فلاکت و توهم می گذراندم.بعد از ۶ سال کارتن خوابی و آوارگی روزی تصمیم می گیرد که‌ ترک کند و با پای خودش به‌ کمپ ترک اعتیاد می رود و از آن روز قریب به‌ یکسال می گذرد . کاملا پاک شده‌ است و با به‌ یادآوردن گذشته‌ اشک در چشمانش حلقه‌ می بندد .تنها فرزند پسرش ۸ سال دارد و با دو سال تاخیر کلاس اول است اما به‌ آینده‌ امیدوار است .شوهرش می گفت : با هم درمان شدیم ،از کارتن خوابی به‌ جایی رسیدیم که‌ اتوموبیل شخصی خودمان را داریم.با کمک اداره‌ بهزیستی مریوان به‌ زندگی برگشته‌ بودند و خوشبختی را تجربه‌ می کردند . خوشبخت بودند ، می خندیدند و قدر زنده‌ بودن ، نفس کشیدن و زندگی را می دانستند . خانم "ب " کمتر از ۳۵ سال سن داشت اما شکسته‌ و پیر تر نشان می داد . مادر ۵ فرزند بود و تصمیم قاطع داشت که‌ از همسرش جدا شود .
می گفت : با زور و کتک کاری های همسرم که‌ اعتیاد داشت به‌ مصرف تریاک معتاد شدم. یکسال تریاک کشیدم و بعد از آن شیشه‌ مصرف کردم.
دخترش از سن ۱۲ سالگی به‌ شیشه‌ اعتیاد پیدا کرده‌ بود و چند باری هم از خانه‌ گریخته‌ بود ، با مادرش چند مدت کارتن خواب بوده‌ است .
دلش برای دیگر فرزندانش که‌ در خوابگاه‌ بهزیستی زندگی می کردند یک ذره‌ شده‌ بود و قول داده‌ بودند که‌ بعد از گذشت دوره‌ تکمیلی درمانش دوباره‌ خانواده‌ دور هم جمع شوند .به‌ کمک بهزیستی خانه‌ اجاره‌ کرده‌ بود و شغل هم داشت . دخترش که‌ اکنون ۱۵ ساله‌ بود چند ماهی بود که‌ درمان یافته‌ بود و همراه‌ مادرش کار می کرد . زندگی روی خوشی به‌ آنها نشان نداده‌ بود اما آنها تصمیم گرفته‌ بودند به‌ روی زندگی بخندند .هر سه‌ نفر این درمان یافتگان بر این باور بودند که‌ کافیست تصمیم گرفته‌ شود و آسان می شود که‌ درمان یافت، پاک شد و دوباره‌ به‌ زندگی برگشت .
سطوری که‌ سیاهه‌اش بر صفحه‌ گوشی، تب لت ، لب تاب و یا سیستم خانگی شما حک شده‌ است و با آرامش مطالعه‌ کردید نه‌ داستان بود ، نه‌ رمان ، بلکه‌ تراژدی هایی بود که‌ اکنون نیز هر روزه‌ در کوچه‌ پس کوچه‌ های این شهر اتفاق می افتد و شاید ما بی اعتنا از کنارشان می گذریم.شهر مریوان هنوز هم شهر کوچکی است و بافتی کاملا سنتی و پدر سالارانه‌ دارد و آنگونه‌ که‌ باید از مواهب شهر نشینی و مدرنیسم بهره‌مند نشده‌ است اما با این وجود دختر ۱۲ ساله‌ در این شهر به‌ شیشه‌ اعتیاد پیدا می کند و این یعنی زنگ خطر آسیب های اجتماعی به‌ صدا در آمده‌ است .
مهوش خادمی مسئول اورژانس اجتماعی مریوان می گفت : اعتیاد خانم ها دلایل گوناگونی از جمله‌ فقر ، معاشرت های نامناسب و … دارد اما اصلی ترین دلیل آن اعتیاد همسران بوده‌ است .
وی خاطر نشان کرد : مریوان از جمله‌ شهرهایی بود که‌ حتی یک معتاد زن هم نداشت اما طی یک دهه‌ اخیر به‌ حدی افزایش یافته‌ است که‌ اکنون بیش از ۲۵ درصد کل معتادان شهرستان زنان هستند .
آری زنانی که‌ قرار است مادر باشند و نسل آینده‌ را تربیت کنند ، چرا باید شب ها را روی کارتون ها به‌ صبح برسانند ؟
خادمی اظهار داشت : بیشتر بیماران خانم از رده‌ سنی ۱۵ تا ۳۵ ساله‌ هستند و اکثرا به‌ جای مراقبت از سوی خانواده‌ هایشان طرد می شوند و زمینه‌ فرار و کارتون خوابی آنها فراهم می شود .
اورژانس اجتماعی اداره‌ بهزیستی مریوان ۹ ماه‌ است که‌ به‌ صورت رسمی فعالیت خود را آغاز کرده‌ است و در این مدت کوتاه‌ توانسته‌ است بسیاری از این بیماران را تحت مراقبت و درمان قرار دهد و اکنون زندگی به‌ بسیاری از آنان برگشته‌ است .
شما مسئول متعهد ، شما شهروند مسئول و شما بیماری که‌ این نوشته‌ را خواهید خواند چقدر در برابر جامعه‌ احساس مسئولیت می نمایید ؟
شما پدر و مادر دلسوز چقدر حواستان به‌ فرزندانتان هست ؟ شما اولیای مدرسه‌ ، معلمان گرامی تا چه‌ اندازه‌ به‌ ناهنجاریهای رفتاری دانش آموزانتان توجه‌ می کنید ؟ اعتیاد و دیگر آسیب های اجتماعی در کمین جوانان است ، بیشتر مراقب باشیم .
آری شما هم می توانید با مراجعه‌ به‌ مرکز اورژانس بهزیستی مریوان به‌ زندگی برگردید و یا زندگی را به‌ شخص دیگری برگردانید .اشارات : تشکر از افراد مصاحبه‌ شونده‌ که‌ آماده‌ شدند تجربیاتشان را با ما به‌ اشتراک بگذارند / تشکر ویژه‌ از آقای شیرکو بهمنی ریاست اداره‌ بهزیستی مریوان که‌ زمینه‌ گفتگو را برای ما آماده‌ کرد / تشکر ویژه‌ از سرکار خانم خادمی و سایر همکارانشان در اورژانس اجتماعی که‌ نهایت همکاری را با ما داشتند .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.