از تصمیمات خلقالساعه باید پرهیز کرد
شریعتی، استاندار استان خوزستان، ضمن ارائه گزارشی از عملکرد این استان در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی معتقد است که باید از تصمیمات و رفتارهای خلعالساعه پرهیز کرد. به باور او بروز پدیده ریزگرد در این استان، ناشی از عوامل انسانی و طبیعی است؛ عوامل طبیعی و اقلیمی نظیر خشکسالی، بالارفتن درجه دما و امثال آن و عوامل انسانی نظیر دستکاری و دستاندازی در طبیعت این استان. او تأکید میکند که هشت سال جنگ تحمیلی و اجرای پروژههای عمرانی باعث شده است که حجم بالایی از کشاورزی، طبیعت و مراتع این استان از بین برود.
سیاستهای ابلاغی اقتصاد مقاومتی را تا چه حد در حل مشکلات اقتصادی مؤثر میدانید؟
همانطور که مقام معظم رهبری خودشان این عبارت را معرفی کردند و توضیح دادند، در بیان خصوصیات این عبارت هم توضیحاتی را در بیانات مختلف فرمودند که نشاندهنده نگاه و نظر ایشان نسبت به این مسئله است.
آقای دکتر جهانگیری هم که فرمانده اقتصادی مقاومتی در کشور است، نوع نگاه و تحلیلشان از این مسئله را گفتند که من همان را بازگو میکنم. اقتصاد مقاومتی همانطور که گفتند اقتصادی است که تکیهاش بر مردم باشد، درونزا باشد و نگاه به بیرون داشته باشد؛ یعنی هم بتواند از تجربیات بیرون استفاده کند و هم بتواند بعد صادراتمحوری و تولیدمحوری را مدنظر خود قرار دهد. تکیه آن بر داشتههای درونی است و در عین حال قوتبخشیدن به آن با ایجاد بازار مناسب. بازار مناسب میتواند در داخل ایجاد شود و از سوی دیگر در خارج ارزآوری و افزایش صادرات را به همراه داشته باشد. همچنین اقتصاد مقاومتی، اقتصادی دانشبنیان است. اقتصادی است که براساس داشتههای درون و درعینحال با داشتن نگاه به خارج و برای افزایش صادرات و ارزآوری و جداشدن اقتصاد از تکمحصولیبودن تلاش میکند. درعینحال این تحلیل را هم من دارم که در یکسری از کالاهای استراتژیک و محصولات اساسی کاملا تکیه و پشتوانه باید به داخل و درون باشد و هیچ نوع وابستگی به بیرون نباشد. حالا ممکن است بگوییم که واردات جنسی قیمت تمامشده را ارزانتر میکند، ما قطعا باید این کار را بکنیم. اما اگر امکان
تولید کالایی در داخل باشد، صددرصد تکیه باید داخلی باشد. این میشود اقتصاد مقاومتی.
پتانسیلهای استان خوزستان در بحث اقتصاد مقاومتی چیست؟
استان خوزستان به تعبیری شاید جزء معدود قطعاتی از زمین است که این همه فرصت، پتانسیل و امکان در وسعت 64 هزار کیلومترمربع آن وجود دارد. خوزستان صنعت، نفت، پتروشیمی، گاز، زمینهای حاصلخیز کشاورزی، آبهای شیرین، آبهای آزاد و بنادر عظیم، دسترسی به دریای آزاد، بندر رودخانهای و بندر دریایی، معادن و وضعیت استراتژیکی در حوزه آبوهوایی دارد. در بعضی از مناطق اختلاف دمایی بیش از 20 درجه میتواند داشته باشد، از این بابت است که خوزستان فرمانده اقتصاد مقاومتی شده است.
آقای دکتر حال با توجه به تمام پتانسیلهایی که استان خوزستان دارد، در ارتباط با اقتصاد مقاومتی، اقتصاد دانشبنیان و بحث احیای واحدهای مشکلدار چه اقداماتی در دولت تدبیر و امید تا به حال انجام شده است؟
ما امسال در راستای تسهیل و رفع موانع تولید اقدامات مفیدی انجام دادهایم. تاکنون حدود 300 میلیارد تومان از 440میلیاردتومانی که به ما ابلاغ شده، در اختیار واحدها قرار گرفته است و واحدهای زیادی مشغول به کار شده و مشکلاتشان حل شده است. درعینحال ما مشاغل خانگی را نیز ساماندهی و تعاونیهایی را ایجاد کردهایم.
نرخ بیکاری در استان چقدر است؟
نرخ بیکاری در جوانان بالای 25 سال بیش از 20 درصد است. البته آمار کمی از متوسط بالاتر است.
همچنین طرحهای بزرگی در کشور اجرائی شده است؛ به طور مثال طرح مبارزه با ریزگردها و بیابانزدایی طرحی است که در سال اقتصاد مقاومتی اجرا شده است. طرحهایی نیز در حوزه سلامت مانند راهاندازی سیستم تصفیهخانه فاضلاب شهری شرق اهواز نیز در حال انجام است.
منشأ ریزگردها کجاست؟ رئیسجمهور تعبیری داشتند و گفتند آنچه از قلب طبیعت گرفتهایم، به بدترین شکل به ما پس میدهد. دقیقا چه اتفاقی افتاد و منشأ ریزگردها از کجاست که امروز تبدیل به بحران شده است؟
بخشی از مشکلات ناشی از عوامل انسانی و بخش دیگر عوامل طبیعی است. عوامل طبیعی و اقلیمی مثل خشکسالی، بالارفتن درجه دما و امثال آن است. درباره عوامل انسانی باید تأکید کنم که در هیچ استانی در کشور در 50 سال اخیر به اندازه خوزستان در طبیعت دستکاری و دستاندازی نشده است؛ مثلا هشت سال جنگ تحمیلی؛ این جنگ باعث شد حجم بالایی از کشاورزی ما نابود شود و طبیعت و مراتع از بین برود. سپس پروژههای عمرانی که انجام شده است. نمیگویم این پروژهها لازم نبود، اما نگاه جامع و متوازنی به آن نشد یا اگر شده بود، به علت کمبود اعتبار رها شده بود. سدهای عظیمی که احداث شد. زمانی که سدهای عظیم احداث میشود، حجم آب ذخیرهشده پشت سدها بالا میرود. سیلابهایی که در استان جاری میشده، یکسری نقاط را میپوشانده و اکنون که دیگر آن آب نیست، این مناطق تبدیل میشوند به کانونهای ریزگرد و گردوخاک. پس دستکاری ما در طبیعت خوزستان به حد زیاد و به وفور، پروژههای عمرانی زیاد، جنگ تحمیلی و... همه و همه در محیط زیست استان خوزستان دخل و تصرف کرده است.
درعینحال تغییرات اقلیمی، آورد رودخانهها را کاهش داده است که این هم میتواند بر اثر گازهای گلخانهای و... در دنیا ایجاد شده باشد. آورد کارون بزرگ که حدود 22 میلیارد مترمکعب بوده، اکنون به حدود 14.5 و 15 میلیارد مترمکعب کاهش یافته است. درعینحال میخواهیم پروژههای انتقال آب هم انجام دهیم. همچنین آورده رودخانه کرخه حدود 6.5 میلیارد مترمکعب بوده و اکنون به حدود 4.5 و پنج میلیارد مترمکعب رسیده است. رودخانه زهره نیز 2.7 میلیارد مترمکعب آورده داشته است که به رقمی کمتر از 900 میلیون مترمکعب رسیده است. رودخانه مارون 1.8 میلیارد مترمکعب آورده داشته و سال گذشته به 730 میلیون مترمکعب رسیده است.
علت بیرونی آن هم این است که ما متأسفانه در معرض آسیبهای موجود در کشورهای عراق و عربستان هستیم که باعث میشود شرایط زیستمحیطی خوزستان دگرگون شود و تغییر یابد.
آقای دکتر دولت چه برنامهای برای برطرفکردن این معضل دارد و چه اقداماتی انجام داده است؟
دولت یکسری اقدامات نظیر تمهیدات انجامشده در صنعت برق و آب استان داشته و با وجود تنگناها به طور تمامقد اعتبارات مناسبی را تخصیص داده است. کار دیگری که در حال انجام، بررسی و پیگیری ریشهای است، این است که بهتدریج ما کانونهای گردوخاک را از بین ببریم و اینها را مجددا تبدیل به مراتع، جنگلها، نهالکاریها، مارچپاشی و مانند آن کنیم. الان در هر دو کار دولت وارد شده است و وزارت جهاد کشاورزی و استانداری خوزستان مأمور انجام کار ریشهای دراینباره شدهاند و وزارت نیرو هم مأمور انجام کار علامتی و پایدارترکردن وضع برق و آب است. ما باید یکساله 42 هزار هکتار را انجام دهیم، بعد از آن صد هزار هکتار، در برنامه میانمدت پنجساله 350 هزار هکتار فعال و در یک پروسه درازمدتتر 800 هزار هکتار موجود را انجام میدهیم.
از توان بخش خصوصی در اجرای این طرح کمک گرفته میشود؟
ما اجرای تمام اینها را به بخش خصوصی میدهیم و از پتانسیل بسیج استفاده میکنیم تا نیروهای محلی بتوانند این کارها را انجام دهند و از آن نگهداری کنند.
زمانی که شما خوزستان را تحویل گرفتید، به لحاظ صنعت در چه وضعی قرار داشت؟ با توجه به اینکه تحریمها را گذرانده بودیم و اهواز هم جزء قطبهایی است که خدمات جانبی زیادی به صنعت نفت ارائه میدهد؟
من مدت زیادی نیست که مسئوليت استان خوزستان را تحویل گرفتهام اما دوستان و همکارانمان زحمت زیادی کشیدهاند. در آن موقع هم سیستم کار میکرد. قانون رفع موانع تولید تازه به تصویب رسیده و فعالیت تسهیل شده بود و شیرینی بحث اقتصاد مقاومتی کمکم داشت به ذائقه صنعتگران و فعالان اقتصادی خوش میآمد. به همین علت مقداری روند حرکتش کندتر از الان بود ولی مقداری تسهیل و حرکت سریعتر شده و در این زمینه هم دستاوردهای خوبی حاصل شده است اما لازم است که به طور جدیتر در همه ابعاد و در تمام مشاغل پایهای و مادر و حوزه خدمات، کشاورزی و صنعت با برنامهریزی و به صورت مدون پیش برویم. هرچه ما با برنامه پیش برویم، احتمال موفقیتمان هم بیشتر است. الان در حوزه اقتصاد مقاومتی و در حوزه بودجهریزی باید سعی میشود که با برنامه پیش بروند و به اهداف برنامه نزدیک شوند. رفتارها و سیاستگذاریها نباید خلقالساعه باشد و هرکسی یک کار انجام دهد. فکر کنم با این روند، اوضاع بهتر شود. قرار است در خوزستان منطقه ویژه اقتصادی- پتروشیمی دوم را ایجاد کنیم و زمینهای روبهکشت را افزایش دهیم. تولید محصولات کشاورزیمان در کشور اول است. در حوزه صنعت
پروژههای زیادی داریم که در حال بهرهبرداری است؛ یعنی به مرز بهرهبرداری رسیده است و در یکی، دو هفته آینده سعی خواهیم کرد خدمت معاون اول رئیسجمهور باشیم. برای افتتاح بعضی از این پروژهها آمادهایم و کارهای زیادی هم شروع شده است. دستور ایجاد شهرک انرژی در ماهدشت را از وزیر نفت گرفتهایم. فاضلاب شرق اهواز نیز که از طرحهای اقتصاد مقاومتی است و روزانه صد هزار مترمکعب آب را برای مصارف کشاورزی از صنعت در اختیار ما قرار خواهد داد، در حال انجام است. قسمت اسیدی طرح آماک مورد بازدید رئیسجمهور قرار گرفته است و انشاءالله تا چند روز آینده راهاندازی خواهد شد که روزانه از سوختن و ریختهشدن 180 تن گوگرد بر سر مردم اهواز و استان جلوگیری میکند و در نهایت شیرینسازی و برای خوراک پتروشیمیها آماده میشود.
شریعتی، استاندار استان خوزستان، ضمن ارائه گزارشی از عملکرد این استان در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی معتقد است که باید از تصمیمات و رفتارهای خلعالساعه پرهیز کرد. به باور او بروز پدیده ریزگرد در این استان، ناشی از عوامل انسانی و طبیعی است؛ عوامل طبیعی و اقلیمی نظیر خشکسالی، بالارفتن درجه دما و امثال آن و عوامل انسانی نظیر دستکاری و دستاندازی در طبیعت این استان. او تأکید میکند که هشت سال جنگ تحمیلی و اجرای پروژههای عمرانی باعث شده است که حجم بالایی از کشاورزی، طبیعت و مراتع این استان از بین برود.
سیاستهای ابلاغی اقتصاد مقاومتی را تا چه حد در حل مشکلات اقتصادی مؤثر میدانید؟
همانطور که مقام معظم رهبری خودشان این عبارت را معرفی کردند و توضیح دادند، در بیان خصوصیات این عبارت هم توضیحاتی را در بیانات مختلف فرمودند که نشاندهنده نگاه و نظر ایشان نسبت به این مسئله است.
آقای دکتر جهانگیری هم که فرمانده اقتصادی مقاومتی در کشور است، نوع نگاه و تحلیلشان از این مسئله را گفتند که من همان را بازگو میکنم. اقتصاد مقاومتی همانطور که گفتند اقتصادی است که تکیهاش بر مردم باشد، درونزا باشد و نگاه به بیرون داشته باشد؛ یعنی هم بتواند از تجربیات بیرون استفاده کند و هم بتواند بعد صادراتمحوری و تولیدمحوری را مدنظر خود قرار دهد. تکیه آن بر داشتههای درونی است و در عین حال قوتبخشیدن به آن با ایجاد بازار مناسب. بازار مناسب میتواند در داخل ایجاد شود و از سوی دیگر در خارج ارزآوری و افزایش صادرات را به همراه داشته باشد. همچنین اقتصاد مقاومتی، اقتصادی دانشبنیان است. اقتصادی است که براساس داشتههای درون و درعینحال با داشتن نگاه به خارج و برای افزایش صادرات و ارزآوری و جداشدن اقتصاد از تکمحصولیبودن تلاش میکند. درعینحال این تحلیل را هم من دارم که در یکسری از کالاهای استراتژیک و محصولات اساسی کاملا تکیه و پشتوانه باید به داخل و درون باشد و هیچ نوع وابستگی به بیرون نباشد. حالا ممکن است بگوییم که واردات جنسی قیمت تمامشده را ارزانتر میکند، ما قطعا باید این کار را بکنیم. اما اگر امکان
تولید کالایی در داخل باشد، صددرصد تکیه باید داخلی باشد. این میشود اقتصاد مقاومتی.
پتانسیلهای استان خوزستان در بحث اقتصاد مقاومتی چیست؟
استان خوزستان به تعبیری شاید جزء معدود قطعاتی از زمین است که این همه فرصت، پتانسیل و امکان در وسعت 64 هزار کیلومترمربع آن وجود دارد. خوزستان صنعت، نفت، پتروشیمی، گاز، زمینهای حاصلخیز کشاورزی، آبهای شیرین، آبهای آزاد و بنادر عظیم، دسترسی به دریای آزاد، بندر رودخانهای و بندر دریایی، معادن و وضعیت استراتژیکی در حوزه آبوهوایی دارد. در بعضی از مناطق اختلاف دمایی بیش از 20 درجه میتواند داشته باشد، از این بابت است که خوزستان فرمانده اقتصاد مقاومتی شده است.
آقای دکتر حال با توجه به تمام پتانسیلهایی که استان خوزستان دارد، در ارتباط با اقتصاد مقاومتی، اقتصاد دانشبنیان و بحث احیای واحدهای مشکلدار چه اقداماتی در دولت تدبیر و امید تا به حال انجام شده است؟
ما امسال در راستای تسهیل و رفع موانع تولید اقدامات مفیدی انجام دادهایم. تاکنون حدود 300 میلیارد تومان از 440میلیاردتومانی که به ما ابلاغ شده، در اختیار واحدها قرار گرفته است و واحدهای زیادی مشغول به کار شده و مشکلاتشان حل شده است. درعینحال ما مشاغل خانگی را نیز ساماندهی و تعاونیهایی را ایجاد کردهایم.
نرخ بیکاری در استان چقدر است؟
نرخ بیکاری در جوانان بالای 25 سال بیش از 20 درصد است. البته آمار کمی از متوسط بالاتر است.
همچنین طرحهای بزرگی در کشور اجرائی شده است؛ به طور مثال طرح مبارزه با ریزگردها و بیابانزدایی طرحی است که در سال اقتصاد مقاومتی اجرا شده است. طرحهایی نیز در حوزه سلامت مانند راهاندازی سیستم تصفیهخانه فاضلاب شهری شرق اهواز نیز در حال انجام است.
منشأ ریزگردها کجاست؟ رئیسجمهور تعبیری داشتند و گفتند آنچه از قلب طبیعت گرفتهایم، به بدترین شکل به ما پس میدهد. دقیقا چه اتفاقی افتاد و منشأ ریزگردها از کجاست که امروز تبدیل به بحران شده است؟
بخشی از مشکلات ناشی از عوامل انسانی و بخش دیگر عوامل طبیعی است. عوامل طبیعی و اقلیمی مثل خشکسالی، بالارفتن درجه دما و امثال آن است. درباره عوامل انسانی باید تأکید کنم که در هیچ استانی در کشور در 50 سال اخیر به اندازه خوزستان در طبیعت دستکاری و دستاندازی نشده است؛ مثلا هشت سال جنگ تحمیلی؛ این جنگ باعث شد حجم بالایی از کشاورزی ما نابود شود و طبیعت و مراتع از بین برود. سپس پروژههای عمرانی که انجام شده است. نمیگویم این پروژهها لازم نبود، اما نگاه جامع و متوازنی به آن نشد یا اگر شده بود، به علت کمبود اعتبار رها شده بود. سدهای عظیمی که احداث شد. زمانی که سدهای عظیم احداث میشود، حجم آب ذخیرهشده پشت سدها بالا میرود. سیلابهایی که در استان جاری میشده، یکسری نقاط را میپوشانده و اکنون که دیگر آن آب نیست، این مناطق تبدیل میشوند به کانونهای ریزگرد و گردوخاک. پس دستکاری ما در طبیعت خوزستان به حد زیاد و به وفور، پروژههای عمرانی زیاد، جنگ تحمیلی و... همه و همه در محیط زیست استان خوزستان دخل و تصرف کرده است.
درعینحال تغییرات اقلیمی، آورد رودخانهها را کاهش داده است که این هم میتواند بر اثر گازهای گلخانهای و... در دنیا ایجاد شده باشد. آورد کارون بزرگ که حدود 22 میلیارد مترمکعب بوده، اکنون به حدود 14.5 و 15 میلیارد مترمکعب کاهش یافته است. درعینحال میخواهیم پروژههای انتقال آب هم انجام دهیم. همچنین آورده رودخانه کرخه حدود 6.5 میلیارد مترمکعب بوده و اکنون به حدود 4.5 و پنج میلیارد مترمکعب رسیده است. رودخانه زهره نیز 2.7 میلیارد مترمکعب آورده داشته است که به رقمی کمتر از 900 میلیون مترمکعب رسیده است. رودخانه مارون 1.8 میلیارد مترمکعب آورده داشته و سال گذشته به 730 میلیون مترمکعب رسیده است.
علت بیرونی آن هم این است که ما متأسفانه در معرض آسیبهای موجود در کشورهای عراق و عربستان هستیم که باعث میشود شرایط زیستمحیطی خوزستان دگرگون شود و تغییر یابد.
آقای دکتر دولت چه برنامهای برای برطرفکردن این معضل دارد و چه اقداماتی انجام داده است؟
دولت یکسری اقدامات نظیر تمهیدات انجامشده در صنعت برق و آب استان داشته و با وجود تنگناها به طور تمامقد اعتبارات مناسبی را تخصیص داده است. کار دیگری که در حال انجام، بررسی و پیگیری ریشهای است، این است که بهتدریج ما کانونهای گردوخاک را از بین ببریم و اینها را مجددا تبدیل به مراتع، جنگلها، نهالکاریها، مارچپاشی و مانند آن کنیم. الان در هر دو کار دولت وارد شده است و وزارت جهاد کشاورزی و استانداری خوزستان مأمور انجام کار ریشهای دراینباره شدهاند و وزارت نیرو هم مأمور انجام کار علامتی و پایدارترکردن وضع برق و آب است. ما باید یکساله 42 هزار هکتار را انجام دهیم، بعد از آن صد هزار هکتار، در برنامه میانمدت پنجساله 350 هزار هکتار فعال و در یک پروسه درازمدتتر 800 هزار هکتار موجود را انجام میدهیم.
از توان بخش خصوصی در اجرای این طرح کمک گرفته میشود؟
ما اجرای تمام اینها را به بخش خصوصی میدهیم و از پتانسیل بسیج استفاده میکنیم تا نیروهای محلی بتوانند این کارها را انجام دهند و از آن نگهداری کنند.
زمانی که شما خوزستان را تحویل گرفتید، به لحاظ صنعت در چه وضعی قرار داشت؟ با توجه به اینکه تحریمها را گذرانده بودیم و اهواز هم جزء قطبهایی است که خدمات جانبی زیادی به صنعت نفت ارائه میدهد؟
من مدت زیادی نیست که مسئوليت استان خوزستان را تحویل گرفتهام اما دوستان و همکارانمان زحمت زیادی کشیدهاند. در آن موقع هم سیستم کار میکرد. قانون رفع موانع تولید تازه به تصویب رسیده و فعالیت تسهیل شده بود و شیرینی بحث اقتصاد مقاومتی کمکم داشت به ذائقه صنعتگران و فعالان اقتصادی خوش میآمد. به همین علت مقداری روند حرکتش کندتر از الان بود ولی مقداری تسهیل و حرکت سریعتر شده و در این زمینه هم دستاوردهای خوبی حاصل شده است اما لازم است که به طور جدیتر در همه ابعاد و در تمام مشاغل پایهای و مادر و حوزه خدمات، کشاورزی و صنعت با برنامهریزی و به صورت مدون پیش برویم. هرچه ما با برنامه پیش برویم، احتمال موفقیتمان هم بیشتر است. الان در حوزه اقتصاد مقاومتی و در حوزه بودجهریزی باید سعی میشود که با برنامه پیش بروند و به اهداف برنامه نزدیک شوند. رفتارها و سیاستگذاریها نباید خلقالساعه باشد و هرکسی یک کار انجام دهد. فکر کنم با این روند، اوضاع بهتر شود. قرار است در خوزستان منطقه ویژه اقتصادی- پتروشیمی دوم را ایجاد کنیم و زمینهای روبهکشت را افزایش دهیم. تولید محصولات کشاورزیمان در کشور اول است. در حوزه صنعت
پروژههای زیادی داریم که در حال بهرهبرداری است؛ یعنی به مرز بهرهبرداری رسیده است و در یکی، دو هفته آینده سعی خواهیم کرد خدمت معاون اول رئیسجمهور باشیم. برای افتتاح بعضی از این پروژهها آمادهایم و کارهای زیادی هم شروع شده است. دستور ایجاد شهرک انرژی در ماهدشت را از وزیر نفت گرفتهایم. فاضلاب شرق اهواز نیز که از طرحهای اقتصاد مقاومتی است و روزانه صد هزار مترمکعب آب را برای مصارف کشاورزی از صنعت در اختیار ما قرار خواهد داد، در حال انجام است. قسمت اسیدی طرح آماک مورد بازدید رئیسجمهور قرار گرفته است و انشاءالله تا چند روز آینده راهاندازی خواهد شد که روزانه از سوختن و ریختهشدن 180 تن گوگرد بر سر مردم اهواز و استان جلوگیری میکند و در نهایت شیرینسازی و برای خوراک پتروشیمیها آماده میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.