صدای پای انتخابات پرطنینتر شد
حسین حشمتی
شرق: اگرچه درگذشت نابهنگام آیت اله هاشمی رفسنجانی در چنین موقعیت زمانی که انتخابات مهم ریاست جمهوری دورهی دوازدهم و پنجمین انتخابات شوراهای شهر و روستا در پیش است آن شور و شوق گذشته را کمرنگ ساخته است اما ازآنجاییکه طی دوران38ساله جمهوری اسلامی ایران، انتخابات حتی در سختترین شرایط در موعد مقرر برگزارشده است این بار نیز به حول قوه الهی به احسن وجه انجام خواهد شد خاصه آنکه وزارت کشور بهعنوان مجری و شورای نگهبان و مجلس شورای اسلامی در قامت ناظران انتخابات دوگانه مزبور مقدمات کار را ازهر حیث فراهم ساختهاند.در چنین حال و هوایی،چند«اما» یا بهعبارتدیگر چند«نکتهی ظریف» ذهن نگارنده را به خود مشغول ساخته است که در ادامه مطرح خواهد شد تا چنانچه به نظر مقامات ذیربط، حائز اهمیت باشند طی چند ماهی که به شروع انتخابات باقیمانده است برای رفع یا بهبود آنها تدبیر شود.
الف - تبلیغات زودرس
حالا دیگر همه فعالان اجتماعی و رسانهای میدانند که داوطلبان احتمالی و هواداران آنان برای رقابتی شدن فضا، در انتظار آغاز تقویم انتخابات و فصل تبلیغات نمانده و مخصوصاً کاندیداهای شوراهای شهر و روستا از ماهها قبل هرکدام به روشی فعالیتهای خود را آغاز کردهاند و این رویهای است که در تمام انتخابات گذشته وجود داشته که به دلیل نبودن صراحت قانونی وعدم تعیین مصادیق نهتنها برخوردی با آنها صورت نگرفته بلکه بهمنظور ایجاد شور انتخاباتی از این قبیل فعالیتهای غیررسمی استقبال هم شده است که در نوع خود ناپسند نیست اما قانونمندی را خدشهدار میسازد.
ب- هزینههای برگزاری انتخابات
مسئله بالا بودن هزینههای انتخابات برای کشور به دلیل برگزار شدن سالانه یک انتخابات، از موضوعاتی است که ذهن بعضی از قانونگذاران در قوهی مقننه را به خود مشغول کرده تا آنجا که انجام دو انتخابات دریک سال را کافی ندانسته و طرحی را در دست مطالعه دارند تا هر 4 انتخابات دریک زمان برگزار شود بهاینترتیب که هر4سال 3 انتخابات و هر8سال با توجه به 8 ساله بودن دورهی فعالیت مجلس خبرگان،4 انتخابات برگزار گردد و البته گروهی هم به دنبال این هستند که تاریخ انتخابات شوراها را از زمان انتخابات ریاست جمهوری به دلیل آنچه آنان تأثیرگذاری منفی میخوانند تفکیک نمایند که البته به نظر نمیرسد این دو گروه توفیقی در پیشبرد نظریههای افراطی خویش حاصل نمایند.
ج- برنامهریزی برای تقویم انتخابات
تردیدی نیست که وزارت کشور دولت تدبیر وامید، گردنهی صعبالعبور انتخابات مجلس دهم شورای اسلامی در سال 1394 را با سلامت و صلابت پشت سر گذاشت بدون آنکه چالش یا درگیری یا حتی آسیبهای خواسته و ناخواسته قابلاعتنایی را برای مجریان انتخابات پیش آورد که به اعتقاد کارشناسان دلیل این موفقیت، برنامهریزی و رعایت دقیق تقویم انتخابات و علیالخصوص تأکید بر آموزش دستاندرکاران ذیربط بوده است تا در هنگام اجرا هر مأمور و مسئولی وظایف خویش را بهدرستی بداند و فرصت و اجازهی تنش و چالش را به کسی ندهد و بیجهت نبوده که مقیمی در قامت قائممقام وزیر کشور و شخصیت قانونمداری که در انتخابات 1396 ریاست ستاد انتخابات کشور را بر عهده خواهد داشت از چندین ماه پیش، سفرهای دورهای به تمام استانها داشته و در جلساتی که با فرمانداران و بخشداران هراستان برگزار نموده،چالشها و مشکلات احتمالی را موردبررسی قرار داده که بدیهی است این تدبیر بیشتر برای انتخابات ریاست جمهوری کاربرد خواهد داشت اما برای انتخابات شوراها که بهنوبه خود از نظر توسعه و پیشرفت و ادارهی بهینهی شهرها و بخشها و روستاها مؤثرند ظاهراً هیچ تمهیدی اندیشیده نشده است.
د- تقابل جناحین و فعالان سیاسی
نگرانی مهمی که برای انتخابات پیش رو مطرح است همانا شبههی ایجاد دو قطبي بهجای فضای رقابت سالم انتخاباتی توسط طیفها و فعالان سیاسی است به این معنا که سردمداران و لیدران احزاب بهویژه دو جناح عمده یعنی اصلاحطلبان و اصولگرایان بهگونهای با یکدیگر رقابت تنگنظرانه داشته و دارند که گویی پیروزی یکی از آنها مستلزم حاشیهنشینی دیگری است و به تعبیر سادهتر به میدان آمدن این، الزاماً بیرون رفتن دیگری را اقتضا میکند و حالآنکه این دو جریان اصلی میباید به نحوی عمل نمایند که همچون دو بال قوی یاریرسان مجلس و دولت وقت باشند و در انتخابات شوراها هم کاندیداهایی را انتخاب، معرفی و حمایت نمایند که اولاً به الزامات و سازوکارهای حزبی اعتقاد داشته و عمل نمایند و ثانیاً از عهده انجام وظایف تعریفشده در قانون شوراها برآیند.
شرق: اگرچه درگذشت نابهنگام آیت اله هاشمی رفسنجانی در چنین موقعیت زمانی که انتخابات مهم ریاست جمهوری دورهی دوازدهم و پنجمین انتخابات شوراهای شهر و روستا در پیش است آن شور و شوق گذشته را کمرنگ ساخته است اما ازآنجاییکه طی دوران38ساله جمهوری اسلامی ایران، انتخابات حتی در سختترین شرایط در موعد مقرر برگزارشده است این بار نیز به حول قوه الهی به احسن وجه انجام خواهد شد خاصه آنکه وزارت کشور بهعنوان مجری و شورای نگهبان و مجلس شورای اسلامی در قامت ناظران انتخابات دوگانه مزبور مقدمات کار را ازهر حیث فراهم ساختهاند.در چنین حال و هوایی،چند«اما» یا بهعبارتدیگر چند«نکتهی ظریف» ذهن نگارنده را به خود مشغول ساخته است که در ادامه مطرح خواهد شد تا چنانچه به نظر مقامات ذیربط، حائز اهمیت باشند طی چند ماهی که به شروع انتخابات باقیمانده است برای رفع یا بهبود آنها تدبیر شود.
الف - تبلیغات زودرس
حالا دیگر همه فعالان اجتماعی و رسانهای میدانند که داوطلبان احتمالی و هواداران آنان برای رقابتی شدن فضا، در انتظار آغاز تقویم انتخابات و فصل تبلیغات نمانده و مخصوصاً کاندیداهای شوراهای شهر و روستا از ماهها قبل هرکدام به روشی فعالیتهای خود را آغاز کردهاند و این رویهای است که در تمام انتخابات گذشته وجود داشته که به دلیل نبودن صراحت قانونی وعدم تعیین مصادیق نهتنها برخوردی با آنها صورت نگرفته بلکه بهمنظور ایجاد شور انتخاباتی از این قبیل فعالیتهای غیررسمی استقبال هم شده است که در نوع خود ناپسند نیست اما قانونمندی را خدشهدار میسازد.
ب- هزینههای برگزاری انتخابات
مسئله بالا بودن هزینههای انتخابات برای کشور به دلیل برگزار شدن سالانه یک انتخابات، از موضوعاتی است که ذهن بعضی از قانونگذاران در قوهی مقننه را به خود مشغول کرده تا آنجا که انجام دو انتخابات دریک سال را کافی ندانسته و طرحی را در دست مطالعه دارند تا هر 4 انتخابات دریک زمان برگزار شود بهاینترتیب که هر4سال 3 انتخابات و هر8سال با توجه به 8 ساله بودن دورهی فعالیت مجلس خبرگان،4 انتخابات برگزار گردد و البته گروهی هم به دنبال این هستند که تاریخ انتخابات شوراها را از زمان انتخابات ریاست جمهوری به دلیل آنچه آنان تأثیرگذاری منفی میخوانند تفکیک نمایند که البته به نظر نمیرسد این دو گروه توفیقی در پیشبرد نظریههای افراطی خویش حاصل نمایند.
ج- برنامهریزی برای تقویم انتخابات
تردیدی نیست که وزارت کشور دولت تدبیر وامید، گردنهی صعبالعبور انتخابات مجلس دهم شورای اسلامی در سال 1394 را با سلامت و صلابت پشت سر گذاشت بدون آنکه چالش یا درگیری یا حتی آسیبهای خواسته و ناخواسته قابلاعتنایی را برای مجریان انتخابات پیش آورد که به اعتقاد کارشناسان دلیل این موفقیت، برنامهریزی و رعایت دقیق تقویم انتخابات و علیالخصوص تأکید بر آموزش دستاندرکاران ذیربط بوده است تا در هنگام اجرا هر مأمور و مسئولی وظایف خویش را بهدرستی بداند و فرصت و اجازهی تنش و چالش را به کسی ندهد و بیجهت نبوده که مقیمی در قامت قائممقام وزیر کشور و شخصیت قانونمداری که در انتخابات 1396 ریاست ستاد انتخابات کشور را بر عهده خواهد داشت از چندین ماه پیش، سفرهای دورهای به تمام استانها داشته و در جلساتی که با فرمانداران و بخشداران هراستان برگزار نموده،چالشها و مشکلات احتمالی را موردبررسی قرار داده که بدیهی است این تدبیر بیشتر برای انتخابات ریاست جمهوری کاربرد خواهد داشت اما برای انتخابات شوراها که بهنوبه خود از نظر توسعه و پیشرفت و ادارهی بهینهی شهرها و بخشها و روستاها مؤثرند ظاهراً هیچ تمهیدی اندیشیده نشده است.
د- تقابل جناحین و فعالان سیاسی
نگرانی مهمی که برای انتخابات پیش رو مطرح است همانا شبههی ایجاد دو قطبي بهجای فضای رقابت سالم انتخاباتی توسط طیفها و فعالان سیاسی است به این معنا که سردمداران و لیدران احزاب بهویژه دو جناح عمده یعنی اصلاحطلبان و اصولگرایان بهگونهای با یکدیگر رقابت تنگنظرانه داشته و دارند که گویی پیروزی یکی از آنها مستلزم حاشیهنشینی دیگری است و به تعبیر سادهتر به میدان آمدن این، الزاماً بیرون رفتن دیگری را اقتضا میکند و حالآنکه این دو جریان اصلی میباید به نحوی عمل نمایند که همچون دو بال قوی یاریرسان مجلس و دولت وقت باشند و در انتخابات شوراها هم کاندیداهایی را انتخاب، معرفی و حمایت نمایند که اولاً به الزامات و سازوکارهای حزبی اعتقاد داشته و عمل نمایند و ثانیاً از عهده انجام وظایف تعریفشده در قانون شوراها برآیند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.