|

دور شدن فعالان اجتماعی از رسالت اصلی خود

فریبا کرمی. روزنامه‌نگار

فضای مجازی مخصوصا این روزها حال و هوای عجیبی به خود گرفته است. افرادی همیشه به صورت خودجوش و فعال در دنیای مجازی قلم به دست گرفته‌اند و بیانیه می‌نویسند. نقد می‌کنند و گاهی هم تخریب.. و در پایان اسم خود را کنش‌گر یا فعال مدنی و اجتماعی و سیاسی می‌نامند. فعالانی که متاسفانه فقط از دید خود صدای مردم‌اند و تنها کاری که انجام نمی‌دهند دفاع از حق مردم است. عده‌ای از این فعالان با دیدن جوی سرازیر شده ای، شکستن دسته صندلی در یک مکان تفریحی، تاخیر دو روزه یک گزارش عملکردی حال از روی خصومت و یا هر چیز دیگری گوشی‌های مدل بالای خود را در دستشان گرفته و با نوشتن دو بند و چسباندن عنوان کنشگر به خود، درصدد حل مشکلات هستند آن هم در دنیای مجازی. برخی از این دوستان افرادی هستند که قلم بدست نمی‌گیرند و حتی در یک مورد خاص تخصص ندارند و حتی جالب‌تر اینکه در نشست با مسوولان مربوطه از دیوار صدا درمیاید اما از اینها نه! افردی که فقط در دنیای مجازی حرف می‌زنند و بیرون از این وادی، حرفی برای گفتن ندارند. بله درست متوجه شدید. شاید شما که اکنون این مطلب را مطالعه می‌کنید با افراد فعال اجتماعی و مدنی و حتی سیاسی دنیای مجازی به وفور روبرو شده‌اید. افرادی که جز خودشان کسی را قبول ندارند و در اکثر مواقع بدون تحقیق و مطمئن شدن حرف می‌زنند. شاید با بسیاری از افرادی روبرو شده‌اید که در حمایت از یک ارگان، نهاد دیگری را زیر سوال می‌برند. راحتتان کنم این میدان انگار یار و یارکشی شده برای بازی فوتبال... بیانیه می‌دهند، تکذیبه و جوابیه کار هر روزشان است. یکی عملکرد نماینده عالی دولت در استان را نقد می‌کند و دیگری شهردار را می‌کوبد؛ یکی در سفره‌خانه اکیپ هواخواهان آقای ایکس پیدایش می‌شود و دیگری در اینستاگرام هنرش را به نمایش می‌گذارد و در جبهه مخالفان عکس یادگاری می‌گیرد.فعال مدنی آن‌گونه که از نامش پیداست فردی است که دارای یکسری دغدغه فرهنگی (میراث فرهنگی و...) یا ساختاری (حقوق زنان) یا تاریخی است و سعی می‌کند با فعالیت‌های سازنده اجتماعی به سهم خود نقشی در تصحیح آن چه فکر می‌کند باید تغییر یابد ایفاء کند. رسیدن به اهدافی که یک فعال مدنی می‌توان درگیر آن باشد از طریق "حوصله و اقناع" حاصل می‌شود نه انکار تاریخ، فرهنگ و موجودیت و عملکرد دیگران یا طرف مقابل. این رویکرد که مطالبات مدنی را می‌توان از طریق نفی دیگری به دست آورد، نشان از عدم بلوغ سیاسی و فکری است.
در واقع مدعیان حقوق اجتماعی و مدنی و بعضا سیاسی و کسانی که نام کنشگر برخود گذاشته اند، فاقد ویژگی‌های لازم برای این نوع فعالیت و دقیقا واجد خصوصیات منافی با آن هستند. این عده که برای کسب مشروعیت حضور در رسانه‌ها خود را فعال مدنی می‌دانند در عمل الزامات این عنوان را رعایت نمی‌کنند. این گونه رفتارها هیچ نسبتی با فرهنگ مدنیت ندارد. کسی در هیچ کجای جهان نتوانسته است با توسل به حرکت های فاشیستی امتیازاتی حقوقی یا مدنی به دست آورد بلکه روش گفتگو و اقناع همواره یکی از ابزارهای مهم انسان متمدن امروزی جهت رسیدن به اهداف اجتماعی و فرهنگی به شمار می‌آید. این مفروضه‌ها بعلت عدم بلوغ سیاسی، فقر نظری، خلا حضور نخبگان فکری در میان این عده و در نتیجه ناتوانی از فهم و تحلیل درست وقایع به کلماتی تخریبی آن هم در فضای مجازی تبدیل شد. بزرگ‌نمایی وقایع یا افراد نیز هرگز در بلند مدت نتیجه بخش نبوده است. چهره‌سازی و قهرمان‌سازی نیز عملا نتوانست به خلاهای موجود این طیف کمکی کند. گزینش واژه فعال مدنی و اجتماعی برای این افراد تا حدودی از تبار اصطلاح هایی بود که هم درصدد است نوعی مشروعیت اجتماعی برای این جماعت فراهم کند و هم هنجار شکنان ضد اجتماعی را به درجه فعالان اجتماعی و کسانی که درصدد احقاق حقوق شهروندی هستند بالا ببرد. این افراد برای حضور در جامعه و عرصه عمومی نیاز به اسامی و عناوین مستعاری دارند تا مورد بازخواست یا سرزنش قرار نگیرند. زمان آن رسیده است که جامعه ایرانی شدت عمل بیشتری در برابر این افراد نشان دهند و از طریق «واکنش های مدنی و اجتماعی و سیاسی» آنان را متوجه نادرستی مسیری که در حال پیمودن آن هستند،کنند.

فضای مجازی مخصوصا این روزها حال و هوای عجیبی به خود گرفته است. افرادی همیشه به صورت خودجوش و فعال در دنیای مجازی قلم به دست گرفته‌اند و بیانیه می‌نویسند. نقد می‌کنند و گاهی هم تخریب.. و در پایان اسم خود را کنش‌گر یا فعال مدنی و اجتماعی و سیاسی می‌نامند. فعالانی که متاسفانه فقط از دید خود صدای مردم‌اند و تنها کاری که انجام نمی‌دهند دفاع از حق مردم است. عده‌ای از این فعالان با دیدن جوی سرازیر شده ای، شکستن دسته صندلی در یک مکان تفریحی، تاخیر دو روزه یک گزارش عملکردی حال از روی خصومت و یا هر چیز دیگری گوشی‌های مدل بالای خود را در دستشان گرفته و با نوشتن دو بند و چسباندن عنوان کنشگر به خود، درصدد حل مشکلات هستند آن هم در دنیای مجازی. برخی از این دوستان افرادی هستند که قلم بدست نمی‌گیرند و حتی در یک مورد خاص تخصص ندارند و حتی جالب‌تر اینکه در نشست با مسوولان مربوطه از دیوار صدا درمیاید اما از اینها نه! افردی که فقط در دنیای مجازی حرف می‌زنند و بیرون از این وادی، حرفی برای گفتن ندارند. بله درست متوجه شدید. شاید شما که اکنون این مطلب را مطالعه می‌کنید با افراد فعال اجتماعی و مدنی و حتی سیاسی دنیای مجازی به وفور روبرو شده‌اید. افرادی که جز خودشان کسی را قبول ندارند و در اکثر مواقع بدون تحقیق و مطمئن شدن حرف می‌زنند. شاید با بسیاری از افرادی روبرو شده‌اید که در حمایت از یک ارگان، نهاد دیگری را زیر سوال می‌برند. راحتتان کنم این میدان انگار یار و یارکشی شده برای بازی فوتبال... بیانیه می‌دهند، تکذیبه و جوابیه کار هر روزشان است. یکی عملکرد نماینده عالی دولت در استان را نقد می‌کند و دیگری شهردار را می‌کوبد؛ یکی در سفره‌خانه اکیپ هواخواهان آقای ایکس پیدایش می‌شود و دیگری در اینستاگرام هنرش را به نمایش می‌گذارد و در جبهه مخالفان عکس یادگاری می‌گیرد.فعال مدنی آن‌گونه که از نامش پیداست فردی است که دارای یکسری دغدغه فرهنگی (میراث فرهنگی و...) یا ساختاری (حقوق زنان) یا تاریخی است و سعی می‌کند با فعالیت‌های سازنده اجتماعی به سهم خود نقشی در تصحیح آن چه فکر می‌کند باید تغییر یابد ایفاء کند. رسیدن به اهدافی که یک فعال مدنی می‌توان درگیر آن باشد از طریق "حوصله و اقناع" حاصل می‌شود نه انکار تاریخ، فرهنگ و موجودیت و عملکرد دیگران یا طرف مقابل. این رویکرد که مطالبات مدنی را می‌توان از طریق نفی دیگری به دست آورد، نشان از عدم بلوغ سیاسی و فکری است.
در واقع مدعیان حقوق اجتماعی و مدنی و بعضا سیاسی و کسانی که نام کنشگر برخود گذاشته اند، فاقد ویژگی‌های لازم برای این نوع فعالیت و دقیقا واجد خصوصیات منافی با آن هستند. این عده که برای کسب مشروعیت حضور در رسانه‌ها خود را فعال مدنی می‌دانند در عمل الزامات این عنوان را رعایت نمی‌کنند. این گونه رفتارها هیچ نسبتی با فرهنگ مدنیت ندارد. کسی در هیچ کجای جهان نتوانسته است با توسل به حرکت های فاشیستی امتیازاتی حقوقی یا مدنی به دست آورد بلکه روش گفتگو و اقناع همواره یکی از ابزارهای مهم انسان متمدن امروزی جهت رسیدن به اهداف اجتماعی و فرهنگی به شمار می‌آید. این مفروضه‌ها بعلت عدم بلوغ سیاسی، فقر نظری، خلا حضور نخبگان فکری در میان این عده و در نتیجه ناتوانی از فهم و تحلیل درست وقایع به کلماتی تخریبی آن هم در فضای مجازی تبدیل شد. بزرگ‌نمایی وقایع یا افراد نیز هرگز در بلند مدت نتیجه بخش نبوده است. چهره‌سازی و قهرمان‌سازی نیز عملا نتوانست به خلاهای موجود این طیف کمکی کند. گزینش واژه فعال مدنی و اجتماعی برای این افراد تا حدودی از تبار اصطلاح هایی بود که هم درصدد است نوعی مشروعیت اجتماعی برای این جماعت فراهم کند و هم هنجار شکنان ضد اجتماعی را به درجه فعالان اجتماعی و کسانی که درصدد احقاق حقوق شهروندی هستند بالا ببرد. این افراد برای حضور در جامعه و عرصه عمومی نیاز به اسامی و عناوین مستعاری دارند تا مورد بازخواست یا سرزنش قرار نگیرند. زمان آن رسیده است که جامعه ایرانی شدت عمل بیشتری در برابر این افراد نشان دهند و از طریق «واکنش های مدنی و اجتماعی و سیاسی» آنان را متوجه نادرستی مسیری که در حال پیمودن آن هستند،کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.