|

e-tourism

راهکار پنهان درتوسعه صنعت گردشگری

مریم طیاری.پژوهشگر

فرهنگ گردشگری حاکم بر ایران، بازار جذب گردشگر را به گردشگری زیارتی و تا حدودی گردشگری تاریخی محدود کرده و به سایر انواع گردشگری و اکوتوریسم به‌عنوان پیشروترین بخش گردشگری در جهان کمتر توجه شده است. نگاه ایدئولوژیک و امنیت‌محور به صنعت گردشگری موجب شده که این صنعت بیشتر جنبه داخلی و مصرف داخلی پیدا کرده و ایران را از منافع ارزی و بین‌المللی این صنعت کمتر منتفع كند. گردشگری در فضای مجازی به‌عنوان روشی نوین با توانایی‌های بالقوه می‌تواند نقش کاتالیزور را در بهبود صنعت e-tourism و گردشگری بین‌المللی ایفا کند.
e-tourism (گردشگری الکترونیکی) بخشی از تجارت الکترونیک است که دربرگیرنده استفاده از فناوری‌های روبه‌توسعه مانند ارتباطات، صنایع اطلاعاتی و همچنین برنامه‌ریزی‌های راهبردی، ميهمان‌نوازی، مدیریت و بازاریابی است. همچنین فعالیت‌های ویژه گردشگری الکترونیکی به متصدیان گردشگری و دیگر ساختارهایی که مستقیما با استفاده از وب‌سایت‌های تخصصی یا پروتال‌ها، امکان گردشگری را برای علاقه‌مندان ایجاد مي‌كند. گردشگری الکترونیک، هم مصرف‌کنندگان و هم تولیدکنندگان کالاها و خدمات گردشگری را در چرخه خود وارد مي‌كند. دنیای ارتباطی جدید نه‌تنها ما را به هم مرتبط بلکه همسو و هم‌مقصد می‌کند. درواقع این رسانه‌ها و پیام‌های ارتباطی شبکه‌ای هستند که مقاصد گردشگری را به ما پیشنهاد می‌کنند. فعالیت‌های رایج مثل عکس‌ها و تجربه‌های سفر، پسندیدن و کامنت‌گذاری، کاربران را به شبکه‌های پیوندی متصل می‌کند که گاه با یکدیگر به سفر می‌روند و به مقاصد گردشگری جهت می‌دهند. شبکه‌های ارتباطی، حمایت افراد از همدیگر و اعتماد کاربران در این شبکه‌ها رو به افزایش است. تجمع سرمایه اجتماعی در فضای مجازی، نقش و تأثیر شبکه‌های مجازی گردشگری را نیز افزایش می‌دهد.
تبادل و انتشار اطلاعات در کوتاه‌ترین زمان ممکن بین علاقه‌مندان به گردشگری از مناطق مختلف گردشگری، ظرفیت‌سازی برای به اشتراک‌گذاشتن اطلاعات مجازی گردشگران یا توریست‌های غیرحرفه‌ای، معرفی موقعیت‌های اقامتی رایگان یا با هزینه پایین در کشورهای مختلف جهان، مشورت آنلاین پیش از سفر، کاهش مسائل زیست‌محیطی و ارتقای توسعه پایدار، کارآفرینی در عرصه گردشگری الکترونیک، رزرو هتل و خرید پکیج سفر و کاهش هزینه‌های سربار از مزایای این صنعت به شمار می‌آید.
وفاداری الکترونیکی
امروز با توجه به فواید حاصل از توسعه اینترنت در صنعت گردشگری به‌طورکلی و صنعت هتل‌داری به‌طورخاص، نکته چالش‌برانگیز، برای عرضه آن است که میزان وفاداری مشتریان در محیط اینترنتی در مقایسه با محیط سنتی و خرید حضوری کاهش یافته است. این مسئله لزوم شناخت بیشتر از مفهوم وفاداری الکترونیکی و عوامل تأثیرگذار بر آن را برای اتخاذ راهبردهای مؤثر در بازاریابی مورد توجه قرار می‌دهد. کیفیت الکترونیکی بر متغیرهای اعتماد و وفاداری و رضایت الکترونیکی و از طرفی اعتماد بر وفاداری الکترونیکی تأثیر مثبت دارد. مهم‌ترین ابعاد کیفیت الکترونیکی شامل پاسخ‌گویی و تحویل بی‌نقص، امنیت و طراحی وب‌سایت و کاربردی‌بودن آن است.
توسعه صنعت e-tourism
در گردشگری الکترونیک، مرز، تعریف نشده است، انتشار و تبادل اطلاعات و ظرفیت‌سازی بدون وجود مرز مکانی و زمانی در اختیار کاربران قرار می‌گیرد. امروزه در بازار صنعت توریسم، دارندگان شرکت‌های نوپا با ایده‌های نوین در جذب مشتریان در صدر قرار می‌گیرند. اشتغال‌زایی، کارآفرینی، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، کسب درآمد بدون اتکا به نفت، عدم‌پرداخت عوارض دولتی، بازدهی سریع، نیروی محرکه‌ای برای فعالان حوزه گردشگری الکترونیک در رونق‌بخشیدن به این صنعت در فضای مجازی خواهد بود. بی‌گمان وجود راه‌حل‌های کوتاه و سریع در دریافت ویزای الکترونیک و رزرو و فروش بلیت الکترونیکی و امکان برنامه‌ریزی و گزینش برنامه سفر، دستیابی به یک سفر کم‌دغدغه با هزینه پایین را فراهم می‌کند. در این بین نقطه عطف مابین گردشگر خارجی و فناوری اطلاعات و ارتباطات فرصت مغتنمی را در ایجاد درآمد ارزی و افزایش تولید ناخالص داخلی و ایجاد بازار رقابتی در بهره‌برداری از شرایط موجود و فناوری‌های نوین ایجاد خواهد کرد. عموما توسعه زیرساخت‌های فناوری ارتباطات و اطلاعات اثر مثبتی بر درآمد گردشگری بین‌المللی دارد. با توجه به تفاوت معنادار کشورهای توسعه‌یافته و کشورهای در حال توسعه در جذب گردشگر بین‌المللی، نتایج تحقیقات نشان داده است که علاوه بر درآمد سرانه واقعی و جمیعت کشورها، شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات از اهمیت بسزایی در جذب گردشگر برخوردار است. به اين منظور فناوری اطلاعات و کارآفرینی دیجیتالی، می‌تواند در توسعه صنعت پویای گردشگری در ایران کمک کند؛ البته همه این ابزارها باید در کنار بسترسازی برای توسعه ظرفیت‌های گردشگری در زمینه بازاریابی، تبلیغات، احداث اماکن اقامتی با استانداردهای جهانی و همچنین، فرهنگ توریسم‌مداری با سنت ميهمان‌نوازی ایرانیان همراه شود. این همراهی باید ملی باشد و نیازمند همیاری و همدلی در سطح ملی و همگام‌شدن دولت در فرهنگ‌سازی و ایجاد بستر مناسب اجتماعی است.

فرهنگ گردشگری حاکم بر ایران، بازار جذب گردشگر را به گردشگری زیارتی و تا حدودی گردشگری تاریخی محدود کرده و به سایر انواع گردشگری و اکوتوریسم به‌عنوان پیشروترین بخش گردشگری در جهان کمتر توجه شده است. نگاه ایدئولوژیک و امنیت‌محور به صنعت گردشگری موجب شده که این صنعت بیشتر جنبه داخلی و مصرف داخلی پیدا کرده و ایران را از منافع ارزی و بین‌المللی این صنعت کمتر منتفع كند. گردشگری در فضای مجازی به‌عنوان روشی نوین با توانایی‌های بالقوه می‌تواند نقش کاتالیزور را در بهبود صنعت e-tourism و گردشگری بین‌المللی ایفا کند.
e-tourism (گردشگری الکترونیکی) بخشی از تجارت الکترونیک است که دربرگیرنده استفاده از فناوری‌های روبه‌توسعه مانند ارتباطات، صنایع اطلاعاتی و همچنین برنامه‌ریزی‌های راهبردی، ميهمان‌نوازی، مدیریت و بازاریابی است. همچنین فعالیت‌های ویژه گردشگری الکترونیکی به متصدیان گردشگری و دیگر ساختارهایی که مستقیما با استفاده از وب‌سایت‌های تخصصی یا پروتال‌ها، امکان گردشگری را برای علاقه‌مندان ایجاد مي‌كند. گردشگری الکترونیک، هم مصرف‌کنندگان و هم تولیدکنندگان کالاها و خدمات گردشگری را در چرخه خود وارد مي‌كند. دنیای ارتباطی جدید نه‌تنها ما را به هم مرتبط بلکه همسو و هم‌مقصد می‌کند. درواقع این رسانه‌ها و پیام‌های ارتباطی شبکه‌ای هستند که مقاصد گردشگری را به ما پیشنهاد می‌کنند. فعالیت‌های رایج مثل عکس‌ها و تجربه‌های سفر، پسندیدن و کامنت‌گذاری، کاربران را به شبکه‌های پیوندی متصل می‌کند که گاه با یکدیگر به سفر می‌روند و به مقاصد گردشگری جهت می‌دهند. شبکه‌های ارتباطی، حمایت افراد از همدیگر و اعتماد کاربران در این شبکه‌ها رو به افزایش است. تجمع سرمایه اجتماعی در فضای مجازی، نقش و تأثیر شبکه‌های مجازی گردشگری را نیز افزایش می‌دهد.
تبادل و انتشار اطلاعات در کوتاه‌ترین زمان ممکن بین علاقه‌مندان به گردشگری از مناطق مختلف گردشگری، ظرفیت‌سازی برای به اشتراک‌گذاشتن اطلاعات مجازی گردشگران یا توریست‌های غیرحرفه‌ای، معرفی موقعیت‌های اقامتی رایگان یا با هزینه پایین در کشورهای مختلف جهان، مشورت آنلاین پیش از سفر، کاهش مسائل زیست‌محیطی و ارتقای توسعه پایدار، کارآفرینی در عرصه گردشگری الکترونیک، رزرو هتل و خرید پکیج سفر و کاهش هزینه‌های سربار از مزایای این صنعت به شمار می‌آید.
وفاداری الکترونیکی
امروز با توجه به فواید حاصل از توسعه اینترنت در صنعت گردشگری به‌طورکلی و صنعت هتل‌داری به‌طورخاص، نکته چالش‌برانگیز، برای عرضه آن است که میزان وفاداری مشتریان در محیط اینترنتی در مقایسه با محیط سنتی و خرید حضوری کاهش یافته است. این مسئله لزوم شناخت بیشتر از مفهوم وفاداری الکترونیکی و عوامل تأثیرگذار بر آن را برای اتخاذ راهبردهای مؤثر در بازاریابی مورد توجه قرار می‌دهد. کیفیت الکترونیکی بر متغیرهای اعتماد و وفاداری و رضایت الکترونیکی و از طرفی اعتماد بر وفاداری الکترونیکی تأثیر مثبت دارد. مهم‌ترین ابعاد کیفیت الکترونیکی شامل پاسخ‌گویی و تحویل بی‌نقص، امنیت و طراحی وب‌سایت و کاربردی‌بودن آن است.
توسعه صنعت e-tourism
در گردشگری الکترونیک، مرز، تعریف نشده است، انتشار و تبادل اطلاعات و ظرفیت‌سازی بدون وجود مرز مکانی و زمانی در اختیار کاربران قرار می‌گیرد. امروزه در بازار صنعت توریسم، دارندگان شرکت‌های نوپا با ایده‌های نوین در جذب مشتریان در صدر قرار می‌گیرند. اشتغال‌زایی، کارآفرینی، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، کسب درآمد بدون اتکا به نفت، عدم‌پرداخت عوارض دولتی، بازدهی سریع، نیروی محرکه‌ای برای فعالان حوزه گردشگری الکترونیک در رونق‌بخشیدن به این صنعت در فضای مجازی خواهد بود. بی‌گمان وجود راه‌حل‌های کوتاه و سریع در دریافت ویزای الکترونیک و رزرو و فروش بلیت الکترونیکی و امکان برنامه‌ریزی و گزینش برنامه سفر، دستیابی به یک سفر کم‌دغدغه با هزینه پایین را فراهم می‌کند. در این بین نقطه عطف مابین گردشگر خارجی و فناوری اطلاعات و ارتباطات فرصت مغتنمی را در ایجاد درآمد ارزی و افزایش تولید ناخالص داخلی و ایجاد بازار رقابتی در بهره‌برداری از شرایط موجود و فناوری‌های نوین ایجاد خواهد کرد. عموما توسعه زیرساخت‌های فناوری ارتباطات و اطلاعات اثر مثبتی بر درآمد گردشگری بین‌المللی دارد. با توجه به تفاوت معنادار کشورهای توسعه‌یافته و کشورهای در حال توسعه در جذب گردشگر بین‌المللی، نتایج تحقیقات نشان داده است که علاوه بر درآمد سرانه واقعی و جمیعت کشورها، شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات از اهمیت بسزایی در جذب گردشگر برخوردار است. به اين منظور فناوری اطلاعات و کارآفرینی دیجیتالی، می‌تواند در توسعه صنعت پویای گردشگری در ایران کمک کند؛ البته همه این ابزارها باید در کنار بسترسازی برای توسعه ظرفیت‌های گردشگری در زمینه بازاریابی، تبلیغات، احداث اماکن اقامتی با استانداردهای جهانی و همچنین، فرهنگ توریسم‌مداری با سنت ميهمان‌نوازی ایرانیان همراه شود. این همراهی باید ملی باشد و نیازمند همیاری و همدلی در سطح ملی و همگام‌شدن دولت در فرهنگ‌سازی و ایجاد بستر مناسب اجتماعی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.