|

چه برنامه‌هایی در نمایشگاه مطبوعات برگزار می‌شود؟

از روزنامه‌های قاجاری تا استارت‌آپ‌های امروزی

نمایشگاه مطبوعات هرسال در حاشیه غرفه‌های رسانه‌ها که محصولات خود را به نمایش می‌گذارند، اقدام به برگزاری برنامه‌های حاشیه‌ای می‌کند که رسانه‌ها یا مؤسسات رسانه‌ای مربوط به معاونت مطبوعاتی آنها را اجرا می‌کند. در ادامه‌، برخی از این برنامه‌ها مرور شده‌اند.

چند رسانه حضور دارند؟
بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات، خبرگزاری‌ها و پایگاه‌های خبری با حضور 600 رسانه آغاز به کار کرده است. برای حضور در بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات، 730 رسانه متقاضی شرکت بودند که از این تعداد تقاضای برخی مورد قبول واقع نشد. در نمایشگاه سال قبل، 520 رسانه حضور داشتند که این رقم در نمایشگاه امسال با رشد کمی همراه بوده است. همچنین از 600 رسانه حاضر در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، 130 رسانه جدید هستند و در دوسال اخیر مجوزشان را کسب کرده‌اند.
از نکات قابل‌توجه در نمایشگاه مطبوعات امسال، حضور بخش خصوصی است و در مجموع 340 رسانه بخش خصوصی در نمایشگاه 21 حاضر خواهند بود. در این دوره از نمایشگاه مطبوعات، 567 غرفه برای 600 رسانه تعبیه می‌شود. همچنین نمایشگاه امسال همچون سال گذشته تقسیم‌بندی موضوعی دارد اما این تقسیم‌بندی موضوعی شامل خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها، مؤسسات مطبوعاتی و همچنین نشریات استانی نمی‌شود. همچنین گروه دین و اندیشه با 27، فرهنگی و هنری 57، سیاسی و اقتصادی 79، آموزشی و تخصصی 71، عمومی و خانواده 44 و کودکان و نوجوانان با 7 شرکت‌کننده در نمایشگاه امسال حضور پیدا کرده‌اند و تعداد نشریات استانی، منطقه‌ای و محلی در نمایشگاه مطبوعات امسال 33 عنوان اعلام شده است.
در نمایشگاه مطبوعات امسال غرفه جدیدی با عنوان «غرفه چهره‌ها و تجربه‌ها» راه‌اندازی می‌شود. همچنین قرار است هزینه‌های نمایشگاه مطبوعات امسال دو هفته پس از پایان نمایشگاه اعلام شود؛ ضمن اینکه قرار است همانند سال‌های گذشته بهترین رسانه و همچنین غرفه برتر معرفی شود. برای نمایشگاه مطبوعات دو الی سه محل در محل مصلا تعبیه شده است که گفت‌وگوها در آنجا انجام شود و درعین‌حال طبق طراحی‌ای که انجام شده، اگر رسانه‌ای میهمان ویژه داشته باشد به‌جای اینکه مزاحم تردد دیگران باشد می‌تواند با انجام هماهنگی در این تالارها برنامه‌های خود را اجرا کند. همچنین مطابق آیین‌نامه، امسال پخش بیش از 10 وات صدا از بلندگو ممنوع اعلام شده است. همچنین قرار است در حاشیه نمایشگاه مطبوعات امسال، نشست‌هایی با صاحب‌نظران و اهالی رسانه درباره سیاست‌های معاونت مطبوعاتی شکل بگیرد و صاحب‌نظران دیدگاه‌های خودشان را در این نشست‌ها ارائه دهند.
11 کارگاه تخصصی
هم‌زمان با ایام برگزاری بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات، 11 کارگاه تخصصی و آموزش روزنامه‌نگاری از سوی دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها برگزار می‌شود. این کارگاه‌های آموزشی تا 21 آبان هرروز در دو نوبت صبح و عصر با حضور استادان و متخصصان حوزه رسانه همچون: مختاریان، دالوند، قهرمانی، انوشه، مریم سلیمی، مُدقِق، پوری و شکوفیان در بخش نشست‌های جنبی نمایشگاه برگزار می‌شود.
تولید محتوای دیجیتال، قواعد بصری در گرافیک مطبوعاتی، گرافیک اطلاع‌رسان، کاربرد نرم‌افزارهای پیام‌رسان تلفن همراه در خبرنگاری، چیستی ژورنالیسم تخصصی، اصول طراحی پورتال و وب‌سایت‌های اطلاع‌رسان از مهم‌ترین محورهای این کارگاه‌ها هستند. دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها مقدم بازدیدکنندگان و علاقه‌مندان به این کارگاه‌ها را گرامی می‌دارد.
مرور مطبوعات قاجار
غرفه «موزه مطبوعات ایران»، پذیرای بازدیدکنندگان بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات است. رضا صدیقی رئیس روابط عمومی و امور بین‌الملل مؤسسه فرهنگی موزه‌های بنیاد مستضعفان با اشاره به اینکه غرفه موزه مطبوعات ایران برای اولین‌بار در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات حضور دارد، برپایی این غرفه را پیش‌زمینه تأسیس موزه مطبوعات ایران عنوان کرد. صدیقی یادآور شد: مؤسسه فرهنگی موزه‌های بنیاد مستضعفان از سال ١٣٧٤ نسبت به شناسایی، گردآوری، مستندسازی و پژوهش در زمینه مطبوعات ایران از بدو تولد در دوره قاجار تاکنون اقدام کرده و توانسته است خزانه‌ای تحت عنوان خزانه مطبوعات ایران با بیش از چهارهزار عنوان روزنامه و مجله تجهیز کند. او درباره تشکیل موزه مطبوعات ایران اظهار کرد: در سال گذشته جلسات متعدد کارشناسی با کسانی که حافظه تاریخی مطبوعات ایران محسوب می‌شوند برگزار شد و درنهایت با بهره‌گیری از تجربیات ایرانی و خارجی به ساختار تشکیل موزه مطبوعات رسیدیم. مسئول غرفه موزه مطبوعات ایران اظهار کرد: آنچه در نمایشگاه مطبوعات در معرض نمایش عموم قرار داده می‌شود، نمونه‌ای از خروجی فعالیت‌هایی است که برای تشکیل موزه داشته‌ایم.
روزنامه‌ها، ویژه‌نامه منتشر می‌کنند
انتشار ویژه‌نامه‌های روزانه بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات، به هفت روزنامه‌ واگذار شده است. در نمایشگاه امسال، همچون سال قبل انتشار ویژه‌نامه‌های روزانه به خود روزنامه‌ها واگذار شده است. ویژه‌نامه روز نخست نمایشگاه را روزنامه ایران‌ منتشر کرد و ویژه‌نامه روزهای بعد نیز به ترتیب به روزنامه‌های اطلاعات، شرق، شهروند، دنیای اقتصاد، فرهیختگان و هفت صبح واگذار شد. طبق آیین‌نامه نمایشگاه، ویژه‌نامه‌ها حداقل ١٦صفحه خواهند بود و تمام رویدادهای روز قبل نمایشگاه در حداقل چهار صفحه خبری در آنها منعکس شده و در نمایشگاه توزیع می‌شوند. بهترین ویژه‌نامه روزانه نمایشگاه توسط شورای سیاست‌گذاری نمایشگاه، انتخاب و در روز اختتامیه اعلام خواهد شد. این اقدام ستاد برگزاری بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات در راستای استقبال سال گذشته روزنامه‌ها، واگذاری امور به خود رسانه‌ها و کاهش تصدی‌گری دولت انجام شده است.
غرفه ثابت برای جمعه ایرانی
دست‌اندرکاران «جمعه ایرانی» و برنامه قدیمی «صبح جمعه با شما» پس از کوچ رسانه‌ای از رادیو، از پنجره‌ای تازه با مخاطبانان تعامل خواهند داشت و قرار است در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها از پایگاه اطلاع‌رسانی جدیدشان با عنوان «شادشو» رونمایی کنند. به گزارش ایسنا، برای «جمعه ایرانی» غرفه ثابتی در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات در نظر گرفته شده است. سعید توکل، سردبیر قدیمی برنامه «جمعه ایرانی» با اعلام این خبر، درباره جزئیات آن توضیح داد: گروه «جمعه ایرانی» پس از کوچ رسانه‌ای از رادیو، درصدد هستند تا از پایگاه اطلاع‌رسانی‌شان در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات رونمایی کنند.
حضور نشریات دانشجویی
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم گفت: نشریات دانشجویی دانشگاه‌ها در نمایشگاه مطبوعات امسال حضور خواهند داشت و وزارت علوم بستر این حضور را برای نشریات فراهم می‌کند. به گزارش ایسنا، ضیا هاشمی با اعلام این خبر گفت: جلسات مختلفی برای حضور نشریات دانشجویی در نمایشگاه مطبوعات برگزار شد و براساس تصمیمات گرفته‌شده، تعدادی از نشریات دانشجویی در این نمایشگاه حضور خواهند داشت. وی تأکید کرد: در نظر داریم با حضور نشریات دانشجویی در نمایشگاه مطبوعات زمینه توسعه فعالیت‌های فرهنگی دانشجویان را فراهم کنیم که از ماه‌های گذشته برای این موضوع برنامه‌ریزی‌هایی صورت گرفته است. به گزارش روابط‌عمومی وزارت علوم، دکتر هاشمی با بیان اینکه برنامه‌های فرهنگی دانشگاه‌ها هر ساله در ماه‌های آبان و آذر افزایش می‌یابد، گفت: درحال برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسم ۱۶ آذر هستیم که جزئیات این برنامه در هفته‌های آینده اعلام خواهد شد.
22 نماینده از رسانه‌های خارجی
بخش بین‌الملل بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، میزبان 22 نماینده از رسانه‌های کشورهای خارجی است. ٢٢ نماینده از رسانه‌های کویت، ایتالیا، عراق، ترکیه، آلمان، روسیه، ژاپن، آمریکا، فرانسه، لبنان و چین به منظور معرفی رسانه متبوع خود در میز تخصصی بخش بین‌الملل بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات حضور دارند. دکتر کریستین دیتر زارم، رئیس اتحادیه روزنامه‌نگاران آلمان، با حضور در نشست تخصصی بخش بین‌الملل به تشریح نقش رسانه‌ها در توسعه روابط جمهوری اسلامی ایران و آلمان ‌پرداخت. در اولین روز از برگزاری نمایشگاه مطبوعات، سیدزین‌العابدین حیدری به موضوع «آشنایی با تلویزیون الاتجاه کشور عراق و تأثیر رسانه‌ها بر مراکز تصمیم‌گیری»، فواز ذعار العتیبی درباره «آشنایی با خبرگزاری کونا و رسانه‌های کویت» و لوچانا بورساتی به موضوع «آشنایی با خبرگزاری آنسا ایتالیا و فعالیت‌های آن» پرداختند. این نشست‌ها از ساعت 14 در محل برگزاری نشست‌های جنبی نمایشگاه در شبستان اصلی آغاز می‌شود و میهمانان خارجی تا ساعت 19:30 ضمن بیان نظرات کارشناسی خود به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ می‌دهند.
ساعت و محدوده زوج و فرد تغییر نمی‌کند
جانشین رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ ضمن تشریح تمهیدات ترافیکی پلیس برای برگزاری بیست‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزاری‌ها گفت: امکان تغییر در ساعات و محدوده زوج و فرد برای دسترسی به مصلای تهران وجود ندارد. به گزارش ایسنا، سرهنگ حسن عابدی درباره تمهیدات پلیس برای بیست‌‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزاری‌ها که از امروز در مصلای تهران آغاز به کار کرد، گفت: از صبح امروز نیروهای پلیس در منطقه هفت پلیس راهنمایی و رانندگی در آماده‌باش بودند و در اطراف مصلای تهران اقدام به روان‌سازی ترافیک و نظارت بر رفت‌وآمدها خواهند کرد. وی از مسئولان برگزاری نمایشگاه و همچنین مدیران مصلا خواست پارکینگ‌ها را در اختیار مراجعه‌کنندگان قرار دهند و فضای پارک‌کردن خودرو برای بازدیدکنندگان از این نمایشگاه را تأمین کنند تا مراجعه‌کنندگان مجبور به پارک‌کردن خودروی خود در خیابان‌های اطراف مصلا نباشند.
کتاب‌ها و کتابخانه ملی نیز حاضرند
هرچند بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها چنان‌که از نامش پیداست، آثار تولیدی مطبوعات و خبرگزاری‌ها را به نمایش گذاشته است؛ اما برخی از غرفه‌ها اقدام به نمایش کتاب نیز کرده‌اند. به گزارش ایرنا، غرفه روزنامه اطلاعات یکی از غرفه‌هایی است که کتاب‌های زیادی را در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها به نمایش گذاشته است؛ نکته جالب درباره این کتاب‌ها این است که بین آنها، کتاب‌هایی یافت می‌شود که در گذر زمان، رنگ برگه‌های آن به زردی گراییده است. غرفه فرهنگ مردم و انتشارات مطالعات هنر اسلامی، از دیگر غرفه‌هایی است که اقدام به نمایش و فروش کتاب کرده‌اند؛ البته چون اغلب این کتاب‌ها مربوط به سال‌های گذشته هستند، مردم با قیمت بسیار مناسبی می‌توانند آنها را تهیه کنند. برخی از رسانه‌ها نیز روزنامه‌های خود را به‌ صورت مجلد بزرگی به شکل کتاب درآورده‌اند و آن را در معرض نمایش عموم قرار داده‌اند. دوست‌داران زبان نیز می‌توانند مجلات انگلیسی و آلمانی‌زبان را در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها مشاهده و تهیه کنند. سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران در نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزاری‌های سال 1394، در چهار حوزه تخصصی شرکت می‌کند. این سازمان قرار است در حوزه اسناد مطبوعات، کتاب‌های مرتبط با مطبوعات، نمایش مطبوعات قدیمی کشور و ارائه فصل‌نامه‌های تخصصی در بیست‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزاری‌ها شرکت کند.
عکس‌های تاریخی پربازدید
دو مجموعه عکس «دیوار تاریخ» و «مذاکرات هسته‌ای به روایت تصویر» از پربازدیدکننده‌ترین بخش‌های بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌هاست. عکس‌های تاریخی ایرنا از پربازدیدکننده‌ترین بخش‌های نمایشگاه مطبوعات بوده است. علاوه‌براین دو مجموعه تصاویر تاریخی ایرنا از تسخیر سفارت آمریکا در تهران، دوران دفاع مقدس و عملیات نظامی، افتتاح شاه‌لوله گاز سراسری ایران - شوروی، مراسم عزاداری حسینی در دهه 40، سفر رؤسای جمهوری کشورهای دیگر به ایران، از جمله ژنرال دوگل، رئیس‌جمهوری فرانسه، برگزاری انتخابات مختلف در کشور، آیین سنتی- مذهبی قالی‌شویان مشهد اردهال کاشان در دهه 40، حضور حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد و آغازبه‌کار واحد هواپیماهای فانتوم در ایران، از جمله تصاویر مورد علاقه بازدید‌کنندگان از این نمایشگاه بود که در غرفه ایرنا به نمایش گذاشته شده است.
هسته‌ای در قاب
نمایشگاه عکس ١+٥ با موضوع مذاکرات هسته‌ای، در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات در معرض بازدید عموم قرار گرفت. انجمن عکاسان مطبوعاتی ایران، نمایشگاه عکس ١+٥ را با موضوع مذاکرات هسته‌ای در محل شبستان اصلی مصلای امام‌خمینی (ره) برپا کرده است. حضور خبرنگاران، حواشی نشست‌ها و شادی مردم بعد از نتیجه مذاکرات، ازجمله اتفاقاتی است که تصاویر آن در این نمایشگاه در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. نمایشگاه 1+5 شامل صد تابلو برگزیده از ١٩ عکاس مطبوعاتی ایران است که در دو سال گذشته در مجموعه‌نشست‌های ١+٥ حضور داشتند. عکس‌ها در قطع ١٠٠×٧٠ چاپ شده و ازآنجایی‌که کاملا مستند و تحریف‌نشده هستند، اتفاق‌ها را به‌خوبی به مخاطب منتقل می‌کنند؛ به‌صورتی‌که سختی کار نشست‌ها در این دو سال در تصاویر کاملا حس می‌شود.
اهدای خون
غرفه کمپین «من یک اهداکننده خون هستم»، به همت روابط‌عمومی انتقال خون استان تهران در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات مستقر شده است. غرفه کمپین «من یک اهداکننده خون هستم» با هدف ترویج فرهنگ انسان‌دوستانه اهدای خون در جامعه و ارتباط رودررو با مردم در نمایشگاه مطبوعات، پذیرای علاقه‌مندان و فعالان رسانه‌های جمعی است. محل غرفه کمپین در بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات، واقع در مصلای امام‌خمینی(ره) ‏شبستان یک، غرفه 492، جنب خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) است. در این غرفه، از افرادی که می‌خواهند به این کمپین بپیوندند، ثبت‌نام می‌شود.
جای خالی محیط ‌زیست
بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، در حالی آغاز شده است که جای خالی توجه به مقوله محیط زیست با توجه به شکننده‌بودن شرایط کنونی آن، به‌وضوح دیده می‌شود و فقط یک غرفه محیط‌زیستی در شبستان مصلا به‌چشم می‌خورد. به گزارش ایرنا، در حالی شاهد برگزاری بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها در مصلای بزرگ تهران هستیم که هیچ حال‌و‌هوای محیط‌زیستی ندارد؛ درحالی‌که توجه به این مقوله، مهم است و به اعتقاد کارشناسان، چنین مکان‌هایی بهترین فرصت برای فرهنگ‌سازی حفظ محیط زیست است.
فقط یک غرفه در صحن شبستان به‌چشم می‌خورد که مانند نگینی سبز در کویر دیده می‌شود، آن‌هم غرفه چهار فصل است که یک نشریه محیطی‌زیستی و گردشگری است؛ اما به دلیل اهمیت موضوع محیط ‌زیست و به‌ویژه «آب»، امسال محور فعالیت را «بحران آب» قرار داده است. وقتی وارد صحن شبستان یکم مصلای امام‌خمینی(ره) می‌شوید، حدود صد متر جلوتر سمت راست، این غرفه دیده می‌شود که زیبایی و طراوت خاصی به آن قسمت بخشیده است.دو ماکت مجزا در غرفه دیده می‌شود. یکی دارای فواره، فضای سبز و پرندگانی در کنار برکه است که نشانه سرسبزی و محیط زیستی سالم است و ماکت دیگری در مجاورت آن قرار گرفته که دقیقا نقطه مقابل آن است؛ یعنی دیگر خبری از فواره که نماد آبشار است نیست، برکه خشک ‌شده، پرنده‌ای وجود ندارد و خاشاک و بوته‌های خشک جای خود را به آن سبزه‌ها داده‌اند.با نگاه‌کردن به این دو منظره، به‌راحتی می‌توان امروز و فردای محیط زیست کشور را دید که به نظر باید با تعمق و دقت بیشتری به این مسئله توجه کرد؛ زیرا اگر برکه‌ای خشک شود، احیای آن یا ممکن نیست یا اگر امیدی هم باشد، نیازمند صرف هزینه هنگفتی است. بر‌این‌اساس آرزو آقامحمدی، مدیرمسئول نشریه چهار فصل، گفت: غرفه چهارفصل تنها غرفه محیط‌زیستی در بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌هاست که در زمینه محیط زیست فعالیت می‌کند که امسال با موضوع «آب و بحران آن» حضور یافته است.وی افزود: امروزه محیط زیست یک مقوله جهانی است و کمبود آب نیز فقط مختص کشور ما نیست؛ بلکه تمام دنیا درگیر آن هستند؛ ازاین‌رو فرهنگ‌سازی در زمینه کاهش مصرف آب یا بهتر بگوییم، صحیح مصرف‌کردن آب، اهمیت بسیار زیادی دارد. آب مقوله‌ای مهم در زندگی است که امروزه به علت مصرف بی‌رویه و مدیریت ناصحیح منابع، دچار بحران شده است؛ ازاین‌رو نحوه مصرف آن از اهمیت زیادی برخوردار است که به اعتقاد کارشناسان محیط‌زیستی نیاز به فرهنگ‌سازی دارد. به گفته جواد میبدی، مدیرکل دفتر نظام‌های حفاظت و بهره‌برداری وزارت نیرو، سالانه علاوه بر مصرف آب‌های تجدیدپذیر، شش تا هفت میلیارد متر مکعب از مخازن آب‌های زیرزمینی کشور کاسته می‌شود که کسری مخزن، علاوه بر کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، از نظر کیفیت نیز مشکلاتی را برای این آب‌ها به وجود آورده است.وی افزود: هم‌اکنون 90 درصد مصرف آب کشور در بخش کشاورزی، هفت درصد در بخش شرب و سه درصد در بخش صنعت است که 55 درصد آنها از سفره آب‌های زیرزمینی و بقیه از منابع سطحی تأمین می‌شود. در ادامه، آقامحمدی تأکید کرد: حضور در مکان‌هایی مانند نمایشگاه مطبوعات، فرصت مناسبی برای آموزش و فرهنگ‌سازی است؛ چراکه یکی از شلوغ‌ترین و پربیننده‌ترین نمایشگاه‌هاست و از تمام اقشار و هر سنی از آن بازدید می‌کنند.
وی ادامه داد: همچنین نمایشگاه متشکل از تمام رسانه‌های مکتوب و مجازی است که همگام‌شدن با آنها می‌تواند در هرچه‌بیشتر رسانه‌ای‌شدن بحران آب کمک کند و تأثیر بیشتری روی مردم داشته باشد. آقامحمدی گفت: اگر روزانه به‌طور میانگین 200 نفر از این غرفه در نمایشگاه دیدن کنند، در زمان یک هفته برگزاری، حدود هزارو 400 نفر بازدیدکننده خواهیم داشت؛ بنابراین ما توانسته‌ایم این تعداد را با نحوه صحیح مصرف آب آشناتر کنیم و شاید باعث شویم حداقل تا حدی هرچند بسیار کم در مصرف آب صرفه‌جویی کنند که به همان میزان از هدررفت آب جلوگیری می‌شود.

نمایشگاه مطبوعات هرسال در حاشیه غرفه‌های رسانه‌ها که محصولات خود را به نمایش می‌گذارند، اقدام به برگزاری برنامه‌های حاشیه‌ای می‌کند که رسانه‌ها یا مؤسسات رسانه‌ای مربوط به معاونت مطبوعاتی آنها را اجرا می‌کند. در ادامه‌، برخی از این برنامه‌ها مرور شده‌اند.

چند رسانه حضور دارند؟
بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات، خبرگزاری‌ها و پایگاه‌های خبری با حضور 600 رسانه آغاز به کار کرده است. برای حضور در بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات، 730 رسانه متقاضی شرکت بودند که از این تعداد تقاضای برخی مورد قبول واقع نشد. در نمایشگاه سال قبل، 520 رسانه حضور داشتند که این رقم در نمایشگاه امسال با رشد کمی همراه بوده است. همچنین از 600 رسانه حاضر در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، 130 رسانه جدید هستند و در دوسال اخیر مجوزشان را کسب کرده‌اند.
از نکات قابل‌توجه در نمایشگاه مطبوعات امسال، حضور بخش خصوصی است و در مجموع 340 رسانه بخش خصوصی در نمایشگاه 21 حاضر خواهند بود. در این دوره از نمایشگاه مطبوعات، 567 غرفه برای 600 رسانه تعبیه می‌شود. همچنین نمایشگاه امسال همچون سال گذشته تقسیم‌بندی موضوعی دارد اما این تقسیم‌بندی موضوعی شامل خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها، مؤسسات مطبوعاتی و همچنین نشریات استانی نمی‌شود. همچنین گروه دین و اندیشه با 27، فرهنگی و هنری 57، سیاسی و اقتصادی 79، آموزشی و تخصصی 71، عمومی و خانواده 44 و کودکان و نوجوانان با 7 شرکت‌کننده در نمایشگاه امسال حضور پیدا کرده‌اند و تعداد نشریات استانی، منطقه‌ای و محلی در نمایشگاه مطبوعات امسال 33 عنوان اعلام شده است.
در نمایشگاه مطبوعات امسال غرفه جدیدی با عنوان «غرفه چهره‌ها و تجربه‌ها» راه‌اندازی می‌شود. همچنین قرار است هزینه‌های نمایشگاه مطبوعات امسال دو هفته پس از پایان نمایشگاه اعلام شود؛ ضمن اینکه قرار است همانند سال‌های گذشته بهترین رسانه و همچنین غرفه برتر معرفی شود. برای نمایشگاه مطبوعات دو الی سه محل در محل مصلا تعبیه شده است که گفت‌وگوها در آنجا انجام شود و درعین‌حال طبق طراحی‌ای که انجام شده، اگر رسانه‌ای میهمان ویژه داشته باشد به‌جای اینکه مزاحم تردد دیگران باشد می‌تواند با انجام هماهنگی در این تالارها برنامه‌های خود را اجرا کند. همچنین مطابق آیین‌نامه، امسال پخش بیش از 10 وات صدا از بلندگو ممنوع اعلام شده است. همچنین قرار است در حاشیه نمایشگاه مطبوعات امسال، نشست‌هایی با صاحب‌نظران و اهالی رسانه درباره سیاست‌های معاونت مطبوعاتی شکل بگیرد و صاحب‌نظران دیدگاه‌های خودشان را در این نشست‌ها ارائه دهند.
11 کارگاه تخصصی
هم‌زمان با ایام برگزاری بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات، 11 کارگاه تخصصی و آموزش روزنامه‌نگاری از سوی دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها برگزار می‌شود. این کارگاه‌های آموزشی تا 21 آبان هرروز در دو نوبت صبح و عصر با حضور استادان و متخصصان حوزه رسانه همچون: مختاریان، دالوند، قهرمانی، انوشه، مریم سلیمی، مُدقِق، پوری و شکوفیان در بخش نشست‌های جنبی نمایشگاه برگزار می‌شود.
تولید محتوای دیجیتال، قواعد بصری در گرافیک مطبوعاتی، گرافیک اطلاع‌رسان، کاربرد نرم‌افزارهای پیام‌رسان تلفن همراه در خبرنگاری، چیستی ژورنالیسم تخصصی، اصول طراحی پورتال و وب‌سایت‌های اطلاع‌رسان از مهم‌ترین محورهای این کارگاه‌ها هستند. دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها مقدم بازدیدکنندگان و علاقه‌مندان به این کارگاه‌ها را گرامی می‌دارد.
مرور مطبوعات قاجار
غرفه «موزه مطبوعات ایران»، پذیرای بازدیدکنندگان بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات است. رضا صدیقی رئیس روابط عمومی و امور بین‌الملل مؤسسه فرهنگی موزه‌های بنیاد مستضعفان با اشاره به اینکه غرفه موزه مطبوعات ایران برای اولین‌بار در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات حضور دارد، برپایی این غرفه را پیش‌زمینه تأسیس موزه مطبوعات ایران عنوان کرد. صدیقی یادآور شد: مؤسسه فرهنگی موزه‌های بنیاد مستضعفان از سال ١٣٧٤ نسبت به شناسایی، گردآوری، مستندسازی و پژوهش در زمینه مطبوعات ایران از بدو تولد در دوره قاجار تاکنون اقدام کرده و توانسته است خزانه‌ای تحت عنوان خزانه مطبوعات ایران با بیش از چهارهزار عنوان روزنامه و مجله تجهیز کند. او درباره تشکیل موزه مطبوعات ایران اظهار کرد: در سال گذشته جلسات متعدد کارشناسی با کسانی که حافظه تاریخی مطبوعات ایران محسوب می‌شوند برگزار شد و درنهایت با بهره‌گیری از تجربیات ایرانی و خارجی به ساختار تشکیل موزه مطبوعات رسیدیم. مسئول غرفه موزه مطبوعات ایران اظهار کرد: آنچه در نمایشگاه مطبوعات در معرض نمایش عموم قرار داده می‌شود، نمونه‌ای از خروجی فعالیت‌هایی است که برای تشکیل موزه داشته‌ایم.
روزنامه‌ها، ویژه‌نامه منتشر می‌کنند
انتشار ویژه‌نامه‌های روزانه بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات، به هفت روزنامه‌ واگذار شده است. در نمایشگاه امسال، همچون سال قبل انتشار ویژه‌نامه‌های روزانه به خود روزنامه‌ها واگذار شده است. ویژه‌نامه روز نخست نمایشگاه را روزنامه ایران‌ منتشر کرد و ویژه‌نامه روزهای بعد نیز به ترتیب به روزنامه‌های اطلاعات، شرق، شهروند، دنیای اقتصاد، فرهیختگان و هفت صبح واگذار شد. طبق آیین‌نامه نمایشگاه، ویژه‌نامه‌ها حداقل ١٦صفحه خواهند بود و تمام رویدادهای روز قبل نمایشگاه در حداقل چهار صفحه خبری در آنها منعکس شده و در نمایشگاه توزیع می‌شوند. بهترین ویژه‌نامه روزانه نمایشگاه توسط شورای سیاست‌گذاری نمایشگاه، انتخاب و در روز اختتامیه اعلام خواهد شد. این اقدام ستاد برگزاری بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات در راستای استقبال سال گذشته روزنامه‌ها، واگذاری امور به خود رسانه‌ها و کاهش تصدی‌گری دولت انجام شده است.
غرفه ثابت برای جمعه ایرانی
دست‌اندرکاران «جمعه ایرانی» و برنامه قدیمی «صبح جمعه با شما» پس از کوچ رسانه‌ای از رادیو، از پنجره‌ای تازه با مخاطبانان تعامل خواهند داشت و قرار است در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها از پایگاه اطلاع‌رسانی جدیدشان با عنوان «شادشو» رونمایی کنند. به گزارش ایسنا، برای «جمعه ایرانی» غرفه ثابتی در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات در نظر گرفته شده است. سعید توکل، سردبیر قدیمی برنامه «جمعه ایرانی» با اعلام این خبر، درباره جزئیات آن توضیح داد: گروه «جمعه ایرانی» پس از کوچ رسانه‌ای از رادیو، درصدد هستند تا از پایگاه اطلاع‌رسانی‌شان در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات رونمایی کنند.
حضور نشریات دانشجویی
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم گفت: نشریات دانشجویی دانشگاه‌ها در نمایشگاه مطبوعات امسال حضور خواهند داشت و وزارت علوم بستر این حضور را برای نشریات فراهم می‌کند. به گزارش ایسنا، ضیا هاشمی با اعلام این خبر گفت: جلسات مختلفی برای حضور نشریات دانشجویی در نمایشگاه مطبوعات برگزار شد و براساس تصمیمات گرفته‌شده، تعدادی از نشریات دانشجویی در این نمایشگاه حضور خواهند داشت. وی تأکید کرد: در نظر داریم با حضور نشریات دانشجویی در نمایشگاه مطبوعات زمینه توسعه فعالیت‌های فرهنگی دانشجویان را فراهم کنیم که از ماه‌های گذشته برای این موضوع برنامه‌ریزی‌هایی صورت گرفته است. به گزارش روابط‌عمومی وزارت علوم، دکتر هاشمی با بیان اینکه برنامه‌های فرهنگی دانشگاه‌ها هر ساله در ماه‌های آبان و آذر افزایش می‌یابد، گفت: درحال برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسم ۱۶ آذر هستیم که جزئیات این برنامه در هفته‌های آینده اعلام خواهد شد.
22 نماینده از رسانه‌های خارجی
بخش بین‌الملل بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، میزبان 22 نماینده از رسانه‌های کشورهای خارجی است. ٢٢ نماینده از رسانه‌های کویت، ایتالیا، عراق، ترکیه، آلمان، روسیه، ژاپن، آمریکا، فرانسه، لبنان و چین به منظور معرفی رسانه متبوع خود در میز تخصصی بخش بین‌الملل بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات حضور دارند. دکتر کریستین دیتر زارم، رئیس اتحادیه روزنامه‌نگاران آلمان، با حضور در نشست تخصصی بخش بین‌الملل به تشریح نقش رسانه‌ها در توسعه روابط جمهوری اسلامی ایران و آلمان ‌پرداخت. در اولین روز از برگزاری نمایشگاه مطبوعات، سیدزین‌العابدین حیدری به موضوع «آشنایی با تلویزیون الاتجاه کشور عراق و تأثیر رسانه‌ها بر مراکز تصمیم‌گیری»، فواز ذعار العتیبی درباره «آشنایی با خبرگزاری کونا و رسانه‌های کویت» و لوچانا بورساتی به موضوع «آشنایی با خبرگزاری آنسا ایتالیا و فعالیت‌های آن» پرداختند. این نشست‌ها از ساعت 14 در محل برگزاری نشست‌های جنبی نمایشگاه در شبستان اصلی آغاز می‌شود و میهمانان خارجی تا ساعت 19:30 ضمن بیان نظرات کارشناسی خود به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ می‌دهند.
ساعت و محدوده زوج و فرد تغییر نمی‌کند
جانشین رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ ضمن تشریح تمهیدات ترافیکی پلیس برای برگزاری بیست‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزاری‌ها گفت: امکان تغییر در ساعات و محدوده زوج و فرد برای دسترسی به مصلای تهران وجود ندارد. به گزارش ایسنا، سرهنگ حسن عابدی درباره تمهیدات پلیس برای بیست‌‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزاری‌ها که از امروز در مصلای تهران آغاز به کار کرد، گفت: از صبح امروز نیروهای پلیس در منطقه هفت پلیس راهنمایی و رانندگی در آماده‌باش بودند و در اطراف مصلای تهران اقدام به روان‌سازی ترافیک و نظارت بر رفت‌وآمدها خواهند کرد. وی از مسئولان برگزاری نمایشگاه و همچنین مدیران مصلا خواست پارکینگ‌ها را در اختیار مراجعه‌کنندگان قرار دهند و فضای پارک‌کردن خودرو برای بازدیدکنندگان از این نمایشگاه را تأمین کنند تا مراجعه‌کنندگان مجبور به پارک‌کردن خودروی خود در خیابان‌های اطراف مصلا نباشند.
کتاب‌ها و کتابخانه ملی نیز حاضرند
هرچند بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها چنان‌که از نامش پیداست، آثار تولیدی مطبوعات و خبرگزاری‌ها را به نمایش گذاشته است؛ اما برخی از غرفه‌ها اقدام به نمایش کتاب نیز کرده‌اند. به گزارش ایرنا، غرفه روزنامه اطلاعات یکی از غرفه‌هایی است که کتاب‌های زیادی را در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها به نمایش گذاشته است؛ نکته جالب درباره این کتاب‌ها این است که بین آنها، کتاب‌هایی یافت می‌شود که در گذر زمان، رنگ برگه‌های آن به زردی گراییده است. غرفه فرهنگ مردم و انتشارات مطالعات هنر اسلامی، از دیگر غرفه‌هایی است که اقدام به نمایش و فروش کتاب کرده‌اند؛ البته چون اغلب این کتاب‌ها مربوط به سال‌های گذشته هستند، مردم با قیمت بسیار مناسبی می‌توانند آنها را تهیه کنند. برخی از رسانه‌ها نیز روزنامه‌های خود را به‌ صورت مجلد بزرگی به شکل کتاب درآورده‌اند و آن را در معرض نمایش عموم قرار داده‌اند. دوست‌داران زبان نیز می‌توانند مجلات انگلیسی و آلمانی‌زبان را در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها مشاهده و تهیه کنند. سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران در نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزاری‌های سال 1394، در چهار حوزه تخصصی شرکت می‌کند. این سازمان قرار است در حوزه اسناد مطبوعات، کتاب‌های مرتبط با مطبوعات، نمایش مطبوعات قدیمی کشور و ارائه فصل‌نامه‌های تخصصی در بیست‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزاری‌ها شرکت کند.
عکس‌های تاریخی پربازدید
دو مجموعه عکس «دیوار تاریخ» و «مذاکرات هسته‌ای به روایت تصویر» از پربازدیدکننده‌ترین بخش‌های بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌هاست. عکس‌های تاریخی ایرنا از پربازدیدکننده‌ترین بخش‌های نمایشگاه مطبوعات بوده است. علاوه‌براین دو مجموعه تصاویر تاریخی ایرنا از تسخیر سفارت آمریکا در تهران، دوران دفاع مقدس و عملیات نظامی، افتتاح شاه‌لوله گاز سراسری ایران - شوروی، مراسم عزاداری حسینی در دهه 40، سفر رؤسای جمهوری کشورهای دیگر به ایران، از جمله ژنرال دوگل، رئیس‌جمهوری فرانسه، برگزاری انتخابات مختلف در کشور، آیین سنتی- مذهبی قالی‌شویان مشهد اردهال کاشان در دهه 40، حضور حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد و آغازبه‌کار واحد هواپیماهای فانتوم در ایران، از جمله تصاویر مورد علاقه بازدید‌کنندگان از این نمایشگاه بود که در غرفه ایرنا به نمایش گذاشته شده است.
هسته‌ای در قاب
نمایشگاه عکس ١+٥ با موضوع مذاکرات هسته‌ای، در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات در معرض بازدید عموم قرار گرفت. انجمن عکاسان مطبوعاتی ایران، نمایشگاه عکس ١+٥ را با موضوع مذاکرات هسته‌ای در محل شبستان اصلی مصلای امام‌خمینی (ره) برپا کرده است. حضور خبرنگاران، حواشی نشست‌ها و شادی مردم بعد از نتیجه مذاکرات، ازجمله اتفاقاتی است که تصاویر آن در این نمایشگاه در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. نمایشگاه 1+5 شامل صد تابلو برگزیده از ١٩ عکاس مطبوعاتی ایران است که در دو سال گذشته در مجموعه‌نشست‌های ١+٥ حضور داشتند. عکس‌ها در قطع ١٠٠×٧٠ چاپ شده و ازآنجایی‌که کاملا مستند و تحریف‌نشده هستند، اتفاق‌ها را به‌خوبی به مخاطب منتقل می‌کنند؛ به‌صورتی‌که سختی کار نشست‌ها در این دو سال در تصاویر کاملا حس می‌شود.
اهدای خون
غرفه کمپین «من یک اهداکننده خون هستم»، به همت روابط‌عمومی انتقال خون استان تهران در بیست‌ویکمین نمایشگاه مطبوعات مستقر شده است. غرفه کمپین «من یک اهداکننده خون هستم» با هدف ترویج فرهنگ انسان‌دوستانه اهدای خون در جامعه و ارتباط رودررو با مردم در نمایشگاه مطبوعات، پذیرای علاقه‌مندان و فعالان رسانه‌های جمعی است. محل غرفه کمپین در بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات، واقع در مصلای امام‌خمینی(ره) ‏شبستان یک، غرفه 492، جنب خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) است. در این غرفه، از افرادی که می‌خواهند به این کمپین بپیوندند، ثبت‌نام می‌شود.
جای خالی محیط ‌زیست
بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، در حالی آغاز شده است که جای خالی توجه به مقوله محیط زیست با توجه به شکننده‌بودن شرایط کنونی آن، به‌وضوح دیده می‌شود و فقط یک غرفه محیط‌زیستی در شبستان مصلا به‌چشم می‌خورد. به گزارش ایرنا، در حالی شاهد برگزاری بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها در مصلای بزرگ تهران هستیم که هیچ حال‌و‌هوای محیط‌زیستی ندارد؛ درحالی‌که توجه به این مقوله، مهم است و به اعتقاد کارشناسان، چنین مکان‌هایی بهترین فرصت برای فرهنگ‌سازی حفظ محیط زیست است.
فقط یک غرفه در صحن شبستان به‌چشم می‌خورد که مانند نگینی سبز در کویر دیده می‌شود، آن‌هم غرفه چهار فصل است که یک نشریه محیطی‌زیستی و گردشگری است؛ اما به دلیل اهمیت موضوع محیط ‌زیست و به‌ویژه «آب»، امسال محور فعالیت را «بحران آب» قرار داده است. وقتی وارد صحن شبستان یکم مصلای امام‌خمینی(ره) می‌شوید، حدود صد متر جلوتر سمت راست، این غرفه دیده می‌شود که زیبایی و طراوت خاصی به آن قسمت بخشیده است.دو ماکت مجزا در غرفه دیده می‌شود. یکی دارای فواره، فضای سبز و پرندگانی در کنار برکه است که نشانه سرسبزی و محیط زیستی سالم است و ماکت دیگری در مجاورت آن قرار گرفته که دقیقا نقطه مقابل آن است؛ یعنی دیگر خبری از فواره که نماد آبشار است نیست، برکه خشک ‌شده، پرنده‌ای وجود ندارد و خاشاک و بوته‌های خشک جای خود را به آن سبزه‌ها داده‌اند.با نگاه‌کردن به این دو منظره، به‌راحتی می‌توان امروز و فردای محیط زیست کشور را دید که به نظر باید با تعمق و دقت بیشتری به این مسئله توجه کرد؛ زیرا اگر برکه‌ای خشک شود، احیای آن یا ممکن نیست یا اگر امیدی هم باشد، نیازمند صرف هزینه هنگفتی است. بر‌این‌اساس آرزو آقامحمدی، مدیرمسئول نشریه چهار فصل، گفت: غرفه چهارفصل تنها غرفه محیط‌زیستی در بیست‌و‌یکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌هاست که در زمینه محیط زیست فعالیت می‌کند که امسال با موضوع «آب و بحران آن» حضور یافته است.وی افزود: امروزه محیط زیست یک مقوله جهانی است و کمبود آب نیز فقط مختص کشور ما نیست؛ بلکه تمام دنیا درگیر آن هستند؛ ازاین‌رو فرهنگ‌سازی در زمینه کاهش مصرف آب یا بهتر بگوییم، صحیح مصرف‌کردن آب، اهمیت بسیار زیادی دارد. آب مقوله‌ای مهم در زندگی است که امروزه به علت مصرف بی‌رویه و مدیریت ناصحیح منابع، دچار بحران شده است؛ ازاین‌رو نحوه مصرف آن از اهمیت زیادی برخوردار است که به اعتقاد کارشناسان محیط‌زیستی نیاز به فرهنگ‌سازی دارد. به گفته جواد میبدی، مدیرکل دفتر نظام‌های حفاظت و بهره‌برداری وزارت نیرو، سالانه علاوه بر مصرف آب‌های تجدیدپذیر، شش تا هفت میلیارد متر مکعب از مخازن آب‌های زیرزمینی کشور کاسته می‌شود که کسری مخزن، علاوه بر کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، از نظر کیفیت نیز مشکلاتی را برای این آب‌ها به وجود آورده است.وی افزود: هم‌اکنون 90 درصد مصرف آب کشور در بخش کشاورزی، هفت درصد در بخش شرب و سه درصد در بخش صنعت است که 55 درصد آنها از سفره آب‌های زیرزمینی و بقیه از منابع سطحی تأمین می‌شود. در ادامه، آقامحمدی تأکید کرد: حضور در مکان‌هایی مانند نمایشگاه مطبوعات، فرصت مناسبی برای آموزش و فرهنگ‌سازی است؛ چراکه یکی از شلوغ‌ترین و پربیننده‌ترین نمایشگاه‌هاست و از تمام اقشار و هر سنی از آن بازدید می‌کنند.
وی ادامه داد: همچنین نمایشگاه متشکل از تمام رسانه‌های مکتوب و مجازی است که همگام‌شدن با آنها می‌تواند در هرچه‌بیشتر رسانه‌ای‌شدن بحران آب کمک کند و تأثیر بیشتری روی مردم داشته باشد. آقامحمدی گفت: اگر روزانه به‌طور میانگین 200 نفر از این غرفه در نمایشگاه دیدن کنند، در زمان یک هفته برگزاری، حدود هزارو 400 نفر بازدیدکننده خواهیم داشت؛ بنابراین ما توانسته‌ایم این تعداد را با نحوه صحیح مصرف آب آشناتر کنیم و شاید باعث شویم حداقل تا حدی هرچند بسیار کم در مصرف آب صرفه‌جویی کنند که به همان میزان از هدررفت آب جلوگیری می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.