مناطق آزاد به مثابه نقشه راه اقتصاد کشور
مهناز بهمنی . عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی
در مناطق آزاد کشورمان، اهداف گوناگونی مشتمل بر سرمایه گذاری و افزایش درآمد عمومی، ایجاد اشتغال سالم و مولد، تنظیم بازار کار و کالا وجود دارد. حضور فعال در بازارهای جهانی و منطقه ای، تولید و صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی به منظور تسریع در انجام امور زیربنایی، عمران و آبادانی، رشد و توسعه اقتصادی تعریف شده است. اهداف مناطق ویژه اقتصادی نیز پشتیبانی از فعالیت های اقتصادی و برقراری ارتباط تجاری بین المللی و تحرک در اقتصاد منطقه ای و تولید و پردازش کالا، انتقال فناوری، صادرات غیر نفتی، ایجاد اشتغال مولد و جلب و تشویق سرمایه گذاری داخلی و خارجی، صادرات مجدد، ترانزیت و انتقال کالا تعیین شده است. این مناطق با رویکردهای جداگانه خود به مثابه نقشه راه اقتصاد کشور برای دست یافتن به جایگاه نخست اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه آسیای جنوب غربی هستند. این مناطق تجلی بخش توسعه بخشهای غیر دولتی و خصوصی در بخشهای بالادستی و بنیادی اقتصاد برای جلوگیری از بزرگ شدن دولت به منظور اعمال و تداوم سیاست های ابلاغی اصل ۴۴ قانون اساسی به شمار میروند.در چنین رویکردی، با وسعت کارکردهای متفاوت، فضای فعالیت مناطق آزاد و ویژه
نیازمند ارتقای سطح اطلاع رسانی برای نقش آفرینی و بهینه کردن فرصتهای موجود اقتصادی برای جذب سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی است. به این معنی که ارتباط بین مناطق، مردم و وسایل ارتباط جمعی از جمله مطبوعات برای نیل به اهداف توسعه پایدار از طریق رونق اقتصاد مناطق آزاد و ویژه، می تواند منظر مطمئنی را برای سرمایه گذاران فراهم کند.مناطق آزاد تجاري- صنعتي کشور با اهدافي چون، عمران و آباداني و ارايه خدمات عمومي، رشد و توسعه اقتصاد، جذب سرمايهگذاري خارجي و داخلي، ايجاد اشتغال سالم و مولد، تنظيم بازار كار و كالا، تشويق توليد و صادرات كالا، ورود و حضور فعال در بازارهاي منطقهاي و جهاني، جذب فناوريهاي جديد و انتقال علم و دانش فني به عوامل توليد داخلي همسو با توسعه علمي و فناوري جهان، تسريع در فرآيندهاي تجاري، اقتصادي و فناوري (كاتاليزور) با ايجاد بستر مناسب جهت انجام آزمايشي طرحها و تعميم آن به سراسر كشور را دنبال ميكند.وجود میعانات گازی و نفتی در مناطق آزاد جنوبی کشور باعث رشد این مناطق در کوتا مدت شده است. با نگاهي اجمالي به وضعيت مناطق آزاد در مييابيم كه مناطق آزاد كشور در دستيابي به تكنولوژي پيشرفته نيز چندان
توفيق نداشتهاند و بيشتر صنايع فعال در مناطق آزاد را اغلب شركتهاي مونتاژ محصولات الكترونيكي و واحدهاي نساجي و پوشاك تشكيل ميدهند. همچنين در بحث اشتغال و محروميتزدايي از مناطق آزاد، راهكارهاي مد نظر قرار گرفته شده چندان اثربخش نبوده است. علتهای متفاوتی وجود دارد که سرمایه گذاری در مناطق آزاد به صورت کند و آهسته صورت میگیرد.یکی از این دلایل مشکلات آب و هوایی و همچنین مشکلات آلودگیهای نفتی و سمی در این مناطق است.در بخش صادرات، مناطق آزاد كشور با مشكلاتي جدي مواجه ميباشند. بهطوري كه اين مناطق به پايگاههايي براي ورود كالا به كشور تبديل شدهاند. قسمت اعظم مواد اوليه و قطعات نيمه ساخته شده صنايع مستقر در مناطق آزاد، وارداتي هستند، از سوي ديگر، صنايع داخلي نيز داراي ساختاري وابسته ميباشد، بدين لحاظ نميتوان خالص صادرات چنداني را از مناطق آزاد انتظار داشت.تبدیل شدن شهرها به مناطق آزاد مستلزم مطالعه و بررسی می باشد.البته در کشور ایران این ظرفیت وجود دارد که تعداد مناطق آزاد در کشور رو به افزایش رود.حمایت دولت و مجلس مستلزم بهبود وضعیت اقتصادی کشور است.
در مناطق آزاد کشورمان، اهداف گوناگونی مشتمل بر سرمایه گذاری و افزایش درآمد عمومی، ایجاد اشتغال سالم و مولد، تنظیم بازار کار و کالا وجود دارد. حضور فعال در بازارهای جهانی و منطقه ای، تولید و صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی به منظور تسریع در انجام امور زیربنایی، عمران و آبادانی، رشد و توسعه اقتصادی تعریف شده است. اهداف مناطق ویژه اقتصادی نیز پشتیبانی از فعالیت های اقتصادی و برقراری ارتباط تجاری بین المللی و تحرک در اقتصاد منطقه ای و تولید و پردازش کالا، انتقال فناوری، صادرات غیر نفتی، ایجاد اشتغال مولد و جلب و تشویق سرمایه گذاری داخلی و خارجی، صادرات مجدد، ترانزیت و انتقال کالا تعیین شده است. این مناطق با رویکردهای جداگانه خود به مثابه نقشه راه اقتصاد کشور برای دست یافتن به جایگاه نخست اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه آسیای جنوب غربی هستند. این مناطق تجلی بخش توسعه بخشهای غیر دولتی و خصوصی در بخشهای بالادستی و بنیادی اقتصاد برای جلوگیری از بزرگ شدن دولت به منظور اعمال و تداوم سیاست های ابلاغی اصل ۴۴ قانون اساسی به شمار میروند.در چنین رویکردی، با وسعت کارکردهای متفاوت، فضای فعالیت مناطق آزاد و ویژه
نیازمند ارتقای سطح اطلاع رسانی برای نقش آفرینی و بهینه کردن فرصتهای موجود اقتصادی برای جذب سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی است. به این معنی که ارتباط بین مناطق، مردم و وسایل ارتباط جمعی از جمله مطبوعات برای نیل به اهداف توسعه پایدار از طریق رونق اقتصاد مناطق آزاد و ویژه، می تواند منظر مطمئنی را برای سرمایه گذاران فراهم کند.مناطق آزاد تجاري- صنعتي کشور با اهدافي چون، عمران و آباداني و ارايه خدمات عمومي، رشد و توسعه اقتصاد، جذب سرمايهگذاري خارجي و داخلي، ايجاد اشتغال سالم و مولد، تنظيم بازار كار و كالا، تشويق توليد و صادرات كالا، ورود و حضور فعال در بازارهاي منطقهاي و جهاني، جذب فناوريهاي جديد و انتقال علم و دانش فني به عوامل توليد داخلي همسو با توسعه علمي و فناوري جهان، تسريع در فرآيندهاي تجاري، اقتصادي و فناوري (كاتاليزور) با ايجاد بستر مناسب جهت انجام آزمايشي طرحها و تعميم آن به سراسر كشور را دنبال ميكند.وجود میعانات گازی و نفتی در مناطق آزاد جنوبی کشور باعث رشد این مناطق در کوتا مدت شده است. با نگاهي اجمالي به وضعيت مناطق آزاد در مييابيم كه مناطق آزاد كشور در دستيابي به تكنولوژي پيشرفته نيز چندان
توفيق نداشتهاند و بيشتر صنايع فعال در مناطق آزاد را اغلب شركتهاي مونتاژ محصولات الكترونيكي و واحدهاي نساجي و پوشاك تشكيل ميدهند. همچنين در بحث اشتغال و محروميتزدايي از مناطق آزاد، راهكارهاي مد نظر قرار گرفته شده چندان اثربخش نبوده است. علتهای متفاوتی وجود دارد که سرمایه گذاری در مناطق آزاد به صورت کند و آهسته صورت میگیرد.یکی از این دلایل مشکلات آب و هوایی و همچنین مشکلات آلودگیهای نفتی و سمی در این مناطق است.در بخش صادرات، مناطق آزاد كشور با مشكلاتي جدي مواجه ميباشند. بهطوري كه اين مناطق به پايگاههايي براي ورود كالا به كشور تبديل شدهاند. قسمت اعظم مواد اوليه و قطعات نيمه ساخته شده صنايع مستقر در مناطق آزاد، وارداتي هستند، از سوي ديگر، صنايع داخلي نيز داراي ساختاري وابسته ميباشد، بدين لحاظ نميتوان خالص صادرات چنداني را از مناطق آزاد انتظار داشت.تبدیل شدن شهرها به مناطق آزاد مستلزم مطالعه و بررسی می باشد.البته در کشور ایران این ظرفیت وجود دارد که تعداد مناطق آزاد در کشور رو به افزایش رود.حمایت دولت و مجلس مستلزم بهبود وضعیت اقتصادی کشور است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.