بالاترین تنوع زیستی در هندورابی
امید صدیقی . مدیرکل اکوبیولوژی دریایی سازمان محیط زیست
هندورابی مثل اکثر جزایر خلیج فارس یک جزیره مرجانی محسوب می شود. اکوسیستم های مرجانی پرتولیدترین مناطق بعد از جنگلهای بارانی در کره زمین هستند و بالاترین تنوع زیستی را در این مناطق دارا هستیم. و خدمات اکولوژیک متعددی که زیست گاه های مرجانی دارند شاید توضیح آن از حوصله خارج باشد.اما این مناطق از اهمیت و حساسیت زیست محیطی بالایی برخوردار هستند و به همین دلیل آسیب پذیری و شکنندگی بالایی دارند و باز هم به همین خاطر نیازمند مدیریت جامع تری هستند. اگر بخواهیم در این مقاله موقعیت منطقه هندورابی را مدنظر قرار دهیم. این جزیره مثل چندین جزیره دیگر خلیج فاس زیست گاه مرجانی دارد، البته میزان حضور و پوشش و تراکم زیست گاه های مرجانی به خصوص مرجان های زنده در جزایر مختلف متفاوت است، اما با توجه به بررسی هایی که توسط خود ما انجام شده است، جزیره هندورابی را به لحاظ گسترش زیست گاه های مرجانی میتوان جزو جزایر متوسط ارزیابی کرد. خب بهترین مناطق مرجانی را در جزایری مثل فارور و خارک داریم. البته بعضی جاها مثل لارک و هنگام را هم نباید از یاد برد و البته بعد از آن به جزایری مثل هندورابی می رسیم. البته نباید فراموش کنیم که زمانی
جزیره کیش بهترین جزیره مرجانی کشور بود ولی الان به دلیل تخریب زیادی که انجام شده، جزیره کیش جزو جزایر ضعیف است و بیشتر زیست گاه های مرجانی آن از بین رفته است. جزیره هندورابی از لحاظ حضور زیست گاه های مرجانی متوسط است و بخش شرقی آن از پوشش مرجانی مناسبی برخوردار است، از طرف دیگر ما حضور لاک پشت های دریایی را هم در هندورابی داریم، چرا که این جزیره زیست گاه انسانی نبود و تعداد کمی در آن زندگی می کنند و بقیه عمدتا مهاجرت کرده اند و آن تعدادی هم که در این جزیره باقی مانده اند به صورت متناوب آن جا هستند و همین غیرمسکونی بودن آن را بکر کرده و تخریب انسانی آن را به حداقل رسانده است. ولی در چندسال اخیر بحث توسعه در این جزیره مطرح شده و یک سری ساخت و ساز در آن جا شروع شده. خاطرم هست که 15 سال پیش کیش یک سری ساخت و ساز بدون مطالعه را در بخش های شرقی خود آغاز کرد که بعد هم ناموفق بود و آن را نیمه کاره رها کرد. تا این چند سال اخیر موضوع الحاق کیش به جزایر هندورابی پیش آمد و اعتراضاتی را هم در پی داشت. و حالا هم برنامه هایی برای توسعه گردشگری در این منطقه وجود دارد. اکثر مانطق و جزایر ساحلی کارشناسان نظر دارند اگر توسعه
می خواهند در ان انجام دهند، باید در حد اکوتوریسمی انجام شوند، یعنی طرح های توسعه گردشگری و طبیعت گردی باشد با حداقل تخریب. و برنامه هایی با توسعه پایدار و با حداقل خسارت به زیست گاه ها و این موضوع مفصلی است. و پشنهاداتی برای این طرح داده شد و مثال های مهم جزایر دنیا را نیز برای این اقدام نشان دادیم. منتهی آن چه که اتفاق افتاده باید دید چگونه پیش می رود و خوشبختانه قرار است طرح توسعه پایدار بدون تخریب زیست گاه ها و اجرای طرح هایی با الزامات زیست محیطی و حفظ زیست بوم ها انجام شود. من نمی دانم آنجا به چه صورت کار می شود و آیا مطالعات مناسبی انجام شده یا نه؟ این را هم بگویم 3 سال پیش تحقیقات گسترده ای در زمینه موقعیت اکوسیستم هندورابی انجام شد تا وضعیت زیست محیطی جزیره و حیات وحش آن مورد بررسی قرار بگیرد و این خیلی مهم است و به نظر من چون آن منطقه منطقه بکری است باید وضعیت زیست محیطی آن مشخص شود. بعد اگر هر طرحی آن جا اجرا شد، با پایشه ای انجام شده، وضعیت زیست محیطی مونیتور شود تا کیفیت آن سنجیده شود. اگر هم وضعیت در حال بدتر شدن بود اقدامات لازم صورت گیرد. خوشبختانه بحث این است که اتفاقی که در کیش افتاد دیگر
در هندورابی اتفاق نیفتد و با مطالعات درست این اتفاقات پیش برود. راه هایی وجود دارد پروژه های هندورابی با استفاده از مصالح مناطق بومی و سازگار با محیط زیست اجرا شود و بدون تخریب و خشک کردن دریا و بدون تخریب زیست گاه ها بحث را پیش ببریم. باید آموزش های لازم به افراد حاضر در هندورابی داده شود تا از تخریب این زیست گاه جلوگیری شود.
هندورابی مثل اکثر جزایر خلیج فارس یک جزیره مرجانی محسوب می شود. اکوسیستم های مرجانی پرتولیدترین مناطق بعد از جنگلهای بارانی در کره زمین هستند و بالاترین تنوع زیستی را در این مناطق دارا هستیم. و خدمات اکولوژیک متعددی که زیست گاه های مرجانی دارند شاید توضیح آن از حوصله خارج باشد.اما این مناطق از اهمیت و حساسیت زیست محیطی بالایی برخوردار هستند و به همین دلیل آسیب پذیری و شکنندگی بالایی دارند و باز هم به همین خاطر نیازمند مدیریت جامع تری هستند. اگر بخواهیم در این مقاله موقعیت منطقه هندورابی را مدنظر قرار دهیم. این جزیره مثل چندین جزیره دیگر خلیج فاس زیست گاه مرجانی دارد، البته میزان حضور و پوشش و تراکم زیست گاه های مرجانی به خصوص مرجان های زنده در جزایر مختلف متفاوت است، اما با توجه به بررسی هایی که توسط خود ما انجام شده است، جزیره هندورابی را به لحاظ گسترش زیست گاه های مرجانی میتوان جزو جزایر متوسط ارزیابی کرد. خب بهترین مناطق مرجانی را در جزایری مثل فارور و خارک داریم. البته بعضی جاها مثل لارک و هنگام را هم نباید از یاد برد و البته بعد از آن به جزایری مثل هندورابی می رسیم. البته نباید فراموش کنیم که زمانی
جزیره کیش بهترین جزیره مرجانی کشور بود ولی الان به دلیل تخریب زیادی که انجام شده، جزیره کیش جزو جزایر ضعیف است و بیشتر زیست گاه های مرجانی آن از بین رفته است. جزیره هندورابی از لحاظ حضور زیست گاه های مرجانی متوسط است و بخش شرقی آن از پوشش مرجانی مناسبی برخوردار است، از طرف دیگر ما حضور لاک پشت های دریایی را هم در هندورابی داریم، چرا که این جزیره زیست گاه انسانی نبود و تعداد کمی در آن زندگی می کنند و بقیه عمدتا مهاجرت کرده اند و آن تعدادی هم که در این جزیره باقی مانده اند به صورت متناوب آن جا هستند و همین غیرمسکونی بودن آن را بکر کرده و تخریب انسانی آن را به حداقل رسانده است. ولی در چندسال اخیر بحث توسعه در این جزیره مطرح شده و یک سری ساخت و ساز در آن جا شروع شده. خاطرم هست که 15 سال پیش کیش یک سری ساخت و ساز بدون مطالعه را در بخش های شرقی خود آغاز کرد که بعد هم ناموفق بود و آن را نیمه کاره رها کرد. تا این چند سال اخیر موضوع الحاق کیش به جزایر هندورابی پیش آمد و اعتراضاتی را هم در پی داشت. و حالا هم برنامه هایی برای توسعه گردشگری در این منطقه وجود دارد. اکثر مانطق و جزایر ساحلی کارشناسان نظر دارند اگر توسعه
می خواهند در ان انجام دهند، باید در حد اکوتوریسمی انجام شوند، یعنی طرح های توسعه گردشگری و طبیعت گردی باشد با حداقل تخریب. و برنامه هایی با توسعه پایدار و با حداقل خسارت به زیست گاه ها و این موضوع مفصلی است. و پشنهاداتی برای این طرح داده شد و مثال های مهم جزایر دنیا را نیز برای این اقدام نشان دادیم. منتهی آن چه که اتفاق افتاده باید دید چگونه پیش می رود و خوشبختانه قرار است طرح توسعه پایدار بدون تخریب زیست گاه ها و اجرای طرح هایی با الزامات زیست محیطی و حفظ زیست بوم ها انجام شود. من نمی دانم آنجا به چه صورت کار می شود و آیا مطالعات مناسبی انجام شده یا نه؟ این را هم بگویم 3 سال پیش تحقیقات گسترده ای در زمینه موقعیت اکوسیستم هندورابی انجام شد تا وضعیت زیست محیطی جزیره و حیات وحش آن مورد بررسی قرار بگیرد و این خیلی مهم است و به نظر من چون آن منطقه منطقه بکری است باید وضعیت زیست محیطی آن مشخص شود. بعد اگر هر طرحی آن جا اجرا شد، با پایشه ای انجام شده، وضعیت زیست محیطی مونیتور شود تا کیفیت آن سنجیده شود. اگر هم وضعیت در حال بدتر شدن بود اقدامات لازم صورت گیرد. خوشبختانه بحث این است که اتفاقی که در کیش افتاد دیگر
در هندورابی اتفاق نیفتد و با مطالعات درست این اتفاقات پیش برود. راه هایی وجود دارد پروژه های هندورابی با استفاده از مصالح مناطق بومی و سازگار با محیط زیست اجرا شود و بدون تخریب و خشک کردن دریا و بدون تخریب زیست گاه ها بحث را پیش ببریم. باید آموزش های لازم به افراد حاضر در هندورابی داده شود تا از تخریب این زیست گاه جلوگیری شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.