|

نگاهی به عملکرد مدارس غیرانتفاعی استان

آفتابه لگن هفت دست شام ‌وناهار هیچ

آفتابه لگن هفت دست شام ‌وناهار هیچ
بهاران خرم‌نژاد: معلمی بازنشسته مدام می‌گوید: کاش می‌شد من هم مدرسه غیرانتفاعی تاسیس کنم همه می‌گن پر از سود و منفعته، سود خالصه باید برم دنبال مجوزش...
نام مدرسه غیرانتفاعی را که می‌شنویم یک محیط لوکس با امکانات و نظم کامل را تصور می‌کنیم. داشتن شهریه بالا و استفاده از ساختمان‌هایی در محله‌های مرفه‌نشین، وجود یک محیط مدرن را به ذهن متبادر می‌کند که بعد از رفتن و دیدن، متوجه می‌شویم که اینها تنها تصورات و خیالبافی‌های ماست. این مدارس مکانی کوچک‌تر از مدرسه‌های دولتی دارند و تفاوتشان بیشتر در نرم‌خویی و ملایمت دست‌اندرکاران آنجا با دانش‌آموزان است. این نوع مدارس با امکانات خوب در شهر کرمانشاه، آنقدر کم‌اند که حتی به تعداد انگشت‌های یک‌دست هم نمی‌رسند. پای صحبت معلم‌ها و مدیران مدارس دولتی که می‌نشینی می‌گویند: مدارس دولتی به اندازه‌ای که بودجه در اختیار دارند خدمات ارایه می‌دهند و بچه‌ها نتایج درخشان دانشگاه را در کارنامه خود دارند. قابل‌تامل است که برخی از این مدارس به دلیل بودجه‌های اندک، وسایلی مانند کامپیوتر را ندارند یا اگر هم داشته باشند فرسوده است. مسوولان مدارس غیرانتفاعی هم از این قاعده مستثنا نیستند اما برای توضیح شرایطشان جواب خاص خود را دارند. قبل از انقلاب در ایران مدارسی با نام ملی در کنار مدارس دولتی فعالیت می‌کردند. این مدارس پولی، معمولا با ارایه فوق‌برنامه‌های خاص همراه بوده و برای آن‌دسته از خانواده‌هایی که توانایی پرداخت هزینه‌های بیشتر برای تحصیل فرزندانشان را داشتند، مناسب بود البته تعداد اینگونه مدارس اندک بود. در کرمانشاه هم مدارسی با این عنوان وجود داشتند. اولین مدرسه ملی کرمانشاه «آلیانس» نام داشت که بعد از شهریور 1320 نامش به (ملی اتحاد) تغییر کرد. این مدرسه در خیابان مدرس فعلی قرار داشت که تا مدت‌ها ویرانه‌هایش باقی بود و درحال‌حاضر، مجتمع تجاری فیروزه تبدیل گشته است. پس از پیروزی انقلاب، در سراسر کشور دولت سعی کرد خدمات یکسان ارایه کند و دیگر مدارسی با نام ملی وجود نداشتند. در آن زمان خدماتی چون دفتر و مداد رایگان به دانش‌آموزان داده می‌شد. دانش‌آموزان در سراسر ایران از حداقل‌های اولیه تحصیلی برخوردار بودند. با انفجار جمعیت، بچه‌ها در کلاس‌های 50نفری در نیمکت‌های چهارنفره مشغول به تحصیل بودند و در آن شرایط، کیفیت آموزش رو به کاهش بود و دانش‌آموزان سال آخر با غولی به‌نام کنکور مواجه بودند. افزایش جمعیت و کاهش بودجه و محدودیت مالی دولت در تامین هزینه‌های آموزشی که جنگ ایران و عراق هم به این مشکلات دامن می‌زد جرقه‌هایی بود برای ایجاد مدارسی به نام غیرانتفاعی. قانون تاسیس مدارس غیرانتفاعی در سال 1367 تصویب شد. غیرانتفاعی که در لغت به‌معنای بدون سود و منفعت است در عمل یک پارادوکس است و مدتی است نام غیرانتفاعی به غیردولتی تغییر کرده است. در کرمانشاه حدود صد مدرسه غیرانتفاعی وجود دارد که بیشتر آنها در محدوده ناحیه 3 آموزش‌وپرورش متمرکز شده‌اند. این ناحیه محله‌هایی مرفه‌نشین مانند تمامی منطقه 22بهمن، الهیه و همچنین برخی مناطق کارمندنشین را شامل می‌شود. در این مناطق بیشترین کافی‌شاپ‌ها، رستوران‌ها و فروشگاه‌های بزرگ قرار دارند. کرمانشاه دارای 23دبستان، 26 راهنمایی (دوره متوسطه اول) 33دبیرستان (متوسطه دوم) و 15 مرکز پیش‌دانشگاهی است. شهروز دانش‌پژوه موسس و مدیر اولین مدرسه غیردولتی کرمانشاه است که در سال 1370 تاسیس شده. او به «شرق» می‌گوید: «در ابتدا هدف از تاسیس مدارس غیرانتفاعی، کمک به آموزش‌وپرورش بود. اوایل، دولت از این مدارس حمایت می‌کرد اما پس از گذشت سال‌ها گاهی حمایت‌هایی از سوی دولت صورت می‌گیرد.» او همچنین افزود: «وجود مدارس غیرانتفاعی باعث رقابت مدارس دولتی شد و نقطه مثبتی بود و تحولی در مدارس دولتی به وجود آمد.» او در ادامه می‌گوید: «به دلیل تعداد کم دانش‌آموزان ، نظارت بیشتر است و مشکلات اخلاقی کمتر دیده می‌شود. اما دانش‌آموزان ساعت محدودی در اختیار مدرسه هستند و بیشترین تاثیر را از محیط خانواده می‌گیرند و خانواده‌ها برای بازدهی بیشتر فرزندانشان باید با مدرسه در ارتباط باشند.» دانش‌پژوه در پاسخ به این پرسش که چرا قیمت‌های مدارس غیرانتفاعی از یک مدرسه به مدرسه دیگر تفاوت زیادی دارد می‌گوید: «مدارس مانند هتل‌ها درجه‌بندی دارند و به همین دلیل قیمت‌ها متفاوت است. امسال مدارس از 20 تا 30درصد امکان افزایش هزینه ثبت‌نام را دارند و هر مدرسه با توجه به ارزشیابی سالانه خود این قیمت‌ها را افزایش می‌دهد.» این در حالی است که یکی از دبیران بازنشسته کرمانشاه که سابقه تدریس در مدارس غیرانتفاعی را دارد. می‌گوید: «بعد از انقلاب به خاطر جنگ مدارس مرزی تعطیل شده بود و در برخی مناطق، مدارس سه‌شیفت کار می‌کردند و دولت به‌خاطر افزایش جمعیت و کمبود بودجه به مدارس خصوصی کمک کرد تا رشد کنند اما بعد از یک مدتی دیدند که فقط این مدارس سود می‌گیرند و دیگر دولت از این مدارس حمایت نکرد و اسم مدارس غیرانتفاعی به غیردولتی تغییر کرد. بعد از مدتی از تاسیس مدارس غیرانتفاعی مشتری‌های آنها کاهش پیدا کرد و برخی شرایط ورود به این مدارس را ساده و شرط معدل را برداشتند و حتی گاهی بچه‌ها فقط برای امتحان به مدرسه می‌رفتند.» همچنین مصطفی ناصری که دبیر و یکی از صاحبان مدرسه غیرانتفاعی است به «شرق» می‌گوید: «ایجاد مدارس غیرانتفاعی در ابتدا گام خوبی بود و باعث می‌شد مدارس دولتی هم الگو بگیرند اما نمره‌فروشی و نازپروری از آفات مدارس غیرانتفاعی بود ولی هنوز هم مدارس غیرانتفاعی هستند که در آن تنبیه و سختگیری درست برای کیفیت بهتر آموزش و تربیت بچه‌ها انجام می‌شود. اما برخی مدارس هم شبیه تنبل‌خانه‌هایی هستند که هدفی را دنبال نمی‌کنند اما از ابتدا اصل و بنا این نبوده است.» او همچنین افزود: «بازدهی بچه‌ها ربطی به مدرسه دولتی و غیرانتفاعی ندارد و به تلاش و خواسته خود دانش‌آموز برمی‌گردد. برخی خانواده‌ها از سفره خودشان می‌گیرند و در دهان بچه‌هایشان می‌گذارند و با زحمت هزینه مدرسه غیرانتفاعی فرزندانشان را فراهم می‌کنند. در آخر هم باید دنبال نتیجه و بازدهی بچه‌ها باشند.» او همچنین گفت: «اگر در مدارس غیرانتفاعی تعادل در برخورد با دانش‌آموزان رعایت شود آنها هنگام ورود به جامعه با تضاد روبه‌رو نمی‌شوند.»
«آیدا» که دانشجوی سال دوم است و تمام دوران تحصیل خود را در غیرانتفاعی گذرانده است در این‌باره می‌گوید: «مدارس غیرانتفاعی از نظر درسی فرقی با مدارس دولتی ندارند حتی برخی مدارس غیرانتفاعی ضعیف‌تر عمل می‌کنند» «پوریا» پسری 17ساله دانش‌آموز مدرسه غیرانتفاعی می‌گوید: «مدرسه غیرانتفاعی راحت‌تر است. می‌توانی با خودت گوشی داشته باشی، نمره بهتری می‌گیری شرایط این مدارس راحت‌تر از مدارس دولتی است به خاطر برخی از این نوع آزادی‌ها من مدرسه غیرانتفاعی را انتخاب کردم.» «ندا» هم که دانش‌آموز سال آخر دبیرستان است عنوان کرد: «من مدرسه دولتی بودم به خاطر کنکور سال آخر به مدرسه غیرانتفاعی رفتم چون بیشتر معلم‌هایی که در آموزشگاه‌های خوب هستند در برخی از این مدارس تدریس می‌کنند و من فقط به خاطر نتیجه بهتر در کنکور سال آخر به مدرسه غیرانتفاعی رفتم.» اما گاهی اوقات ماجرا طور دیگری است. اتفاقی گفت‌وگوی دو خانم را در سالن انتظار مطب دکتر درباره مدارس غیرانتفاعی شنیدم که بازگو کردن آن خالی از لطف نیست. خانم اول: دخترم رو بردم مدرسه برای سال تحصیلی جدید باید نزدیک سه‌میلیون پول بدم.به گزارش روابط عمومی اداره آموزش و پرورش کرمانشاه 22 نفر از دانش‌آموزان این استان موفق به کسب رتبه زیر صد در کنکور سراسری سال 93 شدند ،بر اساس این گزارش تنها دو نفر از این دانش‌آموزان در مدارس غیرانتفاعی تحصیل کرده‌اند.
خانم دوم: خب چرا نمی‌برینش مدرسه دولتی؟؟ خانم اول: واااا مردم چی می‌گن!!!. تازه بچه من با مدرسه دولتی چیزی از آب درنمیاد. خانم دوم: پولشو از کجا می‌آرین؟؟
خانم اول: حالا یه کاریش می‌کنیم وام می‌گیریم قرض می‌کنیم... .
بهاران خرم‌نژاد: معلمی بازنشسته مدام می‌گوید: کاش می‌شد من هم مدرسه غیرانتفاعی تاسیس کنم همه می‌گن پر از سود و منفعته، سود خالصه باید برم دنبال مجوزش...
نام مدرسه غیرانتفاعی را که می‌شنویم یک محیط لوکس با امکانات و نظم کامل را تصور می‌کنیم. داشتن شهریه بالا و استفاده از ساختمان‌هایی در محله‌های مرفه‌نشین، وجود یک محیط مدرن را به ذهن متبادر می‌کند که بعد از رفتن و دیدن، متوجه می‌شویم که اینها تنها تصورات و خیالبافی‌های ماست. این مدارس مکانی کوچک‌تر از مدرسه‌های دولتی دارند و تفاوتشان بیشتر در نرم‌خویی و ملایمت دست‌اندرکاران آنجا با دانش‌آموزان است. این نوع مدارس با امکانات خوب در شهر کرمانشاه، آنقدر کم‌اند که حتی به تعداد انگشت‌های یک‌دست هم نمی‌رسند. پای صحبت معلم‌ها و مدیران مدارس دولتی که می‌نشینی می‌گویند: مدارس دولتی به اندازه‌ای که بودجه در اختیار دارند خدمات ارایه می‌دهند و بچه‌ها نتایج درخشان دانشگاه را در کارنامه خود دارند. قابل‌تامل است که برخی از این مدارس به دلیل بودجه‌های اندک، وسایلی مانند کامپیوتر را ندارند یا اگر هم داشته باشند فرسوده است. مسوولان مدارس غیرانتفاعی هم از این قاعده مستثنا نیستند اما برای توضیح شرایطشان جواب خاص خود را دارند. قبل از انقلاب در ایران مدارسی با نام ملی در کنار مدارس دولتی فعالیت می‌کردند. این مدارس پولی، معمولا با ارایه فوق‌برنامه‌های خاص همراه بوده و برای آن‌دسته از خانواده‌هایی که توانایی پرداخت هزینه‌های بیشتر برای تحصیل فرزندانشان را داشتند، مناسب بود البته تعداد اینگونه مدارس اندک بود. در کرمانشاه هم مدارسی با این عنوان وجود داشتند. اولین مدرسه ملی کرمانشاه «آلیانس» نام داشت که بعد از شهریور 1320 نامش به (ملی اتحاد) تغییر کرد. این مدرسه در خیابان مدرس فعلی قرار داشت که تا مدت‌ها ویرانه‌هایش باقی بود و درحال‌حاضر، مجتمع تجاری فیروزه تبدیل گشته است. پس از پیروزی انقلاب، در سراسر کشور دولت سعی کرد خدمات یکسان ارایه کند و دیگر مدارسی با نام ملی وجود نداشتند. در آن زمان خدماتی چون دفتر و مداد رایگان به دانش‌آموزان داده می‌شد. دانش‌آموزان در سراسر ایران از حداقل‌های اولیه تحصیلی برخوردار بودند. با انفجار جمعیت، بچه‌ها در کلاس‌های 50نفری در نیمکت‌های چهارنفره مشغول به تحصیل بودند و در آن شرایط، کیفیت آموزش رو به کاهش بود و دانش‌آموزان سال آخر با غولی به‌نام کنکور مواجه بودند. افزایش جمعیت و کاهش بودجه و محدودیت مالی دولت در تامین هزینه‌های آموزشی که جنگ ایران و عراق هم به این مشکلات دامن می‌زد جرقه‌هایی بود برای ایجاد مدارسی به نام غیرانتفاعی. قانون تاسیس مدارس غیرانتفاعی در سال 1367 تصویب شد. غیرانتفاعی که در لغت به‌معنای بدون سود و منفعت است در عمل یک پارادوکس است و مدتی است نام غیرانتفاعی به غیردولتی تغییر کرده است. در کرمانشاه حدود صد مدرسه غیرانتفاعی وجود دارد که بیشتر آنها در محدوده ناحیه 3 آموزش‌وپرورش متمرکز شده‌اند. این ناحیه محله‌هایی مرفه‌نشین مانند تمامی منطقه 22بهمن، الهیه و همچنین برخی مناطق کارمندنشین را شامل می‌شود. در این مناطق بیشترین کافی‌شاپ‌ها، رستوران‌ها و فروشگاه‌های بزرگ قرار دارند. کرمانشاه دارای 23دبستان، 26 راهنمایی (دوره متوسطه اول) 33دبیرستان (متوسطه دوم) و 15 مرکز پیش‌دانشگاهی است. شهروز دانش‌پژوه موسس و مدیر اولین مدرسه غیردولتی کرمانشاه است که در سال 1370 تاسیس شده. او به «شرق» می‌گوید: «در ابتدا هدف از تاسیس مدارس غیرانتفاعی، کمک به آموزش‌وپرورش بود. اوایل، دولت از این مدارس حمایت می‌کرد اما پس از گذشت سال‌ها گاهی حمایت‌هایی از سوی دولت صورت می‌گیرد.» او همچنین افزود: «وجود مدارس غیرانتفاعی باعث رقابت مدارس دولتی شد و نقطه مثبتی بود و تحولی در مدارس دولتی به وجود آمد.» او در ادامه می‌گوید: «به دلیل تعداد کم دانش‌آموزان ، نظارت بیشتر است و مشکلات اخلاقی کمتر دیده می‌شود. اما دانش‌آموزان ساعت محدودی در اختیار مدرسه هستند و بیشترین تاثیر را از محیط خانواده می‌گیرند و خانواده‌ها برای بازدهی بیشتر فرزندانشان باید با مدرسه در ارتباط باشند.» دانش‌پژوه در پاسخ به این پرسش که چرا قیمت‌های مدارس غیرانتفاعی از یک مدرسه به مدرسه دیگر تفاوت زیادی دارد می‌گوید: «مدارس مانند هتل‌ها درجه‌بندی دارند و به همین دلیل قیمت‌ها متفاوت است. امسال مدارس از 20 تا 30درصد امکان افزایش هزینه ثبت‌نام را دارند و هر مدرسه با توجه به ارزشیابی سالانه خود این قیمت‌ها را افزایش می‌دهد.» این در حالی است که یکی از دبیران بازنشسته کرمانشاه که سابقه تدریس در مدارس غیرانتفاعی را دارد. می‌گوید: «بعد از انقلاب به خاطر جنگ مدارس مرزی تعطیل شده بود و در برخی مناطق، مدارس سه‌شیفت کار می‌کردند و دولت به‌خاطر افزایش جمعیت و کمبود بودجه به مدارس خصوصی کمک کرد تا رشد کنند اما بعد از یک مدتی دیدند که فقط این مدارس سود می‌گیرند و دیگر دولت از این مدارس حمایت نکرد و اسم مدارس غیرانتفاعی به غیردولتی تغییر کرد. بعد از مدتی از تاسیس مدارس غیرانتفاعی مشتری‌های آنها کاهش پیدا کرد و برخی شرایط ورود به این مدارس را ساده و شرط معدل را برداشتند و حتی گاهی بچه‌ها فقط برای امتحان به مدرسه می‌رفتند.» همچنین مصطفی ناصری که دبیر و یکی از صاحبان مدرسه غیرانتفاعی است به «شرق» می‌گوید: «ایجاد مدارس غیرانتفاعی در ابتدا گام خوبی بود و باعث می‌شد مدارس دولتی هم الگو بگیرند اما نمره‌فروشی و نازپروری از آفات مدارس غیرانتفاعی بود ولی هنوز هم مدارس غیرانتفاعی هستند که در آن تنبیه و سختگیری درست برای کیفیت بهتر آموزش و تربیت بچه‌ها انجام می‌شود. اما برخی مدارس هم شبیه تنبل‌خانه‌هایی هستند که هدفی را دنبال نمی‌کنند اما از ابتدا اصل و بنا این نبوده است.» او همچنین افزود: «بازدهی بچه‌ها ربطی به مدرسه دولتی و غیرانتفاعی ندارد و به تلاش و خواسته خود دانش‌آموز برمی‌گردد. برخی خانواده‌ها از سفره خودشان می‌گیرند و در دهان بچه‌هایشان می‌گذارند و با زحمت هزینه مدرسه غیرانتفاعی فرزندانشان را فراهم می‌کنند. در آخر هم باید دنبال نتیجه و بازدهی بچه‌ها باشند.» او همچنین گفت: «اگر در مدارس غیرانتفاعی تعادل در برخورد با دانش‌آموزان رعایت شود آنها هنگام ورود به جامعه با تضاد روبه‌رو نمی‌شوند.»
«آیدا» که دانشجوی سال دوم است و تمام دوران تحصیل خود را در غیرانتفاعی گذرانده است در این‌باره می‌گوید: «مدارس غیرانتفاعی از نظر درسی فرقی با مدارس دولتی ندارند حتی برخی مدارس غیرانتفاعی ضعیف‌تر عمل می‌کنند» «پوریا» پسری 17ساله دانش‌آموز مدرسه غیرانتفاعی می‌گوید: «مدرسه غیرانتفاعی راحت‌تر است. می‌توانی با خودت گوشی داشته باشی، نمره بهتری می‌گیری شرایط این مدارس راحت‌تر از مدارس دولتی است به خاطر برخی از این نوع آزادی‌ها من مدرسه غیرانتفاعی را انتخاب کردم.» «ندا» هم که دانش‌آموز سال آخر دبیرستان است عنوان کرد: «من مدرسه دولتی بودم به خاطر کنکور سال آخر به مدرسه غیرانتفاعی رفتم چون بیشتر معلم‌هایی که در آموزشگاه‌های خوب هستند در برخی از این مدارس تدریس می‌کنند و من فقط به خاطر نتیجه بهتر در کنکور سال آخر به مدرسه غیرانتفاعی رفتم.» اما گاهی اوقات ماجرا طور دیگری است. اتفاقی گفت‌وگوی دو خانم را در سالن انتظار مطب دکتر درباره مدارس غیرانتفاعی شنیدم که بازگو کردن آن خالی از لطف نیست. خانم اول: دخترم رو بردم مدرسه برای سال تحصیلی جدید باید نزدیک سه‌میلیون پول بدم.به گزارش روابط عمومی اداره آموزش و پرورش کرمانشاه 22 نفر از دانش‌آموزان این استان موفق به کسب رتبه زیر صد در کنکور سراسری سال 93 شدند ،بر اساس این گزارش تنها دو نفر از این دانش‌آموزان در مدارس غیرانتفاعی تحصیل کرده‌اند.
خانم دوم: خب چرا نمی‌برینش مدرسه دولتی؟؟ خانم اول: واااا مردم چی می‌گن!!!. تازه بچه من با مدرسه دولتی چیزی از آب درنمیاد. خانم دوم: پولشو از کجا می‌آرین؟؟
خانم اول: حالا یه کاریش می‌کنیم وام می‌گیریم قرض می‌کنیم... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.