سازمان رسانهای بسیار شبیه به نظام پزشکی
ساختار و متن قانون پیشنهادی سازمان نظام رسانهای در ایران، شباهت زیادی با ساختار سازمان نظامپزشکی دارد. معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد، چندروز پیش از اینکه به این سمت منصوب شود، در مصاحبهای که قسمتهایی از آن در این ضمیمه نیز منتشر شده، از هشتنظام صنفی در ایران نامبرده و اعلام کرده رسانهها نیز میتوانند نظامی مانند آنها داشته باشند.
از میان نظامهای صنفی در ایران، نظاممهندسی ساختمان و نظامپزشکی با پیشنویس سازمان نظام رسانهای که وزارت ارشاد منتشر کرده، شباهت دارد. بهخصوص، این پیشنویس شباهت بسیار زیادی با قانون سازمان نظامپزشکی دارد.
در قانون سازمان نظاممهندسی - مانند قانون سازمان نظامپزشکی - هر شهرستان یا هر استان با عضویت در نظام شهرستان یا استان، میتواند در رایگیری برای انتخاب سازمان نظام استانی شرکت کند و هیات مدیره سازمانهای نظام استان را مشخص کند. در سازمان نظامپزشکی نیز هیاتمدیره نظامپزشکی شهرستانها بهوسیله اعضای سازمان نظام آن شهرستان انتخاب میشوند. در هر دوسازمان، هیاتهای مدیره استانی، دور هم جمع میشوند و سازمان سراسری را انتخاب میکنند. در نظاممهندسی ساختمان، هیات عمومی نظام برای انتخاب شورای مرکزی نظام رای میدهند و در نظامپزشکی، مجمع سازمان است که برای انتخاب شورایعالی نظام در انتخابات شرکت میکنند. در عین این تفاوتنامها، اما ساختار این دو نظام تقریبا یکی است.
در هر دوسازمان، نظاممهندسی ساختمان و نظامپزشکی، کسانی میتوانند کار کنند که پروانهکار داشته باشند؛ در قانون نظاممهندسی آمده است: اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی به آن دسته از امور فنی در بخشهای ساختمان و شهرسازی که توسط وزارت یادشده تعیین میشود، مستلزم داشتن صلاحیت حرفهای است. این صلاحیت در مورد مهندسان از طریق پروانه اشتغال به کار مهندسی و در مورد کاردانهای فنی و معماران تجربی از طریق پروانه اشتغال به کار کاردانی یا تجربی و در مورد کارگران ماهر از طریق پروانه مهارت فنی احراز میشود. مرجع صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی و پروانه اشتغال به کار کاردانی و تجربی در وزارت مسکن و شهرسازی و مرجع صدور پروانه مهارت فنی در وزارت کار و امور اجتماعی تعیین میشود. طبق قانون سازمان نظامپزشکی، برای پرداختن به حرفه پزشکی پس از اخذ پروانه اشتغال، عضویت در سازمان نظامپزشکی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.
در هر دو نظاممهندسی و پزشکی، اعضای هیاتهایمدیره و نیز اعضای سازمان استانی، دارای مشاغلی از رستههای مختلف هستند تا از هر بخش مهندسی ساختمان یا پزشکی نیز در این هیاتهای تصمیمگیر وجود داشته باشند. همچنین شوراهای سراسری که رییس سازمان را مشخص میکنند، باید رییس این سازمانها را به ریاستجمهوری معرفی کنند و در نهایت، رییسجمهور برای رییس سازمان حکم صادر کند.
برای بررسی تخلفات حرفهای، سازمان نظاممهندسی، یکشورای انتظامی نظاممهندسی دارد که از چهارنفر عضو سازمان که دونفر با معرفی وزیر مسکن و شهرسازی و دو نفر دیگر با معرفی شورای مرکزی سازمان و یک حقوقدان با معرفی ریاست قوهقضاییه تشکیل میشود. در سازمان نظامپزشکی نیز، هیاتهای انتظامی پزشکی وجود دارند که به تخلفهای حرفهای اعضا رسیدگی میکنند. در قانون سازمان نظاممهندسی به تخلفات و مجازاتها اشاره نشده اما در قانون نظامپزشکی، با اینکه به جزییات تخلفات پرداخته نشده، اما مجازاتها مشخص شده است.
پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای نیز تقریبا ساختاری مشابه قانون سازمانهای نظاممهندسی و پزشکی دارد. با مقایسه این سهمتن، میتوان گفت که پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای به متن قانون نظامپزشکی بسیار شباهت دارد. در پیشنویس قانون نظامرسانهای هم مانند نظامپزشکی، یک شورایعالی پیشبینی شده است. در نظامپزشکی، اعضای شورایعالی عبارتند از: 25نفر کادر پزشکی به ترتیب: 13نفر پزشک، سهنفر دندانپزشک، سهنفر دکترای داروساز، دونفر دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی، دونفر کارشناس مامایی، دونفر از سایر لیسانسیههای پروانهدار گروه پزشکی، دونفر از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و انتخاب مجلس شورای اسلامی (بهعنوان ناظر) و یک نفر از کادر پزشکی به انتخاب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رییس سازمان پزشکیقانونی کشور. در پیشنویس قانون نظام رسانهای، اعضای شورایعالی عبارتند از: هشتنفر از اعضای مجمع عمومی سازمان نظام رسانهای متشکل از سهروزنامهنگار مطبوعاتی، یک روزنامهنگار رادیو و تلویزیونی، دو روزنامهنگار وب، یک روزنامهنگار عکاس و یکروزنامهنگار نشریات محلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی، نماینده مجلس شورای اسلامی عضو هیات نظارت بر مطبوعات، قاضی عضو هیات نظارت بر مطبوعات، نماینده حوزه علمیه قم در هیات نظارت بر مطبوعات، یکی از اساتید علوم ارتباطات و رسانه حداقل با رتبه دانشیاری به انتخاب شورایعالی انقلاب فرهنگی، رییسکل سازمان و یک کارشناس خبره حوزه وب به انتخاب شورایعالی فضای مجازی.
در سازمان نظامپزشکی، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شامل یکنفر نماینده دادستان کل کشور، یکنفر نماینده وزارت کشور، دونفر از کادر پزشکی به انتخاب و معرفی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سهنفر کادر پزشکی به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و با انتخاب مجلس شورای اسلامی، است. در پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات متشکل از این افراد هستند: یکنفر نماینده دادستان کل کشور، یکنفر نماینده وزارت کشور، یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یک نفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی شورایعالی انقلاب فرهنگی و در دورههای بعد از دوره اول، دونفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب شورایعالی سازمان نظام رسانهای. در هر دو متن، هیاتهای مرکزی نظارت بر انتخابات، هیاتهای نظارت بر انتخابات استانی را هم تعیین میکنند.
انتخابشوندگان هیاتهای مدیره سازمان نظامپزشکی باید شرایطی داشته باشند که عبارتند از: تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران، نداشتن فساد اخلاقی و مالی، داشتن حسنشهرت اجتماعی و شغلی در عمل به اجرای اصول پزشکی و رعایت اخلاق و شوون پزشکی، داشتن حسن شهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اما شرایط عضویت در هیات مدیرههای سازمان پیشنهادی نظام رسانهای عبارتند از تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران، عضویت در سازمان نظام رسانهای بهجز در اولین انتخابات، حداقل 25سال سن برای هیات مدیره سازمان استان و 35سال سن برای عضویت در شورایعالی، حداقل پنجسال سابقه شغلی روزنامهنگاری برای هیاتمدیره استانی و 10سال برای عضویت در شورایعالی، عدم پیشینه محکومیت کیفری موثر (منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی) و عدمپیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه چهار و بالاتر تا سهسال پس از اجرای مجازات، داشتن حسنشهرت اجتماعی و شغلی، داشتن حسنشهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. این شرایط از قانون نظامپزشکی سختتر، کلیتر و تفسیرپذیرتر بهنظر میرسد.
محکومیتهایی که در نظامپزشکی برای پزشکان متخلف در نظر گرفته شده، تقریبا همانهاست که در نظام رسانهای پیشنهادی وزارت ارشاد نیز قرار گرفته است؛ طبق قانون نظامپزشکی، «عدمرعایت موازین شرعی و قانونی و مقررات صنفی و حرفهای و شغلی و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی به وسیله شاغلان حرف پزشکی و وابسته به پزشکی، تخلف محسوب و متخلفین با توجه به شدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای زیر محکوم میشوند:
الف - تذکر یا توبیخ شفاهی در حضور هیاتمدیره نظامپزشکی محل.
ب - اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده نظامپزشکی محل.
ج - توبیخ کتبی با درج در پرونده نظامپزشکی و نشریه نظامپزشکی محل یا الصاق رای در تابلو اعلانات نظامپزشکی محل.
د - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته از سهماه تا یکسال در محل ارتکاب تخلف.
هـ - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته از سهماه تا یکسال در تمام کشور.
و - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی از بیش از یکسال تا پنجسال در تمام کشور.
ز - محرومیت دایم از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته در تمام کشور.
عینا با همین ادبیات، در پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای هم آمده است: «عدمرعایت موازین شرعی و قانونی در تولیدات رسانهای و عدمرعایت مقررات صنفی و حرفهای و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی توسط روزنامهنگاران، تخلف محسوب میشود و متخلفین با توجه بهشدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای درجات زیر محکوم میشوند:
1- احضار به هیات مدیره برای تذکر یا توبیخ شفاهی
2- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده
3- توبیخ کتبی با درج در پرونده و انتشار در تارنمای اختصاصی سازمان
4- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از سهماه تا یکسال
5- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از یکسال تا پنجسال
6- محرومیت دایم از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری و لغو پروانه»
اما از آنسو، ترکیب هیاتهای بدوی انتظامی و هیاتهای تجدیدنظر که درباره مجازاتهای اهالی صنف پزشکی تصمیم میگیرند، بیشتر، از سوی صنف مشخص میشوند اما در پیشنویس سازمان نظام رسانهای این افراد بیشتر از سوی نهادهای حاکمیتی معین میشوند. در سازمان نظامپزشکی هیاتعالی انتظامی مرکب از یکنفر از قضات باتقوا و باتجربه و با معرفی رییس قوهقضاییه، رییس سازمان پزشکیقانونی کشور یا نماینده تامالاختیار وی، پنجنفر از پزشکان متخصص، مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از دندانپزشکان مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از دکترهای داروساز مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از متخصصان یا دکترهای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از لیسانسیهها یا بالاتر پروانهدار گروه پزشکی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر پرستار به پیشنهاد سازمان نظام پرستاری و یکنفر از لیسانسیهها یا بالاتر مامایی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه. در سازمان نظام رسانهای پیشنهادی، هیاتعالی رسیدگی به تخلفات حرفهای عبارتند از یکنفر از قضات باتجربه و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس قوهقضاییه، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی، یکروزنامهنگار به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه به انتخاب شورایعالی و یک روزنامهنگار عضو یکی از هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به انتخاب شورایعالی.
از میان نظامهای صنفی در ایران، نظاممهندسی ساختمان و نظامپزشکی با پیشنویس سازمان نظام رسانهای که وزارت ارشاد منتشر کرده، شباهت دارد. بهخصوص، این پیشنویس شباهت بسیار زیادی با قانون سازمان نظامپزشکی دارد.
در قانون سازمان نظاممهندسی - مانند قانون سازمان نظامپزشکی - هر شهرستان یا هر استان با عضویت در نظام شهرستان یا استان، میتواند در رایگیری برای انتخاب سازمان نظام استانی شرکت کند و هیات مدیره سازمانهای نظام استان را مشخص کند. در سازمان نظامپزشکی نیز هیاتمدیره نظامپزشکی شهرستانها بهوسیله اعضای سازمان نظام آن شهرستان انتخاب میشوند. در هر دوسازمان، هیاتهای مدیره استانی، دور هم جمع میشوند و سازمان سراسری را انتخاب میکنند. در نظاممهندسی ساختمان، هیات عمومی نظام برای انتخاب شورای مرکزی نظام رای میدهند و در نظامپزشکی، مجمع سازمان است که برای انتخاب شورایعالی نظام در انتخابات شرکت میکنند. در عین این تفاوتنامها، اما ساختار این دو نظام تقریبا یکی است.
در هر دوسازمان، نظاممهندسی ساختمان و نظامپزشکی، کسانی میتوانند کار کنند که پروانهکار داشته باشند؛ در قانون نظاممهندسی آمده است: اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی به آن دسته از امور فنی در بخشهای ساختمان و شهرسازی که توسط وزارت یادشده تعیین میشود، مستلزم داشتن صلاحیت حرفهای است. این صلاحیت در مورد مهندسان از طریق پروانه اشتغال به کار مهندسی و در مورد کاردانهای فنی و معماران تجربی از طریق پروانه اشتغال به کار کاردانی یا تجربی و در مورد کارگران ماهر از طریق پروانه مهارت فنی احراز میشود. مرجع صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی و پروانه اشتغال به کار کاردانی و تجربی در وزارت مسکن و شهرسازی و مرجع صدور پروانه مهارت فنی در وزارت کار و امور اجتماعی تعیین میشود. طبق قانون سازمان نظامپزشکی، برای پرداختن به حرفه پزشکی پس از اخذ پروانه اشتغال، عضویت در سازمان نظامپزشکی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.
در هر دو نظاممهندسی و پزشکی، اعضای هیاتهایمدیره و نیز اعضای سازمان استانی، دارای مشاغلی از رستههای مختلف هستند تا از هر بخش مهندسی ساختمان یا پزشکی نیز در این هیاتهای تصمیمگیر وجود داشته باشند. همچنین شوراهای سراسری که رییس سازمان را مشخص میکنند، باید رییس این سازمانها را به ریاستجمهوری معرفی کنند و در نهایت، رییسجمهور برای رییس سازمان حکم صادر کند.
برای بررسی تخلفات حرفهای، سازمان نظاممهندسی، یکشورای انتظامی نظاممهندسی دارد که از چهارنفر عضو سازمان که دونفر با معرفی وزیر مسکن و شهرسازی و دو نفر دیگر با معرفی شورای مرکزی سازمان و یک حقوقدان با معرفی ریاست قوهقضاییه تشکیل میشود. در سازمان نظامپزشکی نیز، هیاتهای انتظامی پزشکی وجود دارند که به تخلفهای حرفهای اعضا رسیدگی میکنند. در قانون سازمان نظاممهندسی به تخلفات و مجازاتها اشاره نشده اما در قانون نظامپزشکی، با اینکه به جزییات تخلفات پرداخته نشده، اما مجازاتها مشخص شده است.
پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای نیز تقریبا ساختاری مشابه قانون سازمانهای نظاممهندسی و پزشکی دارد. با مقایسه این سهمتن، میتوان گفت که پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای به متن قانون نظامپزشکی بسیار شباهت دارد. در پیشنویس قانون نظامرسانهای هم مانند نظامپزشکی، یک شورایعالی پیشبینی شده است. در نظامپزشکی، اعضای شورایعالی عبارتند از: 25نفر کادر پزشکی به ترتیب: 13نفر پزشک، سهنفر دندانپزشک، سهنفر دکترای داروساز، دونفر دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی، دونفر کارشناس مامایی، دونفر از سایر لیسانسیههای پروانهدار گروه پزشکی، دونفر از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و انتخاب مجلس شورای اسلامی (بهعنوان ناظر) و یک نفر از کادر پزشکی به انتخاب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رییس سازمان پزشکیقانونی کشور. در پیشنویس قانون نظام رسانهای، اعضای شورایعالی عبارتند از: هشتنفر از اعضای مجمع عمومی سازمان نظام رسانهای متشکل از سهروزنامهنگار مطبوعاتی، یک روزنامهنگار رادیو و تلویزیونی، دو روزنامهنگار وب، یک روزنامهنگار عکاس و یکروزنامهنگار نشریات محلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی، نماینده مجلس شورای اسلامی عضو هیات نظارت بر مطبوعات، قاضی عضو هیات نظارت بر مطبوعات، نماینده حوزه علمیه قم در هیات نظارت بر مطبوعات، یکی از اساتید علوم ارتباطات و رسانه حداقل با رتبه دانشیاری به انتخاب شورایعالی انقلاب فرهنگی، رییسکل سازمان و یک کارشناس خبره حوزه وب به انتخاب شورایعالی فضای مجازی.
در سازمان نظامپزشکی، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شامل یکنفر نماینده دادستان کل کشور، یکنفر نماینده وزارت کشور، دونفر از کادر پزشکی به انتخاب و معرفی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سهنفر کادر پزشکی به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و با انتخاب مجلس شورای اسلامی، است. در پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات متشکل از این افراد هستند: یکنفر نماینده دادستان کل کشور، یکنفر نماینده وزارت کشور، یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یک نفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی شورایعالی انقلاب فرهنگی و در دورههای بعد از دوره اول، دونفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب شورایعالی سازمان نظام رسانهای. در هر دو متن، هیاتهای مرکزی نظارت بر انتخابات، هیاتهای نظارت بر انتخابات استانی را هم تعیین میکنند.
انتخابشوندگان هیاتهای مدیره سازمان نظامپزشکی باید شرایطی داشته باشند که عبارتند از: تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران، نداشتن فساد اخلاقی و مالی، داشتن حسنشهرت اجتماعی و شغلی در عمل به اجرای اصول پزشکی و رعایت اخلاق و شوون پزشکی، داشتن حسن شهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اما شرایط عضویت در هیات مدیرههای سازمان پیشنهادی نظام رسانهای عبارتند از تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران، عضویت در سازمان نظام رسانهای بهجز در اولین انتخابات، حداقل 25سال سن برای هیات مدیره سازمان استان و 35سال سن برای عضویت در شورایعالی، حداقل پنجسال سابقه شغلی روزنامهنگاری برای هیاتمدیره استانی و 10سال برای عضویت در شورایعالی، عدم پیشینه محکومیت کیفری موثر (منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی) و عدمپیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه چهار و بالاتر تا سهسال پس از اجرای مجازات، داشتن حسنشهرت اجتماعی و شغلی، داشتن حسنشهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. این شرایط از قانون نظامپزشکی سختتر، کلیتر و تفسیرپذیرتر بهنظر میرسد.
محکومیتهایی که در نظامپزشکی برای پزشکان متخلف در نظر گرفته شده، تقریبا همانهاست که در نظام رسانهای پیشنهادی وزارت ارشاد نیز قرار گرفته است؛ طبق قانون نظامپزشکی، «عدمرعایت موازین شرعی و قانونی و مقررات صنفی و حرفهای و شغلی و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی به وسیله شاغلان حرف پزشکی و وابسته به پزشکی، تخلف محسوب و متخلفین با توجه به شدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای زیر محکوم میشوند:
الف - تذکر یا توبیخ شفاهی در حضور هیاتمدیره نظامپزشکی محل.
ب - اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده نظامپزشکی محل.
ج - توبیخ کتبی با درج در پرونده نظامپزشکی و نشریه نظامپزشکی محل یا الصاق رای در تابلو اعلانات نظامپزشکی محل.
د - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته از سهماه تا یکسال در محل ارتکاب تخلف.
هـ - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته از سهماه تا یکسال در تمام کشور.
و - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی از بیش از یکسال تا پنجسال در تمام کشور.
ز - محرومیت دایم از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته در تمام کشور.
عینا با همین ادبیات، در پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای هم آمده است: «عدمرعایت موازین شرعی و قانونی در تولیدات رسانهای و عدمرعایت مقررات صنفی و حرفهای و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی توسط روزنامهنگاران، تخلف محسوب میشود و متخلفین با توجه بهشدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای درجات زیر محکوم میشوند:
1- احضار به هیات مدیره برای تذکر یا توبیخ شفاهی
2- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده
3- توبیخ کتبی با درج در پرونده و انتشار در تارنمای اختصاصی سازمان
4- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از سهماه تا یکسال
5- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از یکسال تا پنجسال
6- محرومیت دایم از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری و لغو پروانه»
اما از آنسو، ترکیب هیاتهای بدوی انتظامی و هیاتهای تجدیدنظر که درباره مجازاتهای اهالی صنف پزشکی تصمیم میگیرند، بیشتر، از سوی صنف مشخص میشوند اما در پیشنویس سازمان نظام رسانهای این افراد بیشتر از سوی نهادهای حاکمیتی معین میشوند. در سازمان نظامپزشکی هیاتعالی انتظامی مرکب از یکنفر از قضات باتقوا و باتجربه و با معرفی رییس قوهقضاییه، رییس سازمان پزشکیقانونی کشور یا نماینده تامالاختیار وی، پنجنفر از پزشکان متخصص، مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از دندانپزشکان مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از دکترهای داروساز مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از متخصصان یا دکترهای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از لیسانسیهها یا بالاتر پروانهدار گروه پزشکی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر پرستار به پیشنهاد سازمان نظام پرستاری و یکنفر از لیسانسیهها یا بالاتر مامایی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه. در سازمان نظام رسانهای پیشنهادی، هیاتعالی رسیدگی به تخلفات حرفهای عبارتند از یکنفر از قضات باتجربه و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس قوهقضاییه، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی، یکروزنامهنگار به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه به انتخاب شورایعالی و یک روزنامهنگار عضو یکی از هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به انتخاب شورایعالی.
ساختار و متن قانون پیشنهادی سازمان نظام رسانهای در ایران، شباهت زیادی با ساختار سازمان نظامپزشکی دارد. معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد، چندروز پیش از اینکه به این سمت منصوب شود، در مصاحبهای که قسمتهایی از آن در این ضمیمه نیز منتشر شده، از هشتنظام صنفی در ایران نامبرده و اعلام کرده رسانهها نیز میتوانند نظامی مانند آنها داشته باشند.
از میان نظامهای صنفی در ایران، نظاممهندسی ساختمان و نظامپزشکی با پیشنویس سازمان نظام رسانهای که وزارت ارشاد منتشر کرده، شباهت دارد. بهخصوص، این پیشنویس شباهت بسیار زیادی با قانون سازمان نظامپزشکی دارد.
در قانون سازمان نظاممهندسی - مانند قانون سازمان نظامپزشکی - هر شهرستان یا هر استان با عضویت در نظام شهرستان یا استان، میتواند در رایگیری برای انتخاب سازمان نظام استانی شرکت کند و هیات مدیره سازمانهای نظام استان را مشخص کند. در سازمان نظامپزشکی نیز هیاتمدیره نظامپزشکی شهرستانها بهوسیله اعضای سازمان نظام آن شهرستان انتخاب میشوند. در هر دوسازمان، هیاتهای مدیره استانی، دور هم جمع میشوند و سازمان سراسری را انتخاب میکنند. در نظاممهندسی ساختمان، هیات عمومی نظام برای انتخاب شورای مرکزی نظام رای میدهند و در نظامپزشکی، مجمع سازمان است که برای انتخاب شورایعالی نظام در انتخابات شرکت میکنند. در عین این تفاوتنامها، اما ساختار این دو نظام تقریبا یکی است.
در هر دوسازمان، نظاممهندسی ساختمان و نظامپزشکی، کسانی میتوانند کار کنند که پروانهکار داشته باشند؛ در قانون نظاممهندسی آمده است: اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی به آن دسته از امور فنی در بخشهای ساختمان و شهرسازی که توسط وزارت یادشده تعیین میشود، مستلزم داشتن صلاحیت حرفهای است. این صلاحیت در مورد مهندسان از طریق پروانه اشتغال به کار مهندسی و در مورد کاردانهای فنی و معماران تجربی از طریق پروانه اشتغال به کار کاردانی یا تجربی و در مورد کارگران ماهر از طریق پروانه مهارت فنی احراز میشود. مرجع صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی و پروانه اشتغال به کار کاردانی و تجربی در وزارت مسکن و شهرسازی و مرجع صدور پروانه مهارت فنی در وزارت کار و امور اجتماعی تعیین میشود. طبق قانون سازمان نظامپزشکی، برای پرداختن به حرفه پزشکی پس از اخذ پروانه اشتغال، عضویت در سازمان نظامپزشکی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.
در هر دو نظاممهندسی و پزشکی، اعضای هیاتهایمدیره و نیز اعضای سازمان استانی، دارای مشاغلی از رستههای مختلف هستند تا از هر بخش مهندسی ساختمان یا پزشکی نیز در این هیاتهای تصمیمگیر وجود داشته باشند. همچنین شوراهای سراسری که رییس سازمان را مشخص میکنند، باید رییس این سازمانها را به ریاستجمهوری معرفی کنند و در نهایت، رییسجمهور برای رییس سازمان حکم صادر کند.
برای بررسی تخلفات حرفهای، سازمان نظاممهندسی، یکشورای انتظامی نظاممهندسی دارد که از چهارنفر عضو سازمان که دونفر با معرفی وزیر مسکن و شهرسازی و دو نفر دیگر با معرفی شورای مرکزی سازمان و یک حقوقدان با معرفی ریاست قوهقضاییه تشکیل میشود. در سازمان نظامپزشکی نیز، هیاتهای انتظامی پزشکی وجود دارند که به تخلفهای حرفهای اعضا رسیدگی میکنند. در قانون سازمان نظاممهندسی به تخلفات و مجازاتها اشاره نشده اما در قانون نظامپزشکی، با اینکه به جزییات تخلفات پرداخته نشده، اما مجازاتها مشخص شده است.
پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای نیز تقریبا ساختاری مشابه قانون سازمانهای نظاممهندسی و پزشکی دارد. با مقایسه این سهمتن، میتوان گفت که پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای به متن قانون نظامپزشکی بسیار شباهت دارد. در پیشنویس قانون نظامرسانهای هم مانند نظامپزشکی، یک شورایعالی پیشبینی شده است. در نظامپزشکی، اعضای شورایعالی عبارتند از: 25نفر کادر پزشکی به ترتیب: 13نفر پزشک، سهنفر دندانپزشک، سهنفر دکترای داروساز، دونفر دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی، دونفر کارشناس مامایی، دونفر از سایر لیسانسیههای پروانهدار گروه پزشکی، دونفر از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و انتخاب مجلس شورای اسلامی (بهعنوان ناظر) و یک نفر از کادر پزشکی به انتخاب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رییس سازمان پزشکیقانونی کشور. در پیشنویس قانون نظام رسانهای، اعضای شورایعالی عبارتند از: هشتنفر از اعضای مجمع عمومی سازمان نظام رسانهای متشکل از سهروزنامهنگار مطبوعاتی، یک روزنامهنگار رادیو و تلویزیونی، دو روزنامهنگار وب، یک روزنامهنگار عکاس و یکروزنامهنگار نشریات محلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی، نماینده مجلس شورای اسلامی عضو هیات نظارت بر مطبوعات، قاضی عضو هیات نظارت بر مطبوعات، نماینده حوزه علمیه قم در هیات نظارت بر مطبوعات، یکی از اساتید علوم ارتباطات و رسانه حداقل با رتبه دانشیاری به انتخاب شورایعالی انقلاب فرهنگی، رییسکل سازمان و یک کارشناس خبره حوزه وب به انتخاب شورایعالی فضای مجازی.
در سازمان نظامپزشکی، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شامل یکنفر نماینده دادستان کل کشور، یکنفر نماینده وزارت کشور، دونفر از کادر پزشکی به انتخاب و معرفی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سهنفر کادر پزشکی به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و با انتخاب مجلس شورای اسلامی، است. در پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات متشکل از این افراد هستند: یکنفر نماینده دادستان کل کشور، یکنفر نماینده وزارت کشور، یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یک نفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی شورایعالی انقلاب فرهنگی و در دورههای بعد از دوره اول، دونفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب شورایعالی سازمان نظام رسانهای. در هر دو متن، هیاتهای مرکزی نظارت بر انتخابات، هیاتهای نظارت بر انتخابات استانی را هم تعیین میکنند.
انتخابشوندگان هیاتهای مدیره سازمان نظامپزشکی باید شرایطی داشته باشند که عبارتند از: تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران، نداشتن فساد اخلاقی و مالی، داشتن حسنشهرت اجتماعی و شغلی در عمل به اجرای اصول پزشکی و رعایت اخلاق و شوون پزشکی، داشتن حسن شهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اما شرایط عضویت در هیات مدیرههای سازمان پیشنهادی نظام رسانهای عبارتند از تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران، عضویت در سازمان نظام رسانهای بهجز در اولین انتخابات، حداقل 25سال سن برای هیات مدیره سازمان استان و 35سال سن برای عضویت در شورایعالی، حداقل پنجسال سابقه شغلی روزنامهنگاری برای هیاتمدیره استانی و 10سال برای عضویت در شورایعالی، عدم پیشینه محکومیت کیفری موثر (منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی) و عدمپیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه چهار و بالاتر تا سهسال پس از اجرای مجازات، داشتن حسنشهرت اجتماعی و شغلی، داشتن حسنشهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. این شرایط از قانون نظامپزشکی سختتر، کلیتر و تفسیرپذیرتر بهنظر میرسد.
محکومیتهایی که در نظامپزشکی برای پزشکان متخلف در نظر گرفته شده، تقریبا همانهاست که در نظام رسانهای پیشنهادی وزارت ارشاد نیز قرار گرفته است؛ طبق قانون نظامپزشکی، «عدمرعایت موازین شرعی و قانونی و مقررات صنفی و حرفهای و شغلی و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی به وسیله شاغلان حرف پزشکی و وابسته به پزشکی، تخلف محسوب و متخلفین با توجه به شدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای زیر محکوم میشوند:
الف - تذکر یا توبیخ شفاهی در حضور هیاتمدیره نظامپزشکی محل.
ب - اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده نظامپزشکی محل.
ج - توبیخ کتبی با درج در پرونده نظامپزشکی و نشریه نظامپزشکی محل یا الصاق رای در تابلو اعلانات نظامپزشکی محل.
د - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته از سهماه تا یکسال در محل ارتکاب تخلف.
هـ - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته از سهماه تا یکسال در تمام کشور.
و - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی از بیش از یکسال تا پنجسال در تمام کشور.
ز - محرومیت دایم از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته در تمام کشور.
عینا با همین ادبیات، در پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای هم آمده است: «عدمرعایت موازین شرعی و قانونی در تولیدات رسانهای و عدمرعایت مقررات صنفی و حرفهای و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی توسط روزنامهنگاران، تخلف محسوب میشود و متخلفین با توجه بهشدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای درجات زیر محکوم میشوند:
1- احضار به هیات مدیره برای تذکر یا توبیخ شفاهی
2- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده
3- توبیخ کتبی با درج در پرونده و انتشار در تارنمای اختصاصی سازمان
4- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از سهماه تا یکسال
5- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از یکسال تا پنجسال
6- محرومیت دایم از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری و لغو پروانه»
اما از آنسو، ترکیب هیاتهای بدوی انتظامی و هیاتهای تجدیدنظر که درباره مجازاتهای اهالی صنف پزشکی تصمیم میگیرند، بیشتر، از سوی صنف مشخص میشوند اما در پیشنویس سازمان نظام رسانهای این افراد بیشتر از سوی نهادهای حاکمیتی معین میشوند. در سازمان نظامپزشکی هیاتعالی انتظامی مرکب از یکنفر از قضات باتقوا و باتجربه و با معرفی رییس قوهقضاییه، رییس سازمان پزشکیقانونی کشور یا نماینده تامالاختیار وی، پنجنفر از پزشکان متخصص، مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از دندانپزشکان مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از دکترهای داروساز مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از متخصصان یا دکترهای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از لیسانسیهها یا بالاتر پروانهدار گروه پزشکی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر پرستار به پیشنهاد سازمان نظام پرستاری و یکنفر از لیسانسیهها یا بالاتر مامایی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه. در سازمان نظام رسانهای پیشنهادی، هیاتعالی رسیدگی به تخلفات حرفهای عبارتند از یکنفر از قضات باتجربه و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس قوهقضاییه، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی، یکروزنامهنگار به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه به انتخاب شورایعالی و یک روزنامهنگار عضو یکی از هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به انتخاب شورایعالی.
از میان نظامهای صنفی در ایران، نظاممهندسی ساختمان و نظامپزشکی با پیشنویس سازمان نظام رسانهای که وزارت ارشاد منتشر کرده، شباهت دارد. بهخصوص، این پیشنویس شباهت بسیار زیادی با قانون سازمان نظامپزشکی دارد.
در قانون سازمان نظاممهندسی - مانند قانون سازمان نظامپزشکی - هر شهرستان یا هر استان با عضویت در نظام شهرستان یا استان، میتواند در رایگیری برای انتخاب سازمان نظام استانی شرکت کند و هیات مدیره سازمانهای نظام استان را مشخص کند. در سازمان نظامپزشکی نیز هیاتمدیره نظامپزشکی شهرستانها بهوسیله اعضای سازمان نظام آن شهرستان انتخاب میشوند. در هر دوسازمان، هیاتهای مدیره استانی، دور هم جمع میشوند و سازمان سراسری را انتخاب میکنند. در نظاممهندسی ساختمان، هیات عمومی نظام برای انتخاب شورای مرکزی نظام رای میدهند و در نظامپزشکی، مجمع سازمان است که برای انتخاب شورایعالی نظام در انتخابات شرکت میکنند. در عین این تفاوتنامها، اما ساختار این دو نظام تقریبا یکی است.
در هر دوسازمان، نظاممهندسی ساختمان و نظامپزشکی، کسانی میتوانند کار کنند که پروانهکار داشته باشند؛ در قانون نظاممهندسی آمده است: اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی به آن دسته از امور فنی در بخشهای ساختمان و شهرسازی که توسط وزارت یادشده تعیین میشود، مستلزم داشتن صلاحیت حرفهای است. این صلاحیت در مورد مهندسان از طریق پروانه اشتغال به کار مهندسی و در مورد کاردانهای فنی و معماران تجربی از طریق پروانه اشتغال به کار کاردانی یا تجربی و در مورد کارگران ماهر از طریق پروانه مهارت فنی احراز میشود. مرجع صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی و پروانه اشتغال به کار کاردانی و تجربی در وزارت مسکن و شهرسازی و مرجع صدور پروانه مهارت فنی در وزارت کار و امور اجتماعی تعیین میشود. طبق قانون سازمان نظامپزشکی، برای پرداختن به حرفه پزشکی پس از اخذ پروانه اشتغال، عضویت در سازمان نظامپزشکی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.
در هر دو نظاممهندسی و پزشکی، اعضای هیاتهایمدیره و نیز اعضای سازمان استانی، دارای مشاغلی از رستههای مختلف هستند تا از هر بخش مهندسی ساختمان یا پزشکی نیز در این هیاتهای تصمیمگیر وجود داشته باشند. همچنین شوراهای سراسری که رییس سازمان را مشخص میکنند، باید رییس این سازمانها را به ریاستجمهوری معرفی کنند و در نهایت، رییسجمهور برای رییس سازمان حکم صادر کند.
برای بررسی تخلفات حرفهای، سازمان نظاممهندسی، یکشورای انتظامی نظاممهندسی دارد که از چهارنفر عضو سازمان که دونفر با معرفی وزیر مسکن و شهرسازی و دو نفر دیگر با معرفی شورای مرکزی سازمان و یک حقوقدان با معرفی ریاست قوهقضاییه تشکیل میشود. در سازمان نظامپزشکی نیز، هیاتهای انتظامی پزشکی وجود دارند که به تخلفهای حرفهای اعضا رسیدگی میکنند. در قانون سازمان نظاممهندسی به تخلفات و مجازاتها اشاره نشده اما در قانون نظامپزشکی، با اینکه به جزییات تخلفات پرداخته نشده، اما مجازاتها مشخص شده است.
پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای نیز تقریبا ساختاری مشابه قانون سازمانهای نظاممهندسی و پزشکی دارد. با مقایسه این سهمتن، میتوان گفت که پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای به متن قانون نظامپزشکی بسیار شباهت دارد. در پیشنویس قانون نظامرسانهای هم مانند نظامپزشکی، یک شورایعالی پیشبینی شده است. در نظامپزشکی، اعضای شورایعالی عبارتند از: 25نفر کادر پزشکی به ترتیب: 13نفر پزشک، سهنفر دندانپزشک، سهنفر دکترای داروساز، دونفر دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی، دونفر کارشناس مامایی، دونفر از سایر لیسانسیههای پروانهدار گروه پزشکی، دونفر از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و انتخاب مجلس شورای اسلامی (بهعنوان ناظر) و یک نفر از کادر پزشکی به انتخاب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رییس سازمان پزشکیقانونی کشور. در پیشنویس قانون نظام رسانهای، اعضای شورایعالی عبارتند از: هشتنفر از اعضای مجمع عمومی سازمان نظام رسانهای متشکل از سهروزنامهنگار مطبوعاتی، یک روزنامهنگار رادیو و تلویزیونی، دو روزنامهنگار وب، یک روزنامهنگار عکاس و یکروزنامهنگار نشریات محلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی، نماینده مجلس شورای اسلامی عضو هیات نظارت بر مطبوعات، قاضی عضو هیات نظارت بر مطبوعات، نماینده حوزه علمیه قم در هیات نظارت بر مطبوعات، یکی از اساتید علوم ارتباطات و رسانه حداقل با رتبه دانشیاری به انتخاب شورایعالی انقلاب فرهنگی، رییسکل سازمان و یک کارشناس خبره حوزه وب به انتخاب شورایعالی فضای مجازی.
در سازمان نظامپزشکی، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شامل یکنفر نماینده دادستان کل کشور، یکنفر نماینده وزارت کشور، دونفر از کادر پزشکی به انتخاب و معرفی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سهنفر کادر پزشکی به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و با انتخاب مجلس شورای اسلامی، است. در پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات متشکل از این افراد هستند: یکنفر نماینده دادستان کل کشور، یکنفر نماینده وزارت کشور، یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یک نفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی شورایعالی انقلاب فرهنگی و در دورههای بعد از دوره اول، دونفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب شورایعالی سازمان نظام رسانهای. در هر دو متن، هیاتهای مرکزی نظارت بر انتخابات، هیاتهای نظارت بر انتخابات استانی را هم تعیین میکنند.
انتخابشوندگان هیاتهای مدیره سازمان نظامپزشکی باید شرایطی داشته باشند که عبارتند از: تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران، نداشتن فساد اخلاقی و مالی، داشتن حسنشهرت اجتماعی و شغلی در عمل به اجرای اصول پزشکی و رعایت اخلاق و شوون پزشکی، داشتن حسن شهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اما شرایط عضویت در هیات مدیرههای سازمان پیشنهادی نظام رسانهای عبارتند از تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران، عضویت در سازمان نظام رسانهای بهجز در اولین انتخابات، حداقل 25سال سن برای هیات مدیره سازمان استان و 35سال سن برای عضویت در شورایعالی، حداقل پنجسال سابقه شغلی روزنامهنگاری برای هیاتمدیره استانی و 10سال برای عضویت در شورایعالی، عدم پیشینه محکومیت کیفری موثر (منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی) و عدمپیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه چهار و بالاتر تا سهسال پس از اجرای مجازات، داشتن حسنشهرت اجتماعی و شغلی، داشتن حسنشهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. این شرایط از قانون نظامپزشکی سختتر، کلیتر و تفسیرپذیرتر بهنظر میرسد.
محکومیتهایی که در نظامپزشکی برای پزشکان متخلف در نظر گرفته شده، تقریبا همانهاست که در نظام رسانهای پیشنهادی وزارت ارشاد نیز قرار گرفته است؛ طبق قانون نظامپزشکی، «عدمرعایت موازین شرعی و قانونی و مقررات صنفی و حرفهای و شغلی و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی به وسیله شاغلان حرف پزشکی و وابسته به پزشکی، تخلف محسوب و متخلفین با توجه به شدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای زیر محکوم میشوند:
الف - تذکر یا توبیخ شفاهی در حضور هیاتمدیره نظامپزشکی محل.
ب - اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده نظامپزشکی محل.
ج - توبیخ کتبی با درج در پرونده نظامپزشکی و نشریه نظامپزشکی محل یا الصاق رای در تابلو اعلانات نظامپزشکی محل.
د - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته از سهماه تا یکسال در محل ارتکاب تخلف.
هـ - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته از سهماه تا یکسال در تمام کشور.
و - محرومیت از اشتغال به حرفههای پزشکی از بیش از یکسال تا پنجسال در تمام کشور.
ز - محرومیت دایم از اشتغال به حرفههای پزشکی و وابسته در تمام کشور.
عینا با همین ادبیات، در پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای هم آمده است: «عدمرعایت موازین شرعی و قانونی در تولیدات رسانهای و عدمرعایت مقررات صنفی و حرفهای و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی توسط روزنامهنگاران، تخلف محسوب میشود و متخلفین با توجه بهشدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای درجات زیر محکوم میشوند:
1- احضار به هیات مدیره برای تذکر یا توبیخ شفاهی
2- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده
3- توبیخ کتبی با درج در پرونده و انتشار در تارنمای اختصاصی سازمان
4- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از سهماه تا یکسال
5- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از یکسال تا پنجسال
6- محرومیت دایم از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری و لغو پروانه»
اما از آنسو، ترکیب هیاتهای بدوی انتظامی و هیاتهای تجدیدنظر که درباره مجازاتهای اهالی صنف پزشکی تصمیم میگیرند، بیشتر، از سوی صنف مشخص میشوند اما در پیشنویس سازمان نظام رسانهای این افراد بیشتر از سوی نهادهای حاکمیتی معین میشوند. در سازمان نظامپزشکی هیاتعالی انتظامی مرکب از یکنفر از قضات باتقوا و باتجربه و با معرفی رییس قوهقضاییه، رییس سازمان پزشکیقانونی کشور یا نماینده تامالاختیار وی، پنجنفر از پزشکان متخصص، مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از دندانپزشکان مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از دکترهای داروساز مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از متخصصان یا دکترهای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر از لیسانسیهها یا بالاتر پروانهدار گروه پزشکی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه، یکنفر پرستار به پیشنهاد سازمان نظام پرستاری و یکنفر از لیسانسیهها یا بالاتر مامایی مسلمان و خوشسابقه با تجربه کاری حداقل هفتسال در حرفه مربوطه. در سازمان نظام رسانهای پیشنهادی، هیاتعالی رسیدگی به تخلفات حرفهای عبارتند از یکنفر از قضات باتجربه و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس قوهقضاییه، معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی، یکروزنامهنگار به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه به انتخاب شورایعالی و یک روزنامهنگار عضو یکی از هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به انتخاب شورایعالی.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.