متن پیشنویس قانون سازمان نظام رسانهای جمهوری اسلامی ایران
فصل اول: کلیات (تعاریف، اهداف و وظایف)
ماده1: در راستای اصول بیستوچهارم و یکصدوشصتوهشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به منظور اجرای بند «الف» ماده10 قانون برنامه پنجم توسعه، مصوب 1389 و حمایت از حقوق و آزادیهای مشروع رسانههای همگانی، تنظیم مناسبات و روابط حکومت، شهروندان و روزنامهنگاران با یکدیگر و زمینهسازی برای حضور موثر و فعال روزنامهنگاران در عرصههای بینالمللی، «سازمان نظام رسانهای جمهوری اسلامی ایران» به موجب این قانون تشکیل میشود.
ماده2 - تعاریف:
1- سازمان نظام رسانهای: سازمان نظام رسانهای جمهوری اسلامی ایران که از این پس در این قانون «سازمان» نامیده میشود، موسسهای است حرفهای، غیردولتی، غیرانتفاعی و دارای شخصیت حقوقی مستقل که بهمنظور تحققبخشیدن به اهداف و انجام وظایف مقرر در این قانون تشکیل میگردد.
2- رسانه: «رسانه» در این قانون شامل کلیه وسایل ارتباطجمعی اعم از نوشتاری، شنیداری، دیداری، مجازی و هر نوع وسیله ارتباطجمعی مشابه دیگر است که در آینده ممکن است ابداع و به کار گرفته شود.
3- روزنامهنگار: روزنامهنگار حرفهای کسی است که شغل اصلی او، فعالیت فکری و تولید هرگونه محتوای نوشتاری، شنیداری و دیداری و ارایه اخبار و وقایع جاری و تحلیل و تفسیر آنها در رسانه است. کلیه روزنامهنگاران صرفنظر از نوع و مالکیت رسانهای که در آن شاغلند، مشمول مفاد این قانون هستند.
تبصره 1: برخورداری از حمایتهای مصرح در این قانون، منوط به عضویت در سازمان است.
تبصره 2: افرادی که شغل اصلی و مستمر آنها روزنامهنگاری نیست ولی در رسانهها صاحباثر هستند، عضو افتخاری محسوب میشوند و از حق رای برخوردار نیستند.
تبصره 3: منظور از روزنامهنگار در مفاد این قانون، روزنامهنگار حرفهای است. مصادیق روزنامهنگار حرفهای در آییننامه این قانون مشخص خواهد شد.
ماده3: اهداف سازمان عبارت است از:
1- تلاش جهت تحقق دینمداری، ظلمستیزی، قانونمداری، انصاف، امانتداری، احترام به حقوق عمومی و شهروندی، احترام به حیثیت و حریم خصوصی شهروندان، روشنگری و مسوولیتپذیری در تمامی فعالیتهای رسانهای؛
2- تلاش در جهت پیشبرد و ارتقای سطح فعالیتهای حرفهای رسانهای؛
3- کمک به حاکمیت قانون، رعایت منافع ملی، امنیتملی و رعایت اخلاق حرفهای در حوزه رسانهها؛
4- حمایت از حقوق صنفی و حرفهای و شئون اجتماعی روزنامهنگاران؛
5- تلاش در جهت استقلال حرفهای، تامین امنیت شغلی و تقویت جایگاه و منزلت حرفهای و اجتماعی روزنامهنگاران؛
6- نمایندگی روزنامهنگاران و تنظیم روابط آنان در تعامل با دستگاههای ذیربط؛
7- فراهمکردن زمینه ارتباطات ملی، منطقهای و بینالمللی در حوزه رسانهای؛
8- نظارت بر حسن اجرای این قانون و مقررات مربوط.
ماده4: وظایف و اختیارات سازمان به شرح زیر است:
1- تدوین مقررات و ضوابط و دستورالعملهای خاص صنفی روزنامهنگاران؛
2- اعطای پروانه روزنامهنگاری و نظارت بر فعالیت حرفهای روزنامهنگاران براساس این قانون و مقررات مربوط؛
3- ایجاد وحدت رویه در اجرای وظایف سازمانهای نظام رسانهای استانی؛
4- تدوین منشور و اصول اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
5- نظارت بر حسن اجرای اصول اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
6- نظارت بر نحوه ایفای مسوولیتهای اجتماعی روزنامهنگاران؛
7- حمایت از حقوق حرفهای رسانهها و روزنامهنگاران؛
8- ایجاد بسترهای لازم برای تحقق وظایف و تکالیف رسانهها و روزنامهنگاران؛
9- ارتقای دانش و توانمندی حرفهای روزنامهنگاران؛
10- ایجاد هماهنگی در ارتباط و تعامل روزنامهنگاران، تشکلهای رسانهای و رسانههای داخلی با مجامع رسانهای منطقهای و بینالمللی؛
11- عضویت در سازمانها و مجامع منطقهای و بینالمللی رسانهای در چارچوب قوانین و مقررات کشور.
12- اقدام برای رفع مشکلات رفاهی، مالی و تامین اجتماعی روزنامهنگاران؛
13- رسیدگی به تخلفات حرفهای روزنامهنگاران؛
14- همکاری با مراجع ذیصلاح قضایی در رسیدگی به اتهامات رسانهها و روزنامهنگاران و ارایه نظرهای مشورتی؛
15- پیشنهاد اصلاح و تغییر قوانین و مقررات رسانهای به مراجع ذیصلاح؛
16- انجام مسوولیتها و وظایفی که در دیگر قوانین و مقررات به سازمان محول میشود.
فصل دوم: سازمان و تشکیلات سازمان
مبحث اول: ارکان
ماده5: ارکان سازمان به شرح زیر است:
الف - مجمععمومی سازمان که از این پس در این قانون «مجمععمومی» نامیده میشود.
ب - شورایعالی سازمان که از این پس در این قانون «شورا» خوانده میشود و دبیرخانه آن در ساختمان مرکزی سازمان که در تهران است، مستقر میباشد.
ج - رییس کل سازمان.
د - هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان و شورای هماهنگی استانی.
هـ - هیات عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای.
و - بازرسان.
تبصره: وظایف و اختیارات و ساختار تشکیلاتی شورای هماهنگی استانی به پیشنهاد رییس کل به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
مبحث دوم: مجمععمومی
ماده6: ترکیب مجمععمومی به شرح زیر میباشد:
مجمععمومی عبارت است از مجموع اعضای هیاتمدیرههای استانی که برای یک دوره چهارساله عهدهدار وظایف مجمع خواهند بود.
ماده7: وظایف مجمععمومی عبارت است از:
1- انتخاب اعضای حقیقی شورایعالی برای دوره چهارساله و بازرسان بهطور سالانه؛
2- انتخاب رییس کل سازمان و معرفی به رییسجمهور جهت صدور حکم؛
3- استماع گزارش شورایعالی، رییس کل و بازرسان و تصویب سیاستهای کلان پیشنهادی شورایعالی؛
4- برکناری و یا قبول استعفای رییس سازمان؛
5- مذاکره و اتخاذ تصمیم در سایر اموری که در دستور کار جلسه قرار دارد و طبق قوانین و آییننامههای مربوطه و سایر ضوابط در صلاحیت مجمععمومی میباشد.
تبصره1: آییننامه داخلی مجمععمومی به پیشنهاد شورایعالی به تصویب مجمععمومی خواهد رسید.
تبصره2: در اولین جلسه مجمععمومی، یک رییس، دو نایبرییس و یک منشی، براساس آییننامه داخلی مجمععمومی، از میان اعضا انتخاب خواهند شد.
تبصره 3: مجمععمومی موظف است حداقلسالیانه یک جلسه برگزار نماید.
مبحث سوم: شورایعالی
ماده8: اعضای شورایعالی عبارتند از:
1- هشت نفر از اعضای مجمععمومی سازمان نظام رسانهای متشکل از سه روزنامهنگار مطبوعاتی، یک روزنامهنگار رادیو تلویزیونی، دو روزنامهنگار وب، یک روزنامهنگار عکاس و یک روزنامهنگار نشریات محلی
2- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی
3- نماینده مجلس شورای اسلامی عضو هیات نظارت بر مطبوعات
4- قاضی عضو هیات نظارت بر مطبوعات.
5- نماینده حوزه علمیه قم در هیات نظارت بر مطبوعات.
6- یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه حداقل با رتبه دانشیاری به انتخاب شورایعالی انقلاب فرهنگی
7- رییس کل سازمان.
8- یک کارشناس خبره حوزه وب به انتخاب شورایعالی فضای مجازی
تبصره1: جلسات شورایعالی حداقل هر سه ماه یکبار تشکیل میشود و با حضور دوسوم اعضای شورا رسمیت مییابد و تصمیمات آن با اکثریت آرا معتبر است.
تبصره 2: شورایعالی دارای یک رییس، دو نایبرییس و یک دبیر خواهد بود که از بین اعضای شورا با رای اکثریت نسبی اعضا، برای مدت دوسال انتخاب میگردند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
تبصره 3: دبیر شورایعالی مسوول تشکیل جلسات و اداره دبیرخانه شورا است. اداره جلسات شورا به عهده رییس یا نایبرییس شورا خواهد بود.
ماده9: وظایف شورایعالی عبارتست از:
1- تعیین راهبردها و سیاستهای اجرایی سازمان؛
2- تهیه و تصویب آییننامه داخلی شورا؛
3- تصویب منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
4- تهیه و تصویب آییننامه اداری و مالی سازمان؛
5- تصویب شرح وظایف دبیرخانه شورایعالی؛
6- نظارت بر عملکرد و حسناجرای وظایف سازمان؛
7- تصویب بودجه سالیانه سازمان و تفریغ آن و تعیین حق عضویت سازمانهای استانی در سازمان؛
8- انتخاب، برکناری و قبول استعفای اعضای هیاترییسه شورایعالی مطابق مقررات این قانون؛
9- استیضاح رییس کل سازمان طبق مقررات این قانون؛
10- قبول استعفای اعضای شورایعالی؛
11- تعیین روزنامه پرشمارگانی که تمام اطلاعیهها، آگهیها و مصوبات سازمان و تصمیمات رییس کل، علاوه بر پایگاه اطلاع رسانی سازمان در آن منتشر میشود؛
12- اجرای دقیق وظایف مقرر در این قانون و نظارت مستمر بر حسن اجرای آنها از طریق رییس کل؛
13- نظارت بر عملکرد سازمان نظام رسانهای استانها؛
14- رسیدگی به تخلفات انضباطی هیاتمدیره سازمان نظام صنفی رسانهای استان؛
15- تهیه و تصویب آیین نامهها و دستورالعملهای اجرایی لازم در چارچوب این قانون؛
16- انحلال هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان و برگزاری انتخابات مجدد در چارچوب این قانون؛
17- انتخاب دو عضو هیات عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای.
مبحث چهارم: رییس کل
ماده10: رییس کل بالاترین مقام اجرایی، اداری و مالی و نماینده قانونی سازمان در کلیه مراجع با حق توکیل به غیر میباشد که در حدود مصوبات مجمععمومی و شورایعالی و مقررات و ضوابط مربوط دارای اختیار کامل است و از طرف مجمععمومی با رای اکثریت مطلق اعضا از بین منتخبین هیاتمدیرههای سراسر کشور برای مدت چهارسال انتخاب و به رییس جمهور جهت صدور حکم معرفی میشود.
تبصره 1: هرگاه در دور نخست هیچیک از نامزدها چنین اکثریتی به دست نیاورد، حداقل با فاصله دوهفته برای بار دوم انتخابات برگزار میشود. در دور دوم تنها دو نفر از نامزدهایی که در دور نخست آرای بیشتری داشتهاند، شرکت میکنند و رای اکثریت نسبی حاضران ملاک عمل است. چنانچه رییس جمهور فرد منتخب شورا را نپذیرد، شورا برای بار دوم به ترتیب مذکور، فرد دیگری را معرفی میکند.
تبصره 2: انتخاب نایبرییس با اکثریت نسبی حاضران انجام میشود. نایبرییس، سمت اجرایی در سازمان ندارد مگر در صورت فوت، عزل یا استعفای رییس سازمان که تا انتخاب رییس بعدی، وظایف او را عهدهدار است. رایگیری برای انتخاب اشخاص مذکور به صورت مخفی و با ورقه انجام میگیرد. در صورت برابری آرای نامزدها، قرعه تعیینکننده است.
تبصره3: مجمععمومی میتواند انتخاب و معرفی رییسکل را به شورایعالی واگذار نماید.
تبصره4: شورایعالی حق استیضاح رییس کل را دارد و درصورتی که دوسوم اعضای شورایعالی رای عدم اعتماد به رییس کل بدهند، وی عزل میگردد و مجمععمومی فوقالعاده جهت انتخاب رییس کل جدید تشکیل میشود. در این فاصله رییس شورایعالی، سرپرستی سازمان را عهدهدار خواهد بود.
ماده11: رییسکل، مسوولیت دعوت از اعضای مجمععمومی و تشکیل جلسات آن و اداره دبیرخانه سازمان را به عهده دارد.
تبصره 1: شرح وظایف دبیرخانه به پیشنهاد رییسکل به تصویب شورا میرسد.
تبصره 2: دعوتنامه باید کتبا یا از طریق پست الکترونیکی به همراه دستور جلسه حداقل 10روز قبل از تشکیل جلسه برای اعضا و دعوتشدگان ارسال شود.
ماده12: وظایف رییسکل به قرار زیر است:
1- اداره کلیه امور سازمان؛
2- اجرای مصوبات مجمععمومی و شورایعالی؛
3- تدوین منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری و شیوهنامههای لازم برای اجرای این قانون و ارایه آنها به شورا برای بررسی و تصویب؛
4- تدوین ضوابط و شیوهنامههای خاص صنفی از قبیل رتبهبندی و تعیین شاخصهای احراز هویت صنفی روزنامهنگاران و ارایه آن به شورا برای بررسی و تصویب؛
5- تعیین نماینده برای شرکت در مجامع داخلی و بینالمللی؛
6- ارایه نظر کارشناسی به دادگاهها و دستگاههای اجرایی به درخواست آنان؛
7- راهاندازی و اداره پایگاه اطلاعرسانی برای نشر کلیه مصوبات و تصمیمات سازمان؛
8- برگزاری دورههای کارآموزی روزنامهنگاری مطابق آییننامه مربوط که بهوسیله وی تهیه و به تصویب شورا میرسد؛
9- تهیه اساسنامه تاسیس صندوق حمایت از روزنامهنگاران.
مبحث پنجم: عضویت
ماده13: روزنامهنگاران برای عضویت در سازمان نظام رسانهای باید واجد شرایط ذیل باشند:
1- حداقل 2سال سابقه فعالیت روزنامهنگاری و نگارش و انتشار حداقل 10اثر در یک یا چند رسانه؛
2- پرداخت حداقل یکسال سابقه بیمه توسط رسانهای که در آن اشتغال داشته و به سازمان معرفی شده است؛
3 - پرداخت حق عضویتسالانه.
مبحث ششم: سازمان نظام رسانهای استان
ماده14: سازمان نظام رسانهای استان که از این پس به اختصار «سازمان استان» نامیده میشود، در مرکز هر استان تشکیل میگردد. این سازمان موسسهای غیردولتی، غیرانتفاعی و دارای شخصیت حقوقی است و به لحاظ ضوابط اداری، تابع سازمان محسوب میشود.
تبصره: روزنامهنگاران استانهایی که سازمان استان در آنها تشکیل نشده است، تابع سازمان استانی هستند که شورا تعیین میکند.
ماده15: وظایف و اختیارات سازمان استان به قرار زیر است:
1- انجام وظایف و اعمال اختیارات سازمان در سطح استان؛
2- اجرای مصوبات مجمععمومی و شورا در سطح استان؛
3- صدور پروانه روزنامهنگاری برای روزنامهنگاران مقیم استان از طریق هیات صدور پروانه؛
4- اجرای ابلاغیههای رییسکل در سطح استان؛
5- رسیدگی به تخلفات حرفهای روزنامهنگاران از طریق هیاتهای بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات.
ماده16: ارکان سازمان استان عبارت است از:
الف ) هیاتمدیره.
ب ) هیات صدور پروانه روزنامهنگاری.
ج ) رییس.
ماده17: هیاتمدیره سازمان استان اداره کلیه امور سازمان استان را به عهده دارد و اعضای آن برای دوسال از میان نامزدهای تصدی این سمت و با رای مخفی اکثریت نسبی روزنامهنگاران دارای حق رای از همان استان، انتخاب میشوند. انتخاب مجدد اعضا به صورت متوالی تنها برای یک دوره بلامانع است.
ماده18- تعداد اعضای هیاتمدیره به قرار زیر است:
1- برای سازمانهای دارای تا 200 روزنامهنگار دارای حق رای، پنجعضو اصلی و دوعضو علیالبدل؛
2- برای سازمانهای دارای 201 تا 500 روزنامهنگار دارای حق رای، هفتعضو اصلی و سهعضو علیالبدل؛
3- برای سازمانهای دارای بیش از 501 تا هزار روزنامهنگار دارای حق رای، 11عضو اصلی و چهارعضو علیالبدل؛
4- برای سازمانهای دارای بیش از هزار روزنامهنگار دارای حق رای، 15عضو اصلی و پنج عضو علیالبدل.
تبصره 1: در ترکیب هیاتمدیره سازمان استان، متناسب با بندهای یک تا چهار میبایست حداقل دو تا پنجروزنامهنگار مطبوعاتی، یک تا چهار روزنامهنگار وب، یک تا سهروزنامهنگار رادیو تلویزیونی و یک تا سهروزنامهنگار عکاس از رسانههای استانی حضور داشته باشند.
تبصره 2: به ازای اضافهشدن هر هزار روزنامهنگار دارای حق رای، سهعضو اصلی و یکعضو علیالبدل با رعایت نسبت شاغلان روزنامهنگاری مندرج در تبصره (1) به تعداد اعضای هیاتمدیره در انتخابات بعدی سازمان استان افزوده میشود.
تبصره 3: در صورت عدم وجود روزنامهنگار عکاس یا روزنامهنگار وب در یک استان، روزنامهنگاران مطبوعاتی جایگزین آنها خواهند شد.
ماده19: وظایف هیاتمدیره سازمان استان عبارت است از:
1- پیشنهاد نامزد تصدی ریاست سازمان استان به رییس کل؛
2- تدوین برنامههای اجرایی سازمان استان در چارچوب راهبردها و سیاستهای مصوب شورا و شیوهنامههای مربوط؛
3- نظارت بر حسن اجرای وظایف سازمان استان؛
4- انتخاب نمایندگان هیاتمدیره در هیاتهای بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات حرفهای و هیات صدور پروانه روزنامهنگاری؛
5- تصویب بودجه سازمان استان و تفریغ آن و تعیین حق عضویت روزنامهنگاران؛
6- تعیین روزنامه پرشمارگان سازمان استان برای هرسال.
ماده20: رییس سازمان استان یکی از اعضای هیاتمدیره سازمان استان است که با پیشنهاد هیات مذکور و تایید و حکم رییسکل سازمان برای مدت چهارسال منصوب میگردد.
تبصره: عزل رییس سازمان استان با رییسکل سازمان است.
ماده21: رایگیری برای تعیین فرد پیشنهادی برای تصدی ریاست سازمان استان به صورت مخفی و با ورقه انجام میگیرد و فرد حایز اکثریت نسبی به رییسکل سازمان معرفی میشود. چنانچه فرد معرفیشده مورد تایید رییسکل نباشد، مجددا انتخابات برگزار میشود. اگر رییسکل سازمان باز هم با تصدی فرد جدید موافق نباشد، مراتب را در شورایعالی مطرح میکند. شورایعالی در صورت عدم امکان حلوفصل مساله از طرق دیگر، با رای اکثریت مطلق اعضا در مورد عزل رییسکل سازمان یا انحلال هیاتمدیره سازمان استان تصمیمگیری میکند. در صورت اخیر، انتخابات مجدد در استان ظرف یکماه انجام میگیرد و هیاتمدیره منتخب تا پایان همان دوره، مسوولیت دارند.
ماده22: رییس سازمان استان نماینده قانونی آن در کلیه مراجع محسوب میشود و اجرای تصمیمات هیاتمدیره در تمامی امور اداری، مالی و حقوقی و نیز میانجیگری در حل اختلافات حرفهای روزنامهنگاران و نظارت بر عملکرد حرفهای و اعلام تخلفات آنها به هیاتهای رسیدگی به تخلفات، بر عهده وی است.
تبصره 1: تفویض اختیار به دیگر اعضای هیاتمدیره نافی مسوولیت رییس سازمان استان نیست.
تبصره 2: اعلام تخلفات روزنامهنگاران قابل تفویض به غیر نیست.
ماده23: جلسات هیاتمدیره سازمان استان، حداقل هر ماه یکبار با حضور اکثریت مطلق اعضای اصلی رسمیت مییابد و تصمیمات با اکثریت مطلق آرای حاضران اتخاذ میشود.
ماده24: مدیرکل فرهنگوارشاد اسلامی استان میتواند در تمام جلسات هیاتمدیره سازمان استان بدون حق رای شرکت کند.
ماده25: عضویت اعضای هیاتمدیره در موارد زیر لغو میشود:
1- فوت؛
2- حجر؛
3- محکومیت کیفری موثر؛ که منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی شده باشد.
4- محکومیت حرفهای قطعی درجه٣ و بالاتر؛
5- عدم اقامت در استان محل انتخاب؛
6- غیبت غیرموجه در سهجلسه متوالی یا ششجلسه متناوب هیاتمدیره در مدت یکسال به تشخیص هیات؛
7- استعفا پس از پذیرش هیاتمدیره.
تبصره: در صورتی که موضوع بند 6 محل اختلاف باشد، رای شورایعالی تعیینکننده خواهد بود.
ماده26: در صورت لغو عضویت هر یک از اعضای هیاتمدیره، عضو علیالبدل به ترتیب جایگزین وی میشود.
ماده27: هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان در موارد زیر منحل میگردد:
1- عدول و تخطی از وظایف مقرر در این قانون با تشخیص شورایعالی؛
2- فوت یا استعفا یا غیبت غیرمجاز بیش از یکدوم اعضا هیاتمدیره برای چهارجلسه متوالی.
ماده28: هزینههای سازمان استان از محل حق عضویتسالانه اعضا، کمکهای مالی دولت، نهادهای عمومی و نیز سایر فعالیتهای علمی، فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، ترویجی و مشاورهای در حوزه رسانهای تامین میشود. تعیین حق عضویتسالانه و نحوه وصول آن پس از دریافت گزارش توجیهی رییس سازمان استان با هیاتمدیره است.
ماده29: نظارت بر صحت عملکرد مسوولان سازمان استان در هزینهکرد بودجه بر عهده هیاتمدیره است که همهساله پس از پایانسال مالی از طریق کارشناسان حقوقی و حسابرسان رسمی انجام و گزارش آن به شورایعالی و رییسکل سازمان ارایه میشود.
مبحث هفتم: صدور پروانه روزنامهنگاری
ماده30- بهمنظور صدور پروانه روزنامهنگاری برای متقاضیان، هیات صدور پروانه روزنامهنگاری در سازمان استان برای دوسال با ترکیب زیر تشکیل میشود:
1- رییس سازمان استان؛
2- یک عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب اعضای هیات مذکور؛
3- یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگوارشاد اسلامی استان.
ماده31- متقاضیان پروانه روزنامهنگاری باید متولد یا مقیم استان محل تقاضا یا دارای حداقل ششماه متوالی سابقه فعالیت رسانهای در همان استان باشند.
ماده32- هیات صدور پروانه روزنامهنگاری پس از احراز صحت مدارک ارایهشده براساس آییننامه مصوب شورا، برای فرد واجد شرایط، پروانه روزنامهنگاری براساس رتبهبندی صادر میکند.
ماده33- تصمیمات هیات صدور پروانه روزنامهنگاری به ترتیب در هیاتمدیره سازمان همان استان و شورایعالی قابل تجدیدنظر است.
فصل سوم: حقوق و مسوولیتهای روزنامهنگاران
مبحث اول: حقوق روزنامهنگاران
ماده34 - روزنامهنگاران که مطابق مفاد این قانون عضو سازمان نظام رسانهای شدهاند در جریان دسترسی به اخبار و اطلاعات و تولید و انتشار آن از حقوق ذیل بهرهمند هستند:
1- حق جستوجو، بررسی و دسترسی آزادانه به اطلاعات و مراجعه به سازمانها و نهادهای دولتی و عمومی و خصوصی برای انجام وظیفه حرفهای خود به جز موارد طبقهبندیشده به موجب قانون؛
2- حق استفاده از وسایل و تجهیزات الکترونیکی، صوتی و تصویری به منظور ضبط و ثبت اطلاعات و اخبار مربوط به رویدادهای عمومی و انتشار آنها به استثنای مواردی که منع قانونی دارد.
3- حق حضور در صحنههای خبری اعم از صحنههای مربوط به سوانح طبیعی، حوادث غیرمترقبه، گردهماییها، تظاهرات، محلهای اعلام حالت فوقالعاده و بینظمیهای عمومی بهجز مواردی که منع قانونی دارد؛
4- حق برخورداری از امنیت حرفهای در حین انجام وظیفه روزنامهنگاری.
5- حق انتشار و تحلیل و تفسیر اخبار و رویدادهای داخلی و خارجی بهمنظور ارتقای آگاهی عمومی؛
6- حق شکایت از مقامات دولتی یا غیردولتی که از طرق گوناگون درصدد جلوگیری از فعالیت حرفهای و رسالت روزنامهنگار برآیند و برای انتشار یا عدمانتشار تولیدات رسانهای به اعمال فشار متوسل شوند؛
7- حق برخورداری از چگونگی رسیدگی به اتهام حرفهای در محاکم دادگستری، مطابق اصل یکصدوشصتوهشتم قانون اساسی؛
8- حق نقد سازنده و منصفانه و برخورداری از ابراز آزادانه عقیده و انتشار آن مطابق اصل بیستوچهارم قانون اساسی؛
9- حق انتشار مطالب و تولیدات خود با نام حقیقی یا با نام مستعار و یا بدون نام؛
10- حق بهرهمندی از مالکیت معنوی در تولیدات رسانهای؛
11- حق برخورداری از استقلال حرفهای در انجام رسالت روزنامهنگاری و عدمالزام و اجبار روزنامهنگار به پیروی از دستورات غیرقانونی؛
12- حق عضویت در انجمنهای صنفی و حرفهای داخلی، منطقهای و بینالمللی؛
13- حق امتناع ازنگارش و تولید و موارد مغایر با قانون و اصول اخلاق حرفهای و حق حذف امضای خود از گزارشها و مطلب تحریفشده و یا مغایرباقانون در فرآیند تدوین و تنظیم آنها در هیات تحریریه؛
14- حق برخورداری از بیمه تامین اجتماعی و بیمه بیکاری
مبحث دوم: مسوولیتهای حرفهای و اجتماعی روزنامهنگاران
ماده35- روزنامهنگاران در اجرای وظیفه و رسالت خود باید از رفتار و اعمال مغایر با شوون حرفهای بپرهیزند و ضمن آگاهی به الزامات و مسوولیتهای حرفهای و اجتماعی خود اصول ذیل را رعایت نمایند.
1- احترام به اصول قانون اساسی و قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران
2- احترام به حقوق افراد و حفظ اسرار و حریم خصوصی اشخاص
3- عدمافترا، تهمت و توهین و مخدوشکردن شهرت افراد،
4- احترام به منافع ملی و رعایت عفت عمومی
5- احترام به اعتقادات و ارزشهای حاکم بر جامعه
6- حصول اطمینان از صحت اطلاعات و اخبار و انعکاس عینی و بیطرفانه آن و پذیرش مسوولیت مطالب منتشره در رسانه و پاسخگویی به افکار عمومی
7- حقیقتجویی و انتشار صحیح اخبار و رویدادها و تحلیل و تفسیر واقعبینانه و پرهیز از تحریف حقایق
8- رعایت بیطرفی، انصاف و عدالت و خودداری از دخالت نظرها و قضاوتهای شخصی در انجام وظایف رسانهای؛
9- خودداری از سرقت نوشتهها و مطالب و آثار فکری دیگران
10- عدمانتشار شایعات و موارد خلافواقع در قالب هرگونه تولیدات نوشتاری، شنیداری و دیداری؛
11- احترام به اصل برائت و رعایت حقوق، حیثیت و منزلت افراد، سازمانها و موسسات دولتی و خصوصی؛
12- خودداری از قبول هرگونه هدیه، وجه نقد یا غیر آن که با قصد تطمیع یا تاثیرگذاری بر چگونگی انتشار مطالب و یا عدمانتشار به او پیشنهاد میشود.
13- پایبندی عملی به مفاد منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری
فصل چهارم: بودجه
ماده36- هزینههای اولیه تشکیل سازمان، از قبیل تامین یا تملک ساختمانها و تجهیزات موردنیاز از محل کمکهای دولت، شهرداریها، رسانهها و یا هدایا وکمکهای سازمانهای عامالمنفعه تامین میشود.
ماده37- هزینههای سازمان از محل حق عضویتسالانه سازمانهای استانی تامین و میزان و نحوه وصول حق عضویت مذکور با توجه به وضع مالی و تعداد روزنامهنگاران عضو آنها بهوسیله شورا تعیین میشود. سازمان میتواند از کمکهای مالی دولت، اشخاص و درآمدهای حاصل از فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، ترویجی و مشاورهای در حوزه رسانهای نیز استفاده کند.
ماده38- بودجه سازمان از محل حق عضویت اعضا و کمکهای دولت و نهادهای عمومی و فعالیتهای آموزشی و پژوهشی تامین وسالانه به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
ماده39- امور اداری و استخدامی سازمان، نحوه هزینهکرد بودجه مصوب، کیفیت تفریغ بودجه و نظارت بر صحت عملکرد مسوولان سازمان و سازمانهای استانی بر اساس آییننامه اداری و مالی خواهد بود که رییس کل ظرف سهماه پس از تشکیل آن تهیه و به تصویب شورایعالی میرساند.
تبصره1 - بودجهسالیانه سازمان نظام رسانهای هر استان توسط هیاتمدیره همان استان تهیه و طبق آییننامه مصوب شورایعالی هزینه خواهد شد.
تبصره2 - میزان و طرز وصول حق عضویتسالانه اعضا و دیگر مقررات اداری و مالی سازمان و نحوه هزینه بودجه پس از تصویب شورایعالی به مرحله اجرا درخواهد آمد.
تبصره 3- قبول هرگونه هدیه و کمک از کشورها و نهادهای خارجی ممنوع است.
فصل پنجم: انتخابات
ماده40- مدت فعالیت هر دوره مجمععمومی، شورایعالی و هیاتمدیره استانی چهارسال تمام میباشد.
تبصره1 - شروع اولین دوره فعالیت مجموعههای مذکور حداکثر 10روز پس از اعلام قطعیت نتیجه انتخابات خواهد بود.
تبصره2 - شروع فعالیت دورههای بعد ارکان سازمان، بلافاصله پس از پایان دوره قبلی است و چنانچه در پایان دوره، تشریفات انتخابات دوره بعد به نحوی از انحا پایان نیافته باشد، ارکان دوره قبلی تا قطعیت نتیجه انتخابات جدید به فعالیت خود ادامه خواهد داد و مبدا شروع کار دوره جدید از تاریخ قطعیت انتخابات خواهد بود.
ماده41- انتخابات برای دورههای بعد، سهماه قبل از اتمام هر دوره با اعلام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و تشکیل هیات مرکزی نظارت بر انتخابات انجام خواهد شد.
تبصره- انتخابات هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استانهایی که انتخابات آنها منحل و یا توسط هیات مرکزی نظارت بر انتخابات ابطال گردیده است، حداکثر ظرف مدت سهماه با هماهنگی هیات نظارت و با رعایت سایر مواد قانونی انجام میپذیرد.
ماده42- ترکیب هیات مرکزی نظارت بر انتخابات که برای مدت چهارسال انتخاب میگردند به شرح زیر خواهد بود:
الف - یک نفر نماینده دادستان کل کشور؛
ب - یک نفر نماینده وزارت کشور؛
ج - یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
د - یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی؛
ه- یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی شورایعالی انقلاب فرهنگی؛
و - در دورههای بعد از دوره اول دونفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب شورایعالی سازمان نظام رسانهای.
تبصره1 - هیات مرکزی نظارت میتواند برای هر استان سه تا پنجنفر را جهت نظارت بر حسناجرای انتخابات آن استان تعیین کند.
تبصره2 - تجدید انتخاب اعضای هیات مرکزی نظارت بر انتخابات و هیاتهای نظارت استانی برای دورههای بعدی بلااشکال است.
ماده43- هیات مرکزی نظارت وظایف زیر را دارا میباشد:
الف - عزل و نصب اعضای هیاتهای نظارت بر انتخابات سازمان استان، شورایعالی و رییس کل؛
ب - نظارت بر حسن انجام انتخابات استانی، شورایعالی و رییسکل؛
ج - بررسی نهایی صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتمدیره سازمان استان و ابلاغ نظر هیات مرکزی به هیاتهای اجرایی انتخابات مربوطه جهت اعلام عمومی؛
د - رسیدگی به شکایات نامزدهایی که صلاحیت آنها به تایید هیاتهای نظارت نرسیده باشد و تجدیدنظر در آنها؛
هـ - رسیدگی به شکایات انتخاباتی در چارچوب مواد قانونی و آییننامههای مربوطه؛
و - توقف یا ابطال تمام یا قسمتی از مراحل انجام انتخابات در چارچوب مواد قانونی و دستورالعملهای مربوطه این قانون راسا و یا با پیشنهاد هیاتهای اجرایی یا هیاتهای نظارت حوزههای انتخاباتی؛
ز - تایید نهایی حسن انجام انتخابات هیاتمدیره سازمان استان و اعضای شورایعالی سازمان و رییس کل؛
ح - رسیدگی به شکایات و اعتراضات کتبی افراد درمورد تایید صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتمدیره سازمان استان و تجدیدنظر در آنها.
تبصره- هیات مرکزی نظارت میتواند طبق دستورالعملی که تهیه میکند تمام یا قسمتی از وظایف مقرر در این ماده را به هریک از هیاتهای نظارت بر انتخابات هیاتمدیره سازمان استان تفویض نماید.
ماده44 - برگزاری انتخابات هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای و اعضای شورایعالی سازمان و رییس کل به عهده هیاتهای اجرایی انتخابات مربوطه بوده که ترکیب و نحوه تشکیل و نحوه کار آنها و کیفیت و نحوه برگزاری انتخابات مربوطه طبق آییننامهای خواهد بود که توسط شورایعالی سازمان تهیه و به تصویب مجمععمومی خواهد رسید.
ماده45 - شرایط انتخابکنندگان عبارت است از:
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران؛
ب - عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین انتخابات؛
ج - شاغلبودن در حرفه روزنامهنگاری منطقه انتخاباتی مورد نظر در زمان انتخابات به تایید سازمان استان بهجز در اولین انتخابات که منوط به تایید اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان است.
ماده46- شرایط انتخابشوندگان هیاتهای مدیره سازمان استان و اعضای شورایعالی به شرح زیر میباشد:
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران؛
ب- عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین انتخابات؛
ج- حداقل 25سال سن برای هیاتمدیره سازمان استان و 35سال سن برای عضویت در شورایعالی؛
د- حداقل پنجسال سابقه شغلی روزنامهنگاری برای هیاتمدیره استانی و 10سال برای عضویت در شورایعالی؛
هـ - عدمپیشینه محکومیت کیفری موثر (منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی) و عدمپیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه 4 و بالاتر تا سهسال پس از اجرای مجازات؛
و - داشتن حسن شهرت اجتماعی و شغلی؛
ز - داشتن حسن شهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛
تبصره- اقلیتهای دینی مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تابع احکام دینی و اعتقادی خود میباشند.
ز - دارابودن حداقل سهسال سابقه عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین دوره انتخابات.
تبصره- اعضای هیات اجرایی و نظارت نمیتوانند بهعنوان انتخابشونده ثبتنام نمایند.
ماده47 - سازمان نظام رسانهای مسوول برگزاری انتخابات هیاتمدیره سازمانهای استانی از طریق هیاتهای اجرایی انتخابات با رعایت مواد این قانون خواهد بود.
تبصره: در نخستین دوره، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این مسوولیت را بر عهده خواهد داشت.
ماده48- مرجع نظارت بر انتخابات و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان عضویت در هیاتمدیره سازمان استان، کمیسیون استانی نظارت بر انتخابات است که از رییس کل دادگستری استان، یکنفر از نمایندگان استان به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تشکیل میشود.
ماده49- احراز صلاحیت حرفهای روزنامهنگاران دارای شرایط بهمنظور رایدادن در نخستین دوره انتخابات موضوع آن ماده، بهوسیله ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان صورت میگیرد. کمیسیونهای استانی و کشوری انتخابات، مراجع رسیدگی به اعتراضات ردصلاحیتشدگان خواهند بود.
فصل ششم: بازرسان
ماده50 - وظایف بازرسان به شرح زیر است:
الف - نظارت بر نحوه هزینهکرد بودجه که براساس مصوبات شورایعالی سازمان هزینه میگردد؛
ب - تنظیم و ارایه گزارش راجع به عملکردسالانه مالی سازمان و سازمان استان به شورایعالی و مجمععمومی.
ماده51- بازرسان میتوانند بدون دخالت در امور اجرایی سازمان، در هر زمان هرگونه رسیدگی و بازرسی مالی لازم را به نحوی که در امور جاری سازمان وقفهای ایجاد نکند، انجام داده و اسناد و مدارک و اطلاعات مالی مربوط به سازمان را مطالبه و مورد رسیدگی قرار دهند.
تبصره: بازرسان میتوانند بدون داشتن حق رای در جلسات شورایعالی و هیاتمدیره استانی شرکت کنند.
ماده52 - چنانچه بازرسان در ضمن بازرسی، تخلف و یا تقصیری را از سوی رییس کل یا معاونان یا سایر روسای هیاتمدیره استان مشاهده کنند باید فورا به شورایعالی اطلاع دهند.
ماده53- بازرسان در مقابل سازمانها و اشخاص ثالث نسبت به قصور یا تخلفاتی که در انجام وظایف خود مرتکب میشوند طبق قوانین و مقررات موجود مسوولیت خواهند داشت.
فصل هفتم: هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای
ماده54 - هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به منظور رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای شاغلان رسانهای در دو سطح بدوی و تجدیدنظر مطابق مواد بعدی این قانون برای چهارسال تشکیل میشوند.
تبصره- شورایعالی میتواند مسوولیت رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای شاغلان حرف تخصصی حوزه رسانه چند استان را به یک هیات بدوی محول و واگذار کند.
ماده55ـ هیات بدوی با ترکیب زیر در محل سازمان استان تشکیل میشود:
الف- یک قاضی آشنا به حقوق رسانه به انتخاب رییس دادگستری استان؛
ب- دو عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب این هیات؛
ج- یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان؛
د- یک روزنامهنگار به انتخاب شورای اسلامی شهر مرکز استان.
تبصره 1: افراد موضوع این ماده در اولین جلسه یکنفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره 2: اعضای روزنامهنگار هیاتهای بدوی و تجدیدنظر باید حداقل چهارسال سابقه عضویت در سازمان را داشته باشند.
تبصره 3: در دوره اول فعالیت این سازمان، چهارسال سابقه فعالیت روزنامهنگاری کافی است.
ماده56 - عدم رعایت موازین شرعی و قانونی در تولیدات رسانهای و عدم رعایت مقررات صنفی و حرفهای و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی توسط روزنامهنگاران، تخلف محسوب میشود و متخلفان با توجه به شدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای درجات زیر محکوم میگردند:
1- احضار به هیاتمدیره برای تذکر یا توبیخ شفاهی
2- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده.
3- توبیخ کتبی با درج در پرونده و انتشار در تارنمای اختصاصی سازمان.
4- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از سه ماه تا یکسال.
5- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از یکسال تا پنجسال.
6- محرومیت دایم از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری و لغو پروانه.
ماده57- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای از درجه 1 تا 3 محکوم میشوند:
١- عدم پرداخت حق عضویت روزنامهنگاری به سازمانهای استانی؛
٢- سرقت ادبی و نقض حقوق مالکیت معنوی مصوب از سوی مراجع ذیصلاح
ماده58- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای از درجه 3 تا 5 محکوم میشوند:
١- انتشار محتوای رسانهای بدون ذکر منبع یا بدون رضایت پدیدآورنده آن در صورت تصریح قبلی.
2- دوبار تکرار تخلفات حرفهای تا درجه 3
ماده59- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای درجه 5 محکوم میشوند:
1- تبلیغ و یا ترویج رفتارهای مجرمانه.
2- سابقه سه بار تخلفات حرفهای از درجه 2 تا 4.
ماده60- تحلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای درجه 6 محکوم میشوند:
1- صدور حکم قطعی مبنی بر محکومیت روزنامهنگار به مجازاتهای تعزیری درجه 4 به بالا به جز در جرایم غیرعمد.
2- سابقه سه بار مجازات حرفهای درجه 5.
ماده61- هریک از روزنامهنگاران عضو ارکان یا واحدهای تابع سازمان که از انجام تکالیف قانونی ناشی از سمت خود تخلف کنند، علاوه بر محرومیت دایم از عضویت در ارکان و واحدهای تابع مذکور، به مجازات حرفهای درجه 5 نیز محکوم میشوند.
ماده62- هیات بدوی درموارد ذیل مکلف به شروع رسیدگی است:
الف - شکایت شاکی؛
ب - اعلام تخلف از مراجع قضایی - اداری؛
ج - اعلام تخلف از طرف هیاتمدیره، شورایعالی و رییس کل؛
د - شکایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
هـ - تخلفات مشهودی که به نظر اعضای هیات رسیده است.
ماده63 - درصورت اعتراض هر یک از طرفین شکایت به رای هیات بدوی، پرونده جهت رسیدگی مجدد به هیات تجدیدنظر استان ارجاع میشود.
ماده64- هر یک از هیاتهای بدوی استان علاوه بر این که مسوولیت رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای روزنامهنگاران را بر عهده دارند، مراجعی صلاحیتدار در اعلام نظر کارشناسی و تخصصی به مراجع ذیصلاح قضایی نیز هستند.
ماده65- هر یک از هیاتهای بدوی میتوانند در امر رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای موضوع این قانون نظرات کارشناسی کمیسیونهای تخصصی - مشورتی سازمان استان مربوطه را درخواست کنند. کمیسیونهای مذکور موظفند حداکثر ظرف مدت 15روز نظرات کارشناسی خود را دراختیار هیاتهای بدوی قرار دهند.
ماده66- به منظور رسیدگی مجدد به پروندههایی که پس از صدور رای هیاتهای بدوی مورد اعتراض هر یک از طرفین قرار گیرد، هیاتی به نام هیات تجدیدنظر استان با ترکیب زیر در محل سازمان استان در مرکز استان تشکیل میگردد:
الف - یک نفر از قضات دادگاههای تجدیدنظر استان و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس کل دادگستری استان؛
ب - یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان؛
ج - دو عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب این هیات؛
د- یک روزنامهنگار به انتخاب مجمع نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی.
تبصره 1: افراد موضوع این ماده در نخستین جلسه، یک نفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره2: اعضای روزنامهنگار این هیات باید حداقل پنجسال سابقه فعالیت در حرفه روزنامهنگاری داشته باشند.
تبصره 3: اعضای این هیات توسط رییس سازمان استان معرفی و حکم آنان توسط رییس کل صادر خواهد شد و تغییر یا عزل آنان قبل از انقضای مدت چهارسال با مراجع معرفیکننده خواهد بود.
ماده67- آرای هیاتهای تجدیدنظر تا حد مجازاتهای درجات 1، 2 و 3 ماده53 قطعی است.
ماده68- برای رسیدگی به تخلفات حرفهای اعضای روزنامهنگار شورایعالی، رییس کل، رییس و اعضای هیاتمدیره سازمانهای استانی، اعضای روزنامهنگار هیاتهای بدوی و تجدیدنظر و نیز رسیدگی به آرای صادره از سوی هیاتهای بدوی و تجدیدنظر، هیاتعالی رسیدگی به تخلفات حرفهای مرکب از اعضای زیر در سازمان تشکیل میگردد:
الف- یک نفر از قضات باتجربه و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس قوهقضاییه.
ب- معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی.
ج- یک روزنامهنگار به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی.
د- یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه به انتخاب شورایعالی.
هـ- یک روزنامهنگار عضو یکی از هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به انتخاب شورایعالی.
ماده69- اعضای هیاتهای بدوی، تجدیدنظر و عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای با حکم رییس کل سازمان برای مدتچهارسال منصوب میگردند.
تبصره 1: عزل و یا تغییر آنها قبل از انقضای مدت چهارسال با مراجع معرفیکننده خواهد بود.
تبصره 2: تجدید انتخاب آنها برای دورههای بعدی بلااشکال است.
تبصره 3: افراد موضوع این ماده در نخستین جلسه، یک نفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره 4: اعضای روزنامهنگار این هیات باید عضو سازمان بوده و حداقل هفتسال سابقه فعالیت روزنامهنگاری داشته باشند. در دوره اول، عضویت در سازمان موضوعیت ندارد.
ماده70 - اعضای هیات عالی باید واجد شرایط زیر باشند:
1- حداقل 35سال سن؛
2- عدم پیشینه محکومیت کیفری موثر؛
3- عدم پیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه چهار و بالاتر؛
4- عدم عضویت در شورایعالی.
ماده71 ـ مرجع انتخابکننده اعضای هیات عالی، با رعایت شرایط مقرر در این قانون باید به تعداد اعضای اصلی، عضو علیالبدل انتخاب کند تا در موارد رد، غیبت، حجر، ورشکستگی یا فوت اعضای اصلی، جایگزین آنان شوند.
ماده72ـ آییننامه داخلی هیات عالی توسط این هیات تهیه و به تصویب شورایعالی سازمان میرسد.
ماده73- چنانچه رییس کل سازمان و یا حداقل دو نفر از اعضای هیات عالی، آرای قطعی هیاتهای بدوی و تجدیدنظر انتظامی استان را خلاف قانون تشخیص دهند میتوانند از هیات عالی درخواست بررسی مجدد کند، رای هیاتعالی قطعی است.
ماده74- هیاتهای بدوی و تجدیدنظر هر یک از استانها موظفند نظر مشورتی کارشناسی و تخصصی خود نسبت به هر یک از پروندههای رسیدگی به اتهام بزه ناشی از حرفه شاغلان روزنامهنگاری را در صورت درخواست دادگاهها و دادسراهای استان حداکثر ظرف یک ماه در اختیار آنان قرار دهند.
ماده75- دادگاهها و دادسراهای جمهوری اسلامی ایران در هر یک از استانها باید حداقل چهلوهشتساعت قبل از احضار و جلب هر یک از روزنامهنگاران به دادگاه و یا دادسرا بهخاطر رسیدگی به اتهام بزه ناشی از حرفه این شاغلان، مراتب را به اطلاع هیات بدوی برسانند.
ماده76- شورایعالی سازمان بهمنظور اجرای هرچه بهتر وظایف گوناگون مقرر در این قانون میتواند کمیسیونهای تخصصی مشورتی تشکیل دهد که نوع کمیسیون و ترکیب و نحوه کار آنها طبق دستورالعملی خواهد بود که توسط رییسکل تهیه و به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
فصل هشتم: صندوق حمایت
ماده77- برای حمایت مالی از اعضا، صندوق حمایت از شاغلان رسانهای تشکیل میشود. اساسنامه پیشنهادی ظرف سهماه پس از تشکیل سازمان توسط رییس کل تهیه و به تصویب شورایعالی میرسد.
فصل نهم: سایر
ماده78- کلیه آییننامهها و دستورالعملهای مربوط به اجرای این قانون توسط رییس کل تهیه و به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
ماده1: در راستای اصول بیستوچهارم و یکصدوشصتوهشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به منظور اجرای بند «الف» ماده10 قانون برنامه پنجم توسعه، مصوب 1389 و حمایت از حقوق و آزادیهای مشروع رسانههای همگانی، تنظیم مناسبات و روابط حکومت، شهروندان و روزنامهنگاران با یکدیگر و زمینهسازی برای حضور موثر و فعال روزنامهنگاران در عرصههای بینالمللی، «سازمان نظام رسانهای جمهوری اسلامی ایران» به موجب این قانون تشکیل میشود.
ماده2 - تعاریف:
1- سازمان نظام رسانهای: سازمان نظام رسانهای جمهوری اسلامی ایران که از این پس در این قانون «سازمان» نامیده میشود، موسسهای است حرفهای، غیردولتی، غیرانتفاعی و دارای شخصیت حقوقی مستقل که بهمنظور تحققبخشیدن به اهداف و انجام وظایف مقرر در این قانون تشکیل میگردد.
2- رسانه: «رسانه» در این قانون شامل کلیه وسایل ارتباطجمعی اعم از نوشتاری، شنیداری، دیداری، مجازی و هر نوع وسیله ارتباطجمعی مشابه دیگر است که در آینده ممکن است ابداع و به کار گرفته شود.
3- روزنامهنگار: روزنامهنگار حرفهای کسی است که شغل اصلی او، فعالیت فکری و تولید هرگونه محتوای نوشتاری، شنیداری و دیداری و ارایه اخبار و وقایع جاری و تحلیل و تفسیر آنها در رسانه است. کلیه روزنامهنگاران صرفنظر از نوع و مالکیت رسانهای که در آن شاغلند، مشمول مفاد این قانون هستند.
تبصره 1: برخورداری از حمایتهای مصرح در این قانون، منوط به عضویت در سازمان است.
تبصره 2: افرادی که شغل اصلی و مستمر آنها روزنامهنگاری نیست ولی در رسانهها صاحباثر هستند، عضو افتخاری محسوب میشوند و از حق رای برخوردار نیستند.
تبصره 3: منظور از روزنامهنگار در مفاد این قانون، روزنامهنگار حرفهای است. مصادیق روزنامهنگار حرفهای در آییننامه این قانون مشخص خواهد شد.
ماده3: اهداف سازمان عبارت است از:
1- تلاش جهت تحقق دینمداری، ظلمستیزی، قانونمداری، انصاف، امانتداری، احترام به حقوق عمومی و شهروندی، احترام به حیثیت و حریم خصوصی شهروندان، روشنگری و مسوولیتپذیری در تمامی فعالیتهای رسانهای؛
2- تلاش در جهت پیشبرد و ارتقای سطح فعالیتهای حرفهای رسانهای؛
3- کمک به حاکمیت قانون، رعایت منافع ملی، امنیتملی و رعایت اخلاق حرفهای در حوزه رسانهها؛
4- حمایت از حقوق صنفی و حرفهای و شئون اجتماعی روزنامهنگاران؛
5- تلاش در جهت استقلال حرفهای، تامین امنیت شغلی و تقویت جایگاه و منزلت حرفهای و اجتماعی روزنامهنگاران؛
6- نمایندگی روزنامهنگاران و تنظیم روابط آنان در تعامل با دستگاههای ذیربط؛
7- فراهمکردن زمینه ارتباطات ملی، منطقهای و بینالمللی در حوزه رسانهای؛
8- نظارت بر حسن اجرای این قانون و مقررات مربوط.
ماده4: وظایف و اختیارات سازمان به شرح زیر است:
1- تدوین مقررات و ضوابط و دستورالعملهای خاص صنفی روزنامهنگاران؛
2- اعطای پروانه روزنامهنگاری و نظارت بر فعالیت حرفهای روزنامهنگاران براساس این قانون و مقررات مربوط؛
3- ایجاد وحدت رویه در اجرای وظایف سازمانهای نظام رسانهای استانی؛
4- تدوین منشور و اصول اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
5- نظارت بر حسن اجرای اصول اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
6- نظارت بر نحوه ایفای مسوولیتهای اجتماعی روزنامهنگاران؛
7- حمایت از حقوق حرفهای رسانهها و روزنامهنگاران؛
8- ایجاد بسترهای لازم برای تحقق وظایف و تکالیف رسانهها و روزنامهنگاران؛
9- ارتقای دانش و توانمندی حرفهای روزنامهنگاران؛
10- ایجاد هماهنگی در ارتباط و تعامل روزنامهنگاران، تشکلهای رسانهای و رسانههای داخلی با مجامع رسانهای منطقهای و بینالمللی؛
11- عضویت در سازمانها و مجامع منطقهای و بینالمللی رسانهای در چارچوب قوانین و مقررات کشور.
12- اقدام برای رفع مشکلات رفاهی، مالی و تامین اجتماعی روزنامهنگاران؛
13- رسیدگی به تخلفات حرفهای روزنامهنگاران؛
14- همکاری با مراجع ذیصلاح قضایی در رسیدگی به اتهامات رسانهها و روزنامهنگاران و ارایه نظرهای مشورتی؛
15- پیشنهاد اصلاح و تغییر قوانین و مقررات رسانهای به مراجع ذیصلاح؛
16- انجام مسوولیتها و وظایفی که در دیگر قوانین و مقررات به سازمان محول میشود.
فصل دوم: سازمان و تشکیلات سازمان
مبحث اول: ارکان
ماده5: ارکان سازمان به شرح زیر است:
الف - مجمععمومی سازمان که از این پس در این قانون «مجمععمومی» نامیده میشود.
ب - شورایعالی سازمان که از این پس در این قانون «شورا» خوانده میشود و دبیرخانه آن در ساختمان مرکزی سازمان که در تهران است، مستقر میباشد.
ج - رییس کل سازمان.
د - هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان و شورای هماهنگی استانی.
هـ - هیات عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای.
و - بازرسان.
تبصره: وظایف و اختیارات و ساختار تشکیلاتی شورای هماهنگی استانی به پیشنهاد رییس کل به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
مبحث دوم: مجمععمومی
ماده6: ترکیب مجمععمومی به شرح زیر میباشد:
مجمععمومی عبارت است از مجموع اعضای هیاتمدیرههای استانی که برای یک دوره چهارساله عهدهدار وظایف مجمع خواهند بود.
ماده7: وظایف مجمععمومی عبارت است از:
1- انتخاب اعضای حقیقی شورایعالی برای دوره چهارساله و بازرسان بهطور سالانه؛
2- انتخاب رییس کل سازمان و معرفی به رییسجمهور جهت صدور حکم؛
3- استماع گزارش شورایعالی، رییس کل و بازرسان و تصویب سیاستهای کلان پیشنهادی شورایعالی؛
4- برکناری و یا قبول استعفای رییس سازمان؛
5- مذاکره و اتخاذ تصمیم در سایر اموری که در دستور کار جلسه قرار دارد و طبق قوانین و آییننامههای مربوطه و سایر ضوابط در صلاحیت مجمععمومی میباشد.
تبصره1: آییننامه داخلی مجمععمومی به پیشنهاد شورایعالی به تصویب مجمععمومی خواهد رسید.
تبصره2: در اولین جلسه مجمععمومی، یک رییس، دو نایبرییس و یک منشی، براساس آییننامه داخلی مجمععمومی، از میان اعضا انتخاب خواهند شد.
تبصره 3: مجمععمومی موظف است حداقلسالیانه یک جلسه برگزار نماید.
مبحث سوم: شورایعالی
ماده8: اعضای شورایعالی عبارتند از:
1- هشت نفر از اعضای مجمععمومی سازمان نظام رسانهای متشکل از سه روزنامهنگار مطبوعاتی، یک روزنامهنگار رادیو تلویزیونی، دو روزنامهنگار وب، یک روزنامهنگار عکاس و یک روزنامهنگار نشریات محلی
2- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی
3- نماینده مجلس شورای اسلامی عضو هیات نظارت بر مطبوعات
4- قاضی عضو هیات نظارت بر مطبوعات.
5- نماینده حوزه علمیه قم در هیات نظارت بر مطبوعات.
6- یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه حداقل با رتبه دانشیاری به انتخاب شورایعالی انقلاب فرهنگی
7- رییس کل سازمان.
8- یک کارشناس خبره حوزه وب به انتخاب شورایعالی فضای مجازی
تبصره1: جلسات شورایعالی حداقل هر سه ماه یکبار تشکیل میشود و با حضور دوسوم اعضای شورا رسمیت مییابد و تصمیمات آن با اکثریت آرا معتبر است.
تبصره 2: شورایعالی دارای یک رییس، دو نایبرییس و یک دبیر خواهد بود که از بین اعضای شورا با رای اکثریت نسبی اعضا، برای مدت دوسال انتخاب میگردند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
تبصره 3: دبیر شورایعالی مسوول تشکیل جلسات و اداره دبیرخانه شورا است. اداره جلسات شورا به عهده رییس یا نایبرییس شورا خواهد بود.
ماده9: وظایف شورایعالی عبارتست از:
1- تعیین راهبردها و سیاستهای اجرایی سازمان؛
2- تهیه و تصویب آییننامه داخلی شورا؛
3- تصویب منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
4- تهیه و تصویب آییننامه اداری و مالی سازمان؛
5- تصویب شرح وظایف دبیرخانه شورایعالی؛
6- نظارت بر عملکرد و حسناجرای وظایف سازمان؛
7- تصویب بودجه سالیانه سازمان و تفریغ آن و تعیین حق عضویت سازمانهای استانی در سازمان؛
8- انتخاب، برکناری و قبول استعفای اعضای هیاترییسه شورایعالی مطابق مقررات این قانون؛
9- استیضاح رییس کل سازمان طبق مقررات این قانون؛
10- قبول استعفای اعضای شورایعالی؛
11- تعیین روزنامه پرشمارگانی که تمام اطلاعیهها، آگهیها و مصوبات سازمان و تصمیمات رییس کل، علاوه بر پایگاه اطلاع رسانی سازمان در آن منتشر میشود؛
12- اجرای دقیق وظایف مقرر در این قانون و نظارت مستمر بر حسن اجرای آنها از طریق رییس کل؛
13- نظارت بر عملکرد سازمان نظام رسانهای استانها؛
14- رسیدگی به تخلفات انضباطی هیاتمدیره سازمان نظام صنفی رسانهای استان؛
15- تهیه و تصویب آیین نامهها و دستورالعملهای اجرایی لازم در چارچوب این قانون؛
16- انحلال هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان و برگزاری انتخابات مجدد در چارچوب این قانون؛
17- انتخاب دو عضو هیات عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای.
مبحث چهارم: رییس کل
ماده10: رییس کل بالاترین مقام اجرایی، اداری و مالی و نماینده قانونی سازمان در کلیه مراجع با حق توکیل به غیر میباشد که در حدود مصوبات مجمععمومی و شورایعالی و مقررات و ضوابط مربوط دارای اختیار کامل است و از طرف مجمععمومی با رای اکثریت مطلق اعضا از بین منتخبین هیاتمدیرههای سراسر کشور برای مدت چهارسال انتخاب و به رییس جمهور جهت صدور حکم معرفی میشود.
تبصره 1: هرگاه در دور نخست هیچیک از نامزدها چنین اکثریتی به دست نیاورد، حداقل با فاصله دوهفته برای بار دوم انتخابات برگزار میشود. در دور دوم تنها دو نفر از نامزدهایی که در دور نخست آرای بیشتری داشتهاند، شرکت میکنند و رای اکثریت نسبی حاضران ملاک عمل است. چنانچه رییس جمهور فرد منتخب شورا را نپذیرد، شورا برای بار دوم به ترتیب مذکور، فرد دیگری را معرفی میکند.
تبصره 2: انتخاب نایبرییس با اکثریت نسبی حاضران انجام میشود. نایبرییس، سمت اجرایی در سازمان ندارد مگر در صورت فوت، عزل یا استعفای رییس سازمان که تا انتخاب رییس بعدی، وظایف او را عهدهدار است. رایگیری برای انتخاب اشخاص مذکور به صورت مخفی و با ورقه انجام میگیرد. در صورت برابری آرای نامزدها، قرعه تعیینکننده است.
تبصره3: مجمععمومی میتواند انتخاب و معرفی رییسکل را به شورایعالی واگذار نماید.
تبصره4: شورایعالی حق استیضاح رییس کل را دارد و درصورتی که دوسوم اعضای شورایعالی رای عدم اعتماد به رییس کل بدهند، وی عزل میگردد و مجمععمومی فوقالعاده جهت انتخاب رییس کل جدید تشکیل میشود. در این فاصله رییس شورایعالی، سرپرستی سازمان را عهدهدار خواهد بود.
ماده11: رییسکل، مسوولیت دعوت از اعضای مجمععمومی و تشکیل جلسات آن و اداره دبیرخانه سازمان را به عهده دارد.
تبصره 1: شرح وظایف دبیرخانه به پیشنهاد رییسکل به تصویب شورا میرسد.
تبصره 2: دعوتنامه باید کتبا یا از طریق پست الکترونیکی به همراه دستور جلسه حداقل 10روز قبل از تشکیل جلسه برای اعضا و دعوتشدگان ارسال شود.
ماده12: وظایف رییسکل به قرار زیر است:
1- اداره کلیه امور سازمان؛
2- اجرای مصوبات مجمععمومی و شورایعالی؛
3- تدوین منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری و شیوهنامههای لازم برای اجرای این قانون و ارایه آنها به شورا برای بررسی و تصویب؛
4- تدوین ضوابط و شیوهنامههای خاص صنفی از قبیل رتبهبندی و تعیین شاخصهای احراز هویت صنفی روزنامهنگاران و ارایه آن به شورا برای بررسی و تصویب؛
5- تعیین نماینده برای شرکت در مجامع داخلی و بینالمللی؛
6- ارایه نظر کارشناسی به دادگاهها و دستگاههای اجرایی به درخواست آنان؛
7- راهاندازی و اداره پایگاه اطلاعرسانی برای نشر کلیه مصوبات و تصمیمات سازمان؛
8- برگزاری دورههای کارآموزی روزنامهنگاری مطابق آییننامه مربوط که بهوسیله وی تهیه و به تصویب شورا میرسد؛
9- تهیه اساسنامه تاسیس صندوق حمایت از روزنامهنگاران.
مبحث پنجم: عضویت
ماده13: روزنامهنگاران برای عضویت در سازمان نظام رسانهای باید واجد شرایط ذیل باشند:
1- حداقل 2سال سابقه فعالیت روزنامهنگاری و نگارش و انتشار حداقل 10اثر در یک یا چند رسانه؛
2- پرداخت حداقل یکسال سابقه بیمه توسط رسانهای که در آن اشتغال داشته و به سازمان معرفی شده است؛
3 - پرداخت حق عضویتسالانه.
مبحث ششم: سازمان نظام رسانهای استان
ماده14: سازمان نظام رسانهای استان که از این پس به اختصار «سازمان استان» نامیده میشود، در مرکز هر استان تشکیل میگردد. این سازمان موسسهای غیردولتی، غیرانتفاعی و دارای شخصیت حقوقی است و به لحاظ ضوابط اداری، تابع سازمان محسوب میشود.
تبصره: روزنامهنگاران استانهایی که سازمان استان در آنها تشکیل نشده است، تابع سازمان استانی هستند که شورا تعیین میکند.
ماده15: وظایف و اختیارات سازمان استان به قرار زیر است:
1- انجام وظایف و اعمال اختیارات سازمان در سطح استان؛
2- اجرای مصوبات مجمععمومی و شورا در سطح استان؛
3- صدور پروانه روزنامهنگاری برای روزنامهنگاران مقیم استان از طریق هیات صدور پروانه؛
4- اجرای ابلاغیههای رییسکل در سطح استان؛
5- رسیدگی به تخلفات حرفهای روزنامهنگاران از طریق هیاتهای بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات.
ماده16: ارکان سازمان استان عبارت است از:
الف ) هیاتمدیره.
ب ) هیات صدور پروانه روزنامهنگاری.
ج ) رییس.
ماده17: هیاتمدیره سازمان استان اداره کلیه امور سازمان استان را به عهده دارد و اعضای آن برای دوسال از میان نامزدهای تصدی این سمت و با رای مخفی اکثریت نسبی روزنامهنگاران دارای حق رای از همان استان، انتخاب میشوند. انتخاب مجدد اعضا به صورت متوالی تنها برای یک دوره بلامانع است.
ماده18- تعداد اعضای هیاتمدیره به قرار زیر است:
1- برای سازمانهای دارای تا 200 روزنامهنگار دارای حق رای، پنجعضو اصلی و دوعضو علیالبدل؛
2- برای سازمانهای دارای 201 تا 500 روزنامهنگار دارای حق رای، هفتعضو اصلی و سهعضو علیالبدل؛
3- برای سازمانهای دارای بیش از 501 تا هزار روزنامهنگار دارای حق رای، 11عضو اصلی و چهارعضو علیالبدل؛
4- برای سازمانهای دارای بیش از هزار روزنامهنگار دارای حق رای، 15عضو اصلی و پنج عضو علیالبدل.
تبصره 1: در ترکیب هیاتمدیره سازمان استان، متناسب با بندهای یک تا چهار میبایست حداقل دو تا پنجروزنامهنگار مطبوعاتی، یک تا چهار روزنامهنگار وب، یک تا سهروزنامهنگار رادیو تلویزیونی و یک تا سهروزنامهنگار عکاس از رسانههای استانی حضور داشته باشند.
تبصره 2: به ازای اضافهشدن هر هزار روزنامهنگار دارای حق رای، سهعضو اصلی و یکعضو علیالبدل با رعایت نسبت شاغلان روزنامهنگاری مندرج در تبصره (1) به تعداد اعضای هیاتمدیره در انتخابات بعدی سازمان استان افزوده میشود.
تبصره 3: در صورت عدم وجود روزنامهنگار عکاس یا روزنامهنگار وب در یک استان، روزنامهنگاران مطبوعاتی جایگزین آنها خواهند شد.
ماده19: وظایف هیاتمدیره سازمان استان عبارت است از:
1- پیشنهاد نامزد تصدی ریاست سازمان استان به رییس کل؛
2- تدوین برنامههای اجرایی سازمان استان در چارچوب راهبردها و سیاستهای مصوب شورا و شیوهنامههای مربوط؛
3- نظارت بر حسن اجرای وظایف سازمان استان؛
4- انتخاب نمایندگان هیاتمدیره در هیاتهای بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات حرفهای و هیات صدور پروانه روزنامهنگاری؛
5- تصویب بودجه سازمان استان و تفریغ آن و تعیین حق عضویت روزنامهنگاران؛
6- تعیین روزنامه پرشمارگان سازمان استان برای هرسال.
ماده20: رییس سازمان استان یکی از اعضای هیاتمدیره سازمان استان است که با پیشنهاد هیات مذکور و تایید و حکم رییسکل سازمان برای مدت چهارسال منصوب میگردد.
تبصره: عزل رییس سازمان استان با رییسکل سازمان است.
ماده21: رایگیری برای تعیین فرد پیشنهادی برای تصدی ریاست سازمان استان به صورت مخفی و با ورقه انجام میگیرد و فرد حایز اکثریت نسبی به رییسکل سازمان معرفی میشود. چنانچه فرد معرفیشده مورد تایید رییسکل نباشد، مجددا انتخابات برگزار میشود. اگر رییسکل سازمان باز هم با تصدی فرد جدید موافق نباشد، مراتب را در شورایعالی مطرح میکند. شورایعالی در صورت عدم امکان حلوفصل مساله از طرق دیگر، با رای اکثریت مطلق اعضا در مورد عزل رییسکل سازمان یا انحلال هیاتمدیره سازمان استان تصمیمگیری میکند. در صورت اخیر، انتخابات مجدد در استان ظرف یکماه انجام میگیرد و هیاتمدیره منتخب تا پایان همان دوره، مسوولیت دارند.
ماده22: رییس سازمان استان نماینده قانونی آن در کلیه مراجع محسوب میشود و اجرای تصمیمات هیاتمدیره در تمامی امور اداری، مالی و حقوقی و نیز میانجیگری در حل اختلافات حرفهای روزنامهنگاران و نظارت بر عملکرد حرفهای و اعلام تخلفات آنها به هیاتهای رسیدگی به تخلفات، بر عهده وی است.
تبصره 1: تفویض اختیار به دیگر اعضای هیاتمدیره نافی مسوولیت رییس سازمان استان نیست.
تبصره 2: اعلام تخلفات روزنامهنگاران قابل تفویض به غیر نیست.
ماده23: جلسات هیاتمدیره سازمان استان، حداقل هر ماه یکبار با حضور اکثریت مطلق اعضای اصلی رسمیت مییابد و تصمیمات با اکثریت مطلق آرای حاضران اتخاذ میشود.
ماده24: مدیرکل فرهنگوارشاد اسلامی استان میتواند در تمام جلسات هیاتمدیره سازمان استان بدون حق رای شرکت کند.
ماده25: عضویت اعضای هیاتمدیره در موارد زیر لغو میشود:
1- فوت؛
2- حجر؛
3- محکومیت کیفری موثر؛ که منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی شده باشد.
4- محکومیت حرفهای قطعی درجه٣ و بالاتر؛
5- عدم اقامت در استان محل انتخاب؛
6- غیبت غیرموجه در سهجلسه متوالی یا ششجلسه متناوب هیاتمدیره در مدت یکسال به تشخیص هیات؛
7- استعفا پس از پذیرش هیاتمدیره.
تبصره: در صورتی که موضوع بند 6 محل اختلاف باشد، رای شورایعالی تعیینکننده خواهد بود.
ماده26: در صورت لغو عضویت هر یک از اعضای هیاتمدیره، عضو علیالبدل به ترتیب جایگزین وی میشود.
ماده27: هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان در موارد زیر منحل میگردد:
1- عدول و تخطی از وظایف مقرر در این قانون با تشخیص شورایعالی؛
2- فوت یا استعفا یا غیبت غیرمجاز بیش از یکدوم اعضا هیاتمدیره برای چهارجلسه متوالی.
ماده28: هزینههای سازمان استان از محل حق عضویتسالانه اعضا، کمکهای مالی دولت، نهادهای عمومی و نیز سایر فعالیتهای علمی، فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، ترویجی و مشاورهای در حوزه رسانهای تامین میشود. تعیین حق عضویتسالانه و نحوه وصول آن پس از دریافت گزارش توجیهی رییس سازمان استان با هیاتمدیره است.
ماده29: نظارت بر صحت عملکرد مسوولان سازمان استان در هزینهکرد بودجه بر عهده هیاتمدیره است که همهساله پس از پایانسال مالی از طریق کارشناسان حقوقی و حسابرسان رسمی انجام و گزارش آن به شورایعالی و رییسکل سازمان ارایه میشود.
مبحث هفتم: صدور پروانه روزنامهنگاری
ماده30- بهمنظور صدور پروانه روزنامهنگاری برای متقاضیان، هیات صدور پروانه روزنامهنگاری در سازمان استان برای دوسال با ترکیب زیر تشکیل میشود:
1- رییس سازمان استان؛
2- یک عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب اعضای هیات مذکور؛
3- یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگوارشاد اسلامی استان.
ماده31- متقاضیان پروانه روزنامهنگاری باید متولد یا مقیم استان محل تقاضا یا دارای حداقل ششماه متوالی سابقه فعالیت رسانهای در همان استان باشند.
ماده32- هیات صدور پروانه روزنامهنگاری پس از احراز صحت مدارک ارایهشده براساس آییننامه مصوب شورا، برای فرد واجد شرایط، پروانه روزنامهنگاری براساس رتبهبندی صادر میکند.
ماده33- تصمیمات هیات صدور پروانه روزنامهنگاری به ترتیب در هیاتمدیره سازمان همان استان و شورایعالی قابل تجدیدنظر است.
فصل سوم: حقوق و مسوولیتهای روزنامهنگاران
مبحث اول: حقوق روزنامهنگاران
ماده34 - روزنامهنگاران که مطابق مفاد این قانون عضو سازمان نظام رسانهای شدهاند در جریان دسترسی به اخبار و اطلاعات و تولید و انتشار آن از حقوق ذیل بهرهمند هستند:
1- حق جستوجو، بررسی و دسترسی آزادانه به اطلاعات و مراجعه به سازمانها و نهادهای دولتی و عمومی و خصوصی برای انجام وظیفه حرفهای خود به جز موارد طبقهبندیشده به موجب قانون؛
2- حق استفاده از وسایل و تجهیزات الکترونیکی، صوتی و تصویری به منظور ضبط و ثبت اطلاعات و اخبار مربوط به رویدادهای عمومی و انتشار آنها به استثنای مواردی که منع قانونی دارد.
3- حق حضور در صحنههای خبری اعم از صحنههای مربوط به سوانح طبیعی، حوادث غیرمترقبه، گردهماییها، تظاهرات، محلهای اعلام حالت فوقالعاده و بینظمیهای عمومی بهجز مواردی که منع قانونی دارد؛
4- حق برخورداری از امنیت حرفهای در حین انجام وظیفه روزنامهنگاری.
5- حق انتشار و تحلیل و تفسیر اخبار و رویدادهای داخلی و خارجی بهمنظور ارتقای آگاهی عمومی؛
6- حق شکایت از مقامات دولتی یا غیردولتی که از طرق گوناگون درصدد جلوگیری از فعالیت حرفهای و رسالت روزنامهنگار برآیند و برای انتشار یا عدمانتشار تولیدات رسانهای به اعمال فشار متوسل شوند؛
7- حق برخورداری از چگونگی رسیدگی به اتهام حرفهای در محاکم دادگستری، مطابق اصل یکصدوشصتوهشتم قانون اساسی؛
8- حق نقد سازنده و منصفانه و برخورداری از ابراز آزادانه عقیده و انتشار آن مطابق اصل بیستوچهارم قانون اساسی؛
9- حق انتشار مطالب و تولیدات خود با نام حقیقی یا با نام مستعار و یا بدون نام؛
10- حق بهرهمندی از مالکیت معنوی در تولیدات رسانهای؛
11- حق برخورداری از استقلال حرفهای در انجام رسالت روزنامهنگاری و عدمالزام و اجبار روزنامهنگار به پیروی از دستورات غیرقانونی؛
12- حق عضویت در انجمنهای صنفی و حرفهای داخلی، منطقهای و بینالمللی؛
13- حق امتناع ازنگارش و تولید و موارد مغایر با قانون و اصول اخلاق حرفهای و حق حذف امضای خود از گزارشها و مطلب تحریفشده و یا مغایرباقانون در فرآیند تدوین و تنظیم آنها در هیات تحریریه؛
14- حق برخورداری از بیمه تامین اجتماعی و بیمه بیکاری
مبحث دوم: مسوولیتهای حرفهای و اجتماعی روزنامهنگاران
ماده35- روزنامهنگاران در اجرای وظیفه و رسالت خود باید از رفتار و اعمال مغایر با شوون حرفهای بپرهیزند و ضمن آگاهی به الزامات و مسوولیتهای حرفهای و اجتماعی خود اصول ذیل را رعایت نمایند.
1- احترام به اصول قانون اساسی و قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران
2- احترام به حقوق افراد و حفظ اسرار و حریم خصوصی اشخاص
3- عدمافترا، تهمت و توهین و مخدوشکردن شهرت افراد،
4- احترام به منافع ملی و رعایت عفت عمومی
5- احترام به اعتقادات و ارزشهای حاکم بر جامعه
6- حصول اطمینان از صحت اطلاعات و اخبار و انعکاس عینی و بیطرفانه آن و پذیرش مسوولیت مطالب منتشره در رسانه و پاسخگویی به افکار عمومی
7- حقیقتجویی و انتشار صحیح اخبار و رویدادها و تحلیل و تفسیر واقعبینانه و پرهیز از تحریف حقایق
8- رعایت بیطرفی، انصاف و عدالت و خودداری از دخالت نظرها و قضاوتهای شخصی در انجام وظایف رسانهای؛
9- خودداری از سرقت نوشتهها و مطالب و آثار فکری دیگران
10- عدمانتشار شایعات و موارد خلافواقع در قالب هرگونه تولیدات نوشتاری، شنیداری و دیداری؛
11- احترام به اصل برائت و رعایت حقوق، حیثیت و منزلت افراد، سازمانها و موسسات دولتی و خصوصی؛
12- خودداری از قبول هرگونه هدیه، وجه نقد یا غیر آن که با قصد تطمیع یا تاثیرگذاری بر چگونگی انتشار مطالب و یا عدمانتشار به او پیشنهاد میشود.
13- پایبندی عملی به مفاد منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری
فصل چهارم: بودجه
ماده36- هزینههای اولیه تشکیل سازمان، از قبیل تامین یا تملک ساختمانها و تجهیزات موردنیاز از محل کمکهای دولت، شهرداریها، رسانهها و یا هدایا وکمکهای سازمانهای عامالمنفعه تامین میشود.
ماده37- هزینههای سازمان از محل حق عضویتسالانه سازمانهای استانی تامین و میزان و نحوه وصول حق عضویت مذکور با توجه به وضع مالی و تعداد روزنامهنگاران عضو آنها بهوسیله شورا تعیین میشود. سازمان میتواند از کمکهای مالی دولت، اشخاص و درآمدهای حاصل از فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، ترویجی و مشاورهای در حوزه رسانهای نیز استفاده کند.
ماده38- بودجه سازمان از محل حق عضویت اعضا و کمکهای دولت و نهادهای عمومی و فعالیتهای آموزشی و پژوهشی تامین وسالانه به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
ماده39- امور اداری و استخدامی سازمان، نحوه هزینهکرد بودجه مصوب، کیفیت تفریغ بودجه و نظارت بر صحت عملکرد مسوولان سازمان و سازمانهای استانی بر اساس آییننامه اداری و مالی خواهد بود که رییس کل ظرف سهماه پس از تشکیل آن تهیه و به تصویب شورایعالی میرساند.
تبصره1 - بودجهسالیانه سازمان نظام رسانهای هر استان توسط هیاتمدیره همان استان تهیه و طبق آییننامه مصوب شورایعالی هزینه خواهد شد.
تبصره2 - میزان و طرز وصول حق عضویتسالانه اعضا و دیگر مقررات اداری و مالی سازمان و نحوه هزینه بودجه پس از تصویب شورایعالی به مرحله اجرا درخواهد آمد.
تبصره 3- قبول هرگونه هدیه و کمک از کشورها و نهادهای خارجی ممنوع است.
فصل پنجم: انتخابات
ماده40- مدت فعالیت هر دوره مجمععمومی، شورایعالی و هیاتمدیره استانی چهارسال تمام میباشد.
تبصره1 - شروع اولین دوره فعالیت مجموعههای مذکور حداکثر 10روز پس از اعلام قطعیت نتیجه انتخابات خواهد بود.
تبصره2 - شروع فعالیت دورههای بعد ارکان سازمان، بلافاصله پس از پایان دوره قبلی است و چنانچه در پایان دوره، تشریفات انتخابات دوره بعد به نحوی از انحا پایان نیافته باشد، ارکان دوره قبلی تا قطعیت نتیجه انتخابات جدید به فعالیت خود ادامه خواهد داد و مبدا شروع کار دوره جدید از تاریخ قطعیت انتخابات خواهد بود.
ماده41- انتخابات برای دورههای بعد، سهماه قبل از اتمام هر دوره با اعلام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و تشکیل هیات مرکزی نظارت بر انتخابات انجام خواهد شد.
تبصره- انتخابات هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استانهایی که انتخابات آنها منحل و یا توسط هیات مرکزی نظارت بر انتخابات ابطال گردیده است، حداکثر ظرف مدت سهماه با هماهنگی هیات نظارت و با رعایت سایر مواد قانونی انجام میپذیرد.
ماده42- ترکیب هیات مرکزی نظارت بر انتخابات که برای مدت چهارسال انتخاب میگردند به شرح زیر خواهد بود:
الف - یک نفر نماینده دادستان کل کشور؛
ب - یک نفر نماینده وزارت کشور؛
ج - یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
د - یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی؛
ه- یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی شورایعالی انقلاب فرهنگی؛
و - در دورههای بعد از دوره اول دونفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب شورایعالی سازمان نظام رسانهای.
تبصره1 - هیات مرکزی نظارت میتواند برای هر استان سه تا پنجنفر را جهت نظارت بر حسناجرای انتخابات آن استان تعیین کند.
تبصره2 - تجدید انتخاب اعضای هیات مرکزی نظارت بر انتخابات و هیاتهای نظارت استانی برای دورههای بعدی بلااشکال است.
ماده43- هیات مرکزی نظارت وظایف زیر را دارا میباشد:
الف - عزل و نصب اعضای هیاتهای نظارت بر انتخابات سازمان استان، شورایعالی و رییس کل؛
ب - نظارت بر حسن انجام انتخابات استانی، شورایعالی و رییسکل؛
ج - بررسی نهایی صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتمدیره سازمان استان و ابلاغ نظر هیات مرکزی به هیاتهای اجرایی انتخابات مربوطه جهت اعلام عمومی؛
د - رسیدگی به شکایات نامزدهایی که صلاحیت آنها به تایید هیاتهای نظارت نرسیده باشد و تجدیدنظر در آنها؛
هـ - رسیدگی به شکایات انتخاباتی در چارچوب مواد قانونی و آییننامههای مربوطه؛
و - توقف یا ابطال تمام یا قسمتی از مراحل انجام انتخابات در چارچوب مواد قانونی و دستورالعملهای مربوطه این قانون راسا و یا با پیشنهاد هیاتهای اجرایی یا هیاتهای نظارت حوزههای انتخاباتی؛
ز - تایید نهایی حسن انجام انتخابات هیاتمدیره سازمان استان و اعضای شورایعالی سازمان و رییس کل؛
ح - رسیدگی به شکایات و اعتراضات کتبی افراد درمورد تایید صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتمدیره سازمان استان و تجدیدنظر در آنها.
تبصره- هیات مرکزی نظارت میتواند طبق دستورالعملی که تهیه میکند تمام یا قسمتی از وظایف مقرر در این ماده را به هریک از هیاتهای نظارت بر انتخابات هیاتمدیره سازمان استان تفویض نماید.
ماده44 - برگزاری انتخابات هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای و اعضای شورایعالی سازمان و رییس کل به عهده هیاتهای اجرایی انتخابات مربوطه بوده که ترکیب و نحوه تشکیل و نحوه کار آنها و کیفیت و نحوه برگزاری انتخابات مربوطه طبق آییننامهای خواهد بود که توسط شورایعالی سازمان تهیه و به تصویب مجمععمومی خواهد رسید.
ماده45 - شرایط انتخابکنندگان عبارت است از:
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران؛
ب - عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین انتخابات؛
ج - شاغلبودن در حرفه روزنامهنگاری منطقه انتخاباتی مورد نظر در زمان انتخابات به تایید سازمان استان بهجز در اولین انتخابات که منوط به تایید اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان است.
ماده46- شرایط انتخابشوندگان هیاتهای مدیره سازمان استان و اعضای شورایعالی به شرح زیر میباشد:
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران؛
ب- عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین انتخابات؛
ج- حداقل 25سال سن برای هیاتمدیره سازمان استان و 35سال سن برای عضویت در شورایعالی؛
د- حداقل پنجسال سابقه شغلی روزنامهنگاری برای هیاتمدیره استانی و 10سال برای عضویت در شورایعالی؛
هـ - عدمپیشینه محکومیت کیفری موثر (منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی) و عدمپیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه 4 و بالاتر تا سهسال پس از اجرای مجازات؛
و - داشتن حسن شهرت اجتماعی و شغلی؛
ز - داشتن حسن شهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛
تبصره- اقلیتهای دینی مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تابع احکام دینی و اعتقادی خود میباشند.
ز - دارابودن حداقل سهسال سابقه عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین دوره انتخابات.
تبصره- اعضای هیات اجرایی و نظارت نمیتوانند بهعنوان انتخابشونده ثبتنام نمایند.
ماده47 - سازمان نظام رسانهای مسوول برگزاری انتخابات هیاتمدیره سازمانهای استانی از طریق هیاتهای اجرایی انتخابات با رعایت مواد این قانون خواهد بود.
تبصره: در نخستین دوره، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این مسوولیت را بر عهده خواهد داشت.
ماده48- مرجع نظارت بر انتخابات و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان عضویت در هیاتمدیره سازمان استان، کمیسیون استانی نظارت بر انتخابات است که از رییس کل دادگستری استان، یکنفر از نمایندگان استان به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تشکیل میشود.
ماده49- احراز صلاحیت حرفهای روزنامهنگاران دارای شرایط بهمنظور رایدادن در نخستین دوره انتخابات موضوع آن ماده، بهوسیله ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان صورت میگیرد. کمیسیونهای استانی و کشوری انتخابات، مراجع رسیدگی به اعتراضات ردصلاحیتشدگان خواهند بود.
فصل ششم: بازرسان
ماده50 - وظایف بازرسان به شرح زیر است:
الف - نظارت بر نحوه هزینهکرد بودجه که براساس مصوبات شورایعالی سازمان هزینه میگردد؛
ب - تنظیم و ارایه گزارش راجع به عملکردسالانه مالی سازمان و سازمان استان به شورایعالی و مجمععمومی.
ماده51- بازرسان میتوانند بدون دخالت در امور اجرایی سازمان، در هر زمان هرگونه رسیدگی و بازرسی مالی لازم را به نحوی که در امور جاری سازمان وقفهای ایجاد نکند، انجام داده و اسناد و مدارک و اطلاعات مالی مربوط به سازمان را مطالبه و مورد رسیدگی قرار دهند.
تبصره: بازرسان میتوانند بدون داشتن حق رای در جلسات شورایعالی و هیاتمدیره استانی شرکت کنند.
ماده52 - چنانچه بازرسان در ضمن بازرسی، تخلف و یا تقصیری را از سوی رییس کل یا معاونان یا سایر روسای هیاتمدیره استان مشاهده کنند باید فورا به شورایعالی اطلاع دهند.
ماده53- بازرسان در مقابل سازمانها و اشخاص ثالث نسبت به قصور یا تخلفاتی که در انجام وظایف خود مرتکب میشوند طبق قوانین و مقررات موجود مسوولیت خواهند داشت.
فصل هفتم: هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای
ماده54 - هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به منظور رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای شاغلان رسانهای در دو سطح بدوی و تجدیدنظر مطابق مواد بعدی این قانون برای چهارسال تشکیل میشوند.
تبصره- شورایعالی میتواند مسوولیت رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای شاغلان حرف تخصصی حوزه رسانه چند استان را به یک هیات بدوی محول و واگذار کند.
ماده55ـ هیات بدوی با ترکیب زیر در محل سازمان استان تشکیل میشود:
الف- یک قاضی آشنا به حقوق رسانه به انتخاب رییس دادگستری استان؛
ب- دو عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب این هیات؛
ج- یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان؛
د- یک روزنامهنگار به انتخاب شورای اسلامی شهر مرکز استان.
تبصره 1: افراد موضوع این ماده در اولین جلسه یکنفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره 2: اعضای روزنامهنگار هیاتهای بدوی و تجدیدنظر باید حداقل چهارسال سابقه عضویت در سازمان را داشته باشند.
تبصره 3: در دوره اول فعالیت این سازمان، چهارسال سابقه فعالیت روزنامهنگاری کافی است.
ماده56 - عدم رعایت موازین شرعی و قانونی در تولیدات رسانهای و عدم رعایت مقررات صنفی و حرفهای و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی توسط روزنامهنگاران، تخلف محسوب میشود و متخلفان با توجه به شدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای درجات زیر محکوم میگردند:
1- احضار به هیاتمدیره برای تذکر یا توبیخ شفاهی
2- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده.
3- توبیخ کتبی با درج در پرونده و انتشار در تارنمای اختصاصی سازمان.
4- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از سه ماه تا یکسال.
5- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از یکسال تا پنجسال.
6- محرومیت دایم از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری و لغو پروانه.
ماده57- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای از درجه 1 تا 3 محکوم میشوند:
١- عدم پرداخت حق عضویت روزنامهنگاری به سازمانهای استانی؛
٢- سرقت ادبی و نقض حقوق مالکیت معنوی مصوب از سوی مراجع ذیصلاح
ماده58- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای از درجه 3 تا 5 محکوم میشوند:
١- انتشار محتوای رسانهای بدون ذکر منبع یا بدون رضایت پدیدآورنده آن در صورت تصریح قبلی.
2- دوبار تکرار تخلفات حرفهای تا درجه 3
ماده59- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای درجه 5 محکوم میشوند:
1- تبلیغ و یا ترویج رفتارهای مجرمانه.
2- سابقه سه بار تخلفات حرفهای از درجه 2 تا 4.
ماده60- تحلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای درجه 6 محکوم میشوند:
1- صدور حکم قطعی مبنی بر محکومیت روزنامهنگار به مجازاتهای تعزیری درجه 4 به بالا به جز در جرایم غیرعمد.
2- سابقه سه بار مجازات حرفهای درجه 5.
ماده61- هریک از روزنامهنگاران عضو ارکان یا واحدهای تابع سازمان که از انجام تکالیف قانونی ناشی از سمت خود تخلف کنند، علاوه بر محرومیت دایم از عضویت در ارکان و واحدهای تابع مذکور، به مجازات حرفهای درجه 5 نیز محکوم میشوند.
ماده62- هیات بدوی درموارد ذیل مکلف به شروع رسیدگی است:
الف - شکایت شاکی؛
ب - اعلام تخلف از مراجع قضایی - اداری؛
ج - اعلام تخلف از طرف هیاتمدیره، شورایعالی و رییس کل؛
د - شکایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
هـ - تخلفات مشهودی که به نظر اعضای هیات رسیده است.
ماده63 - درصورت اعتراض هر یک از طرفین شکایت به رای هیات بدوی، پرونده جهت رسیدگی مجدد به هیات تجدیدنظر استان ارجاع میشود.
ماده64- هر یک از هیاتهای بدوی استان علاوه بر این که مسوولیت رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای روزنامهنگاران را بر عهده دارند، مراجعی صلاحیتدار در اعلام نظر کارشناسی و تخصصی به مراجع ذیصلاح قضایی نیز هستند.
ماده65- هر یک از هیاتهای بدوی میتوانند در امر رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای موضوع این قانون نظرات کارشناسی کمیسیونهای تخصصی - مشورتی سازمان استان مربوطه را درخواست کنند. کمیسیونهای مذکور موظفند حداکثر ظرف مدت 15روز نظرات کارشناسی خود را دراختیار هیاتهای بدوی قرار دهند.
ماده66- به منظور رسیدگی مجدد به پروندههایی که پس از صدور رای هیاتهای بدوی مورد اعتراض هر یک از طرفین قرار گیرد، هیاتی به نام هیات تجدیدنظر استان با ترکیب زیر در محل سازمان استان در مرکز استان تشکیل میگردد:
الف - یک نفر از قضات دادگاههای تجدیدنظر استان و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس کل دادگستری استان؛
ب - یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان؛
ج - دو عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب این هیات؛
د- یک روزنامهنگار به انتخاب مجمع نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی.
تبصره 1: افراد موضوع این ماده در نخستین جلسه، یک نفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره2: اعضای روزنامهنگار این هیات باید حداقل پنجسال سابقه فعالیت در حرفه روزنامهنگاری داشته باشند.
تبصره 3: اعضای این هیات توسط رییس سازمان استان معرفی و حکم آنان توسط رییس کل صادر خواهد شد و تغییر یا عزل آنان قبل از انقضای مدت چهارسال با مراجع معرفیکننده خواهد بود.
ماده67- آرای هیاتهای تجدیدنظر تا حد مجازاتهای درجات 1، 2 و 3 ماده53 قطعی است.
ماده68- برای رسیدگی به تخلفات حرفهای اعضای روزنامهنگار شورایعالی، رییس کل، رییس و اعضای هیاتمدیره سازمانهای استانی، اعضای روزنامهنگار هیاتهای بدوی و تجدیدنظر و نیز رسیدگی به آرای صادره از سوی هیاتهای بدوی و تجدیدنظر، هیاتعالی رسیدگی به تخلفات حرفهای مرکب از اعضای زیر در سازمان تشکیل میگردد:
الف- یک نفر از قضات باتجربه و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس قوهقضاییه.
ب- معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی.
ج- یک روزنامهنگار به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی.
د- یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه به انتخاب شورایعالی.
هـ- یک روزنامهنگار عضو یکی از هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به انتخاب شورایعالی.
ماده69- اعضای هیاتهای بدوی، تجدیدنظر و عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای با حکم رییس کل سازمان برای مدتچهارسال منصوب میگردند.
تبصره 1: عزل و یا تغییر آنها قبل از انقضای مدت چهارسال با مراجع معرفیکننده خواهد بود.
تبصره 2: تجدید انتخاب آنها برای دورههای بعدی بلااشکال است.
تبصره 3: افراد موضوع این ماده در نخستین جلسه، یک نفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره 4: اعضای روزنامهنگار این هیات باید عضو سازمان بوده و حداقل هفتسال سابقه فعالیت روزنامهنگاری داشته باشند. در دوره اول، عضویت در سازمان موضوعیت ندارد.
ماده70 - اعضای هیات عالی باید واجد شرایط زیر باشند:
1- حداقل 35سال سن؛
2- عدم پیشینه محکومیت کیفری موثر؛
3- عدم پیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه چهار و بالاتر؛
4- عدم عضویت در شورایعالی.
ماده71 ـ مرجع انتخابکننده اعضای هیات عالی، با رعایت شرایط مقرر در این قانون باید به تعداد اعضای اصلی، عضو علیالبدل انتخاب کند تا در موارد رد، غیبت، حجر، ورشکستگی یا فوت اعضای اصلی، جایگزین آنان شوند.
ماده72ـ آییننامه داخلی هیات عالی توسط این هیات تهیه و به تصویب شورایعالی سازمان میرسد.
ماده73- چنانچه رییس کل سازمان و یا حداقل دو نفر از اعضای هیات عالی، آرای قطعی هیاتهای بدوی و تجدیدنظر انتظامی استان را خلاف قانون تشخیص دهند میتوانند از هیات عالی درخواست بررسی مجدد کند، رای هیاتعالی قطعی است.
ماده74- هیاتهای بدوی و تجدیدنظر هر یک از استانها موظفند نظر مشورتی کارشناسی و تخصصی خود نسبت به هر یک از پروندههای رسیدگی به اتهام بزه ناشی از حرفه شاغلان روزنامهنگاری را در صورت درخواست دادگاهها و دادسراهای استان حداکثر ظرف یک ماه در اختیار آنان قرار دهند.
ماده75- دادگاهها و دادسراهای جمهوری اسلامی ایران در هر یک از استانها باید حداقل چهلوهشتساعت قبل از احضار و جلب هر یک از روزنامهنگاران به دادگاه و یا دادسرا بهخاطر رسیدگی به اتهام بزه ناشی از حرفه این شاغلان، مراتب را به اطلاع هیات بدوی برسانند.
ماده76- شورایعالی سازمان بهمنظور اجرای هرچه بهتر وظایف گوناگون مقرر در این قانون میتواند کمیسیونهای تخصصی مشورتی تشکیل دهد که نوع کمیسیون و ترکیب و نحوه کار آنها طبق دستورالعملی خواهد بود که توسط رییسکل تهیه و به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
فصل هشتم: صندوق حمایت
ماده77- برای حمایت مالی از اعضا، صندوق حمایت از شاغلان رسانهای تشکیل میشود. اساسنامه پیشنهادی ظرف سهماه پس از تشکیل سازمان توسط رییس کل تهیه و به تصویب شورایعالی میرسد.
فصل نهم: سایر
ماده78- کلیه آییننامهها و دستورالعملهای مربوط به اجرای این قانون توسط رییس کل تهیه و به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
فصل اول: کلیات (تعاریف، اهداف و وظایف)
ماده1: در راستای اصول بیستوچهارم و یکصدوشصتوهشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به منظور اجرای بند «الف» ماده10 قانون برنامه پنجم توسعه، مصوب 1389 و حمایت از حقوق و آزادیهای مشروع رسانههای همگانی، تنظیم مناسبات و روابط حکومت، شهروندان و روزنامهنگاران با یکدیگر و زمینهسازی برای حضور موثر و فعال روزنامهنگاران در عرصههای بینالمللی، «سازمان نظام رسانهای جمهوری اسلامی ایران» به موجب این قانون تشکیل میشود.
ماده2 - تعاریف:
1- سازمان نظام رسانهای: سازمان نظام رسانهای جمهوری اسلامی ایران که از این پس در این قانون «سازمان» نامیده میشود، موسسهای است حرفهای، غیردولتی، غیرانتفاعی و دارای شخصیت حقوقی مستقل که بهمنظور تحققبخشیدن به اهداف و انجام وظایف مقرر در این قانون تشکیل میگردد.
2- رسانه: «رسانه» در این قانون شامل کلیه وسایل ارتباطجمعی اعم از نوشتاری، شنیداری، دیداری، مجازی و هر نوع وسیله ارتباطجمعی مشابه دیگر است که در آینده ممکن است ابداع و به کار گرفته شود.
3- روزنامهنگار: روزنامهنگار حرفهای کسی است که شغل اصلی او، فعالیت فکری و تولید هرگونه محتوای نوشتاری، شنیداری و دیداری و ارایه اخبار و وقایع جاری و تحلیل و تفسیر آنها در رسانه است. کلیه روزنامهنگاران صرفنظر از نوع و مالکیت رسانهای که در آن شاغلند، مشمول مفاد این قانون هستند.
تبصره 1: برخورداری از حمایتهای مصرح در این قانون، منوط به عضویت در سازمان است.
تبصره 2: افرادی که شغل اصلی و مستمر آنها روزنامهنگاری نیست ولی در رسانهها صاحباثر هستند، عضو افتخاری محسوب میشوند و از حق رای برخوردار نیستند.
تبصره 3: منظور از روزنامهنگار در مفاد این قانون، روزنامهنگار حرفهای است. مصادیق روزنامهنگار حرفهای در آییننامه این قانون مشخص خواهد شد.
ماده3: اهداف سازمان عبارت است از:
1- تلاش جهت تحقق دینمداری، ظلمستیزی، قانونمداری، انصاف، امانتداری، احترام به حقوق عمومی و شهروندی، احترام به حیثیت و حریم خصوصی شهروندان، روشنگری و مسوولیتپذیری در تمامی فعالیتهای رسانهای؛
2- تلاش در جهت پیشبرد و ارتقای سطح فعالیتهای حرفهای رسانهای؛
3- کمک به حاکمیت قانون، رعایت منافع ملی، امنیتملی و رعایت اخلاق حرفهای در حوزه رسانهها؛
4- حمایت از حقوق صنفی و حرفهای و شئون اجتماعی روزنامهنگاران؛
5- تلاش در جهت استقلال حرفهای، تامین امنیت شغلی و تقویت جایگاه و منزلت حرفهای و اجتماعی روزنامهنگاران؛
6- نمایندگی روزنامهنگاران و تنظیم روابط آنان در تعامل با دستگاههای ذیربط؛
7- فراهمکردن زمینه ارتباطات ملی، منطقهای و بینالمللی در حوزه رسانهای؛
8- نظارت بر حسن اجرای این قانون و مقررات مربوط.
ماده4: وظایف و اختیارات سازمان به شرح زیر است:
1- تدوین مقررات و ضوابط و دستورالعملهای خاص صنفی روزنامهنگاران؛
2- اعطای پروانه روزنامهنگاری و نظارت بر فعالیت حرفهای روزنامهنگاران براساس این قانون و مقررات مربوط؛
3- ایجاد وحدت رویه در اجرای وظایف سازمانهای نظام رسانهای استانی؛
4- تدوین منشور و اصول اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
5- نظارت بر حسن اجرای اصول اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
6- نظارت بر نحوه ایفای مسوولیتهای اجتماعی روزنامهنگاران؛
7- حمایت از حقوق حرفهای رسانهها و روزنامهنگاران؛
8- ایجاد بسترهای لازم برای تحقق وظایف و تکالیف رسانهها و روزنامهنگاران؛
9- ارتقای دانش و توانمندی حرفهای روزنامهنگاران؛
10- ایجاد هماهنگی در ارتباط و تعامل روزنامهنگاران، تشکلهای رسانهای و رسانههای داخلی با مجامع رسانهای منطقهای و بینالمللی؛
11- عضویت در سازمانها و مجامع منطقهای و بینالمللی رسانهای در چارچوب قوانین و مقررات کشور.
12- اقدام برای رفع مشکلات رفاهی، مالی و تامین اجتماعی روزنامهنگاران؛
13- رسیدگی به تخلفات حرفهای روزنامهنگاران؛
14- همکاری با مراجع ذیصلاح قضایی در رسیدگی به اتهامات رسانهها و روزنامهنگاران و ارایه نظرهای مشورتی؛
15- پیشنهاد اصلاح و تغییر قوانین و مقررات رسانهای به مراجع ذیصلاح؛
16- انجام مسوولیتها و وظایفی که در دیگر قوانین و مقررات به سازمان محول میشود.
فصل دوم: سازمان و تشکیلات سازمان
مبحث اول: ارکان
ماده5: ارکان سازمان به شرح زیر است:
الف - مجمععمومی سازمان که از این پس در این قانون «مجمععمومی» نامیده میشود.
ب - شورایعالی سازمان که از این پس در این قانون «شورا» خوانده میشود و دبیرخانه آن در ساختمان مرکزی سازمان که در تهران است، مستقر میباشد.
ج - رییس کل سازمان.
د - هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان و شورای هماهنگی استانی.
هـ - هیات عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای.
و - بازرسان.
تبصره: وظایف و اختیارات و ساختار تشکیلاتی شورای هماهنگی استانی به پیشنهاد رییس کل به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
مبحث دوم: مجمععمومی
ماده6: ترکیب مجمععمومی به شرح زیر میباشد:
مجمععمومی عبارت است از مجموع اعضای هیاتمدیرههای استانی که برای یک دوره چهارساله عهدهدار وظایف مجمع خواهند بود.
ماده7: وظایف مجمععمومی عبارت است از:
1- انتخاب اعضای حقیقی شورایعالی برای دوره چهارساله و بازرسان بهطور سالانه؛
2- انتخاب رییس کل سازمان و معرفی به رییسجمهور جهت صدور حکم؛
3- استماع گزارش شورایعالی، رییس کل و بازرسان و تصویب سیاستهای کلان پیشنهادی شورایعالی؛
4- برکناری و یا قبول استعفای رییس سازمان؛
5- مذاکره و اتخاذ تصمیم در سایر اموری که در دستور کار جلسه قرار دارد و طبق قوانین و آییننامههای مربوطه و سایر ضوابط در صلاحیت مجمععمومی میباشد.
تبصره1: آییننامه داخلی مجمععمومی به پیشنهاد شورایعالی به تصویب مجمععمومی خواهد رسید.
تبصره2: در اولین جلسه مجمععمومی، یک رییس، دو نایبرییس و یک منشی، براساس آییننامه داخلی مجمععمومی، از میان اعضا انتخاب خواهند شد.
تبصره 3: مجمععمومی موظف است حداقلسالیانه یک جلسه برگزار نماید.
مبحث سوم: شورایعالی
ماده8: اعضای شورایعالی عبارتند از:
1- هشت نفر از اعضای مجمععمومی سازمان نظام رسانهای متشکل از سه روزنامهنگار مطبوعاتی، یک روزنامهنگار رادیو تلویزیونی، دو روزنامهنگار وب، یک روزنامهنگار عکاس و یک روزنامهنگار نشریات محلی
2- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی
3- نماینده مجلس شورای اسلامی عضو هیات نظارت بر مطبوعات
4- قاضی عضو هیات نظارت بر مطبوعات.
5- نماینده حوزه علمیه قم در هیات نظارت بر مطبوعات.
6- یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه حداقل با رتبه دانشیاری به انتخاب شورایعالی انقلاب فرهنگی
7- رییس کل سازمان.
8- یک کارشناس خبره حوزه وب به انتخاب شورایعالی فضای مجازی
تبصره1: جلسات شورایعالی حداقل هر سه ماه یکبار تشکیل میشود و با حضور دوسوم اعضای شورا رسمیت مییابد و تصمیمات آن با اکثریت آرا معتبر است.
تبصره 2: شورایعالی دارای یک رییس، دو نایبرییس و یک دبیر خواهد بود که از بین اعضای شورا با رای اکثریت نسبی اعضا، برای مدت دوسال انتخاب میگردند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
تبصره 3: دبیر شورایعالی مسوول تشکیل جلسات و اداره دبیرخانه شورا است. اداره جلسات شورا به عهده رییس یا نایبرییس شورا خواهد بود.
ماده9: وظایف شورایعالی عبارتست از:
1- تعیین راهبردها و سیاستهای اجرایی سازمان؛
2- تهیه و تصویب آییننامه داخلی شورا؛
3- تصویب منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
4- تهیه و تصویب آییننامه اداری و مالی سازمان؛
5- تصویب شرح وظایف دبیرخانه شورایعالی؛
6- نظارت بر عملکرد و حسناجرای وظایف سازمان؛
7- تصویب بودجه سالیانه سازمان و تفریغ آن و تعیین حق عضویت سازمانهای استانی در سازمان؛
8- انتخاب، برکناری و قبول استعفای اعضای هیاترییسه شورایعالی مطابق مقررات این قانون؛
9- استیضاح رییس کل سازمان طبق مقررات این قانون؛
10- قبول استعفای اعضای شورایعالی؛
11- تعیین روزنامه پرشمارگانی که تمام اطلاعیهها، آگهیها و مصوبات سازمان و تصمیمات رییس کل، علاوه بر پایگاه اطلاع رسانی سازمان در آن منتشر میشود؛
12- اجرای دقیق وظایف مقرر در این قانون و نظارت مستمر بر حسن اجرای آنها از طریق رییس کل؛
13- نظارت بر عملکرد سازمان نظام رسانهای استانها؛
14- رسیدگی به تخلفات انضباطی هیاتمدیره سازمان نظام صنفی رسانهای استان؛
15- تهیه و تصویب آیین نامهها و دستورالعملهای اجرایی لازم در چارچوب این قانون؛
16- انحلال هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان و برگزاری انتخابات مجدد در چارچوب این قانون؛
17- انتخاب دو عضو هیات عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای.
مبحث چهارم: رییس کل
ماده10: رییس کل بالاترین مقام اجرایی، اداری و مالی و نماینده قانونی سازمان در کلیه مراجع با حق توکیل به غیر میباشد که در حدود مصوبات مجمععمومی و شورایعالی و مقررات و ضوابط مربوط دارای اختیار کامل است و از طرف مجمععمومی با رای اکثریت مطلق اعضا از بین منتخبین هیاتمدیرههای سراسر کشور برای مدت چهارسال انتخاب و به رییس جمهور جهت صدور حکم معرفی میشود.
تبصره 1: هرگاه در دور نخست هیچیک از نامزدها چنین اکثریتی به دست نیاورد، حداقل با فاصله دوهفته برای بار دوم انتخابات برگزار میشود. در دور دوم تنها دو نفر از نامزدهایی که در دور نخست آرای بیشتری داشتهاند، شرکت میکنند و رای اکثریت نسبی حاضران ملاک عمل است. چنانچه رییس جمهور فرد منتخب شورا را نپذیرد، شورا برای بار دوم به ترتیب مذکور، فرد دیگری را معرفی میکند.
تبصره 2: انتخاب نایبرییس با اکثریت نسبی حاضران انجام میشود. نایبرییس، سمت اجرایی در سازمان ندارد مگر در صورت فوت، عزل یا استعفای رییس سازمان که تا انتخاب رییس بعدی، وظایف او را عهدهدار است. رایگیری برای انتخاب اشخاص مذکور به صورت مخفی و با ورقه انجام میگیرد. در صورت برابری آرای نامزدها، قرعه تعیینکننده است.
تبصره3: مجمععمومی میتواند انتخاب و معرفی رییسکل را به شورایعالی واگذار نماید.
تبصره4: شورایعالی حق استیضاح رییس کل را دارد و درصورتی که دوسوم اعضای شورایعالی رای عدم اعتماد به رییس کل بدهند، وی عزل میگردد و مجمععمومی فوقالعاده جهت انتخاب رییس کل جدید تشکیل میشود. در این فاصله رییس شورایعالی، سرپرستی سازمان را عهدهدار خواهد بود.
ماده11: رییسکل، مسوولیت دعوت از اعضای مجمععمومی و تشکیل جلسات آن و اداره دبیرخانه سازمان را به عهده دارد.
تبصره 1: شرح وظایف دبیرخانه به پیشنهاد رییسکل به تصویب شورا میرسد.
تبصره 2: دعوتنامه باید کتبا یا از طریق پست الکترونیکی به همراه دستور جلسه حداقل 10روز قبل از تشکیل جلسه برای اعضا و دعوتشدگان ارسال شود.
ماده12: وظایف رییسکل به قرار زیر است:
1- اداره کلیه امور سازمان؛
2- اجرای مصوبات مجمععمومی و شورایعالی؛
3- تدوین منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری و شیوهنامههای لازم برای اجرای این قانون و ارایه آنها به شورا برای بررسی و تصویب؛
4- تدوین ضوابط و شیوهنامههای خاص صنفی از قبیل رتبهبندی و تعیین شاخصهای احراز هویت صنفی روزنامهنگاران و ارایه آن به شورا برای بررسی و تصویب؛
5- تعیین نماینده برای شرکت در مجامع داخلی و بینالمللی؛
6- ارایه نظر کارشناسی به دادگاهها و دستگاههای اجرایی به درخواست آنان؛
7- راهاندازی و اداره پایگاه اطلاعرسانی برای نشر کلیه مصوبات و تصمیمات سازمان؛
8- برگزاری دورههای کارآموزی روزنامهنگاری مطابق آییننامه مربوط که بهوسیله وی تهیه و به تصویب شورا میرسد؛
9- تهیه اساسنامه تاسیس صندوق حمایت از روزنامهنگاران.
مبحث پنجم: عضویت
ماده13: روزنامهنگاران برای عضویت در سازمان نظام رسانهای باید واجد شرایط ذیل باشند:
1- حداقل 2سال سابقه فعالیت روزنامهنگاری و نگارش و انتشار حداقل 10اثر در یک یا چند رسانه؛
2- پرداخت حداقل یکسال سابقه بیمه توسط رسانهای که در آن اشتغال داشته و به سازمان معرفی شده است؛
3 - پرداخت حق عضویتسالانه.
مبحث ششم: سازمان نظام رسانهای استان
ماده14: سازمان نظام رسانهای استان که از این پس به اختصار «سازمان استان» نامیده میشود، در مرکز هر استان تشکیل میگردد. این سازمان موسسهای غیردولتی، غیرانتفاعی و دارای شخصیت حقوقی است و به لحاظ ضوابط اداری، تابع سازمان محسوب میشود.
تبصره: روزنامهنگاران استانهایی که سازمان استان در آنها تشکیل نشده است، تابع سازمان استانی هستند که شورا تعیین میکند.
ماده15: وظایف و اختیارات سازمان استان به قرار زیر است:
1- انجام وظایف و اعمال اختیارات سازمان در سطح استان؛
2- اجرای مصوبات مجمععمومی و شورا در سطح استان؛
3- صدور پروانه روزنامهنگاری برای روزنامهنگاران مقیم استان از طریق هیات صدور پروانه؛
4- اجرای ابلاغیههای رییسکل در سطح استان؛
5- رسیدگی به تخلفات حرفهای روزنامهنگاران از طریق هیاتهای بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات.
ماده16: ارکان سازمان استان عبارت است از:
الف ) هیاتمدیره.
ب ) هیات صدور پروانه روزنامهنگاری.
ج ) رییس.
ماده17: هیاتمدیره سازمان استان اداره کلیه امور سازمان استان را به عهده دارد و اعضای آن برای دوسال از میان نامزدهای تصدی این سمت و با رای مخفی اکثریت نسبی روزنامهنگاران دارای حق رای از همان استان، انتخاب میشوند. انتخاب مجدد اعضا به صورت متوالی تنها برای یک دوره بلامانع است.
ماده18- تعداد اعضای هیاتمدیره به قرار زیر است:
1- برای سازمانهای دارای تا 200 روزنامهنگار دارای حق رای، پنجعضو اصلی و دوعضو علیالبدل؛
2- برای سازمانهای دارای 201 تا 500 روزنامهنگار دارای حق رای، هفتعضو اصلی و سهعضو علیالبدل؛
3- برای سازمانهای دارای بیش از 501 تا هزار روزنامهنگار دارای حق رای، 11عضو اصلی و چهارعضو علیالبدل؛
4- برای سازمانهای دارای بیش از هزار روزنامهنگار دارای حق رای، 15عضو اصلی و پنج عضو علیالبدل.
تبصره 1: در ترکیب هیاتمدیره سازمان استان، متناسب با بندهای یک تا چهار میبایست حداقل دو تا پنجروزنامهنگار مطبوعاتی، یک تا چهار روزنامهنگار وب، یک تا سهروزنامهنگار رادیو تلویزیونی و یک تا سهروزنامهنگار عکاس از رسانههای استانی حضور داشته باشند.
تبصره 2: به ازای اضافهشدن هر هزار روزنامهنگار دارای حق رای، سهعضو اصلی و یکعضو علیالبدل با رعایت نسبت شاغلان روزنامهنگاری مندرج در تبصره (1) به تعداد اعضای هیاتمدیره در انتخابات بعدی سازمان استان افزوده میشود.
تبصره 3: در صورت عدم وجود روزنامهنگار عکاس یا روزنامهنگار وب در یک استان، روزنامهنگاران مطبوعاتی جایگزین آنها خواهند شد.
ماده19: وظایف هیاتمدیره سازمان استان عبارت است از:
1- پیشنهاد نامزد تصدی ریاست سازمان استان به رییس کل؛
2- تدوین برنامههای اجرایی سازمان استان در چارچوب راهبردها و سیاستهای مصوب شورا و شیوهنامههای مربوط؛
3- نظارت بر حسن اجرای وظایف سازمان استان؛
4- انتخاب نمایندگان هیاتمدیره در هیاتهای بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات حرفهای و هیات صدور پروانه روزنامهنگاری؛
5- تصویب بودجه سازمان استان و تفریغ آن و تعیین حق عضویت روزنامهنگاران؛
6- تعیین روزنامه پرشمارگان سازمان استان برای هرسال.
ماده20: رییس سازمان استان یکی از اعضای هیاتمدیره سازمان استان است که با پیشنهاد هیات مذکور و تایید و حکم رییسکل سازمان برای مدت چهارسال منصوب میگردد.
تبصره: عزل رییس سازمان استان با رییسکل سازمان است.
ماده21: رایگیری برای تعیین فرد پیشنهادی برای تصدی ریاست سازمان استان به صورت مخفی و با ورقه انجام میگیرد و فرد حایز اکثریت نسبی به رییسکل سازمان معرفی میشود. چنانچه فرد معرفیشده مورد تایید رییسکل نباشد، مجددا انتخابات برگزار میشود. اگر رییسکل سازمان باز هم با تصدی فرد جدید موافق نباشد، مراتب را در شورایعالی مطرح میکند. شورایعالی در صورت عدم امکان حلوفصل مساله از طرق دیگر، با رای اکثریت مطلق اعضا در مورد عزل رییسکل سازمان یا انحلال هیاتمدیره سازمان استان تصمیمگیری میکند. در صورت اخیر، انتخابات مجدد در استان ظرف یکماه انجام میگیرد و هیاتمدیره منتخب تا پایان همان دوره، مسوولیت دارند.
ماده22: رییس سازمان استان نماینده قانونی آن در کلیه مراجع محسوب میشود و اجرای تصمیمات هیاتمدیره در تمامی امور اداری، مالی و حقوقی و نیز میانجیگری در حل اختلافات حرفهای روزنامهنگاران و نظارت بر عملکرد حرفهای و اعلام تخلفات آنها به هیاتهای رسیدگی به تخلفات، بر عهده وی است.
تبصره 1: تفویض اختیار به دیگر اعضای هیاتمدیره نافی مسوولیت رییس سازمان استان نیست.
تبصره 2: اعلام تخلفات روزنامهنگاران قابل تفویض به غیر نیست.
ماده23: جلسات هیاتمدیره سازمان استان، حداقل هر ماه یکبار با حضور اکثریت مطلق اعضای اصلی رسمیت مییابد و تصمیمات با اکثریت مطلق آرای حاضران اتخاذ میشود.
ماده24: مدیرکل فرهنگوارشاد اسلامی استان میتواند در تمام جلسات هیاتمدیره سازمان استان بدون حق رای شرکت کند.
ماده25: عضویت اعضای هیاتمدیره در موارد زیر لغو میشود:
1- فوت؛
2- حجر؛
3- محکومیت کیفری موثر؛ که منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی شده باشد.
4- محکومیت حرفهای قطعی درجه٣ و بالاتر؛
5- عدم اقامت در استان محل انتخاب؛
6- غیبت غیرموجه در سهجلسه متوالی یا ششجلسه متناوب هیاتمدیره در مدت یکسال به تشخیص هیات؛
7- استعفا پس از پذیرش هیاتمدیره.
تبصره: در صورتی که موضوع بند 6 محل اختلاف باشد، رای شورایعالی تعیینکننده خواهد بود.
ماده26: در صورت لغو عضویت هر یک از اعضای هیاتمدیره، عضو علیالبدل به ترتیب جایگزین وی میشود.
ماده27: هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان در موارد زیر منحل میگردد:
1- عدول و تخطی از وظایف مقرر در این قانون با تشخیص شورایعالی؛
2- فوت یا استعفا یا غیبت غیرمجاز بیش از یکدوم اعضا هیاتمدیره برای چهارجلسه متوالی.
ماده28: هزینههای سازمان استان از محل حق عضویتسالانه اعضا، کمکهای مالی دولت، نهادهای عمومی و نیز سایر فعالیتهای علمی، فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، ترویجی و مشاورهای در حوزه رسانهای تامین میشود. تعیین حق عضویتسالانه و نحوه وصول آن پس از دریافت گزارش توجیهی رییس سازمان استان با هیاتمدیره است.
ماده29: نظارت بر صحت عملکرد مسوولان سازمان استان در هزینهکرد بودجه بر عهده هیاتمدیره است که همهساله پس از پایانسال مالی از طریق کارشناسان حقوقی و حسابرسان رسمی انجام و گزارش آن به شورایعالی و رییسکل سازمان ارایه میشود.
مبحث هفتم: صدور پروانه روزنامهنگاری
ماده30- بهمنظور صدور پروانه روزنامهنگاری برای متقاضیان، هیات صدور پروانه روزنامهنگاری در سازمان استان برای دوسال با ترکیب زیر تشکیل میشود:
1- رییس سازمان استان؛
2- یک عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب اعضای هیات مذکور؛
3- یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگوارشاد اسلامی استان.
ماده31- متقاضیان پروانه روزنامهنگاری باید متولد یا مقیم استان محل تقاضا یا دارای حداقل ششماه متوالی سابقه فعالیت رسانهای در همان استان باشند.
ماده32- هیات صدور پروانه روزنامهنگاری پس از احراز صحت مدارک ارایهشده براساس آییننامه مصوب شورا، برای فرد واجد شرایط، پروانه روزنامهنگاری براساس رتبهبندی صادر میکند.
ماده33- تصمیمات هیات صدور پروانه روزنامهنگاری به ترتیب در هیاتمدیره سازمان همان استان و شورایعالی قابل تجدیدنظر است.
فصل سوم: حقوق و مسوولیتهای روزنامهنگاران
مبحث اول: حقوق روزنامهنگاران
ماده34 - روزنامهنگاران که مطابق مفاد این قانون عضو سازمان نظام رسانهای شدهاند در جریان دسترسی به اخبار و اطلاعات و تولید و انتشار آن از حقوق ذیل بهرهمند هستند:
1- حق جستوجو، بررسی و دسترسی آزادانه به اطلاعات و مراجعه به سازمانها و نهادهای دولتی و عمومی و خصوصی برای انجام وظیفه حرفهای خود به جز موارد طبقهبندیشده به موجب قانون؛
2- حق استفاده از وسایل و تجهیزات الکترونیکی، صوتی و تصویری به منظور ضبط و ثبت اطلاعات و اخبار مربوط به رویدادهای عمومی و انتشار آنها به استثنای مواردی که منع قانونی دارد.
3- حق حضور در صحنههای خبری اعم از صحنههای مربوط به سوانح طبیعی، حوادث غیرمترقبه، گردهماییها، تظاهرات، محلهای اعلام حالت فوقالعاده و بینظمیهای عمومی بهجز مواردی که منع قانونی دارد؛
4- حق برخورداری از امنیت حرفهای در حین انجام وظیفه روزنامهنگاری.
5- حق انتشار و تحلیل و تفسیر اخبار و رویدادهای داخلی و خارجی بهمنظور ارتقای آگاهی عمومی؛
6- حق شکایت از مقامات دولتی یا غیردولتی که از طرق گوناگون درصدد جلوگیری از فعالیت حرفهای و رسالت روزنامهنگار برآیند و برای انتشار یا عدمانتشار تولیدات رسانهای به اعمال فشار متوسل شوند؛
7- حق برخورداری از چگونگی رسیدگی به اتهام حرفهای در محاکم دادگستری، مطابق اصل یکصدوشصتوهشتم قانون اساسی؛
8- حق نقد سازنده و منصفانه و برخورداری از ابراز آزادانه عقیده و انتشار آن مطابق اصل بیستوچهارم قانون اساسی؛
9- حق انتشار مطالب و تولیدات خود با نام حقیقی یا با نام مستعار و یا بدون نام؛
10- حق بهرهمندی از مالکیت معنوی در تولیدات رسانهای؛
11- حق برخورداری از استقلال حرفهای در انجام رسالت روزنامهنگاری و عدمالزام و اجبار روزنامهنگار به پیروی از دستورات غیرقانونی؛
12- حق عضویت در انجمنهای صنفی و حرفهای داخلی، منطقهای و بینالمللی؛
13- حق امتناع ازنگارش و تولید و موارد مغایر با قانون و اصول اخلاق حرفهای و حق حذف امضای خود از گزارشها و مطلب تحریفشده و یا مغایرباقانون در فرآیند تدوین و تنظیم آنها در هیات تحریریه؛
14- حق برخورداری از بیمه تامین اجتماعی و بیمه بیکاری
مبحث دوم: مسوولیتهای حرفهای و اجتماعی روزنامهنگاران
ماده35- روزنامهنگاران در اجرای وظیفه و رسالت خود باید از رفتار و اعمال مغایر با شوون حرفهای بپرهیزند و ضمن آگاهی به الزامات و مسوولیتهای حرفهای و اجتماعی خود اصول ذیل را رعایت نمایند.
1- احترام به اصول قانون اساسی و قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران
2- احترام به حقوق افراد و حفظ اسرار و حریم خصوصی اشخاص
3- عدمافترا، تهمت و توهین و مخدوشکردن شهرت افراد،
4- احترام به منافع ملی و رعایت عفت عمومی
5- احترام به اعتقادات و ارزشهای حاکم بر جامعه
6- حصول اطمینان از صحت اطلاعات و اخبار و انعکاس عینی و بیطرفانه آن و پذیرش مسوولیت مطالب منتشره در رسانه و پاسخگویی به افکار عمومی
7- حقیقتجویی و انتشار صحیح اخبار و رویدادها و تحلیل و تفسیر واقعبینانه و پرهیز از تحریف حقایق
8- رعایت بیطرفی، انصاف و عدالت و خودداری از دخالت نظرها و قضاوتهای شخصی در انجام وظایف رسانهای؛
9- خودداری از سرقت نوشتهها و مطالب و آثار فکری دیگران
10- عدمانتشار شایعات و موارد خلافواقع در قالب هرگونه تولیدات نوشتاری، شنیداری و دیداری؛
11- احترام به اصل برائت و رعایت حقوق، حیثیت و منزلت افراد، سازمانها و موسسات دولتی و خصوصی؛
12- خودداری از قبول هرگونه هدیه، وجه نقد یا غیر آن که با قصد تطمیع یا تاثیرگذاری بر چگونگی انتشار مطالب و یا عدمانتشار به او پیشنهاد میشود.
13- پایبندی عملی به مفاد منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری
فصل چهارم: بودجه
ماده36- هزینههای اولیه تشکیل سازمان، از قبیل تامین یا تملک ساختمانها و تجهیزات موردنیاز از محل کمکهای دولت، شهرداریها، رسانهها و یا هدایا وکمکهای سازمانهای عامالمنفعه تامین میشود.
ماده37- هزینههای سازمان از محل حق عضویتسالانه سازمانهای استانی تامین و میزان و نحوه وصول حق عضویت مذکور با توجه به وضع مالی و تعداد روزنامهنگاران عضو آنها بهوسیله شورا تعیین میشود. سازمان میتواند از کمکهای مالی دولت، اشخاص و درآمدهای حاصل از فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، ترویجی و مشاورهای در حوزه رسانهای نیز استفاده کند.
ماده38- بودجه سازمان از محل حق عضویت اعضا و کمکهای دولت و نهادهای عمومی و فعالیتهای آموزشی و پژوهشی تامین وسالانه به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
ماده39- امور اداری و استخدامی سازمان، نحوه هزینهکرد بودجه مصوب، کیفیت تفریغ بودجه و نظارت بر صحت عملکرد مسوولان سازمان و سازمانهای استانی بر اساس آییننامه اداری و مالی خواهد بود که رییس کل ظرف سهماه پس از تشکیل آن تهیه و به تصویب شورایعالی میرساند.
تبصره1 - بودجهسالیانه سازمان نظام رسانهای هر استان توسط هیاتمدیره همان استان تهیه و طبق آییننامه مصوب شورایعالی هزینه خواهد شد.
تبصره2 - میزان و طرز وصول حق عضویتسالانه اعضا و دیگر مقررات اداری و مالی سازمان و نحوه هزینه بودجه پس از تصویب شورایعالی به مرحله اجرا درخواهد آمد.
تبصره 3- قبول هرگونه هدیه و کمک از کشورها و نهادهای خارجی ممنوع است.
فصل پنجم: انتخابات
ماده40- مدت فعالیت هر دوره مجمععمومی، شورایعالی و هیاتمدیره استانی چهارسال تمام میباشد.
تبصره1 - شروع اولین دوره فعالیت مجموعههای مذکور حداکثر 10روز پس از اعلام قطعیت نتیجه انتخابات خواهد بود.
تبصره2 - شروع فعالیت دورههای بعد ارکان سازمان، بلافاصله پس از پایان دوره قبلی است و چنانچه در پایان دوره، تشریفات انتخابات دوره بعد به نحوی از انحا پایان نیافته باشد، ارکان دوره قبلی تا قطعیت نتیجه انتخابات جدید به فعالیت خود ادامه خواهد داد و مبدا شروع کار دوره جدید از تاریخ قطعیت انتخابات خواهد بود.
ماده41- انتخابات برای دورههای بعد، سهماه قبل از اتمام هر دوره با اعلام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و تشکیل هیات مرکزی نظارت بر انتخابات انجام خواهد شد.
تبصره- انتخابات هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استانهایی که انتخابات آنها منحل و یا توسط هیات مرکزی نظارت بر انتخابات ابطال گردیده است، حداکثر ظرف مدت سهماه با هماهنگی هیات نظارت و با رعایت سایر مواد قانونی انجام میپذیرد.
ماده42- ترکیب هیات مرکزی نظارت بر انتخابات که برای مدت چهارسال انتخاب میگردند به شرح زیر خواهد بود:
الف - یک نفر نماینده دادستان کل کشور؛
ب - یک نفر نماینده وزارت کشور؛
ج - یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
د - یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی؛
ه- یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی شورایعالی انقلاب فرهنگی؛
و - در دورههای بعد از دوره اول دونفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب شورایعالی سازمان نظام رسانهای.
تبصره1 - هیات مرکزی نظارت میتواند برای هر استان سه تا پنجنفر را جهت نظارت بر حسناجرای انتخابات آن استان تعیین کند.
تبصره2 - تجدید انتخاب اعضای هیات مرکزی نظارت بر انتخابات و هیاتهای نظارت استانی برای دورههای بعدی بلااشکال است.
ماده43- هیات مرکزی نظارت وظایف زیر را دارا میباشد:
الف - عزل و نصب اعضای هیاتهای نظارت بر انتخابات سازمان استان، شورایعالی و رییس کل؛
ب - نظارت بر حسن انجام انتخابات استانی، شورایعالی و رییسکل؛
ج - بررسی نهایی صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتمدیره سازمان استان و ابلاغ نظر هیات مرکزی به هیاتهای اجرایی انتخابات مربوطه جهت اعلام عمومی؛
د - رسیدگی به شکایات نامزدهایی که صلاحیت آنها به تایید هیاتهای نظارت نرسیده باشد و تجدیدنظر در آنها؛
هـ - رسیدگی به شکایات انتخاباتی در چارچوب مواد قانونی و آییننامههای مربوطه؛
و - توقف یا ابطال تمام یا قسمتی از مراحل انجام انتخابات در چارچوب مواد قانونی و دستورالعملهای مربوطه این قانون راسا و یا با پیشنهاد هیاتهای اجرایی یا هیاتهای نظارت حوزههای انتخاباتی؛
ز - تایید نهایی حسن انجام انتخابات هیاتمدیره سازمان استان و اعضای شورایعالی سازمان و رییس کل؛
ح - رسیدگی به شکایات و اعتراضات کتبی افراد درمورد تایید صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتمدیره سازمان استان و تجدیدنظر در آنها.
تبصره- هیات مرکزی نظارت میتواند طبق دستورالعملی که تهیه میکند تمام یا قسمتی از وظایف مقرر در این ماده را به هریک از هیاتهای نظارت بر انتخابات هیاتمدیره سازمان استان تفویض نماید.
ماده44 - برگزاری انتخابات هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای و اعضای شورایعالی سازمان و رییس کل به عهده هیاتهای اجرایی انتخابات مربوطه بوده که ترکیب و نحوه تشکیل و نحوه کار آنها و کیفیت و نحوه برگزاری انتخابات مربوطه طبق آییننامهای خواهد بود که توسط شورایعالی سازمان تهیه و به تصویب مجمععمومی خواهد رسید.
ماده45 - شرایط انتخابکنندگان عبارت است از:
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران؛
ب - عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین انتخابات؛
ج - شاغلبودن در حرفه روزنامهنگاری منطقه انتخاباتی مورد نظر در زمان انتخابات به تایید سازمان استان بهجز در اولین انتخابات که منوط به تایید اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان است.
ماده46- شرایط انتخابشوندگان هیاتهای مدیره سازمان استان و اعضای شورایعالی به شرح زیر میباشد:
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران؛
ب- عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین انتخابات؛
ج- حداقل 25سال سن برای هیاتمدیره سازمان استان و 35سال سن برای عضویت در شورایعالی؛
د- حداقل پنجسال سابقه شغلی روزنامهنگاری برای هیاتمدیره استانی و 10سال برای عضویت در شورایعالی؛
هـ - عدمپیشینه محکومیت کیفری موثر (منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی) و عدمپیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه 4 و بالاتر تا سهسال پس از اجرای مجازات؛
و - داشتن حسن شهرت اجتماعی و شغلی؛
ز - داشتن حسن شهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛
تبصره- اقلیتهای دینی مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تابع احکام دینی و اعتقادی خود میباشند.
ز - دارابودن حداقل سهسال سابقه عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین دوره انتخابات.
تبصره- اعضای هیات اجرایی و نظارت نمیتوانند بهعنوان انتخابشونده ثبتنام نمایند.
ماده47 - سازمان نظام رسانهای مسوول برگزاری انتخابات هیاتمدیره سازمانهای استانی از طریق هیاتهای اجرایی انتخابات با رعایت مواد این قانون خواهد بود.
تبصره: در نخستین دوره، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این مسوولیت را بر عهده خواهد داشت.
ماده48- مرجع نظارت بر انتخابات و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان عضویت در هیاتمدیره سازمان استان، کمیسیون استانی نظارت بر انتخابات است که از رییس کل دادگستری استان، یکنفر از نمایندگان استان به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تشکیل میشود.
ماده49- احراز صلاحیت حرفهای روزنامهنگاران دارای شرایط بهمنظور رایدادن در نخستین دوره انتخابات موضوع آن ماده، بهوسیله ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان صورت میگیرد. کمیسیونهای استانی و کشوری انتخابات، مراجع رسیدگی به اعتراضات ردصلاحیتشدگان خواهند بود.
فصل ششم: بازرسان
ماده50 - وظایف بازرسان به شرح زیر است:
الف - نظارت بر نحوه هزینهکرد بودجه که براساس مصوبات شورایعالی سازمان هزینه میگردد؛
ب - تنظیم و ارایه گزارش راجع به عملکردسالانه مالی سازمان و سازمان استان به شورایعالی و مجمععمومی.
ماده51- بازرسان میتوانند بدون دخالت در امور اجرایی سازمان، در هر زمان هرگونه رسیدگی و بازرسی مالی لازم را به نحوی که در امور جاری سازمان وقفهای ایجاد نکند، انجام داده و اسناد و مدارک و اطلاعات مالی مربوط به سازمان را مطالبه و مورد رسیدگی قرار دهند.
تبصره: بازرسان میتوانند بدون داشتن حق رای در جلسات شورایعالی و هیاتمدیره استانی شرکت کنند.
ماده52 - چنانچه بازرسان در ضمن بازرسی، تخلف و یا تقصیری را از سوی رییس کل یا معاونان یا سایر روسای هیاتمدیره استان مشاهده کنند باید فورا به شورایعالی اطلاع دهند.
ماده53- بازرسان در مقابل سازمانها و اشخاص ثالث نسبت به قصور یا تخلفاتی که در انجام وظایف خود مرتکب میشوند طبق قوانین و مقررات موجود مسوولیت خواهند داشت.
فصل هفتم: هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای
ماده54 - هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به منظور رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای شاغلان رسانهای در دو سطح بدوی و تجدیدنظر مطابق مواد بعدی این قانون برای چهارسال تشکیل میشوند.
تبصره- شورایعالی میتواند مسوولیت رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای شاغلان حرف تخصصی حوزه رسانه چند استان را به یک هیات بدوی محول و واگذار کند.
ماده55ـ هیات بدوی با ترکیب زیر در محل سازمان استان تشکیل میشود:
الف- یک قاضی آشنا به حقوق رسانه به انتخاب رییس دادگستری استان؛
ب- دو عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب این هیات؛
ج- یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان؛
د- یک روزنامهنگار به انتخاب شورای اسلامی شهر مرکز استان.
تبصره 1: افراد موضوع این ماده در اولین جلسه یکنفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره 2: اعضای روزنامهنگار هیاتهای بدوی و تجدیدنظر باید حداقل چهارسال سابقه عضویت در سازمان را داشته باشند.
تبصره 3: در دوره اول فعالیت این سازمان، چهارسال سابقه فعالیت روزنامهنگاری کافی است.
ماده56 - عدم رعایت موازین شرعی و قانونی در تولیدات رسانهای و عدم رعایت مقررات صنفی و حرفهای و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی توسط روزنامهنگاران، تخلف محسوب میشود و متخلفان با توجه به شدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای درجات زیر محکوم میگردند:
1- احضار به هیاتمدیره برای تذکر یا توبیخ شفاهی
2- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده.
3- توبیخ کتبی با درج در پرونده و انتشار در تارنمای اختصاصی سازمان.
4- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از سه ماه تا یکسال.
5- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از یکسال تا پنجسال.
6- محرومیت دایم از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری و لغو پروانه.
ماده57- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای از درجه 1 تا 3 محکوم میشوند:
١- عدم پرداخت حق عضویت روزنامهنگاری به سازمانهای استانی؛
٢- سرقت ادبی و نقض حقوق مالکیت معنوی مصوب از سوی مراجع ذیصلاح
ماده58- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای از درجه 3 تا 5 محکوم میشوند:
١- انتشار محتوای رسانهای بدون ذکر منبع یا بدون رضایت پدیدآورنده آن در صورت تصریح قبلی.
2- دوبار تکرار تخلفات حرفهای تا درجه 3
ماده59- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای درجه 5 محکوم میشوند:
1- تبلیغ و یا ترویج رفتارهای مجرمانه.
2- سابقه سه بار تخلفات حرفهای از درجه 2 تا 4.
ماده60- تحلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای درجه 6 محکوم میشوند:
1- صدور حکم قطعی مبنی بر محکومیت روزنامهنگار به مجازاتهای تعزیری درجه 4 به بالا به جز در جرایم غیرعمد.
2- سابقه سه بار مجازات حرفهای درجه 5.
ماده61- هریک از روزنامهنگاران عضو ارکان یا واحدهای تابع سازمان که از انجام تکالیف قانونی ناشی از سمت خود تخلف کنند، علاوه بر محرومیت دایم از عضویت در ارکان و واحدهای تابع مذکور، به مجازات حرفهای درجه 5 نیز محکوم میشوند.
ماده62- هیات بدوی درموارد ذیل مکلف به شروع رسیدگی است:
الف - شکایت شاکی؛
ب - اعلام تخلف از مراجع قضایی - اداری؛
ج - اعلام تخلف از طرف هیاتمدیره، شورایعالی و رییس کل؛
د - شکایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
هـ - تخلفات مشهودی که به نظر اعضای هیات رسیده است.
ماده63 - درصورت اعتراض هر یک از طرفین شکایت به رای هیات بدوی، پرونده جهت رسیدگی مجدد به هیات تجدیدنظر استان ارجاع میشود.
ماده64- هر یک از هیاتهای بدوی استان علاوه بر این که مسوولیت رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای روزنامهنگاران را بر عهده دارند، مراجعی صلاحیتدار در اعلام نظر کارشناسی و تخصصی به مراجع ذیصلاح قضایی نیز هستند.
ماده65- هر یک از هیاتهای بدوی میتوانند در امر رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای موضوع این قانون نظرات کارشناسی کمیسیونهای تخصصی - مشورتی سازمان استان مربوطه را درخواست کنند. کمیسیونهای مذکور موظفند حداکثر ظرف مدت 15روز نظرات کارشناسی خود را دراختیار هیاتهای بدوی قرار دهند.
ماده66- به منظور رسیدگی مجدد به پروندههایی که پس از صدور رای هیاتهای بدوی مورد اعتراض هر یک از طرفین قرار گیرد، هیاتی به نام هیات تجدیدنظر استان با ترکیب زیر در محل سازمان استان در مرکز استان تشکیل میگردد:
الف - یک نفر از قضات دادگاههای تجدیدنظر استان و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس کل دادگستری استان؛
ب - یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان؛
ج - دو عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب این هیات؛
د- یک روزنامهنگار به انتخاب مجمع نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی.
تبصره 1: افراد موضوع این ماده در نخستین جلسه، یک نفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره2: اعضای روزنامهنگار این هیات باید حداقل پنجسال سابقه فعالیت در حرفه روزنامهنگاری داشته باشند.
تبصره 3: اعضای این هیات توسط رییس سازمان استان معرفی و حکم آنان توسط رییس کل صادر خواهد شد و تغییر یا عزل آنان قبل از انقضای مدت چهارسال با مراجع معرفیکننده خواهد بود.
ماده67- آرای هیاتهای تجدیدنظر تا حد مجازاتهای درجات 1، 2 و 3 ماده53 قطعی است.
ماده68- برای رسیدگی به تخلفات حرفهای اعضای روزنامهنگار شورایعالی، رییس کل، رییس و اعضای هیاتمدیره سازمانهای استانی، اعضای روزنامهنگار هیاتهای بدوی و تجدیدنظر و نیز رسیدگی به آرای صادره از سوی هیاتهای بدوی و تجدیدنظر، هیاتعالی رسیدگی به تخلفات حرفهای مرکب از اعضای زیر در سازمان تشکیل میگردد:
الف- یک نفر از قضات باتجربه و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس قوهقضاییه.
ب- معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی.
ج- یک روزنامهنگار به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی.
د- یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه به انتخاب شورایعالی.
هـ- یک روزنامهنگار عضو یکی از هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به انتخاب شورایعالی.
ماده69- اعضای هیاتهای بدوی، تجدیدنظر و عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای با حکم رییس کل سازمان برای مدتچهارسال منصوب میگردند.
تبصره 1: عزل و یا تغییر آنها قبل از انقضای مدت چهارسال با مراجع معرفیکننده خواهد بود.
تبصره 2: تجدید انتخاب آنها برای دورههای بعدی بلااشکال است.
تبصره 3: افراد موضوع این ماده در نخستین جلسه، یک نفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره 4: اعضای روزنامهنگار این هیات باید عضو سازمان بوده و حداقل هفتسال سابقه فعالیت روزنامهنگاری داشته باشند. در دوره اول، عضویت در سازمان موضوعیت ندارد.
ماده70 - اعضای هیات عالی باید واجد شرایط زیر باشند:
1- حداقل 35سال سن؛
2- عدم پیشینه محکومیت کیفری موثر؛
3- عدم پیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه چهار و بالاتر؛
4- عدم عضویت در شورایعالی.
ماده71 ـ مرجع انتخابکننده اعضای هیات عالی، با رعایت شرایط مقرر در این قانون باید به تعداد اعضای اصلی، عضو علیالبدل انتخاب کند تا در موارد رد، غیبت، حجر، ورشکستگی یا فوت اعضای اصلی، جایگزین آنان شوند.
ماده72ـ آییننامه داخلی هیات عالی توسط این هیات تهیه و به تصویب شورایعالی سازمان میرسد.
ماده73- چنانچه رییس کل سازمان و یا حداقل دو نفر از اعضای هیات عالی، آرای قطعی هیاتهای بدوی و تجدیدنظر انتظامی استان را خلاف قانون تشخیص دهند میتوانند از هیات عالی درخواست بررسی مجدد کند، رای هیاتعالی قطعی است.
ماده74- هیاتهای بدوی و تجدیدنظر هر یک از استانها موظفند نظر مشورتی کارشناسی و تخصصی خود نسبت به هر یک از پروندههای رسیدگی به اتهام بزه ناشی از حرفه شاغلان روزنامهنگاری را در صورت درخواست دادگاهها و دادسراهای استان حداکثر ظرف یک ماه در اختیار آنان قرار دهند.
ماده75- دادگاهها و دادسراهای جمهوری اسلامی ایران در هر یک از استانها باید حداقل چهلوهشتساعت قبل از احضار و جلب هر یک از روزنامهنگاران به دادگاه و یا دادسرا بهخاطر رسیدگی به اتهام بزه ناشی از حرفه این شاغلان، مراتب را به اطلاع هیات بدوی برسانند.
ماده76- شورایعالی سازمان بهمنظور اجرای هرچه بهتر وظایف گوناگون مقرر در این قانون میتواند کمیسیونهای تخصصی مشورتی تشکیل دهد که نوع کمیسیون و ترکیب و نحوه کار آنها طبق دستورالعملی خواهد بود که توسط رییسکل تهیه و به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
فصل هشتم: صندوق حمایت
ماده77- برای حمایت مالی از اعضا، صندوق حمایت از شاغلان رسانهای تشکیل میشود. اساسنامه پیشنهادی ظرف سهماه پس از تشکیل سازمان توسط رییس کل تهیه و به تصویب شورایعالی میرسد.
فصل نهم: سایر
ماده78- کلیه آییننامهها و دستورالعملهای مربوط به اجرای این قانون توسط رییس کل تهیه و به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
ماده1: در راستای اصول بیستوچهارم و یکصدوشصتوهشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به منظور اجرای بند «الف» ماده10 قانون برنامه پنجم توسعه، مصوب 1389 و حمایت از حقوق و آزادیهای مشروع رسانههای همگانی، تنظیم مناسبات و روابط حکومت، شهروندان و روزنامهنگاران با یکدیگر و زمینهسازی برای حضور موثر و فعال روزنامهنگاران در عرصههای بینالمللی، «سازمان نظام رسانهای جمهوری اسلامی ایران» به موجب این قانون تشکیل میشود.
ماده2 - تعاریف:
1- سازمان نظام رسانهای: سازمان نظام رسانهای جمهوری اسلامی ایران که از این پس در این قانون «سازمان» نامیده میشود، موسسهای است حرفهای، غیردولتی، غیرانتفاعی و دارای شخصیت حقوقی مستقل که بهمنظور تحققبخشیدن به اهداف و انجام وظایف مقرر در این قانون تشکیل میگردد.
2- رسانه: «رسانه» در این قانون شامل کلیه وسایل ارتباطجمعی اعم از نوشتاری، شنیداری، دیداری، مجازی و هر نوع وسیله ارتباطجمعی مشابه دیگر است که در آینده ممکن است ابداع و به کار گرفته شود.
3- روزنامهنگار: روزنامهنگار حرفهای کسی است که شغل اصلی او، فعالیت فکری و تولید هرگونه محتوای نوشتاری، شنیداری و دیداری و ارایه اخبار و وقایع جاری و تحلیل و تفسیر آنها در رسانه است. کلیه روزنامهنگاران صرفنظر از نوع و مالکیت رسانهای که در آن شاغلند، مشمول مفاد این قانون هستند.
تبصره 1: برخورداری از حمایتهای مصرح در این قانون، منوط به عضویت در سازمان است.
تبصره 2: افرادی که شغل اصلی و مستمر آنها روزنامهنگاری نیست ولی در رسانهها صاحباثر هستند، عضو افتخاری محسوب میشوند و از حق رای برخوردار نیستند.
تبصره 3: منظور از روزنامهنگار در مفاد این قانون، روزنامهنگار حرفهای است. مصادیق روزنامهنگار حرفهای در آییننامه این قانون مشخص خواهد شد.
ماده3: اهداف سازمان عبارت است از:
1- تلاش جهت تحقق دینمداری، ظلمستیزی، قانونمداری، انصاف، امانتداری، احترام به حقوق عمومی و شهروندی، احترام به حیثیت و حریم خصوصی شهروندان، روشنگری و مسوولیتپذیری در تمامی فعالیتهای رسانهای؛
2- تلاش در جهت پیشبرد و ارتقای سطح فعالیتهای حرفهای رسانهای؛
3- کمک به حاکمیت قانون، رعایت منافع ملی، امنیتملی و رعایت اخلاق حرفهای در حوزه رسانهها؛
4- حمایت از حقوق صنفی و حرفهای و شئون اجتماعی روزنامهنگاران؛
5- تلاش در جهت استقلال حرفهای، تامین امنیت شغلی و تقویت جایگاه و منزلت حرفهای و اجتماعی روزنامهنگاران؛
6- نمایندگی روزنامهنگاران و تنظیم روابط آنان در تعامل با دستگاههای ذیربط؛
7- فراهمکردن زمینه ارتباطات ملی، منطقهای و بینالمللی در حوزه رسانهای؛
8- نظارت بر حسن اجرای این قانون و مقررات مربوط.
ماده4: وظایف و اختیارات سازمان به شرح زیر است:
1- تدوین مقررات و ضوابط و دستورالعملهای خاص صنفی روزنامهنگاران؛
2- اعطای پروانه روزنامهنگاری و نظارت بر فعالیت حرفهای روزنامهنگاران براساس این قانون و مقررات مربوط؛
3- ایجاد وحدت رویه در اجرای وظایف سازمانهای نظام رسانهای استانی؛
4- تدوین منشور و اصول اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
5- نظارت بر حسن اجرای اصول اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
6- نظارت بر نحوه ایفای مسوولیتهای اجتماعی روزنامهنگاران؛
7- حمایت از حقوق حرفهای رسانهها و روزنامهنگاران؛
8- ایجاد بسترهای لازم برای تحقق وظایف و تکالیف رسانهها و روزنامهنگاران؛
9- ارتقای دانش و توانمندی حرفهای روزنامهنگاران؛
10- ایجاد هماهنگی در ارتباط و تعامل روزنامهنگاران، تشکلهای رسانهای و رسانههای داخلی با مجامع رسانهای منطقهای و بینالمللی؛
11- عضویت در سازمانها و مجامع منطقهای و بینالمللی رسانهای در چارچوب قوانین و مقررات کشور.
12- اقدام برای رفع مشکلات رفاهی، مالی و تامین اجتماعی روزنامهنگاران؛
13- رسیدگی به تخلفات حرفهای روزنامهنگاران؛
14- همکاری با مراجع ذیصلاح قضایی در رسیدگی به اتهامات رسانهها و روزنامهنگاران و ارایه نظرهای مشورتی؛
15- پیشنهاد اصلاح و تغییر قوانین و مقررات رسانهای به مراجع ذیصلاح؛
16- انجام مسوولیتها و وظایفی که در دیگر قوانین و مقررات به سازمان محول میشود.
فصل دوم: سازمان و تشکیلات سازمان
مبحث اول: ارکان
ماده5: ارکان سازمان به شرح زیر است:
الف - مجمععمومی سازمان که از این پس در این قانون «مجمععمومی» نامیده میشود.
ب - شورایعالی سازمان که از این پس در این قانون «شورا» خوانده میشود و دبیرخانه آن در ساختمان مرکزی سازمان که در تهران است، مستقر میباشد.
ج - رییس کل سازمان.
د - هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان و شورای هماهنگی استانی.
هـ - هیات عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای.
و - بازرسان.
تبصره: وظایف و اختیارات و ساختار تشکیلاتی شورای هماهنگی استانی به پیشنهاد رییس کل به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
مبحث دوم: مجمععمومی
ماده6: ترکیب مجمععمومی به شرح زیر میباشد:
مجمععمومی عبارت است از مجموع اعضای هیاتمدیرههای استانی که برای یک دوره چهارساله عهدهدار وظایف مجمع خواهند بود.
ماده7: وظایف مجمععمومی عبارت است از:
1- انتخاب اعضای حقیقی شورایعالی برای دوره چهارساله و بازرسان بهطور سالانه؛
2- انتخاب رییس کل سازمان و معرفی به رییسجمهور جهت صدور حکم؛
3- استماع گزارش شورایعالی، رییس کل و بازرسان و تصویب سیاستهای کلان پیشنهادی شورایعالی؛
4- برکناری و یا قبول استعفای رییس سازمان؛
5- مذاکره و اتخاذ تصمیم در سایر اموری که در دستور کار جلسه قرار دارد و طبق قوانین و آییننامههای مربوطه و سایر ضوابط در صلاحیت مجمععمومی میباشد.
تبصره1: آییننامه داخلی مجمععمومی به پیشنهاد شورایعالی به تصویب مجمععمومی خواهد رسید.
تبصره2: در اولین جلسه مجمععمومی، یک رییس، دو نایبرییس و یک منشی، براساس آییننامه داخلی مجمععمومی، از میان اعضا انتخاب خواهند شد.
تبصره 3: مجمععمومی موظف است حداقلسالیانه یک جلسه برگزار نماید.
مبحث سوم: شورایعالی
ماده8: اعضای شورایعالی عبارتند از:
1- هشت نفر از اعضای مجمععمومی سازمان نظام رسانهای متشکل از سه روزنامهنگار مطبوعاتی، یک روزنامهنگار رادیو تلویزیونی، دو روزنامهنگار وب، یک روزنامهنگار عکاس و یک روزنامهنگار نشریات محلی
2- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی
3- نماینده مجلس شورای اسلامی عضو هیات نظارت بر مطبوعات
4- قاضی عضو هیات نظارت بر مطبوعات.
5- نماینده حوزه علمیه قم در هیات نظارت بر مطبوعات.
6- یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه حداقل با رتبه دانشیاری به انتخاب شورایعالی انقلاب فرهنگی
7- رییس کل سازمان.
8- یک کارشناس خبره حوزه وب به انتخاب شورایعالی فضای مجازی
تبصره1: جلسات شورایعالی حداقل هر سه ماه یکبار تشکیل میشود و با حضور دوسوم اعضای شورا رسمیت مییابد و تصمیمات آن با اکثریت آرا معتبر است.
تبصره 2: شورایعالی دارای یک رییس، دو نایبرییس و یک دبیر خواهد بود که از بین اعضای شورا با رای اکثریت نسبی اعضا، برای مدت دوسال انتخاب میگردند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
تبصره 3: دبیر شورایعالی مسوول تشکیل جلسات و اداره دبیرخانه شورا است. اداره جلسات شورا به عهده رییس یا نایبرییس شورا خواهد بود.
ماده9: وظایف شورایعالی عبارتست از:
1- تعیین راهبردها و سیاستهای اجرایی سازمان؛
2- تهیه و تصویب آییننامه داخلی شورا؛
3- تصویب منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری؛
4- تهیه و تصویب آییننامه اداری و مالی سازمان؛
5- تصویب شرح وظایف دبیرخانه شورایعالی؛
6- نظارت بر عملکرد و حسناجرای وظایف سازمان؛
7- تصویب بودجه سالیانه سازمان و تفریغ آن و تعیین حق عضویت سازمانهای استانی در سازمان؛
8- انتخاب، برکناری و قبول استعفای اعضای هیاترییسه شورایعالی مطابق مقررات این قانون؛
9- استیضاح رییس کل سازمان طبق مقررات این قانون؛
10- قبول استعفای اعضای شورایعالی؛
11- تعیین روزنامه پرشمارگانی که تمام اطلاعیهها، آگهیها و مصوبات سازمان و تصمیمات رییس کل، علاوه بر پایگاه اطلاع رسانی سازمان در آن منتشر میشود؛
12- اجرای دقیق وظایف مقرر در این قانون و نظارت مستمر بر حسن اجرای آنها از طریق رییس کل؛
13- نظارت بر عملکرد سازمان نظام رسانهای استانها؛
14- رسیدگی به تخلفات انضباطی هیاتمدیره سازمان نظام صنفی رسانهای استان؛
15- تهیه و تصویب آیین نامهها و دستورالعملهای اجرایی لازم در چارچوب این قانون؛
16- انحلال هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان و برگزاری انتخابات مجدد در چارچوب این قانون؛
17- انتخاب دو عضو هیات عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای.
مبحث چهارم: رییس کل
ماده10: رییس کل بالاترین مقام اجرایی، اداری و مالی و نماینده قانونی سازمان در کلیه مراجع با حق توکیل به غیر میباشد که در حدود مصوبات مجمععمومی و شورایعالی و مقررات و ضوابط مربوط دارای اختیار کامل است و از طرف مجمععمومی با رای اکثریت مطلق اعضا از بین منتخبین هیاتمدیرههای سراسر کشور برای مدت چهارسال انتخاب و به رییس جمهور جهت صدور حکم معرفی میشود.
تبصره 1: هرگاه در دور نخست هیچیک از نامزدها چنین اکثریتی به دست نیاورد، حداقل با فاصله دوهفته برای بار دوم انتخابات برگزار میشود. در دور دوم تنها دو نفر از نامزدهایی که در دور نخست آرای بیشتری داشتهاند، شرکت میکنند و رای اکثریت نسبی حاضران ملاک عمل است. چنانچه رییس جمهور فرد منتخب شورا را نپذیرد، شورا برای بار دوم به ترتیب مذکور، فرد دیگری را معرفی میکند.
تبصره 2: انتخاب نایبرییس با اکثریت نسبی حاضران انجام میشود. نایبرییس، سمت اجرایی در سازمان ندارد مگر در صورت فوت، عزل یا استعفای رییس سازمان که تا انتخاب رییس بعدی، وظایف او را عهدهدار است. رایگیری برای انتخاب اشخاص مذکور به صورت مخفی و با ورقه انجام میگیرد. در صورت برابری آرای نامزدها، قرعه تعیینکننده است.
تبصره3: مجمععمومی میتواند انتخاب و معرفی رییسکل را به شورایعالی واگذار نماید.
تبصره4: شورایعالی حق استیضاح رییس کل را دارد و درصورتی که دوسوم اعضای شورایعالی رای عدم اعتماد به رییس کل بدهند، وی عزل میگردد و مجمععمومی فوقالعاده جهت انتخاب رییس کل جدید تشکیل میشود. در این فاصله رییس شورایعالی، سرپرستی سازمان را عهدهدار خواهد بود.
ماده11: رییسکل، مسوولیت دعوت از اعضای مجمععمومی و تشکیل جلسات آن و اداره دبیرخانه سازمان را به عهده دارد.
تبصره 1: شرح وظایف دبیرخانه به پیشنهاد رییسکل به تصویب شورا میرسد.
تبصره 2: دعوتنامه باید کتبا یا از طریق پست الکترونیکی به همراه دستور جلسه حداقل 10روز قبل از تشکیل جلسه برای اعضا و دعوتشدگان ارسال شود.
ماده12: وظایف رییسکل به قرار زیر است:
1- اداره کلیه امور سازمان؛
2- اجرای مصوبات مجمععمومی و شورایعالی؛
3- تدوین منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری و شیوهنامههای لازم برای اجرای این قانون و ارایه آنها به شورا برای بررسی و تصویب؛
4- تدوین ضوابط و شیوهنامههای خاص صنفی از قبیل رتبهبندی و تعیین شاخصهای احراز هویت صنفی روزنامهنگاران و ارایه آن به شورا برای بررسی و تصویب؛
5- تعیین نماینده برای شرکت در مجامع داخلی و بینالمللی؛
6- ارایه نظر کارشناسی به دادگاهها و دستگاههای اجرایی به درخواست آنان؛
7- راهاندازی و اداره پایگاه اطلاعرسانی برای نشر کلیه مصوبات و تصمیمات سازمان؛
8- برگزاری دورههای کارآموزی روزنامهنگاری مطابق آییننامه مربوط که بهوسیله وی تهیه و به تصویب شورا میرسد؛
9- تهیه اساسنامه تاسیس صندوق حمایت از روزنامهنگاران.
مبحث پنجم: عضویت
ماده13: روزنامهنگاران برای عضویت در سازمان نظام رسانهای باید واجد شرایط ذیل باشند:
1- حداقل 2سال سابقه فعالیت روزنامهنگاری و نگارش و انتشار حداقل 10اثر در یک یا چند رسانه؛
2- پرداخت حداقل یکسال سابقه بیمه توسط رسانهای که در آن اشتغال داشته و به سازمان معرفی شده است؛
3 - پرداخت حق عضویتسالانه.
مبحث ششم: سازمان نظام رسانهای استان
ماده14: سازمان نظام رسانهای استان که از این پس به اختصار «سازمان استان» نامیده میشود، در مرکز هر استان تشکیل میگردد. این سازمان موسسهای غیردولتی، غیرانتفاعی و دارای شخصیت حقوقی است و به لحاظ ضوابط اداری، تابع سازمان محسوب میشود.
تبصره: روزنامهنگاران استانهایی که سازمان استان در آنها تشکیل نشده است، تابع سازمان استانی هستند که شورا تعیین میکند.
ماده15: وظایف و اختیارات سازمان استان به قرار زیر است:
1- انجام وظایف و اعمال اختیارات سازمان در سطح استان؛
2- اجرای مصوبات مجمععمومی و شورا در سطح استان؛
3- صدور پروانه روزنامهنگاری برای روزنامهنگاران مقیم استان از طریق هیات صدور پروانه؛
4- اجرای ابلاغیههای رییسکل در سطح استان؛
5- رسیدگی به تخلفات حرفهای روزنامهنگاران از طریق هیاتهای بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات.
ماده16: ارکان سازمان استان عبارت است از:
الف ) هیاتمدیره.
ب ) هیات صدور پروانه روزنامهنگاری.
ج ) رییس.
ماده17: هیاتمدیره سازمان استان اداره کلیه امور سازمان استان را به عهده دارد و اعضای آن برای دوسال از میان نامزدهای تصدی این سمت و با رای مخفی اکثریت نسبی روزنامهنگاران دارای حق رای از همان استان، انتخاب میشوند. انتخاب مجدد اعضا به صورت متوالی تنها برای یک دوره بلامانع است.
ماده18- تعداد اعضای هیاتمدیره به قرار زیر است:
1- برای سازمانهای دارای تا 200 روزنامهنگار دارای حق رای، پنجعضو اصلی و دوعضو علیالبدل؛
2- برای سازمانهای دارای 201 تا 500 روزنامهنگار دارای حق رای، هفتعضو اصلی و سهعضو علیالبدل؛
3- برای سازمانهای دارای بیش از 501 تا هزار روزنامهنگار دارای حق رای، 11عضو اصلی و چهارعضو علیالبدل؛
4- برای سازمانهای دارای بیش از هزار روزنامهنگار دارای حق رای، 15عضو اصلی و پنج عضو علیالبدل.
تبصره 1: در ترکیب هیاتمدیره سازمان استان، متناسب با بندهای یک تا چهار میبایست حداقل دو تا پنجروزنامهنگار مطبوعاتی، یک تا چهار روزنامهنگار وب، یک تا سهروزنامهنگار رادیو تلویزیونی و یک تا سهروزنامهنگار عکاس از رسانههای استانی حضور داشته باشند.
تبصره 2: به ازای اضافهشدن هر هزار روزنامهنگار دارای حق رای، سهعضو اصلی و یکعضو علیالبدل با رعایت نسبت شاغلان روزنامهنگاری مندرج در تبصره (1) به تعداد اعضای هیاتمدیره در انتخابات بعدی سازمان استان افزوده میشود.
تبصره 3: در صورت عدم وجود روزنامهنگار عکاس یا روزنامهنگار وب در یک استان، روزنامهنگاران مطبوعاتی جایگزین آنها خواهند شد.
ماده19: وظایف هیاتمدیره سازمان استان عبارت است از:
1- پیشنهاد نامزد تصدی ریاست سازمان استان به رییس کل؛
2- تدوین برنامههای اجرایی سازمان استان در چارچوب راهبردها و سیاستهای مصوب شورا و شیوهنامههای مربوط؛
3- نظارت بر حسن اجرای وظایف سازمان استان؛
4- انتخاب نمایندگان هیاتمدیره در هیاتهای بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات حرفهای و هیات صدور پروانه روزنامهنگاری؛
5- تصویب بودجه سازمان استان و تفریغ آن و تعیین حق عضویت روزنامهنگاران؛
6- تعیین روزنامه پرشمارگان سازمان استان برای هرسال.
ماده20: رییس سازمان استان یکی از اعضای هیاتمدیره سازمان استان است که با پیشنهاد هیات مذکور و تایید و حکم رییسکل سازمان برای مدت چهارسال منصوب میگردد.
تبصره: عزل رییس سازمان استان با رییسکل سازمان است.
ماده21: رایگیری برای تعیین فرد پیشنهادی برای تصدی ریاست سازمان استان به صورت مخفی و با ورقه انجام میگیرد و فرد حایز اکثریت نسبی به رییسکل سازمان معرفی میشود. چنانچه فرد معرفیشده مورد تایید رییسکل نباشد، مجددا انتخابات برگزار میشود. اگر رییسکل سازمان باز هم با تصدی فرد جدید موافق نباشد، مراتب را در شورایعالی مطرح میکند. شورایعالی در صورت عدم امکان حلوفصل مساله از طرق دیگر، با رای اکثریت مطلق اعضا در مورد عزل رییسکل سازمان یا انحلال هیاتمدیره سازمان استان تصمیمگیری میکند. در صورت اخیر، انتخابات مجدد در استان ظرف یکماه انجام میگیرد و هیاتمدیره منتخب تا پایان همان دوره، مسوولیت دارند.
ماده22: رییس سازمان استان نماینده قانونی آن در کلیه مراجع محسوب میشود و اجرای تصمیمات هیاتمدیره در تمامی امور اداری، مالی و حقوقی و نیز میانجیگری در حل اختلافات حرفهای روزنامهنگاران و نظارت بر عملکرد حرفهای و اعلام تخلفات آنها به هیاتهای رسیدگی به تخلفات، بر عهده وی است.
تبصره 1: تفویض اختیار به دیگر اعضای هیاتمدیره نافی مسوولیت رییس سازمان استان نیست.
تبصره 2: اعلام تخلفات روزنامهنگاران قابل تفویض به غیر نیست.
ماده23: جلسات هیاتمدیره سازمان استان، حداقل هر ماه یکبار با حضور اکثریت مطلق اعضای اصلی رسمیت مییابد و تصمیمات با اکثریت مطلق آرای حاضران اتخاذ میشود.
ماده24: مدیرکل فرهنگوارشاد اسلامی استان میتواند در تمام جلسات هیاتمدیره سازمان استان بدون حق رای شرکت کند.
ماده25: عضویت اعضای هیاتمدیره در موارد زیر لغو میشود:
1- فوت؛
2- حجر؛
3- محکومیت کیفری موثر؛ که منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی شده باشد.
4- محکومیت حرفهای قطعی درجه٣ و بالاتر؛
5- عدم اقامت در استان محل انتخاب؛
6- غیبت غیرموجه در سهجلسه متوالی یا ششجلسه متناوب هیاتمدیره در مدت یکسال به تشخیص هیات؛
7- استعفا پس از پذیرش هیاتمدیره.
تبصره: در صورتی که موضوع بند 6 محل اختلاف باشد، رای شورایعالی تعیینکننده خواهد بود.
ماده26: در صورت لغو عضویت هر یک از اعضای هیاتمدیره، عضو علیالبدل به ترتیب جایگزین وی میشود.
ماده27: هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استان در موارد زیر منحل میگردد:
1- عدول و تخطی از وظایف مقرر در این قانون با تشخیص شورایعالی؛
2- فوت یا استعفا یا غیبت غیرمجاز بیش از یکدوم اعضا هیاتمدیره برای چهارجلسه متوالی.
ماده28: هزینههای سازمان استان از محل حق عضویتسالانه اعضا، کمکهای مالی دولت، نهادهای عمومی و نیز سایر فعالیتهای علمی، فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، ترویجی و مشاورهای در حوزه رسانهای تامین میشود. تعیین حق عضویتسالانه و نحوه وصول آن پس از دریافت گزارش توجیهی رییس سازمان استان با هیاتمدیره است.
ماده29: نظارت بر صحت عملکرد مسوولان سازمان استان در هزینهکرد بودجه بر عهده هیاتمدیره است که همهساله پس از پایانسال مالی از طریق کارشناسان حقوقی و حسابرسان رسمی انجام و گزارش آن به شورایعالی و رییسکل سازمان ارایه میشود.
مبحث هفتم: صدور پروانه روزنامهنگاری
ماده30- بهمنظور صدور پروانه روزنامهنگاری برای متقاضیان، هیات صدور پروانه روزنامهنگاری در سازمان استان برای دوسال با ترکیب زیر تشکیل میشود:
1- رییس سازمان استان؛
2- یک عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب اعضای هیات مذکور؛
3- یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگوارشاد اسلامی استان.
ماده31- متقاضیان پروانه روزنامهنگاری باید متولد یا مقیم استان محل تقاضا یا دارای حداقل ششماه متوالی سابقه فعالیت رسانهای در همان استان باشند.
ماده32- هیات صدور پروانه روزنامهنگاری پس از احراز صحت مدارک ارایهشده براساس آییننامه مصوب شورا، برای فرد واجد شرایط، پروانه روزنامهنگاری براساس رتبهبندی صادر میکند.
ماده33- تصمیمات هیات صدور پروانه روزنامهنگاری به ترتیب در هیاتمدیره سازمان همان استان و شورایعالی قابل تجدیدنظر است.
فصل سوم: حقوق و مسوولیتهای روزنامهنگاران
مبحث اول: حقوق روزنامهنگاران
ماده34 - روزنامهنگاران که مطابق مفاد این قانون عضو سازمان نظام رسانهای شدهاند در جریان دسترسی به اخبار و اطلاعات و تولید و انتشار آن از حقوق ذیل بهرهمند هستند:
1- حق جستوجو، بررسی و دسترسی آزادانه به اطلاعات و مراجعه به سازمانها و نهادهای دولتی و عمومی و خصوصی برای انجام وظیفه حرفهای خود به جز موارد طبقهبندیشده به موجب قانون؛
2- حق استفاده از وسایل و تجهیزات الکترونیکی، صوتی و تصویری به منظور ضبط و ثبت اطلاعات و اخبار مربوط به رویدادهای عمومی و انتشار آنها به استثنای مواردی که منع قانونی دارد.
3- حق حضور در صحنههای خبری اعم از صحنههای مربوط به سوانح طبیعی، حوادث غیرمترقبه، گردهماییها، تظاهرات، محلهای اعلام حالت فوقالعاده و بینظمیهای عمومی بهجز مواردی که منع قانونی دارد؛
4- حق برخورداری از امنیت حرفهای در حین انجام وظیفه روزنامهنگاری.
5- حق انتشار و تحلیل و تفسیر اخبار و رویدادهای داخلی و خارجی بهمنظور ارتقای آگاهی عمومی؛
6- حق شکایت از مقامات دولتی یا غیردولتی که از طرق گوناگون درصدد جلوگیری از فعالیت حرفهای و رسالت روزنامهنگار برآیند و برای انتشار یا عدمانتشار تولیدات رسانهای به اعمال فشار متوسل شوند؛
7- حق برخورداری از چگونگی رسیدگی به اتهام حرفهای در محاکم دادگستری، مطابق اصل یکصدوشصتوهشتم قانون اساسی؛
8- حق نقد سازنده و منصفانه و برخورداری از ابراز آزادانه عقیده و انتشار آن مطابق اصل بیستوچهارم قانون اساسی؛
9- حق انتشار مطالب و تولیدات خود با نام حقیقی یا با نام مستعار و یا بدون نام؛
10- حق بهرهمندی از مالکیت معنوی در تولیدات رسانهای؛
11- حق برخورداری از استقلال حرفهای در انجام رسالت روزنامهنگاری و عدمالزام و اجبار روزنامهنگار به پیروی از دستورات غیرقانونی؛
12- حق عضویت در انجمنهای صنفی و حرفهای داخلی، منطقهای و بینالمللی؛
13- حق امتناع ازنگارش و تولید و موارد مغایر با قانون و اصول اخلاق حرفهای و حق حذف امضای خود از گزارشها و مطلب تحریفشده و یا مغایرباقانون در فرآیند تدوین و تنظیم آنها در هیات تحریریه؛
14- حق برخورداری از بیمه تامین اجتماعی و بیمه بیکاری
مبحث دوم: مسوولیتهای حرفهای و اجتماعی روزنامهنگاران
ماده35- روزنامهنگاران در اجرای وظیفه و رسالت خود باید از رفتار و اعمال مغایر با شوون حرفهای بپرهیزند و ضمن آگاهی به الزامات و مسوولیتهای حرفهای و اجتماعی خود اصول ذیل را رعایت نمایند.
1- احترام به اصول قانون اساسی و قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران
2- احترام به حقوق افراد و حفظ اسرار و حریم خصوصی اشخاص
3- عدمافترا، تهمت و توهین و مخدوشکردن شهرت افراد،
4- احترام به منافع ملی و رعایت عفت عمومی
5- احترام به اعتقادات و ارزشهای حاکم بر جامعه
6- حصول اطمینان از صحت اطلاعات و اخبار و انعکاس عینی و بیطرفانه آن و پذیرش مسوولیت مطالب منتشره در رسانه و پاسخگویی به افکار عمومی
7- حقیقتجویی و انتشار صحیح اخبار و رویدادها و تحلیل و تفسیر واقعبینانه و پرهیز از تحریف حقایق
8- رعایت بیطرفی، انصاف و عدالت و خودداری از دخالت نظرها و قضاوتهای شخصی در انجام وظایف رسانهای؛
9- خودداری از سرقت نوشتهها و مطالب و آثار فکری دیگران
10- عدمانتشار شایعات و موارد خلافواقع در قالب هرگونه تولیدات نوشتاری، شنیداری و دیداری؛
11- احترام به اصل برائت و رعایت حقوق، حیثیت و منزلت افراد، سازمانها و موسسات دولتی و خصوصی؛
12- خودداری از قبول هرگونه هدیه، وجه نقد یا غیر آن که با قصد تطمیع یا تاثیرگذاری بر چگونگی انتشار مطالب و یا عدمانتشار به او پیشنهاد میشود.
13- پایبندی عملی به مفاد منشور اخلاق حرفهای روزنامهنگاری
فصل چهارم: بودجه
ماده36- هزینههای اولیه تشکیل سازمان، از قبیل تامین یا تملک ساختمانها و تجهیزات موردنیاز از محل کمکهای دولت، شهرداریها، رسانهها و یا هدایا وکمکهای سازمانهای عامالمنفعه تامین میشود.
ماده37- هزینههای سازمان از محل حق عضویتسالانه سازمانهای استانی تامین و میزان و نحوه وصول حق عضویت مذکور با توجه به وضع مالی و تعداد روزنامهنگاران عضو آنها بهوسیله شورا تعیین میشود. سازمان میتواند از کمکهای مالی دولت، اشخاص و درآمدهای حاصل از فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، ترویجی و مشاورهای در حوزه رسانهای نیز استفاده کند.
ماده38- بودجه سازمان از محل حق عضویت اعضا و کمکهای دولت و نهادهای عمومی و فعالیتهای آموزشی و پژوهشی تامین وسالانه به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
ماده39- امور اداری و استخدامی سازمان، نحوه هزینهکرد بودجه مصوب، کیفیت تفریغ بودجه و نظارت بر صحت عملکرد مسوولان سازمان و سازمانهای استانی بر اساس آییننامه اداری و مالی خواهد بود که رییس کل ظرف سهماه پس از تشکیل آن تهیه و به تصویب شورایعالی میرساند.
تبصره1 - بودجهسالیانه سازمان نظام رسانهای هر استان توسط هیاتمدیره همان استان تهیه و طبق آییننامه مصوب شورایعالی هزینه خواهد شد.
تبصره2 - میزان و طرز وصول حق عضویتسالانه اعضا و دیگر مقررات اداری و مالی سازمان و نحوه هزینه بودجه پس از تصویب شورایعالی به مرحله اجرا درخواهد آمد.
تبصره 3- قبول هرگونه هدیه و کمک از کشورها و نهادهای خارجی ممنوع است.
فصل پنجم: انتخابات
ماده40- مدت فعالیت هر دوره مجمععمومی، شورایعالی و هیاتمدیره استانی چهارسال تمام میباشد.
تبصره1 - شروع اولین دوره فعالیت مجموعههای مذکور حداکثر 10روز پس از اعلام قطعیت نتیجه انتخابات خواهد بود.
تبصره2 - شروع فعالیت دورههای بعد ارکان سازمان، بلافاصله پس از پایان دوره قبلی است و چنانچه در پایان دوره، تشریفات انتخابات دوره بعد به نحوی از انحا پایان نیافته باشد، ارکان دوره قبلی تا قطعیت نتیجه انتخابات جدید به فعالیت خود ادامه خواهد داد و مبدا شروع کار دوره جدید از تاریخ قطعیت انتخابات خواهد بود.
ماده41- انتخابات برای دورههای بعد، سهماه قبل از اتمام هر دوره با اعلام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و تشکیل هیات مرکزی نظارت بر انتخابات انجام خواهد شد.
تبصره- انتخابات هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای استانهایی که انتخابات آنها منحل و یا توسط هیات مرکزی نظارت بر انتخابات ابطال گردیده است، حداکثر ظرف مدت سهماه با هماهنگی هیات نظارت و با رعایت سایر مواد قانونی انجام میپذیرد.
ماده42- ترکیب هیات مرکزی نظارت بر انتخابات که برای مدت چهارسال انتخاب میگردند به شرح زیر خواهد بود:
الف - یک نفر نماینده دادستان کل کشور؛
ب - یک نفر نماینده وزارت کشور؛
ج - یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
د - یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی؛
ه- یکنفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب و معرفی شورایعالی انقلاب فرهنگی؛
و - در دورههای بعد از دوره اول دونفر از فعالان حوزه رسانه به انتخاب شورایعالی سازمان نظام رسانهای.
تبصره1 - هیات مرکزی نظارت میتواند برای هر استان سه تا پنجنفر را جهت نظارت بر حسناجرای انتخابات آن استان تعیین کند.
تبصره2 - تجدید انتخاب اعضای هیات مرکزی نظارت بر انتخابات و هیاتهای نظارت استانی برای دورههای بعدی بلااشکال است.
ماده43- هیات مرکزی نظارت وظایف زیر را دارا میباشد:
الف - عزل و نصب اعضای هیاتهای نظارت بر انتخابات سازمان استان، شورایعالی و رییس کل؛
ب - نظارت بر حسن انجام انتخابات استانی، شورایعالی و رییسکل؛
ج - بررسی نهایی صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتمدیره سازمان استان و ابلاغ نظر هیات مرکزی به هیاتهای اجرایی انتخابات مربوطه جهت اعلام عمومی؛
د - رسیدگی به شکایات نامزدهایی که صلاحیت آنها به تایید هیاتهای نظارت نرسیده باشد و تجدیدنظر در آنها؛
هـ - رسیدگی به شکایات انتخاباتی در چارچوب مواد قانونی و آییننامههای مربوطه؛
و - توقف یا ابطال تمام یا قسمتی از مراحل انجام انتخابات در چارچوب مواد قانونی و دستورالعملهای مربوطه این قانون راسا و یا با پیشنهاد هیاتهای اجرایی یا هیاتهای نظارت حوزههای انتخاباتی؛
ز - تایید نهایی حسن انجام انتخابات هیاتمدیره سازمان استان و اعضای شورایعالی سازمان و رییس کل؛
ح - رسیدگی به شکایات و اعتراضات کتبی افراد درمورد تایید صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتمدیره سازمان استان و تجدیدنظر در آنها.
تبصره- هیات مرکزی نظارت میتواند طبق دستورالعملی که تهیه میکند تمام یا قسمتی از وظایف مقرر در این ماده را به هریک از هیاتهای نظارت بر انتخابات هیاتمدیره سازمان استان تفویض نماید.
ماده44 - برگزاری انتخابات هیاتمدیره سازمان نظام رسانهای و اعضای شورایعالی سازمان و رییس کل به عهده هیاتهای اجرایی انتخابات مربوطه بوده که ترکیب و نحوه تشکیل و نحوه کار آنها و کیفیت و نحوه برگزاری انتخابات مربوطه طبق آییننامهای خواهد بود که توسط شورایعالی سازمان تهیه و به تصویب مجمععمومی خواهد رسید.
ماده45 - شرایط انتخابکنندگان عبارت است از:
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران؛
ب - عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین انتخابات؛
ج - شاغلبودن در حرفه روزنامهنگاری منطقه انتخاباتی مورد نظر در زمان انتخابات به تایید سازمان استان بهجز در اولین انتخابات که منوط به تایید اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان است.
ماده46- شرایط انتخابشوندگان هیاتهای مدیره سازمان استان و اعضای شورایعالی به شرح زیر میباشد:
الف - تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران؛
ب- عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین انتخابات؛
ج- حداقل 25سال سن برای هیاتمدیره سازمان استان و 35سال سن برای عضویت در شورایعالی؛
د- حداقل پنجسال سابقه شغلی روزنامهنگاری برای هیاتمدیره استانی و 10سال برای عضویت در شورایعالی؛
هـ - عدمپیشینه محکومیت کیفری موثر (منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی) و عدمپیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه 4 و بالاتر تا سهسال پس از اجرای مجازات؛
و - داشتن حسن شهرت اجتماعی و شغلی؛
ز - داشتن حسن شهرت در تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛
تبصره- اقلیتهای دینی مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تابع احکام دینی و اعتقادی خود میباشند.
ز - دارابودن حداقل سهسال سابقه عضویت در سازمان نظام رسانهای، بهجز در اولین دوره انتخابات.
تبصره- اعضای هیات اجرایی و نظارت نمیتوانند بهعنوان انتخابشونده ثبتنام نمایند.
ماده47 - سازمان نظام رسانهای مسوول برگزاری انتخابات هیاتمدیره سازمانهای استانی از طریق هیاتهای اجرایی انتخابات با رعایت مواد این قانون خواهد بود.
تبصره: در نخستین دوره، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این مسوولیت را بر عهده خواهد داشت.
ماده48- مرجع نظارت بر انتخابات و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان عضویت در هیاتمدیره سازمان استان، کمیسیون استانی نظارت بر انتخابات است که از رییس کل دادگستری استان، یکنفر از نمایندگان استان به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تشکیل میشود.
ماده49- احراز صلاحیت حرفهای روزنامهنگاران دارای شرایط بهمنظور رایدادن در نخستین دوره انتخابات موضوع آن ماده، بهوسیله ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان صورت میگیرد. کمیسیونهای استانی و کشوری انتخابات، مراجع رسیدگی به اعتراضات ردصلاحیتشدگان خواهند بود.
فصل ششم: بازرسان
ماده50 - وظایف بازرسان به شرح زیر است:
الف - نظارت بر نحوه هزینهکرد بودجه که براساس مصوبات شورایعالی سازمان هزینه میگردد؛
ب - تنظیم و ارایه گزارش راجع به عملکردسالانه مالی سازمان و سازمان استان به شورایعالی و مجمععمومی.
ماده51- بازرسان میتوانند بدون دخالت در امور اجرایی سازمان، در هر زمان هرگونه رسیدگی و بازرسی مالی لازم را به نحوی که در امور جاری سازمان وقفهای ایجاد نکند، انجام داده و اسناد و مدارک و اطلاعات مالی مربوط به سازمان را مطالبه و مورد رسیدگی قرار دهند.
تبصره: بازرسان میتوانند بدون داشتن حق رای در جلسات شورایعالی و هیاتمدیره استانی شرکت کنند.
ماده52 - چنانچه بازرسان در ضمن بازرسی، تخلف و یا تقصیری را از سوی رییس کل یا معاونان یا سایر روسای هیاتمدیره استان مشاهده کنند باید فورا به شورایعالی اطلاع دهند.
ماده53- بازرسان در مقابل سازمانها و اشخاص ثالث نسبت به قصور یا تخلفاتی که در انجام وظایف خود مرتکب میشوند طبق قوانین و مقررات موجود مسوولیت خواهند داشت.
فصل هفتم: هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای
ماده54 - هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به منظور رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای شاغلان رسانهای در دو سطح بدوی و تجدیدنظر مطابق مواد بعدی این قانون برای چهارسال تشکیل میشوند.
تبصره- شورایعالی میتواند مسوولیت رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای شاغلان حرف تخصصی حوزه رسانه چند استان را به یک هیات بدوی محول و واگذار کند.
ماده55ـ هیات بدوی با ترکیب زیر در محل سازمان استان تشکیل میشود:
الف- یک قاضی آشنا به حقوق رسانه به انتخاب رییس دادگستری استان؛
ب- دو عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب این هیات؛
ج- یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان؛
د- یک روزنامهنگار به انتخاب شورای اسلامی شهر مرکز استان.
تبصره 1: افراد موضوع این ماده در اولین جلسه یکنفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره 2: اعضای روزنامهنگار هیاتهای بدوی و تجدیدنظر باید حداقل چهارسال سابقه عضویت در سازمان را داشته باشند.
تبصره 3: در دوره اول فعالیت این سازمان، چهارسال سابقه فعالیت روزنامهنگاری کافی است.
ماده56 - عدم رعایت موازین شرعی و قانونی در تولیدات رسانهای و عدم رعایت مقررات صنفی و حرفهای و سهلانگاری در انجام وظایف قانونی توسط روزنامهنگاران، تخلف محسوب میشود و متخلفان با توجه به شدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد به مجازاتهای درجات زیر محکوم میگردند:
1- احضار به هیاتمدیره برای تذکر یا توبیخ شفاهی
2- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده.
3- توبیخ کتبی با درج در پرونده و انتشار در تارنمای اختصاصی سازمان.
4- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از سه ماه تا یکسال.
5- محرومیت از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری از یکسال تا پنجسال.
6- محرومیت دایم از اشتغال به حرفه روزنامهنگاری و لغو پروانه.
ماده57- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای از درجه 1 تا 3 محکوم میشوند:
١- عدم پرداخت حق عضویت روزنامهنگاری به سازمانهای استانی؛
٢- سرقت ادبی و نقض حقوق مالکیت معنوی مصوب از سوی مراجع ذیصلاح
ماده58- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای از درجه 3 تا 5 محکوم میشوند:
١- انتشار محتوای رسانهای بدون ذکر منبع یا بدون رضایت پدیدآورنده آن در صورت تصریح قبلی.
2- دوبار تکرار تخلفات حرفهای تا درجه 3
ماده59- تخلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای درجه 5 محکوم میشوند:
1- تبلیغ و یا ترویج رفتارهای مجرمانه.
2- سابقه سه بار تخلفات حرفهای از درجه 2 تا 4.
ماده60- تحلفات موضوع بندهای زیر به مجازات حرفهای درجه 6 محکوم میشوند:
1- صدور حکم قطعی مبنی بر محکومیت روزنامهنگار به مجازاتهای تعزیری درجه 4 به بالا به جز در جرایم غیرعمد.
2- سابقه سه بار مجازات حرفهای درجه 5.
ماده61- هریک از روزنامهنگاران عضو ارکان یا واحدهای تابع سازمان که از انجام تکالیف قانونی ناشی از سمت خود تخلف کنند، علاوه بر محرومیت دایم از عضویت در ارکان و واحدهای تابع مذکور، به مجازات حرفهای درجه 5 نیز محکوم میشوند.
ماده62- هیات بدوی درموارد ذیل مکلف به شروع رسیدگی است:
الف - شکایت شاکی؛
ب - اعلام تخلف از مراجع قضایی - اداری؛
ج - اعلام تخلف از طرف هیاتمدیره، شورایعالی و رییس کل؛
د - شکایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
هـ - تخلفات مشهودی که به نظر اعضای هیات رسیده است.
ماده63 - درصورت اعتراض هر یک از طرفین شکایت به رای هیات بدوی، پرونده جهت رسیدگی مجدد به هیات تجدیدنظر استان ارجاع میشود.
ماده64- هر یک از هیاتهای بدوی استان علاوه بر این که مسوولیت رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای روزنامهنگاران را بر عهده دارند، مراجعی صلاحیتدار در اعلام نظر کارشناسی و تخصصی به مراجع ذیصلاح قضایی نیز هستند.
ماده65- هر یک از هیاتهای بدوی میتوانند در امر رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفهای موضوع این قانون نظرات کارشناسی کمیسیونهای تخصصی - مشورتی سازمان استان مربوطه را درخواست کنند. کمیسیونهای مذکور موظفند حداکثر ظرف مدت 15روز نظرات کارشناسی خود را دراختیار هیاتهای بدوی قرار دهند.
ماده66- به منظور رسیدگی مجدد به پروندههایی که پس از صدور رای هیاتهای بدوی مورد اعتراض هر یک از طرفین قرار گیرد، هیاتی به نام هیات تجدیدنظر استان با ترکیب زیر در محل سازمان استان در مرکز استان تشکیل میگردد:
الف - یک نفر از قضات دادگاههای تجدیدنظر استان و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس کل دادگستری استان؛
ب - یک روزنامهنگار به انتخاب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان؛
ج - دو عضو هیاتمدیره سازمان استان به انتخاب این هیات؛
د- یک روزنامهنگار به انتخاب مجمع نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی.
تبصره 1: افراد موضوع این ماده در نخستین جلسه، یک نفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره2: اعضای روزنامهنگار این هیات باید حداقل پنجسال سابقه فعالیت در حرفه روزنامهنگاری داشته باشند.
تبصره 3: اعضای این هیات توسط رییس سازمان استان معرفی و حکم آنان توسط رییس کل صادر خواهد شد و تغییر یا عزل آنان قبل از انقضای مدت چهارسال با مراجع معرفیکننده خواهد بود.
ماده67- آرای هیاتهای تجدیدنظر تا حد مجازاتهای درجات 1، 2 و 3 ماده53 قطعی است.
ماده68- برای رسیدگی به تخلفات حرفهای اعضای روزنامهنگار شورایعالی، رییس کل، رییس و اعضای هیاتمدیره سازمانهای استانی، اعضای روزنامهنگار هیاتهای بدوی و تجدیدنظر و نیز رسیدگی به آرای صادره از سوی هیاتهای بدوی و تجدیدنظر، هیاتعالی رسیدگی به تخلفات حرفهای مرکب از اعضای زیر در سازمان تشکیل میگردد:
الف- یک نفر از قضات باتجربه و آشنا به حقوق رسانه با معرفی رییس قوهقضاییه.
ب- معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نماینده تامالاختیار وی.
ج- یک روزنامهنگار به انتخاب کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی.
د- یکی از استادان علوم ارتباطات و رسانه به انتخاب شورایعالی.
هـ- یک روزنامهنگار عضو یکی از هیاتهای رسیدگی به تخلفات حرفهای به انتخاب شورایعالی.
ماده69- اعضای هیاتهای بدوی، تجدیدنظر و عالی رسیدگی به تخلفات حرفهای با حکم رییس کل سازمان برای مدتچهارسال منصوب میگردند.
تبصره 1: عزل و یا تغییر آنها قبل از انقضای مدت چهارسال با مراجع معرفیکننده خواهد بود.
تبصره 2: تجدید انتخاب آنها برای دورههای بعدی بلااشکال است.
تبصره 3: افراد موضوع این ماده در نخستین جلسه، یک نفر را از میان خود به عنوان رییس هیات انتخاب میکنند.
تبصره 4: اعضای روزنامهنگار این هیات باید عضو سازمان بوده و حداقل هفتسال سابقه فعالیت روزنامهنگاری داشته باشند. در دوره اول، عضویت در سازمان موضوعیت ندارد.
ماده70 - اعضای هیات عالی باید واجد شرایط زیر باشند:
1- حداقل 35سال سن؛
2- عدم پیشینه محکومیت کیفری موثر؛
3- عدم پیشینه محکومیت قطعی حرفهای درجه چهار و بالاتر؛
4- عدم عضویت در شورایعالی.
ماده71 ـ مرجع انتخابکننده اعضای هیات عالی، با رعایت شرایط مقرر در این قانون باید به تعداد اعضای اصلی، عضو علیالبدل انتخاب کند تا در موارد رد، غیبت، حجر، ورشکستگی یا فوت اعضای اصلی، جایگزین آنان شوند.
ماده72ـ آییننامه داخلی هیات عالی توسط این هیات تهیه و به تصویب شورایعالی سازمان میرسد.
ماده73- چنانچه رییس کل سازمان و یا حداقل دو نفر از اعضای هیات عالی، آرای قطعی هیاتهای بدوی و تجدیدنظر انتظامی استان را خلاف قانون تشخیص دهند میتوانند از هیات عالی درخواست بررسی مجدد کند، رای هیاتعالی قطعی است.
ماده74- هیاتهای بدوی و تجدیدنظر هر یک از استانها موظفند نظر مشورتی کارشناسی و تخصصی خود نسبت به هر یک از پروندههای رسیدگی به اتهام بزه ناشی از حرفه شاغلان روزنامهنگاری را در صورت درخواست دادگاهها و دادسراهای استان حداکثر ظرف یک ماه در اختیار آنان قرار دهند.
ماده75- دادگاهها و دادسراهای جمهوری اسلامی ایران در هر یک از استانها باید حداقل چهلوهشتساعت قبل از احضار و جلب هر یک از روزنامهنگاران به دادگاه و یا دادسرا بهخاطر رسیدگی به اتهام بزه ناشی از حرفه این شاغلان، مراتب را به اطلاع هیات بدوی برسانند.
ماده76- شورایعالی سازمان بهمنظور اجرای هرچه بهتر وظایف گوناگون مقرر در این قانون میتواند کمیسیونهای تخصصی مشورتی تشکیل دهد که نوع کمیسیون و ترکیب و نحوه کار آنها طبق دستورالعملی خواهد بود که توسط رییسکل تهیه و به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
فصل هشتم: صندوق حمایت
ماده77- برای حمایت مالی از اعضا، صندوق حمایت از شاغلان رسانهای تشکیل میشود. اساسنامه پیشنهادی ظرف سهماه پس از تشکیل سازمان توسط رییس کل تهیه و به تصویب شورایعالی میرسد.
فصل نهم: سایر
ماده78- کلیه آییننامهها و دستورالعملهای مربوط به اجرای این قانون توسط رییس کل تهیه و به تصویب شورایعالی خواهد رسید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.