|

لیلی افشار در گفتگو با «شرق»:

فکر بچه‌های کرمانشاه بسیار باز است

سارا نوری

لیلی افشار اولین نوازنده گیتار کلاسیک زن در جهان است که توانسته مدرک دکتری را از آن خود کند .او از 10سالگی نواختن گیتار را شروع کرد،مدرک کارشناسی خود را از کنسرواتوار موسیقی «بوستن»گرفت .دو سال بعد کارشناسی ارشد را از کنسرواتوار «نیوانگلند»دریافت کرد و بعد‌ها برای کسب مدرک دکتری به دانشگاه ایالتی «فلوریدا»رفت .پروفسور افشار از بچگی صفحه های «سگویا»را بهمراه پدرش گوش کرد و زمانی که شاگرد او شد سگویا به او گفت : روح فلامینکو در او جریان دارد .حدود13سالی است که لیلی افشار به ایران می‌ آید و جدیدترین نت ‌ها و متدهایی را که با امضای او به ثبت رسیده به شاگردانش می‌ آموزد،افشار دو کتاب را جهت استفاده هنرجویان و استادان به زبان فارسی به چاپ رسانده است .

با توجه به کارگاه آموزشی یک روزه در کرمانشاه ،نظرتان در مورد سطح موسیقی گیتار کلاسیک در کرمانشاه و راههای بهبود آن چیست ؟
به نظر من بچه های کرمانشاه همه خیلی با استعداد بودند و بیشترین سعی خود را کردند که قطعات را بزنند. چیزی که من کم دیدم بیشتر فهم موسیقی و بعد نت خوانی (روانخوانی نت ) بود که اگر روی این دو قضیه کار کنند موفق می‌‌شوند. تمامی مطالبی که من در کارگاه ‌ها به بچه‌‌ها آموزش می‌‌دهم در جلد اول و دوم کتاب‌هایم وجود دارد. نوازندگان با خواندن کتاب‌‌ها می‌‌توانند ایراد‌ها را برطرف سازند.
آیا برگزاری کارگاه آموزشی یک روزه در کرمانشاه می‌‌تواند در روند آموزش موثر باشد ؟
من بار اولی است که به کرمانشاه آمده ام . کل روز 13مرداد را درس دادم .خیلی از بچه‌ها، چیزهایی را که من می‌‌گفتم برای بار اول بود که می‌‌شنیدند. من تجربه چندین و چند ساله خود را به اینجا آوردم اما این بچه ‌ها باید چند بار حرف‌های مرا بشنوند؛ طی سال‌های متداوم .کتاب‌هایم در غیاب من به آن‌‌ها کمک می‌‌کند که در مسیر پیشرفت و راه درست به پیش بروند. کتاب‌‌ها - به علاوه سفرهای من به این‌جا - کمک می‌‌کند که نوازنده ‌ها طور دیگری به موسیقی نگاه کنند؛ یعنی نت را که می‌‌بینند به‌دنبال تقلید نباشند و خودشان فکر کنند.
انتظارات شما از برگزاری کارگاه های آموزشی در ایران برآورده شده است ؟
بله برآورده شده ،هدف من ارائه درست ترین روش آموزش است. علاوه بر هنرجویان، درکارگاه‌هایم حتی خیلی از معلمین نیز حضور دارند .آن‌‌ها بعد از آمدن به کلاس، روش تدریس خود را تغییر داده‌اند و اکنون به طرز صحیصح‌تری به هنرجویان خود درس می‌‌دهند.
علت اینکه کرمانشاه در فهرست شهرهایی که کارگاه برگزار می‌‌کنید قرار گرفت چه بود؟
من در کرمانشاه کسی را نمی‌‌شناختم. «میلاد رحمتی» از من دعوت کرد و به اینجا آمدم. رحمتی که اکنون مدرس آموزشگاه کوثر کرمانشاه است، چندین سال پیش در کارگاه‌های من در تهران شرکت کرده بود. مطمئنا تاثیری روی او داشته‌ام که بعد این همه سال، مرا به اینجا دعوت کرده است.
آیا دوباره میزبان شما خواهیم شد؟
بله اگر دعوت کنید حتما می‌‌آیم.
در کارگاه کسانی وجود داشتند که توجه شما را به خود جلب کنند ؟
بعضی ‌ها خیلی خوب گیتار زدند اما اسم آن‌ها را نمی‌‌دانم. پسرهای جوانی بودند که زیبا و موزیکال ساز می‌‌زدند،از دیدگاه من فکر بچه‌های کرمانشاه بسیار باز است. نوازنده های کرمانشاهی از انتقادات من خوشحال می‌‌شدند و سعی می‌‌کردند از من چیزهای جدیدی را یادبگیرند. این را کاملا در کارگاه حس کردم؛ اصلا از این‌که به آن‌‌ها می‌‌گفتم اشتباه ساز می‌‌زنید نمی‌‌ ترسیدند.بیشتر نوازندگان آماده این بودند که چیزهای جدید یاد بگیرند .
دیدگاه شما راجع به ارکستر گیتار کرمانشاه چطور بود؟
یک سری مسایل هست که باید در اصل درست شود. برای مثال من می‌‌گویم تکنیک «آپویاندو» (تکیه‌) را استفاده کنید اما در اینجا کسی را ندیدم که استفاده کند. «آپویاندو» باید در کار گروهی استفاده شود وگرنه صدا بسیار ضعیف خواهد بود. از قطعه «تانگو» خوشم آمد. اما مابقی احتیاج به کار دارد. وقتی آدم ‌ها گروهی کار می‌‌کنند باید حتما از تکنیک آپویاندو استفاده کنند.تمامی این تکنیک‌‌ها را من در کتابم برای نوازندگان ایرانی نوشته‌ام .
اگر نوازندگان جوان کرمانشاهی بخواهند روزی پروفسور افشار شوند باید از کجا شروع کنند ؟
اولین کار، یادگیری از روی کتاب‌های من است.خط به خط کتاب‌‌ها را بخوانند و به هرچیزی که گفته‌ام عمل کنند. در زمان کارگاه‌‌ها نیز اگر سوالی دارند بپرسند که پاسخ بدهم . باید از درون همان کتاب‌ها پیشرفت کنند. در کارگاه آموزشی، خیلی از بچه‌‌ها قطعات سختی را می‌‌نواختند در حالی که هنوز اصول اولیه نوازندگی را بلد نبودند .فرض کنید مهندس عمرانی که هنوز یک خانه کوچک نساخته می‌‌خواهد برج بسازد . لازمه ساختن یک برج خوب، ساختن یک خانه کوچک خوب است. نوازندگان کارگاه نیز باید ابتدا اصول را یاد بگیرند بعد قطعات سخت را بزنند .
لطفا مقایسه ایی داشته باشید از وضعیت اجتماعی موسیقی در ایران و کشور محل تحصیل خود
در آنجا موسیقی را از سن کم به بچه ‌ها یاد می‌‌دهند.معلم‌ها، شاگردان گیتار خود را به «کنسرت اپراو و» می‌‌برند که دیدشان نسبت به موسیقی باز شود. مخصوصا موسیقی کلاسیک را زنده می‌‌شنوند واکثرا در خانه ها، خانواده ‌ها می‌‌نوازند. رادیو هم موسیقی کلاسیک پخش می‌‌کند .شنیدن خیلی مهم است. انسان باید سبک را یاد بگیرید. یعنی اگر من می‌‌خواهم جاز بزنم باید سال‌‌ها به جاز گوش بدهم، به مکان‌هایی بروم که جاز می‌‌نوازند و با موزیسین‌هایی که جاز می‌‌زنند آشنا شوم. باید کلی تحقیقات راجع به جاز داشته باشم تا بتوانم موفق شوم .در آنجا دسترسی به این شرایط بسیار راحت است اما در ایران این‌گونه نیست. گوش بچه‌های ایران باید خیلی موسیقی‌‌ها را بشنود تا بتواند بنوازد.تعلیم درست اهمیت بالایی دارد. در آنجا کسی همین طوری نمی‌‌گوید من استادم؛ باید مدرک داشته باشد، چندین جایزه برده باشدو یا این‌که دارای چند شاگرد باشد که خوب بنوازند. در این‌صورت می‌‌تواند بگوید من استاد هستم. در ایران اما اکثرا نوازنده‌‌ها می‌‌گویند ما استادیم، اما هرکسی که استاد نمی‌‌شود. بچه ‌ها نیز که متوجه این قضیه نیستند، در هنگام یادگیری از اشخاص ظاهرا استاد، چیز‌ها ی اشتباهی را فرا می‌‌گیرند و وقتی به کارگاه‌های آموزشی من می‌‌آیند به آن‌‌ها اشکالات را می‌‌گویم. خیلی از آن‌‌ها حتی گیتار را درست در دست خود نمی‌‌گیرند. در کشور محل تحصیل من، تکنیک خیلی بالاتر و جلوتر است. در آنجا اگر بخواهی نوازندگی یاد بگیری به تو روش درست را نشان می‌‌دهند و دیگر کسی اشتباه آموزش نمی‌‌دهد.
پس انگیزه شما از تالیف کتاب‌هایتان به زبان فارسی رفع همین نواقص بوده ؟
کتاب‌های من، خدمت من به گیتاریست‌های ایرانی است. حدود 6 سال از زندگیم را صرف نوشتن 2 کتاب در دو سطح مقدماتی تا متوسط و متوسط تا پیشرفته ، برای نوازندگان گیتار کلاسیک در ایران کردم .این کتاب‌‌ها توسط انتشارات ماهور به چاپ رسیده است. در کنار کتاب‌ها، به ضبط قطعات پرداختم. با ضبط قطعات سعی داشتم کتاب‌هایم را ثابت کنم. روی کتاب‌ها خیلی کار کرده ام. سال‌های اولی که به ایران می‌ آمدم متوجه شدم خیلی از نوازندگان اشتباه می‌‌نوازند و وقتی دلیل آنگونه نواختن را می‌‌پرسیدم جوابی نداشتند که بدهند و فقط نگاه می‌‌کردند. در کتاب‌هایم سعی کردم توضیحاتی راجع به مسائل عجیب آموزش در ایران بدهم. این کتاب‌‌ها را برای بچه‌‌ها و معلمین ایران نوشتم تا سوءتفاهم های آموزش نادرست ازبین برود. سعی کردم هنگام آموزش برای هرچیز دلیل بیاوریم تا نوازنده‌‌ها قانع شوند و درست ساز زدن را یاد بگیرند.
و حرف آخر
همه بچه هاَ، خوب ساز زدند اما باید به سطح بالاتری برسند. آن سطح بالاتر با کارکردن و خواندن کتاب‌ها ایجاد می‌‌شود .همچنین از لحاظ تکنیکی بالاتربن ضعفی که در کرمانشاه دیدم ،این بود که هیچکس تکنیک «آپویاندو» را در دست راست رعایت نمی‌کرد .از لحاظ موسیقیایی نیز باید نت موسیقی را بفهمند. بدانند با ملودی چکار کنند و چطور به آن شکل بدهند.
لیلی افشار اولین نوازنده گیتار کلاسیک زن در جهان است که توانسته مدرک دکتری را از آن خود کند .او از 10سالگی نواختن گیتار را شروع کرد،مدرک کارشناسی خود را از کنسرواتوار موسیقی «بوستن»گرفت .دو سال بعد کارشناسی ارشد را از کنسرواتوار «نیوانگلند»دریافت کرد و بعد‌ها برای کسب مدرک دکتری به دانشگاه ایالتی «فلوریدا»رفت .پروفسور افشار از بچگی صفحه های «سگویا»را بهمراه پدرش گوش کرد و زمانی که شاگرد او شد سگویا به او گفت : روح فلامینکو در او جریان دارد .حدود13سالی است که لیلی افشار به ایران می‌ آید و جدیدترین نت ‌ها و متدهایی را که با امضای او به ثبت رسیده به شاگردانش می‌ آموزد،افشار دو کتاب را جهت استفاده هنرجویان و استادان به زبان فارسی به چاپ رسانده است .

با توجه به کارگاه آموزشی یک روزه در کرمانشاه ،نظرتان در مورد سطح موسیقی گیتار کلاسیک در کرمانشاه و راههای بهبود آن چیست ؟
به نظر من بچه های کرمانشاه همه خیلی با استعداد بودند و بیشترین سعی خود را کردند که قطعات را بزنند. چیزی که من کم دیدم بیشتر فهم موسیقی و بعد نت خوانی (روانخوانی نت ) بود که اگر روی این دو قضیه کار کنند موفق می‌‌شوند. تمامی مطالبی که من در کارگاه ‌ها به بچه‌‌ها آموزش می‌‌دهم در جلد اول و دوم کتاب‌هایم وجود دارد. نوازندگان با خواندن کتاب‌‌ها می‌‌توانند ایراد‌ها را برطرف سازند.
آیا برگزاری کارگاه آموزشی یک روزه در کرمانشاه می‌‌تواند در روند آموزش موثر باشد ؟
من بار اولی است که به کرمانشاه آمده ام . کل روز 13مرداد را درس دادم .خیلی از بچه‌ها، چیزهایی را که من می‌‌گفتم برای بار اول بود که می‌‌شنیدند. من تجربه چندین و چند ساله خود را به اینجا آوردم اما این بچه ‌ها باید چند بار حرف‌های مرا بشنوند؛ طی سال‌های متداوم .کتاب‌هایم در غیاب من به آن‌‌ها کمک می‌‌کند که در مسیر پیشرفت و راه درست به پیش بروند. کتاب‌‌ها - به علاوه سفرهای من به این‌جا - کمک می‌‌کند که نوازنده ‌ها طور دیگری به موسیقی نگاه کنند؛ یعنی نت را که می‌‌بینند به‌دنبال تقلید نباشند و خودشان فکر کنند.
انتظارات شما از برگزاری کارگاه های آموزشی در ایران برآورده شده است ؟
بله برآورده شده ،هدف من ارائه درست ترین روش آموزش است. علاوه بر هنرجویان، درکارگاه‌هایم حتی خیلی از معلمین نیز حضور دارند .آن‌‌ها بعد از آمدن به کلاس، روش تدریس خود را تغییر داده‌اند و اکنون به طرز صحیصح‌تری به هنرجویان خود درس می‌‌دهند.
علت اینکه کرمانشاه در فهرست شهرهایی که کارگاه برگزار می‌‌کنید قرار گرفت چه بود؟
من در کرمانشاه کسی را نمی‌‌شناختم. «میلاد رحمتی» از من دعوت کرد و به اینجا آمدم. رحمتی که اکنون مدرس آموزشگاه کوثر کرمانشاه است، چندین سال پیش در کارگاه‌های من در تهران شرکت کرده بود. مطمئنا تاثیری روی او داشته‌ام که بعد این همه سال، مرا به اینجا دعوت کرده است.
آیا دوباره میزبان شما خواهیم شد؟
بله اگر دعوت کنید حتما می‌‌آیم.
در کارگاه کسانی وجود داشتند که توجه شما را به خود جلب کنند ؟
بعضی ‌ها خیلی خوب گیتار زدند اما اسم آن‌ها را نمی‌‌دانم. پسرهای جوانی بودند که زیبا و موزیکال ساز می‌‌زدند،از دیدگاه من فکر بچه‌های کرمانشاه بسیار باز است. نوازنده های کرمانشاهی از انتقادات من خوشحال می‌‌شدند و سعی می‌‌کردند از من چیزهای جدیدی را یادبگیرند. این را کاملا در کارگاه حس کردم؛ اصلا از این‌که به آن‌‌ها می‌‌گفتم اشتباه ساز می‌‌زنید نمی‌‌ ترسیدند.بیشتر نوازندگان آماده این بودند که چیزهای جدید یاد بگیرند .
دیدگاه شما راجع به ارکستر گیتار کرمانشاه چطور بود؟
یک سری مسایل هست که باید در اصل درست شود. برای مثال من می‌‌گویم تکنیک «آپویاندو» (تکیه‌) را استفاده کنید اما در اینجا کسی را ندیدم که استفاده کند. «آپویاندو» باید در کار گروهی استفاده شود وگرنه صدا بسیار ضعیف خواهد بود. از قطعه «تانگو» خوشم آمد. اما مابقی احتیاج به کار دارد. وقتی آدم ‌ها گروهی کار می‌‌کنند باید حتما از تکنیک آپویاندو استفاده کنند.تمامی این تکنیک‌‌ها را من در کتابم برای نوازندگان ایرانی نوشته‌ام .
اگر نوازندگان جوان کرمانشاهی بخواهند روزی پروفسور افشار شوند باید از کجا شروع کنند ؟
اولین کار، یادگیری از روی کتاب‌های من است.خط به خط کتاب‌‌ها را بخوانند و به هرچیزی که گفته‌ام عمل کنند. در زمان کارگاه‌‌ها نیز اگر سوالی دارند بپرسند که پاسخ بدهم . باید از درون همان کتاب‌ها پیشرفت کنند. در کارگاه آموزشی، خیلی از بچه‌‌ها قطعات سختی را می‌‌نواختند در حالی که هنوز اصول اولیه نوازندگی را بلد نبودند .فرض کنید مهندس عمرانی که هنوز یک خانه کوچک نساخته می‌‌خواهد برج بسازد . لازمه ساختن یک برج خوب، ساختن یک خانه کوچک خوب است. نوازندگان کارگاه نیز باید ابتدا اصول را یاد بگیرند بعد قطعات سخت را بزنند .
لطفا مقایسه ایی داشته باشید از وضعیت اجتماعی موسیقی در ایران و کشور محل تحصیل خود
در آنجا موسیقی را از سن کم به بچه ‌ها یاد می‌‌دهند.معلم‌ها، شاگردان گیتار خود را به «کنسرت اپراو و» می‌‌برند که دیدشان نسبت به موسیقی باز شود. مخصوصا موسیقی کلاسیک را زنده می‌‌شنوند واکثرا در خانه ها، خانواده ‌ها می‌‌نوازند. رادیو هم موسیقی کلاسیک پخش می‌‌کند .شنیدن خیلی مهم است. انسان باید سبک را یاد بگیرید. یعنی اگر من می‌‌خواهم جاز بزنم باید سال‌‌ها به جاز گوش بدهم، به مکان‌هایی بروم که جاز می‌‌نوازند و با موزیسین‌هایی که جاز می‌‌زنند آشنا شوم. باید کلی تحقیقات راجع به جاز داشته باشم تا بتوانم موفق شوم .در آنجا دسترسی به این شرایط بسیار راحت است اما در ایران این‌گونه نیست. گوش بچه‌های ایران باید خیلی موسیقی‌‌ها را بشنود تا بتواند بنوازد.تعلیم درست اهمیت بالایی دارد. در آنجا کسی همین طوری نمی‌‌گوید من استادم؛ باید مدرک داشته باشد، چندین جایزه برده باشدو یا این‌که دارای چند شاگرد باشد که خوب بنوازند. در این‌صورت می‌‌تواند بگوید من استاد هستم. در ایران اما اکثرا نوازنده‌‌ها می‌‌گویند ما استادیم، اما هرکسی که استاد نمی‌‌شود. بچه ‌ها نیز که متوجه این قضیه نیستند، در هنگام یادگیری از اشخاص ظاهرا استاد، چیز‌ها ی اشتباهی را فرا می‌‌گیرند و وقتی به کارگاه‌های آموزشی من می‌‌آیند به آن‌‌ها اشکالات را می‌‌گویم. خیلی از آن‌‌ها حتی گیتار را درست در دست خود نمی‌‌گیرند. در کشور محل تحصیل من، تکنیک خیلی بالاتر و جلوتر است. در آنجا اگر بخواهی نوازندگی یاد بگیری به تو روش درست را نشان می‌‌دهند و دیگر کسی اشتباه آموزش نمی‌‌دهد.
پس انگیزه شما از تالیف کتاب‌هایتان به زبان فارسی رفع همین نواقص بوده ؟
کتاب‌های من، خدمت من به گیتاریست‌های ایرانی است. حدود 6 سال از زندگیم را صرف نوشتن 2 کتاب در دو سطح مقدماتی تا متوسط و متوسط تا پیشرفته ، برای نوازندگان گیتار کلاسیک در ایران کردم .این کتاب‌‌ها توسط انتشارات ماهور به چاپ رسیده است. در کنار کتاب‌ها، به ضبط قطعات پرداختم. با ضبط قطعات سعی داشتم کتاب‌هایم را ثابت کنم. روی کتاب‌ها خیلی کار کرده ام. سال‌های اولی که به ایران می‌ آمدم متوجه شدم خیلی از نوازندگان اشتباه می‌‌نوازند و وقتی دلیل آنگونه نواختن را می‌‌پرسیدم جوابی نداشتند که بدهند و فقط نگاه می‌‌کردند. در کتاب‌هایم سعی کردم توضیحاتی راجع به مسائل عجیب آموزش در ایران بدهم. این کتاب‌‌ها را برای بچه‌‌ها و معلمین ایران نوشتم تا سوءتفاهم های آموزش نادرست ازبین برود. سعی کردم هنگام آموزش برای هرچیز دلیل بیاوریم تا نوازنده‌‌ها قانع شوند و درست ساز زدن را یاد بگیرند.
و حرف آخر
همه بچه هاَ، خوب ساز زدند اما باید به سطح بالاتری برسند. آن سطح بالاتر با کارکردن و خواندن کتاب‌ها ایجاد می‌‌شود .همچنین از لحاظ تکنیکی بالاتربن ضعفی که در کرمانشاه دیدم ،این بود که هیچکس تکنیک «آپویاندو» را در دست راست رعایت نمی‌کرد .از لحاظ موسیقیایی نیز باید نت موسیقی را بفهمند. بدانند با ملودی چکار کنند و چطور به آن شکل بدهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.