|

رسول منتجب‌نیا:

موفقیت ائتلاف، به اجزای آن باز می‌گردد

سمیه متقی/عكس: امير جديدي، شرق

موفقیت ائتلاف، به اجزای آن باز می‌گردد

برخلاف بسیاری از بازیگران عرصه سیاست، حضور ائتلاف‌ها را در آستانه انتخابات مثبت ارزیابی می‌کند و آن را بازوی قدرتمندی برای موفقیت‌ها می‌داند. رسول منتجب‌نیا، قائم‌مقام حزب اعتمادملی در گفت‌وگو با «شرق» نظراتش را در باره این ائتلاف‌ها می‌گوید. البته با وجود نگاه مثبتی که به این جریان دارد این را هم اظهار می‌کند که «اگر ائتلاف‌ها از مجموعه تشکل‌های گمنام و ضعیف و بدون هویت قانونی یا به اصطلاح برخی دوستان از گروه‌های بدون پدر و مادر وارد صحنه بشوند اینجا نه مردم تکلیف خود را می‌دانند و نه کسی می‌تواند پاسخگوی فعالیت‌های آنها باشد.»

در چندسال اخیر بسیار شاهد ائتلاف میان گروه‌های سیاسی بوده‌ایم، در ابتدا اساسا این ائتلاف‌ها اتفاق مثبتی است یا خیر؟ و آیا فارغ از انتخابات، می‌تواند برای مشکلات واقعی مردم موثر باشند؟
به‌نظر من ائتلاف میان گروه‌هایی که هم‌فکر و هم‌جهت هستند کار مثبت و عمل قابل‌دفاعی است و از اول انقلاب هم این موضوع وجود داشته است. وقتی حزب جمهوری‌اسلامی «معرکه‌دار» بود و رونق بیشتری داشت گروه‌های بسیاری با این حزب ائتلاف کردند و پس از آن گروه‌های دیگری شکل گرفتند. مثلا مجمع روحانیون مبارز محور بود و گروه‌های هم‌فکر این تشکل مانند سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، انجمن‌های اسلامی، گروه‌های خط امام، دفتر تحکیم وحدت و امثال آنها دور آن جمع شدند. در سوی مقابل، جامعه روحانیت مبارز نیز به همین شکل گروه‌های هم‌فکر را به دور خود جمع کرده بود. از جمله جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، جامعه اسلامی فرهنگیان، دانشجویان، بازار و... . به عبارتی دو ائتلاف قدرتمند در برابر هم قرار گرفتند و شانه به شانه هم بودند و با هم رقابت می‌کردند؛ بنابراین در طول این سه‌دهه این روند وجود داشته است. بعد از آن هم که دوم خرداد تحقق پیدا کرد و اصلاح‌طلبان روی کار آمدند، باز شورای هماهنگی اصلاحات بود و ائتلافی بین بیش از 20 گروه صورت می‌گرفت و نقطه مقابل آن هم گروه‌هایی که تحت عنوان اصولگرا دور هم جمع می‌شدند و ائتلاف می‌کردند، این روند وجود داشته. الان هم ائتلاف گروه‌ها و تشکل‌های سیاسی ائتلاف درستی است.
‌این روزها ائتلاف بین اشخاص مطرح است. آیا این امر را هم مثبت ارزیابی می‌کنید؟
اما ائتلاف بین چند فرد نمی‌تواند تعریف مشخصی داشته باشد چون هر چهره سیاسی خودش به صورت شخصیت حقیقی پاسخگوی همه مسایل است که در موضع‌گیری‌ها انجام می‌گیرد، قول‌ها و وعده‌هایی که به مردم داده می‌شود که باید پاسخگو باشند.
اگر چنانچه احزاب و گروه‌های شناسنامه‌دار و رسمی در کنار هم قرار گیرند و ائتلاف کنند همه این گروه‌ها به عنوان شخصیت حقوقی مسوول هستند و مردم هم روی همه آنها حساب باز می‌کنند و به آنها گرایش پیدا می‌کنند و این منحصر به انتخابات نخواهد بود اما اگر چنانچه بین دو نفر یا سه‌ نفر بخواهند ائتلاف کنند این ائتلاف با رقابت جدی مغایرت دارد. اینگونه ائتلاف‌ها در انتخابات مجلس معنی دارد که کاندیداها با هم ائتلاف کنند اما در ریاست‌جمهوری که یک نفر باید انتخاب شود و افراد با هم رقابت می‌کنند ائتلاف مفهوم صحیحی ندارد مگر آنکه پشت‌صحنه یک نفر کاندیدا باشد و بقیه اگر قرار است کاندیدا شوند به صورت صوری به عرصه می‌آیند.
‌منظورتان از حضور به صورت صوری چیست؟
ما در تاریخ رقابت‌های صوری داشته‌ایم. پس از انقلاب به ویژه در زمان انتخابات ریاست‌جمهوری دوره پنجم، دولت اول هاشمی‌رفسنجانی مجموعه کاندیداهایی شرکت کردند که صوری بودند از جمله آقای عسگراولادی که کاندیدای صوری بود و نه تبلیغات چندانی داشت و نه به دنبال پست ریاست‌جمهوری بود. البته در دوره دوم ریاست‌جمهوری آقای هاشمی شرایط به این شکل نبود و افراد از جمله آقای احمد توکلی کاندیدایی جدی بود و نسبت به شرایط آن مقطع، رای خوبی آورد.
‌شما با ائتلاف گروه‌ها موافقید، آنچه شما از ائتلاف گفتید حضور یک تشکل قدرتمند است که در سایه آن گروه‌های ضعیف‌تر قرار می‌گیرند اما آنچه شاهد آن هستیم، معمولا ائتلاف میان قدرت‌ها نیست بلکه میان تشکل‌های ضعیف است. این هم باردیگر به نظر شما خوب است؟
در توضیح سخنان قبل باید بگویم در ابتدا این تشکل‌ها که قصد ائتلاف دارند باید کاملا شناخته شده باشند و پیشنهاد من به وزارت کشور و شورای نگهبان آن است که گروه‌های بی‌هویت و ناشناخته را مجوز ورود به صحنه ندهند و نگذارند این تشکل‌ها جای گروه‌ها و احزاب شناسنامه‌دار و شناخته‌‌شده را بگیرند. به عبارتی گروه‌هایی به این عرصه قدم بگذارند که شناسنامه دارند و به عنوان تشکیلات قانونی هستند، وارد صحنه شوند چه به صورت ائتلاف و چه به صورت انفرادی. به نظر من این مساله جریانی مثبت در فضای سیاسی کشور است. هر‌چه رقابت جدی‌تر و سنگین‌تر باشد انگیزه مردم برای حمایت از فعالیت سیاسی بیشتر می‌شود. اما اگر ائتلاف‌ها از مجموعه تشکل‌های گمنام و ضعیف و بدون‌هویت قانونی یا به اصطلاح برخی دوستان از گروه‌های بدون پدر و مادر وارد صحنه بشوند اینجا نه مردم تکلیف خود را می‌دانند و نه کسی می‌تواند پاسخگوی فعالیت ستاد‌ها باشند. قول‌هایی داده می‌شود و شگردهایی برای جذب مردم به کار می‌برند. مردم نیز کسانی را که به آنها قول داده، نمی‌شناسند، در حالی که اشخاص حقیقی و گروه‌های حقوقی نمی‌توانند از زیر بار پاسخگویی شانه خالی کنند و هر اطلاعیه‌ای که بدهند، سخنرانی‌ای که انجام دهند و هر بیانیه‌ای صادر شود آنها نمی‌توانند از پاسخگویی فرار کنند.
‌به نظر شما علت پیدایش ائتلاف‌های این چند‌ساله که در میان گروه‌های ضعیف بوده است چیست؟ با توجه به اینکه دیده شده برخي جریان‌ها، معمولا در آستانه انتخابات، دست به ائتلاف می‌زند و پس از آن، پیگیری حقوق مردم را فراموش می‌کنند.
معمولا همانگونه که اشاره کردم، رسم این است که یک یا چند گروه قوی و قدرتمند محوریت را به دست بگیرند و گروه‌های ضعیف در کنار آنها و در سایه آنها قرار می‌گرفتند، حال تا چه میزان خوب بوده یا بد، بحث دیگری است. این رویه تا چندسال قبل وجود داشته است. حزب جمهوری، مجمع روحانیون و جامعه روحانیت، دو حزب محوری اصلاح‌طلبان و سایر گروه‌های قدرتمند و پر‌نفوذ محوریت را داشتند و بقیه در کنار آنها بودند. اگر گروه‌های کوچک در کنار هم قرار بگیرند در صورتی می‌تواند این ائتلاف‌ها امید‌بخش باشد که مجموعه این گروه‌ها یک مرکز قدرتمند و پر نفوذی را تشکیل دهند در غیر این‌صورت اگر این گروه‌های کوچک جمع شوند و در مجموع نیز تاثیر‌گذار نباشند، نقشی نیز ایفا نمی‌کنند و نمی‌توانند چیزی را عوض کنند؛ بنابراین هر گروهی بر اساس ميزان اثرگذاری و وجهه و اعتباری که در جامعه دارد می‌تواند موثر باشد. اگر چنانچه گروهی در چند یا چندین نفر خلاصه شود، 10 تا از این گروه‌ها تاثیر چندانی ندارند؛ بنابراین گروه‌ها که البته مخاطب من اصلاح‌طلبان بیش از اصولگرایان هستند زیرا آنها محوریت دارند و پشتوانه قدرت نیز در اختیارشان است، باید تلاش کنند به ائتلاف برسند. چنانچه در شرایط فعلی مظلوم واقع شدند و برخی احزاب محوری و قدرتمند را از آنها جدا کردند و مورد بی‌مهری قرار دادند؛ بنابراین این گروه‌ها در صورتی صلاح است حضور داشته باشند که مجموعه آنها بتوانند اثرگذار باشند و حرف تازه‌ای را با مردم داشته باشند تا بتوانند در میان مردم رای داشته باشند و در افکار عمومی موثر باشند. در غیر این‌صورت اگر ائتلاف در این میان نباشد، رقبای سیاسی از موقعیت بهره می‌برند و آنها این را به عنوان گروه رقابتی در‌نظر می‌گیرند اما در واقع رقابت مابین چند گروه قدرتمند جناح راست و چند گروه کوچک جناح چپ انجام گرفته است و در پایان هم اعلام می‌شود اصلاح‌طلبان مجموع آرایشان این تعداد اندک است كه به زیان جریان اصلاحات است.
‌پس در صورتی که ائتلاف به قدرت منجر شود مثبت و در غیر آن منفی است؟
البته این ائتلاف‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که امیدی برای پیروزی وجود داشته باشد و مصلحت بر این است. یعنی میدانی به دست بیاید هم از سوی حاکمیت میدان داده شود و هم فعالیت‌تان وسیع و گسترده باشد و هم گروه‌هایی که دور هم جمع می‌شوند، گروه‌های پرجاذبه‌ای باشند در چنین صورتی نه تنها مصلحت بلکه وظیفه است؛ به عبارتی اگر چندین گروه کوچک غیرمشهور به فعالیت سیاسی در یک ائتلاف بپردازند، خواهیم دید رقبا از این مساله سوءاستفاده می‌کنند.
بنابراین ما از همان آغاز تاکید داشتیم که اگر قرار است اصلاح‌طلبان وارد صحنه فعالیت شوند همه با هم به صورت ائتلاف جلو بیایند. همه گروه‌ها و همه چهره‌های فعال سیاسی اصلاح‌طلب به صورت منسجم و با اجماع بر سر محورهای مشخص درباره حقوق مردم و موضوعات موردنیاز کشور وارد شوند. البته همان‌طور که می‌دانید شرایط انتخابات آینده نامشخص است و به دلیل محدودیت‌ها، در تشکیلات جمعی اصلاح‌طلبان تصمیمی درباره آن گرفته نشده است اما برای انتخابات آتی من همیشه بر روی دو کاندیدا تاکید فراوان داشتم که اگر قرار بر حضور جدی است تنها این دو کاندیدا مد‌نظر باشند؛ آقای خاتمی و آقای هاشمی‌رفسنجانی. چون در فضای خاص فعلی تنها چنين شخصیت‌هایي یا به اصطلاح مردان بحران این دو شخصیت هستند که به روی کار بیایند تا بتوانند مشكلات را مدیریت کنند. به عبارتی بنا بر تجربه، این دو می‌توانند نیروهای قدرتمند را جذب و ساماندهی کنند. آنها پس از انتخابات هم می‌توانند ائتلاف را برای تحقق شعارها ادامه دهند و مردم هم نمی‌پسندند که همه‌چیز منوط به انتخابات باشد.
‌آیا اگر احزاب قدرتمند در کشور به وجود می‌آمد باز هم ائتلاف در کشور ما محلی از اعراب داشت؟
اگر دو یا چند حزب قدرتمند مستقل باشند و واقعا افراد زبده با گرایشات خاص وارد صحنه شده و چند حزب قدرتمند بر صحنه رقابت وارد شوند نه تنها ضرری ندارد بلکه اکثر قریب به اتفاق مردم وارد صحنه شده و نشاط سیاسی خاصی در کشور ایجاد می‌شود. چنانچه ما در گذشته و پس از پیروزی انقلاب چنین شرایطی داشتیم. در این دوران که فعالیت احزاب نسبتا بهتر از شرایط فعلی بود و خواست مردم هم همین‌گونه بود که کاندیدایی از این طیف یا طیف دیگر وارد جریان رقابت چه در انتخابات ریاست‌جمهوری و چه انتخابات مجلس شود که این شرایط از آثار حضور احزاب قدرتمند بوده است.
مسوولان باید از وجود احزاب و تشکل‌های قدرتمند با دیدگاه‌های گوناگون استقبال کنند. احزاب هستند که می‌توانند از رکود و بی‌تفاوتی مردم پیشگیری کنند. این احزاب در ادامه نیز با تضارب برنامه‌ها بهترین برنامه را برای اجرا فراهم می‌آورند؛ بنابراین آنهايي که این تصور را دارند که احزاب برای جامعه‌ای مثل ما مضرند، کاملا در اشتباهند. وجود احزاب بخش لاینفک و ضروری کشور ماست و هر که احزاب را حمایت و تقویت کند به نفع نظام عمل کرده.
‌حال با تمام گفته‌های شما آیا احزاب قدرتمند مانع پیدایش‌ اینچنین ائتلاف‌هایی که اشاره کردید می‌شود، یا خیر؟
حتی با وجود احزاب قوی نیز ائتلاف امکان شکل‌گیری دارد و به نظر من مثبت است. مثلا احزاب یا تشکل‌های کوچک و هم‌فکر را در ائتلاف‌ها در کنار خود می‌توانند داشته باشند. وقتی فضا باز باشد برای تشکیل احزاب و گروه‌ها در کنار احزاب قدرتمند احزاب کوچک و ضعیف هم می‌توانند شکل بگیرند و دست در دست هم بدهند و مجموعه پرقدرتی را تشکیل بدهند و وظیفه ما هم این است که باید به دنبال قدرتمندی کشور باشیم و مسوولان هم مقتدر باشند که آن هم به احزاب و گروه‌های حامی باز می‌گردد.
در صورت وجود اقتدار در مسوولان آنها به سمت مدیران مقتدر می‌روند و اقتدار نظام را فراهم می‌کنند. برعکس وقتی فردی بی‌کارنامه به مدیریت برسد که ضعیف باشد به دنبال مدیران ضعیف برای خود می‌رود. اقتدار به این است که مجموعه نظام مقتدر باشد، مدیران و مسوولان اقتدار داشته باشند و ضعفا در حاشیه باشند البته طرد نشوند. مدیران مقتدر باید دارای برنامه کوتاه مدت، میان‌مدت و بلندمدت باشند و شجاع و جسور، نه محافظه‌کار و صفر کیلومتر. افراد با تجربه در راس قرار گیرند و کم‌تجربه‌تر‌ها به تجربه اندوزی بپردازند تا جامعه موفق شود.

برخلاف بسیاری از بازیگران عرصه سیاست، حضور ائتلاف‌ها را در آستانه انتخابات مثبت ارزیابی می‌کند و آن را بازوی قدرتمندی برای موفقیت‌ها می‌داند. رسول منتجب‌نیا، قائم‌مقام حزب اعتمادملی در گفت‌وگو با «شرق» نظراتش را در باره این ائتلاف‌ها می‌گوید. البته با وجود نگاه مثبتی که به این جریان دارد این را هم اظهار می‌کند که «اگر ائتلاف‌ها از مجموعه تشکل‌های گمنام و ضعیف و بدون هویت قانونی یا به اصطلاح برخی دوستان از گروه‌های بدون پدر و مادر وارد صحنه بشوند اینجا نه مردم تکلیف خود را می‌دانند و نه کسی می‌تواند پاسخگوی فعالیت‌های آنها باشد.»

در چندسال اخیر بسیار شاهد ائتلاف میان گروه‌های سیاسی بوده‌ایم، در ابتدا اساسا این ائتلاف‌ها اتفاق مثبتی است یا خیر؟ و آیا فارغ از انتخابات، می‌تواند برای مشکلات واقعی مردم موثر باشند؟
به‌نظر من ائتلاف میان گروه‌هایی که هم‌فکر و هم‌جهت هستند کار مثبت و عمل قابل‌دفاعی است و از اول انقلاب هم این موضوع وجود داشته است. وقتی حزب جمهوری‌اسلامی «معرکه‌دار» بود و رونق بیشتری داشت گروه‌های بسیاری با این حزب ائتلاف کردند و پس از آن گروه‌های دیگری شکل گرفتند. مثلا مجمع روحانیون مبارز محور بود و گروه‌های هم‌فکر این تشکل مانند سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، انجمن‌های اسلامی، گروه‌های خط امام، دفتر تحکیم وحدت و امثال آنها دور آن جمع شدند. در سوی مقابل، جامعه روحانیت مبارز نیز به همین شکل گروه‌های هم‌فکر را به دور خود جمع کرده بود. از جمله جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، جامعه اسلامی فرهنگیان، دانشجویان، بازار و... . به عبارتی دو ائتلاف قدرتمند در برابر هم قرار گرفتند و شانه به شانه هم بودند و با هم رقابت می‌کردند؛ بنابراین در طول این سه‌دهه این روند وجود داشته است. بعد از آن هم که دوم خرداد تحقق پیدا کرد و اصلاح‌طلبان روی کار آمدند، باز شورای هماهنگی اصلاحات بود و ائتلافی بین بیش از 20 گروه صورت می‌گرفت و نقطه مقابل آن هم گروه‌هایی که تحت عنوان اصولگرا دور هم جمع می‌شدند و ائتلاف می‌کردند، این روند وجود داشته. الان هم ائتلاف گروه‌ها و تشکل‌های سیاسی ائتلاف درستی است.
‌این روزها ائتلاف بین اشخاص مطرح است. آیا این امر را هم مثبت ارزیابی می‌کنید؟
اما ائتلاف بین چند فرد نمی‌تواند تعریف مشخصی داشته باشد چون هر چهره سیاسی خودش به صورت شخصیت حقیقی پاسخگوی همه مسایل است که در موضع‌گیری‌ها انجام می‌گیرد، قول‌ها و وعده‌هایی که به مردم داده می‌شود که باید پاسخگو باشند.
اگر چنانچه احزاب و گروه‌های شناسنامه‌دار و رسمی در کنار هم قرار گیرند و ائتلاف کنند همه این گروه‌ها به عنوان شخصیت حقوقی مسوول هستند و مردم هم روی همه آنها حساب باز می‌کنند و به آنها گرایش پیدا می‌کنند و این منحصر به انتخابات نخواهد بود اما اگر چنانچه بین دو نفر یا سه‌ نفر بخواهند ائتلاف کنند این ائتلاف با رقابت جدی مغایرت دارد. اینگونه ائتلاف‌ها در انتخابات مجلس معنی دارد که کاندیداها با هم ائتلاف کنند اما در ریاست‌جمهوری که یک نفر باید انتخاب شود و افراد با هم رقابت می‌کنند ائتلاف مفهوم صحیحی ندارد مگر آنکه پشت‌صحنه یک نفر کاندیدا باشد و بقیه اگر قرار است کاندیدا شوند به صورت صوری به عرصه می‌آیند.
‌منظورتان از حضور به صورت صوری چیست؟
ما در تاریخ رقابت‌های صوری داشته‌ایم. پس از انقلاب به ویژه در زمان انتخابات ریاست‌جمهوری دوره پنجم، دولت اول هاشمی‌رفسنجانی مجموعه کاندیداهایی شرکت کردند که صوری بودند از جمله آقای عسگراولادی که کاندیدای صوری بود و نه تبلیغات چندانی داشت و نه به دنبال پست ریاست‌جمهوری بود. البته در دوره دوم ریاست‌جمهوری آقای هاشمی شرایط به این شکل نبود و افراد از جمله آقای احمد توکلی کاندیدایی جدی بود و نسبت به شرایط آن مقطع، رای خوبی آورد.
‌شما با ائتلاف گروه‌ها موافقید، آنچه شما از ائتلاف گفتید حضور یک تشکل قدرتمند است که در سایه آن گروه‌های ضعیف‌تر قرار می‌گیرند اما آنچه شاهد آن هستیم، معمولا ائتلاف میان قدرت‌ها نیست بلکه میان تشکل‌های ضعیف است. این هم باردیگر به نظر شما خوب است؟
در توضیح سخنان قبل باید بگویم در ابتدا این تشکل‌ها که قصد ائتلاف دارند باید کاملا شناخته شده باشند و پیشنهاد من به وزارت کشور و شورای نگهبان آن است که گروه‌های بی‌هویت و ناشناخته را مجوز ورود به صحنه ندهند و نگذارند این تشکل‌ها جای گروه‌ها و احزاب شناسنامه‌دار و شناخته‌‌شده را بگیرند. به عبارتی گروه‌هایی به این عرصه قدم بگذارند که شناسنامه دارند و به عنوان تشکیلات قانونی هستند، وارد صحنه شوند چه به صورت ائتلاف و چه به صورت انفرادی. به نظر من این مساله جریانی مثبت در فضای سیاسی کشور است. هر‌چه رقابت جدی‌تر و سنگین‌تر باشد انگیزه مردم برای حمایت از فعالیت سیاسی بیشتر می‌شود. اما اگر ائتلاف‌ها از مجموعه تشکل‌های گمنام و ضعیف و بدون‌هویت قانونی یا به اصطلاح برخی دوستان از گروه‌های بدون پدر و مادر وارد صحنه بشوند اینجا نه مردم تکلیف خود را می‌دانند و نه کسی می‌تواند پاسخگوی فعالیت ستاد‌ها باشند. قول‌هایی داده می‌شود و شگردهایی برای جذب مردم به کار می‌برند. مردم نیز کسانی را که به آنها قول داده، نمی‌شناسند، در حالی که اشخاص حقیقی و گروه‌های حقوقی نمی‌توانند از زیر بار پاسخگویی شانه خالی کنند و هر اطلاعیه‌ای که بدهند، سخنرانی‌ای که انجام دهند و هر بیانیه‌ای صادر شود آنها نمی‌توانند از پاسخگویی فرار کنند.
‌به نظر شما علت پیدایش ائتلاف‌های این چند‌ساله که در میان گروه‌های ضعیف بوده است چیست؟ با توجه به اینکه دیده شده برخي جریان‌ها، معمولا در آستانه انتخابات، دست به ائتلاف می‌زند و پس از آن، پیگیری حقوق مردم را فراموش می‌کنند.
معمولا همانگونه که اشاره کردم، رسم این است که یک یا چند گروه قوی و قدرتمند محوریت را به دست بگیرند و گروه‌های ضعیف در کنار آنها و در سایه آنها قرار می‌گرفتند، حال تا چه میزان خوب بوده یا بد، بحث دیگری است. این رویه تا چندسال قبل وجود داشته است. حزب جمهوری، مجمع روحانیون و جامعه روحانیت، دو حزب محوری اصلاح‌طلبان و سایر گروه‌های قدرتمند و پر‌نفوذ محوریت را داشتند و بقیه در کنار آنها بودند. اگر گروه‌های کوچک در کنار هم قرار بگیرند در صورتی می‌تواند این ائتلاف‌ها امید‌بخش باشد که مجموعه این گروه‌ها یک مرکز قدرتمند و پر نفوذی را تشکیل دهند در غیر این‌صورت اگر این گروه‌های کوچک جمع شوند و در مجموع نیز تاثیر‌گذار نباشند، نقشی نیز ایفا نمی‌کنند و نمی‌توانند چیزی را عوض کنند؛ بنابراین هر گروهی بر اساس ميزان اثرگذاری و وجهه و اعتباری که در جامعه دارد می‌تواند موثر باشد. اگر چنانچه گروهی در چند یا چندین نفر خلاصه شود، 10 تا از این گروه‌ها تاثیر چندانی ندارند؛ بنابراین گروه‌ها که البته مخاطب من اصلاح‌طلبان بیش از اصولگرایان هستند زیرا آنها محوریت دارند و پشتوانه قدرت نیز در اختیارشان است، باید تلاش کنند به ائتلاف برسند. چنانچه در شرایط فعلی مظلوم واقع شدند و برخی احزاب محوری و قدرتمند را از آنها جدا کردند و مورد بی‌مهری قرار دادند؛ بنابراین این گروه‌ها در صورتی صلاح است حضور داشته باشند که مجموعه آنها بتوانند اثرگذار باشند و حرف تازه‌ای را با مردم داشته باشند تا بتوانند در میان مردم رای داشته باشند و در افکار عمومی موثر باشند. در غیر این‌صورت اگر ائتلاف در این میان نباشد، رقبای سیاسی از موقعیت بهره می‌برند و آنها این را به عنوان گروه رقابتی در‌نظر می‌گیرند اما در واقع رقابت مابین چند گروه قدرتمند جناح راست و چند گروه کوچک جناح چپ انجام گرفته است و در پایان هم اعلام می‌شود اصلاح‌طلبان مجموع آرایشان این تعداد اندک است كه به زیان جریان اصلاحات است.
‌پس در صورتی که ائتلاف به قدرت منجر شود مثبت و در غیر آن منفی است؟
البته این ائتلاف‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که امیدی برای پیروزی وجود داشته باشد و مصلحت بر این است. یعنی میدانی به دست بیاید هم از سوی حاکمیت میدان داده شود و هم فعالیت‌تان وسیع و گسترده باشد و هم گروه‌هایی که دور هم جمع می‌شوند، گروه‌های پرجاذبه‌ای باشند در چنین صورتی نه تنها مصلحت بلکه وظیفه است؛ به عبارتی اگر چندین گروه کوچک غیرمشهور به فعالیت سیاسی در یک ائتلاف بپردازند، خواهیم دید رقبا از این مساله سوءاستفاده می‌کنند.
بنابراین ما از همان آغاز تاکید داشتیم که اگر قرار است اصلاح‌طلبان وارد صحنه فعالیت شوند همه با هم به صورت ائتلاف جلو بیایند. همه گروه‌ها و همه چهره‌های فعال سیاسی اصلاح‌طلب به صورت منسجم و با اجماع بر سر محورهای مشخص درباره حقوق مردم و موضوعات موردنیاز کشور وارد شوند. البته همان‌طور که می‌دانید شرایط انتخابات آینده نامشخص است و به دلیل محدودیت‌ها، در تشکیلات جمعی اصلاح‌طلبان تصمیمی درباره آن گرفته نشده است اما برای انتخابات آتی من همیشه بر روی دو کاندیدا تاکید فراوان داشتم که اگر قرار بر حضور جدی است تنها این دو کاندیدا مد‌نظر باشند؛ آقای خاتمی و آقای هاشمی‌رفسنجانی. چون در فضای خاص فعلی تنها چنين شخصیت‌هایي یا به اصطلاح مردان بحران این دو شخصیت هستند که به روی کار بیایند تا بتوانند مشكلات را مدیریت کنند. به عبارتی بنا بر تجربه، این دو می‌توانند نیروهای قدرتمند را جذب و ساماندهی کنند. آنها پس از انتخابات هم می‌توانند ائتلاف را برای تحقق شعارها ادامه دهند و مردم هم نمی‌پسندند که همه‌چیز منوط به انتخابات باشد.
‌آیا اگر احزاب قدرتمند در کشور به وجود می‌آمد باز هم ائتلاف در کشور ما محلی از اعراب داشت؟
اگر دو یا چند حزب قدرتمند مستقل باشند و واقعا افراد زبده با گرایشات خاص وارد صحنه شده و چند حزب قدرتمند بر صحنه رقابت وارد شوند نه تنها ضرری ندارد بلکه اکثر قریب به اتفاق مردم وارد صحنه شده و نشاط سیاسی خاصی در کشور ایجاد می‌شود. چنانچه ما در گذشته و پس از پیروزی انقلاب چنین شرایطی داشتیم. در این دوران که فعالیت احزاب نسبتا بهتر از شرایط فعلی بود و خواست مردم هم همین‌گونه بود که کاندیدایی از این طیف یا طیف دیگر وارد جریان رقابت چه در انتخابات ریاست‌جمهوری و چه انتخابات مجلس شود که این شرایط از آثار حضور احزاب قدرتمند بوده است.
مسوولان باید از وجود احزاب و تشکل‌های قدرتمند با دیدگاه‌های گوناگون استقبال کنند. احزاب هستند که می‌توانند از رکود و بی‌تفاوتی مردم پیشگیری کنند. این احزاب در ادامه نیز با تضارب برنامه‌ها بهترین برنامه را برای اجرا فراهم می‌آورند؛ بنابراین آنهايي که این تصور را دارند که احزاب برای جامعه‌ای مثل ما مضرند، کاملا در اشتباهند. وجود احزاب بخش لاینفک و ضروری کشور ماست و هر که احزاب را حمایت و تقویت کند به نفع نظام عمل کرده.
‌حال با تمام گفته‌های شما آیا احزاب قدرتمند مانع پیدایش‌ اینچنین ائتلاف‌هایی که اشاره کردید می‌شود، یا خیر؟
حتی با وجود احزاب قوی نیز ائتلاف امکان شکل‌گیری دارد و به نظر من مثبت است. مثلا احزاب یا تشکل‌های کوچک و هم‌فکر را در ائتلاف‌ها در کنار خود می‌توانند داشته باشند. وقتی فضا باز باشد برای تشکیل احزاب و گروه‌ها در کنار احزاب قدرتمند احزاب کوچک و ضعیف هم می‌توانند شکل بگیرند و دست در دست هم بدهند و مجموعه پرقدرتی را تشکیل بدهند و وظیفه ما هم این است که باید به دنبال قدرتمندی کشور باشیم و مسوولان هم مقتدر باشند که آن هم به احزاب و گروه‌های حامی باز می‌گردد.
در صورت وجود اقتدار در مسوولان آنها به سمت مدیران مقتدر می‌روند و اقتدار نظام را فراهم می‌کنند. برعکس وقتی فردی بی‌کارنامه به مدیریت برسد که ضعیف باشد به دنبال مدیران ضعیف برای خود می‌رود. اقتدار به این است که مجموعه نظام مقتدر باشد، مدیران و مسوولان اقتدار داشته باشند و ضعفا در حاشیه باشند البته طرد نشوند. مدیران مقتدر باید دارای برنامه کوتاه مدت، میان‌مدت و بلندمدت باشند و شجاع و جسور، نه محافظه‌کار و صفر کیلومتر. افراد با تجربه در راس قرار گیرند و کم‌تجربه‌تر‌ها به تجربه اندوزی بپردازند تا جامعه موفق شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.