بهای سنگین بینقصی
تلاش فرساینده برای ارائه تصویری بینقص و عالی در نقشهای فردی، شغلی یا خانوادگی، فشار پنهان اما مخربی به بدن وارد میکند. زمانی که ذهن فرد به این باور میرسد که یک اشتباه کوچک، کل تلاشهای او را بیارزش میکند، بدن در یک وضعیت آمادهباش اضطراری قرار میگیرد. در واقع ذهن کمالگرا هر نقص ساده را بهعنوان یک خطر جدی برای بقا و تأیید اجتماعی شناسایی میکند
به گزارش گروه رسانهای شرق،
فاطمه عیسیزاده- روانشناس سلامت: تلاش فرساینده برای ارائه تصویری بینقص و عالی در نقشهای فردی، شغلی یا خانوادگی، فشار پنهان اما مخربی به بدن وارد میکند. زمانی که ذهن فرد به این باور میرسد که یک اشتباه کوچک، کل تلاشهای او را بیارزش میکند، بدن در یک وضعیت آمادهباش اضطراری قرار میگیرد. در واقع ذهن کمالگرا هر نقص ساده را بهعنوان یک خطر جدی برای بقا و تأیید اجتماعی شناسایی میکند. در دانش سایکونوروایمونولوژی، این خودسرزنشگری مداوم، محور ترشح هورمونهای استرس را مدام روشن نگه میدارد. جاریبودن همیشگی کورتیزول در خون، عملکرد سلولهای دفاعی و گلبولهای سفید را ضعیف کرده و جسم را مستعد دردهای عضلانی، تپش قلب، بههمخوردن عملکرد گوارش و خستگی مفرط میکند. این وضعیت شبیه به این است که فرد کولهپشتی پر از سنگینترین وسایل را روی دوش خود بیندازد و حتی هنگام نشستن روی مبل یا پیش از خواب نیز حاضر نباشد آن را از شانهاش پایین بگذارد. هرچند عضلات از این وزن مداوم به درد میآیند، ذهن تصور میکند زمینگذاشتن کولهپشتی مساوی با تنبلی یا بیمسئولیتی است. در نتیجه، بدن هیچگاه فرصتی برای بازیابی توان ازدسترفته پیدا نمیکند؛ حالتی فرساینده که در آن استراحت بهجای بازسازی انرژی، به منبعی تازه از اضطراب و عذاب وجدان بدل میشود.
برای رهایی از این تله ذهنی، تغییر نحوه گفتوگو با خود نخستین گام به شمار میرود. بهجای انتظار نتایج خارقالعاده، فرد میتواند بیاموزد انجامدادن یک کار در حد معقول، کافی و متناسب، بسیار سالمتر از فرسودهکردن روان و جسم برای رسیدن به ایدئالهای دستنیافتنی است. این تغییر نگرش، پیام امنبودن شرایط را به سامانههای عصبی ارسال میکند. برای نمونه، تعیین یک سقف زمانی مشخص برای کارهایی مانند فرستادن یک پیام یا تنظیم یک گزارش کاری و سپس بستن آن بدون بازبینیهای وسواسگونه، به مغز یاد میدهد بدون چککردنهای مکرر نیز پیامد ناگواری رخ نمیدهد. همچنین در لحظاتی که خطایی پیش میآید، فرد میتواند با صدای آرام یا نوشتن روی کاغذ به خود یادآوری کند همه انسانها اشتباه میکنند و ارزش و دوستداشتنیبودن او با این خطاها خدشهدار نمیشود؛ تمرینی ساده که مانع از فعالشدن چرخه ترشح هورمونهای اضطراب در لحظات دشوار میشود. علاوه بر این، اختصاصدادن دقایقی در طول روز به استراحت محض و بدون هیچ کار مفیدی، به سیستم دفاعی فرصت بازسازی میدهد. اگر پس از انجام این توصیهها همچنان این الگوهای فکری مانع پیشبرد کارهای روزمره شوند، مشورت با یک روانشناس به ترمیم ریشههای این کمالگرایی کمک خواهد کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
