استراتژی جدید واشینگتن در قبال اوکراین

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

شرق: رئیس‌جمهوری اوکراین روز سه‌شنبه در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کرد؛ نشستی که در کنار مقاومت میدانی اوکراین در جنگ با روسیه، نشان‌دهنده چرخش راهبردی واشینگتن در برابر اوکراین و تقابل با شبکه تسلیحاتی حامی روسیه است.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین که برای شرکت در مراسم یادبود لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه، به واشینگتن سفر کرده بود، در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کرد. این نشست تاریخی درست در شرایطی برگزار شد که ارتش اوکراین در آستانه این دیدار، موج گسترده‌ای از حملات پهپادی را به قلب مسکو روانه کرد. این نمایش قدرت میدانی نشان داد که اوکراین به جای انفعال، استراتژی تهاجمی را برای دفاع از مرزهای خود انتخاب کرده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا که برای بیش از یک سال در محافل خصوصی پافشاری می‌کرد اوکراین بازنده این جنگ است، در هفته‌های اخیر خوش‌بینی تازه‌ای نسبت به زلنسکی ابراز کرده است. به نوشته وال‌استریت ژورنال و به گفته منابع آگاه، مقاومت کی‌یف و جسارت آنها در کشاندن دامنه جنگ به عمق قلمرو روسیه، تحسین دونالد ترامپ را برانگیخته است. این تغییر رویکرد در هیئت حاکمه آمریکا، محصول لابی فشرده رهبران اروپایی در حاشیه نشست‌های جهانی و درخشش خیره‌کننده صنعت پهپادی اوکراین در برابر پرتابه‌های روسیه است. یک مقام ارشد دولت تأیید کرد که ترامپ همواره حامی برندگان است و در برآوردهای کنونی، رئیس‌جمهور‌ زلنسکی روز به‌ روز بیشتر شبیه یک فاتح به نظر می‌رسد. ترامپ پیش‌تر در جریان نشست ماه جولای با همتای اوکراینی خود در ترکیه، با لحنی شگفت‌زده اعتراف کرد که آنها در حقیقت روابط خوبی با یکدیگر شکل داده‌اند.

‌دیپلماسی قدرت

این چرخش چشمگیر آمریکا در قبال اوکراین، در حالی رخ می‌دهد که سال گذشته روابط این دو رهبر غیرقابل ترمیم به نظر می‌رسید. دونالد ترامپ در آن مقطع زلنسکی را یک دیکتاتور خوانده بود که حتی حاضر نیست از قدرت کنار برود و انتخاباتی برگزار کند. او پس از دیدار پرتنش در دفتر بیضی در فوریه ۲۰۲۵، تمام کمک‌های نظامی و تبادل اطلاعاتی با کی‌یف را متوقف کرد. مشاوران ترامپ می‌گفتند در آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری، ترامپ احساس می‌کرد زلنسکی قدردان کمک‌های آمریکا نیست. این رویداد پرتنش و تلخ، رهبران اروپایی و چهره‌های برجسته جمهوری‌خواه در کنگره از‌جمله لیندسی گراهام را واداشت تا کارزاری چندماهه را برای ترمیم این شکاف استراتژیک آغاز کنند.

ترامپ که در آغاز مسیر اجرائی خود با رویکرد پرهیز از درگیری‌های خارجی روی کار آمد، در ابتدا با بدبینی عمیق به اوکراین نگاه می‌کرد و مدعی بود می‌تواند جنگ را به‌سرعت پایان دهد. او در پی آن به ناکامی و ناامیدی خود در تحقق این وعده اعتراف کرد. با این وجود، یک مقام کاخ سفید تأکید می‌کند که رئیس‌جمهور و تیم او متعهد به ایفای نقش سازنده در پایان‌دادن به جنگ میان روسیه و اوکراین و گفت‌وگو با هر دو طرف هستند.

این مقام کاخ سفید افزود که دونالد ترامپ برای دستیابی به یک توافق صلح خوش‌بین است. مقامات آمریکایی ارزیابی می‌کنند‌ پوتین با وجود تحمل تلفات سنگین در میدان نبرد و گسترش حملات پهپادی اوکراین تا منطقه دوردست سیبری، هدف استراتژیک خود برای تحت فرمان درآوردن اوکراین را تغییر نداده است. به گفته یک مقام ارشد دولت، ترامپ در ابتدا تصور می‌کرد ارتش روسیه اوکراین را با قدرت نظامی برتر خود در‌هم می‌کوبد، اما اکنون افراد آشنا با دیدگاه‌های رئیس‌جمهور می‌گویند او پوتین را با نگاهی کمتر‌مطلوب می‌بیند. ترامپ با اشاره به تلفات بالای انسانی در هر دو سوی جبهه، به پوتین انتقال داده است که می‌خواهد جنگ پایان یابد.

دیدگاه‌های رؤسای‌جمهور آمریکا درباره این نبرد، گاهی از مسیرهای غیرسنتی و فراتر از راهروهای بوروکراتیک شکل می‌گیرد. ماه گذشته و پیش از برگزاری مسابقات هنرهای رزمی ترکیبی در محوطه کاخ سفید، الکساندر اوسیک، قهرمان سنگین‌وزن بوکس اوکراین، در اتاق بیضی با ترامپ دیدار کرد. افراد مطلع از این دیدار می‌گویند اوسیک به ترامپ یادآور شد که اوکراینی‌ها در ذات خود جنگجو و برنده هستند؛ پیامی که با روحیه نتیجه‌گرای ترامپ همخوانی کامل داشت. اوسیک با اهدای یک دستکش بوکس امضاشده به ترامپ، پیوند عاطفی ویژه‌ای برقرار کرد و این دو مرد بر سر علاقه مشترکشان به محمدعلی کِلی، که اوسیک تاریخ تولد مشترکی با او دارد، به هم‌گرایی رسیدند.

قهرمان اوکراینی با زبان انگلیسی دست‌وپاشکسته خود از روزهای وحشتناکی سخن گفت که خانواده‌اش در کی‌یف زیر آتش گلوله قرار داشتند. در بخشی از این دیدار، زمانی که ترامپ تفاوت روس‌ها و اوکراینی‌ها را جویا شد، اوسیک با اشاره به سر و قلب خود، ریشه این تفاوت را در اندیشه، اراده و شجاعت اخلاقی دانست. لورا لومر، فعال سیاسی دست‌راستی نیز نقش پررنگی در این تغییر نگاه در میان محافظه‌کاران داشت. او که پس از سفر به کی‌یف و مصاحبه با زلنسکی، انتقادهای دیرینه خود از اوکراین را کنار گذاشت، در تماس‌های تلفنی متعدد با ترامپ، زلنسکی را یک رهبر زمان جنگ و متحدی ضروری خواند. لومر با شجاعت اعتراف کرد که پیش از این فریب پروپاگاندای پیچیده روسیه را خورده بود. این اعتراف صریح نشان می‌دهد که چگونه ماشین تبلیغاتی کرملین تلاش می‌کند افکار عمومی جهان آزاد را در برابر مبارزه برای آزادی به انحراف بکشاند.

ولودیمیر زلنسکی نیز در مصاحبه با لورا لومر، نقطه عطف این روابط را دیدار سال گذشته در حاشیه مراسم تشییع پاپ فرانسیس در واتیکان دانست. او این دیدار را یک لحظه تاریخی خواند که در آن دو رهبر در طول 15 تا 20 دقیقه روابط خود را دگرگون کردند. رئیس‌جمهور اوکراین تأکید کرد که در آن دیدار استثنائی، بر بهای سنگین جان انسان‌ها در صورت عدم دستیابی به آتش‌بس با روسیه پافشاری کرده است. رهبران اروپایی، از‌جمله مارک روته، دبیرکل ناتو و الکساندر استاب، رئیس‌جمهور فنلاند نیز پیوسته درباره مزایای راهبردی پشتیبانی از اوکراین با ترامپ رایزنی کرده‌اند.

مهار شبکه تسلیحاتی

در جریان ضیافت شام خصوصی نشست ناتو در اوایل ماه جاری، لیندسی گراهام با تمجید گرم از اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، دولت را برای پذیرش لایحه تحریم‌ها و تعرفه‌های روسیه که خود در کنگره پیش برده بود، تحت فشار قرار داد. در پی این تلاش‌ها، کاخ سفید حمایت خود را از نسخه اصلاح‌شده این لایحه امنیتی اعلام کرد. در همان نشست ائتلاف نظامی ناتو، ترامپ اعلام کرد‌ ایالات متحده امکان اعطای مجوز تولید رهگیرهای موشکی پاتریوت به کی‌یف را بررسی خواهد کرد و برای مشارکت در تولید پهپاد با اوکراین ابراز تمایل کرد.

اوکراین در این جنگ فرسایشی، به یک ابرقدرت بلامنازع در حوزه پهپادهای نظامی تبدیل شده است. بر‌اساس داده‌های رسمی دولت اوکراین، تولید پهپاد در این کشور از حدود پنج هزار فروند در سال ۲۰۲۲، به مرز میلیون‌ها فروند در سال ۲۰۲۶ رسیده است. این اتکای سنگین به فناوری پهپادی، در برابر برتری نیروی انسانی و ظرفیت وسیع صنعتی روسیه، به اوکراین کمک کرده است تا مسیر جنگ را به نفع خود تغییر دهد. مقامات مطلع در دولت آمریکا تأیید می‌کنند که ترامپ در محافل خصوصی، استفاده مؤثر اوکراین از جنگ پهپادی را ستایش کرده و تحت تأثیر این توانمندی قرار گرفته است.

ارتش اوکراین اکنون در خط مقدم مقابله با پهپادهای مورد استفاده روسیه قرار دارد. نیروهای کی‌یف در حال دفع همان حملاتی هستند که ارتش آمریکا و متحدانش با ذخایر رو به اتمام پدافند هوایی خود در خاورمیانه در برابر آنها می‌جنگند. در همین راستا و در یک اقدام غیرمنتظره، اخیرا اوکراین شناورهای ایرانی را در دریای خزر هدف قرار داد و باعث خشم مقام‌های ایران از این اقدام کی‌یف شد. حملات اخیر اوکراین به نقاط مختلف روسیه از‌جمله تأسیسات مهم و استراتژیک انرژی در مسکو و سن‌پترزبورگ، توانمندی جدید کی‌یف را برای قطع شریان‌های انرژی روسیه ‌به نمایش گذاشت. چنین نمایش اقتداری از مهارت‌های رزمی اوکراین، جایگاه این کشور را در نگاه نتیجه‌گرای دونالد ترامپ مستحکم‌تر از گذشته خواهد کرد.