اسپانیا در شوک قطار مرگ

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

حادثه هولناک تصادف دو قطار مسافربری در اسپانیا که به کشته‌شدن نزدیک به ۷۰ نفر از جمله برخی سیاستمداران و هنرمندان اسپانیایی انجامید،  این کشور را در شوکی عمیق فرو برده است.

برخورد مرگ‌بار دو قطار در روز چهارشنبه که دست‌کم ۶۹ کشته بر‌جای گذاشت، صحنه سیاسی اسپانیا را تحت‌الشعاع قرار داده است. مسئله ایمنی خطوط ریلی تهدیدی جدی برای نخست‌وزیر به شمار می‌رود و ممکن است تلاش‌های او برای دفاع از کارنامه دولت و حفظ جایگاهش در کاخ مونکلوا را سخت کند.

بروز تئوری توطئه در اسپانیا

چپ‌گرایان اسپانیایی به‌سختی می‌پذیرند حادثه تلخ قطار و ده‌ها کشته آن اتفاقی و به دلیل فرسودگی ریلی باشد. این روزها با بهره‌گیری جریان راست‌گرا برای تحت‌فشار قراردادن پدرو سانچز، جناح چپ بر‌ عمدی‌بودن حادثه سرمایه‌گذاری کرده است. در میان کشته‌شدگان ‌قطار نام برخی از سیاستمداران پیشین از جمله فاطیما بانیز، وزیر کار محبوب اسپانیا دیده می‌شود. این ایده در ادامه همان تفکری است که حضور یکباره و بحران‌آفرین پناهجویان در سئوتا را عمدی و در هماهنگی کامل میان مراکش و دولت نتانیاهو می‌دانست. این تئوری وقتی جدی گرفته شد که رهبر یک حزب محافظه‌کار مسیحی (حزب مردم) در اقدامی عجیب گفت نمی‌توان همه تقصیر را به گردن سانچز و وزیر راه او انداخت.

با همه اینها شبکه گسترده قطارهای سریع‌السیر اسپانیا نه‌تنها مدت‌ها یکی از مایه‌های افتخار ملی این کشور بوده، بلکه شبکه‌ای حیاتی است که میلیون‌ها اسپانیایی برای رفت‌وآمد به محل کار، سفرهای تفریحی و دیدار با اعضای خانواده به آن وابسته‌اند. سانحه این هفته، پس از حادثه دیگری در همین خط ریلی که در ماه ژانویه به کشته‌شدن ۴۶ نفر انجامید، مردم را خشمگین، سردرگم و نگران کرده است.

در روزهای اخیر فیلیپه ششم، پادشاه اسپانیا، پس از دیدار با مسافران مجروح در بیمارستانی در شهر تولدو گفت: «جامعه ما بار دیگر ضربه‌ای ویرانگر را تجربه کرده است و باید تدابیری اتخاذ کنیم تا چنین اتفاقی دوباره تکرار نشود‌».

دولت اسپانیا از روز پنجشنبه سه روز عزای عمومی اعلام کرد. ظهر پنجشنبه در نقاط مختلف کشور، از جمله در مقابل ساختمان پارلمان با حضور نمایندگان و همچنین در ایستگاه اصلی راه‌آهن مادرید با شرکت کارکنان راه‌آهن و رهبران اتحادیه‌های کارگری، یک دقیقه سکوت به احترام قربانیان برگزار شد. برای دومین روز متوالی، شبکه‌های تلویزیونی اسپانیا مملو از روایت‌های بازماندگان این حادثه بود. پابلو لوپز، یکی از مسافران قطاری که از پشت با قطار دیگری برخورد کرده بود، در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی دولتی TVE لحظه برخورد و صحنه‌های هولناک پس از آن را روایت کرد.

انتخابات، تحت‌الشعاع تصادف قطار

اما انتخابات زودهنگام پارلمانی ماه آینده که سانچز پس از مخالفت احزاب راست‌گرا و راست افراطی با اصلاحات مسکن اعلام کرد، ممکن است ناگهان به رقابتی کاملا متفاوت تبدیل شود. دولت ائتلافی او این اصلاحات را در واکنش به اعتراضات گسترده و خشم عمومی نسبت به بحران مسکن مطرح کرده بود، اما احزاب راست و راست افراطی با آن مخالفت کردند و مانع تصویب آن شدند.

گاردین نوشته است: چپ‌گرایان این انتخابات را آخرین فرصت برای جلوگیری از ائتلاف حزب محافظه‌کار مردم (PP) با حزب راست‌گرای وکس (Vox) معرفی کرده بودند؛ ائتلافی که به باور آنها می‌تواند دهه‌ها دستاورد اجتماعی اسپانیا را به عقب برگرداند. در مقابل، جناح راست این انتخابات را فرصتی برای پایان‌دادن به هشت سال حکمرانی سانچز می‌دانست؛ دوره‌ای که با لحنی تحقیرآمیز از آن با عنوان «سانچزگرایی» یا سانچزمو یاد می‌کند. اما اکنون این انتخابات در کشوری برگزار خواهد شد که عمیقا در شوک و اندوه فرو رفته است.

حتی پیش از حوادث هولناک روز چهارشنبه در حومه شهر اوردا، سانچز و متحدانش با چالش‌های جدی روبه‌رو بودند. نخست‌وزیر علاوه بر اعتراضات مربوط به بحران مسکن، ناچار شده بود با موجی از اتهامات فساد درباره اعضای خانواده و حلقه نزدیکانش مقابله کند. همچنین عملکرد دولت او در مدیریت ورود گسترده مهاجران به سئوتا، منطقه تحت حاکمیت اسپانیا در شمال آفریقا، طی تابستان با انتقادهای شدید داخلی و بین‌المللی مواجه شده بود.

حزب وکس با تمام توان وارد میدان شده است. این حزب دولت را به «کشتن» قربانیان سانحه قطار و سوءمدیریت نظام‌مند و رفیق‌بازی متهم کرده است. وکس همچنین از دیوان عالی اسپانیا خواسته است اسکار پوئنته، وزیر حمل‌ونقل این کشور، را به ظن قتل غیرعمد و واردکردن صدمات جسمی بر اثر سهل‌انگاری فاحش مورد تحقیق قرار دهد. پوئنته اتهامات مربوط به سوءمدیریت را رد کرده و تأکید دارد شبکه راه‌آهن اسپانیا «ایمن و قابل اعتماد» است.

واکنش‌های متفاوت حزب مردم و وکس نشان‌دهنده اختلافات در جناح راست اسپانیاست؛ دو حزبی که هر دو برای پایان‌دادن به دولت سانچز رقابت می‌کنند. انتخاباتی که سانچز امیدوار بود آن را به رویارویی‌ای دوقطبی میان نیروهای ترقی‌خواه و واپس‌گرا تبدیل کند و محور اصلی آن مسائلی مانند مسکن و برابری اجتماعی باشد، اکنون به رقابتی کاملا متفاوت تغییر شکل داده است.

راست‌گرایان افراطی در خیابان‌های اسپانیا ظاهر شدند

سنت راست‌‌افراطی در اسپانیا، دیرینه و به اعتقاد بسیاری امری خطرناک به حساب می‌آید. دهه‌ها بعد از مرگ ژنرال فرانکو، حالا او دیگر مردی منفور و باعث و بانی مرگ و بیچارگی اسپانیایی‌ها نیست. احزاب راست‌گرا و سنتی و محافظه‌کار تا پیش از سال ۲۰۱۸ نقش اساسی در حفظ سنت‌های افراطی برعهده داشتند. دولت سانچز توانست خط بطلانی بر اقدامات آنها بکشد. چهارشنبه‌شب گذشته معترضان راست افراطی در مقابل وزارت حمل‌ونقل اسپانیا با پلیس درگیر شدند. آنها در این محل تجمع کرده بودند تا خواستار استعفای نخست‌وزیر شوند. حضور آنها در خیابان‌ها صحنه‌های غریبی را ثبت کرد. در تعدادی از تصاویر می‌توان مردان جوانی را دید که دستان خود را با علامت‌های فاشیستی بالا آورده‌اند. چند هزار معترض در مقابل وزارت حمل‌ونقل اسپانیا تجمع کردند و خواستار استعفای اسکار پوئنته، وزیر حمل‌ونقل و پدرو سانچز، نخست‌وزیر این کشور شدند. آنها همچنین خواستار پاسخگویی مسئولان درباره وضعیت ایمنی شبکه راه‌آهن بودند.

خبرگزاری افه گزارش داد فراخوان این تجمع را حزب راست افراطی فالانژ و چند گروه دیگر، از جمله گروه «رِوولتا»، صادر کرده بودند. در همین حال، اتحادیه کارگری «سولیداریداد» که به حزب وکس نزدیک است هم تجمع جداگانه‌ای برگزار کرد که بعدتر به محل تجمع مقابل وزارتخانه پیوست.

تنش‌ها زمانی بالا گرفت که شماری از معترضان به سمت موانع امنیتی پلیس هجوم بردند. در واکنش، نیروهای پلیس ضدشورش به سمت جمعیت حرکت و از گاز اشک‌آور استفاده کردند. به گزارش افه، برخی معترضان نیز در ادامه منور و اشیای دیگری به سمت نیروهای پلیس پرتاب کردند. پلیس بار دیگر برای متفرق‌کردن جمعیت وارد عمل شد و سرانجام تجمع را پایان داد.

با وجود دلجویی فیلیپه، پادشاه اسپانیا، چپ‌گرایان معتقدند او نمی‌تواند به وظیفه خود برای افتادن اسپانیا به درگیری‌های سیاسی میان چپ و راست پایان دهد. به اعتقاد آنها فیلیپه مانند اغلب موارد دیگر فقط به تأسف بسنده کرده و در قبال سایه افراطی‌گری که در حال تهدید جدید اسپانیاست، حاضر به مداخله نیست یا اساسا چنین نیرویی را برای خود متصور نمی‌شود. منتقدان فیلیپه می‌گویند موضع‌گیری او در مقابل رخدادهای اخیر و به‌ویژه شعارها و علامت‌های فاشیستی در خیابان‌های مادرید به‌شدت اهمیت دارد.