بن‌بست در نیویورک

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

شرق: رقابت چهار دیپلمات برای تصاحب کرسی دبیرکلی سازمان ملل در حالی آغاز شده که این نهاد 80ساله در بحران ناکارآمدی دست‌وپا می‌زند. استماع‌های مجمع عمومی نشان می‌دهد نامزدها به جای ارائه راهبرد امنیتی، درگیر حواشی فساد و برنامه‌های ایدئولوژیک هستند.

ماراتن انتخاب جانشین آنتونیو گوترش برای اول ژانویه 2027 با حضور چهار دیپلمات کهنه‌کار در مقر سازمان ملل در نیویورک کلید خورد. میشل باشله از شیلی، رافائل گروسی از آرژانتین، ربکا گرینسپن از کاستاریکا و مکی سال از سنگال، در جریان نشست‌هایی که آنالنا بربوک، رئیس مجمع عمومی، آن را یکی از سخت‌ترین مصاحبه‌های شغلی جهان خواند، مورد پرسش سفرای کشورهای مختلف در سازمان ملل قرار گرفتند. با این حال، خروجی این جلسات طولانی هیچ پیروز مشخصی نداشت و صرفا ابعاد بحران رهبری در سازمانی را آشکار کرد که بربوک مدعی است نماینده حدود هشت میلیارد نفر است و باید از حقوق 

بشر و توسعه دفاع کند.

به نوشته آسوشیتدپرس، این نهاد 80ساله که پس از جنگ جهانی دوم با وعده تأمین صلح و امنیت بین‌المللی تأسیس شد، اکنون در مهار بحران‌های مرگبار در ایران، غزه، اوکراین و سودان به دلیل شکاف‌های عمیق داخلی فلج مانده است. هر چهار نامزد در این استماع‌ها وعده دادند که بر ارکان سه‌گانه سازمان تمرکز کنند و اصلاحاتی را در ساختار فرسوده آن رقم بزنند، اما چشم‌انداز مشخصی برای چگونگی غلبه بر این ناکارآمدی پرهزینه ارائه ندادند. هم‌زمان، زمزمه‌هایی به گوش می‌رسد که ممکن است نامزدهای جدیدی پس از این ارزیابی‌های اولیه وارد رقابت شوند.

پرونده باشله روی میز

میشل باشله ۷۴ساله که سابقه دو دوره ریاست‌جمهوری شیلی و ریاست نهاد حقوق بشر سازمان ملل را در کارنامه دارد، در جمع سفرا مدعی شد که این سازمان برای پرهیز از بحران‌ها باید پیش‌بینی و گفت‌وگو را در دستور کار قرار دهد. او با تأکید بر نیاز به حضور فیزیکی دبیرکل در میدان بحران‌ها، تلاش کرد خود را یک رهبر میدانی نشان دهد. اما کارنامه و برنامه‌های رادیکال او با واکنش سخت و قاطع محافظه‌کاران در واشینگتن  روبه‌رو شده است.

نامه صریح ۲۸ قانون‌گذار جمهوری‌خواه آمریکایی به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، چالشی جدی برای باشله ایجاد کرده است. این نمایندگان با نامیدن او به‌عنوان یک «متعصب حامی سقط جنین»، از روبیو خواسته‌اند تا روند انتخاب او را وتو کند. باشله که یک پزشک است، در پاسخ به این فشارها با توجیه اینکه حق تصمیم‌گیری درباره زندگی و تعداد فرزندان را به رسمیت می‌شناسد، وعده داد که در صورت انتخاب، پیشبرد توافقات کشورهای عضو از‌جمله ارتقای برابری جنسیتی را دنبال خواهد کرد. این رویکرد نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از انرژی سازمان ملل به جای تمرکز بر امنیت جهانی، صرف پیشبرد ایدئولوژی‌های  خاص می‌شود.

گروسی و بحران اعتبار ۸۰‌ساله

رافائل گروسی ۶۵‌ساله، دیپلمات پیشین آرژانتینی که از سال ۲۰۱۹ مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است، تصویر واقع‌بینانه‌تری از جایگاه متزلزل سازمان ملل ارائه داد. او با اشاره به قطبی‌شدن شدید جهان، اذعان کرد که تردیدهای عظیم و گسترده‌ای درباره توانایی این نهاد برای حل مشکلات جهانی وجود دارد. گروسی هشدار داد که بدون رهبری مؤثر و حمایت تمام کشورها، سازمان ملل جایگاه کلیدی خود را پای میز مذاکرات باز نخواهد یافت و دبیر کل بعدی باید شخصا در نقاط بحران‌خیز جهان حضور یابد.

در سوی دیگر، ربکا گرینسپن ۶۵‌ساله، معاون پیشین رئیس‌جمهور کاستاریکا و دبیر کل فعلی نهاد تجارت و توسعه سازمان ملل از سال ۲۰۲۱، تلاش کرد خود را به‌عنوان صدایی بی‌طرف و اخلاقی معرفی کند که می‌داند چگونه تحت فشار روی اصول بایستد. گرینسپن با انتقاد از رویکرد سازمان ملل که به یک سازمان محافظه‌کار و ریسک‌گریز تبدیل شده، مدعی شد که این نهاد باید ریسک‌های بیشتری بپذیرد و او برای شکست‌خوردن و تلاش دوباره آمادگی دارد.

سایه فساد  بر  کمپین  سنگال

در‌حالی‌که طبق سنت سازمان ملل، امسال نوبت منطقه آمریکای لاتین است تا کرسی دبیر کلی را در اختیار بگیرد، مکی سال از سنگال تنها نامزدی است که از خارج از این منطقه وارد کارزار شده است. رئیس‌جمهور ۶۴‌ساله پیشین سنگال که 12 سال این کشور را اداره کرده، استدلال می‌کند که منشور سازمان ملل هیچ نامزدی را منع نکرده است. او معتقد است پس از دوره گوترش پرتغالی که نماینده شمال جهانی بود، اکنون رهبری باید به جنوب جهانی برسد.

سال وعده داد که در نقش یک پل‌ساز، تنش‌ها را آرام کرده و با کاهش چندپارگی، امید را به اقدام جمعی بازگرداند تا سازمان ملل جایگاه خود را پس بگیرد. اما حضور او در نیویورک با حواشی جدی همراه بود؛ او تنها نامزدی است که حضورش به برگزاری تظاهرات در بیرون از مقر سازمان ملل، هم در حمایت و هم در مخالفت با او، منجر شد. اتهامات فساد مالی که علیه او مطرح شده، اگرچه از سوی وی تکذیب می‌شود، اما اعتبار کمپین او را زیر سؤال برده است.

فیلتر  پانزده‌ گانه در شورای امنیت

به گفته دانیل فورتی، رئیس امور سازمان ملل در گروه بین‌المللی بحران، هر چهار نامزد در این استماع‌ها تلاش کردند روی یک طناب باریک سیاسی راه بروند. هنوز روشن نیست که آیا هیچ‌کدام از آنها توانسته‌اند خود را جلوتر از بقیه قرار دهند یا رقبای احتمالی آینده را منصرف کنند. در نهایت، کلید این انتخاب در دست شورای امنیت 15 عضوی و به طور خاص، پنج عضو دارای حق وتو یعنی ایالات متحده، روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه است که تاکنون سکوت معناداری پیشه کرده‌اند. پس از آن، مجمع عمومی با ۱۹۳ عضو باید تأیید نهایی را صادر کند.

کارشناسان معتقدند این سازمان از فقدان شجاعت رنج می‌برد. 

مین-تو فام، مشاور کوفی عنان، رئیس پیشین سازمان ملل و مدیر اندیشکده استارلینک، تأکید می‌کند که تمایل گسترده‌ای برای انتخاب یک دبیر کل که مایل به ریسک‌پذیری و فعالیت بیشتر در ترویج صلح باشد، وجود دارد. به گفته او سازمان ملل به دلیل نداشتن شجاعت برای پذیرش ریسک، بخشی از مکالمات مربوط به بحران‌های بزرگ نیست. سوزانا مالکورا، مقام ارشد پیشین سازمان ملل و وزیر خارجه سابق آرژانتین که خود نامزد سال ۲۰۱۶ دبیرکلی بود نیز معتقد است این نهاد بیش از هر زمان دیگری به رهبری و انرژی جدید نیاز دارد. گروه حامیان جهانی تحت رهبری او، به‌شدت در حال لابی برای انتخاب یک زن به‌عنوان رئیس بعدی سازمان ملل هستند.