تبعات چرخش افغانستان به سمت هند و کمک به گروههای تروریستی مخالف «اسلامآباد»
اعلان جنگ پاکستان به کابل
کاسه صبر اسلامآباد در برابر متحدان ایدئولوژیک پیشین خود سرانجام لبریز شد و غرش جنگندهها بر فراز کابل و قندهار جای دیپلماسی را در مرزهای متلاطم پر کرده است. در این میان گزارشهای غیررسمی از کشتهشدن هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان افغانستان، حکایت میکند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: کاسه صبر اسلامآباد در برابر متحدان ایدئولوژیک پیشین خود سرانجام لبریز شد و غرش جنگندهها بر فراز کابل و قندهار جای دیپلماسی را در مرزهای متلاطم پر کرده است. در این میان گزارشهای غیررسمی از کشتهشدن هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان افغانستان، حکایت میکند.
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، روز گذشته در یک پیام شبکه اجتماعی با اعلام اینکه صبر ما تمام شده است، تأیید کرد اکنون یک جنگ تمامعیار میان پاکستان و افغانستان جریان دارد. این اعلام پس از آن صورت گرفت که ارتش پاکستان در واکنشی همهجانبه به حملات اخیر شبهنظامیان، مواضع مرزی و مخفیگاههای طالبان در داخل افغانستان را هدف قرار داد و برای نخستینبار، کابل پایتخت این کشور نیز زیر آتش مستقیم رفت. به گفته سخنگوی رژیم طالبان در افغانستان، جنگندههای پاکستانی حملات هوایی متعددی را در کابل، قندهار و ولایت جنوب شرقی پکتیا که هممرز با پاکستان است، انجام دادهاند. منابع امنیتی پاکستان تأیید کردند که این عملیات شامل حملات موشکی هوا به زمین علیه دفاتر و پاسگاههای نظامی طالبان بوده است. این یک گسست آشکار در روابط دو همسایه است. اسلامآباد اینبار نهفقط شبهنظامیان، بلکه خود رژیم حاکم بر افغانستان را هدف قرار داده است. در پی این حملات، پاکستان در شهرهای بزرگ خود از جمله اسلامآباد، پایتخت، وضعیت هشدار سطح بالا اعلام کرد تا در برابر حملات انتحاری احتمالی آماده باشد. اسلامآباد سالهاست مقامات کابل را برای توقف حملات نیروهای افغان و گروه تحریک طالبان پاکستان تحت فشار قرار داده است. این گروه شبهنظامی در آن سوی مرزها مستقر است. به گفته مقامات پاکستانی، آنها عامل اصلی موج فزاینده ناامنیها در داخل پاکستان از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در سال ۲۰۲۱ هستند. کابل همواره این اتهامات را رد کرده و امنیت پاکستان را یک مسئله داخلی میداند.
بازی کابل
حسین حقانی، کارشناس ارشد مؤسسه هادسون و سفیر پیشین پاکستان در ایالات متحده که با رویترز گفتوگو کرده، معتقد است این جنگ نشاندهنده عمق استیصال این کشور از رژیم طالبان است. او تأکید میکند این وضعیت قطعی یک تنشافزایی است. دستگاه محاسباتی اسلامآباد تصور میکرد پس از تسلط طالبان، نفوذ بالایی در افغانستان خواهد داشت. در عمل اما کابل در مسیری متضاد گام برداشت و برای تعمیق روابط با رقیب دیرینه پاکستان یعنی هند، تلاش کرد.
این ناامیدی، ماه گذشته به اوج رسید. افغانستان نخستین فرستاده دیپلماتیک خود به هند پس از روی کار آمدن طالبان را منصوب کرد؛ اقدامی که خشم و سرخوردگی عمیقی را در اسلامآباد رقم زد. هفته گذشته پاکستان اعلام کرد حملات هوایی تازهای را علیه اردوگاههای شبهنظامیان در داخل خاک افغانستان انجام داده است.
سرنوشت مبهم رهبر طالبان افغانستان
به گفته مقامات امنیتی پاکستان، این حملات شخص هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان پاکستان را هدف قرار داده بود. گزارشهای غیررسمی حاکی از آن است که هبتالله آخوندزاده به همراه فرماندهان ارشد طالبان در حملات هوایی پاکستان به مقر این گروه کشته شدهاند. این گزارشها هنوز به طور رسمی تأیید نشدهاند. پیش از این و در سالهای گذشته نیز گزارشهایی درباره کشتهشدن آخوندزاده منتشر شد اما هیچکدام به طور رسمی تأیید نشده بود.
حملات اخیر، گستردهترین درگیریها از ماه اکتبر 2025 تاکنون محسوب میشود. در آن زمان دو کشور وارد هفتهها درگیری مرگبار مرزی شدند که در پی حملات هوایی پاکستان در کابل آغاز شده بود. پیش از این دو کشور با میانجیگری قطر، ترکیه و عربستان سعودی به یک آتشبس دست یافته بودند، اما مذاکرات صلح بعدی بدون دستیابی به هیچ توافق بلندمدتی پایان یافت. در حال حاضر و در کنار حملات هوایی، درگیریهای زمینی در بخشهای متعددی در امتداد مرز دوهزارو ۶۰۰ کیلومتری دو کشور در جریان است.
در سلسله حملات از سوی هر دو طرف، دهها غیرنظامی و سرباز جان خود را از دست دادهاند. حسین حقانی پیشبینی میکند جنگ بلندمدت و تمامعیاری میان دو کشور درنخواهد گرفت. او میگوید پاکستان به احتمال زیاد به درگیریهای مرزی و حملات هوایی بیشتر ادامه میدهد، در حالی که کابل ممکن است حملات شبهنظامی بیشتری را در داخل قلمرو پاکستان سازماندهی کند. حقانی میافزاید میتوانم تصور کنم رهبران طالبان با لفاظیهای شدیدتر پاسخ و خود را در وضعیت جنگیتری قرار دهند.
طالبان مدعی است حملات تلافیجویانهای را علیه تأسیسات نظامی پاکستان انجام داده است. هر دو طرف از تلفات سنگینی خبر میدهند؛ آمارهایی که رویترز قادر به تأیید مستقل آنها نبوده است. مشرف زیدی، سخنگوی دولت پاکستان، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این عملیات پاسخی به حملات تحریکنشده افغانها بوده است. او افزود ۱۳۳ جنگجوی طالبان افغان کشته و بیش از ۲۰۰ نفر زخمی شدهاند، ۲۷ پاسگاه ویران و ۹ پاسگاه تسخیر شده است. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در مقابل مدعی شد ۵۵ سرباز پاکستانی کشته و ۱۹ پاسگاه تسخیر شدهاند. او همچنین گفت در ولایت ننگرهار هشت جنگجوی طالبان کشته، ۱۱ نفر زخمی و ۱۳ غیرنظامی مجروح شدهاند. دولت کابل و سازمان ملل متحد پیشتر اعلام کرده بودند حملات هوایی به کشتهشدن ۱۳ غیرنظامی انجامیده است.
نبرد پهپادها
طالبان هشدار داده است پاسخی قوی خواهد داد. وزارت دفاع این گروه روز گذشته اعلام کرد با استفاده از پهپادها، حملات هوایی موفقیتآمیزی را علیه اهداف نظامی در پاکستان انجام داده است. عطاالله تارار، وزیر اطلاعرسانی پاکستان، با تکذیب این موضوع گفت این حملات توسط شبهنظامیان طالبان پاکستان انجام شده است. او تأکید کرد تمامی پهپادها توسط سیستمهای ضدپهپاد ارتش بدون آسیب جانی سرنگون شدهاند. ویدئوهای به اشتراک گذاشتهشده توسط مقامات امنیتی پاکستان، فلاشهای نور در شب از شلیکهای مرزی و صدای توپخانه سنگین را نشان میدهد.
رویترز مکان یک ویدئو از حملات به کابل را تأیید کرده است. این ویدئو ستونهای غلیظ دود سیاه از دو سایت و آتشسوزی مهیبی در بخشی از پایتخت را نشان میدهد. تمیم یک راننده تاکسی در کابل میگوید خواب بوده که صدای هواپیما را شنیده و سپس به انبار مهمات حمله شده است. او روایت میکند: از خواب پریدیم، هواپیما آمد و دو بمب انداخت و دور شد. پس از آن صدای انفجارهایی را شنیدیم. همه در وحشت از طبقه دوم خانه به پایین دویدند و مهمات داخل انبار مدام منفجر میشد. شاهدان در کابل از شنیدهشدن صدای آژیر آمبولانسهای متعدد پس از انفجارهای مهیب خبر دادند.
در عرصه دیپلماتیک، گزارشها حاکی از تلاش روسیه، چین، ترکیه و عربستان سعودی برای میانجیگری است. وزارت خارجه قطر با صدور بیانیهای حملات در پاکستان را محکوم و با قربانیان ابراز همدردی کرد. این حرکت پس از سفر شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در اوایل هفته انجام شد. ایران نیز که با هر دو کشور هممرز است، پیشنهاد تسهیل گفتوگوها را ارائه داده است. بر اساس بیانیه وزارت خارجه ایران، این پیشنهاد در شرایطی مطرح میشود که تهران مشغول مذاکرات مهم با واشنگتن برای حل مناقشه هستهای و جلوگیری از حملات جدید ایالات متحده است و روز پنجشنبه دور جدید مذاکرات در ژنو را بدون توافق به پایان رساند. پاکستان یک قدرت هستهای با توان نظامی بسیار برتر از افغانستان است. با این حال، طالبان در جنگ چریکی مهارت دارد و دههها پیش از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، در نبرد با نیروهای تحت رهبری ایالات متحده آبدیدهتر شده است. مقامات پاکستانی از احتمال افزایش حملات در مراکز شهری ابراز نگرانی کردهاند. دولت ایالت پنجاب روز گذشته برای مقابله با این حملات در وضعیت آمادهباش قرار داشت. آنها در یکسری عملیات امنیتی، ۹۰ شهروند افغان را برای اخراج به مراکز نگهداری منتقل کردند. خبرگزاری باختر در ولایت ننگرهار نیز تصویری از یک گردان مهاجمان انتحاری منتشر کرد. این رسانه به نقل از یک منبع امنیتی افغان گزارش داد این بمبگذاران با جلیقههای انفجاری و خودروهای بمبگذاریشده، آماده حمله به اهداف اصلی هستند.
آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.
