نوجوانان معترض آزاد شوند
«امیرحسین جلالیندوشن»، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران، در گفتوگو با ایلنا درباره نوع برخورد با کودکان زیر ۱۸ سال که در حوادث اخیر بازداشت شدهاند، گفت: «رویههای قضائی تا یک مرحلهای تربیتی هستند و از جایی به بعد رویههای کنترلی میشوند. وقتی مسئله مربوط به کودک و نوجوان است، آنهم کودکی که در یک فضای هیجانزده اعتراضی دستگیر میشود، رویکرد نباید کنترلی-تنبیهی باشد، بلکه باید ارشادی و تربیتی باشد. در غیر این صورت، هر نوع اقدام قضائی نقض هدف اصلی خواهد شد».
به گزارش گروه رسانهای شرق،
«امیرحسین جلالیندوشن»، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران، در گفتوگو با ایلنا درباره نوع برخورد با کودکان زیر ۱۸ سال که در حوادث اخیر بازداشت شدهاند، گفت: «رویههای قضائی تا یک مرحلهای تربیتی هستند و از جایی به بعد رویههای کنترلی میشوند. وقتی مسئله مربوط به کودک و نوجوان است، آنهم کودکی که در یک فضای هیجانزده اعتراضی دستگیر میشود، رویکرد نباید کنترلی-تنبیهی باشد، بلکه باید ارشادی و تربیتی باشد. در غیر این صورت، هر نوع اقدام قضائی نقض هدف اصلی خواهد شد».
به گفته او، علت اصلی بروز اینگونه رفتارها، ویژگیهای دوره زندگی نوجوانی است؛ بهویژه عوامل انگیزشی. او گفت: «فردی که در مواجهه با وضعیتهای اجتماعی ناعادلانه یا معترض به آنهاست، ممکن است تحت تأثیر هیجانات آرمانخواهی و حس حقجویی (که اگرچه شکل یا سازمان خاصی ندارد) عمل کند. چنین عمل بیپایانی باید در چارچوبی درست و مستدل نشان داده شود، به این معنا که رفتار او صرفا ناشی از احساس نارضایتی نیست، بلکه نشانگر نیاز به پاسخگویی به مشکلات ساختاری است».
سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران تصریح کرد: «درعینحال، این نگاه که بسیاری از نوجوانان و دانشآموزان در ایران به طور درخورتوجهی مسئولیتپذیر هستند و بهجای تمرکز صرف بر امور شخصی خود، به مسائل اجتماعی میپردازند، میتواند تحسینبرانگیز باشد. اگرچه این رفتار ممکن است گاهی به نظر برسد که «حرف اجتماعی» میزنند، اما درواقع نشان از بالابردن سطح آگاهی و مشارکت شهروندی دارد. بنابراین باید از چنین نگرش مثبتی قدردانی کرد».
این روانپزشک تأکید کرد: «اگر ما تصور کنیم که محتوای این رفتارها از نظر معنوی یا عملی نادرست است، این میتواند ما را به این سؤال برانگیزد که کجا خطا رفتهایم».
جلالیندوشن گفت: «این نوجوانان درواقع محصول نظام آموزشی رسمی کشور و ساختار هنجاری خانواده ایرانیاند؛ ساختاری که در سالهای گذشته زیر آماج انواع تبلیغات فرهنگی قرار داشته است. بنابراین اگر قرار باشد کسی مورد پرسش قرار گیرد، باید همین مسئولان را مخاطب قرار داد».
این روانپزشک تأکید کرد: «اگر تصور کنیم اینها اشتباهی مرتکب شدهاند، آیا میخواهیم اینها را ارشاد کنید یا میخواهیم از اینها بزهکار بسازیم؟ اگر میخواهیم بزهکار بسازیم، راهش زندانیکردن، حکمدادن و بازداشت است. ولی اگر میخواهیم ارشادی-تنبیهی باشد، هر ساعت نگهداشتن نوجوان و دانشآموز در بازداشتگاهها به این معناست که این کودکان و نوجوانان که میتوانستند در جهت سازنده، انرژی جوانشان به کار گرفته شود، به سمت بزهکارشدن و کینهتوزی از سیستم قانونی و رسمی کشور سوق داده میشوند».
جلالیندوشن ادامه داد: «هیچکسی از ابتدا نسبت به نظم نمادین و سیستم رسمی، کینه یا تحقیر نشان نمیدهد، اما عواملی مانند ناکامی، احساس بیپناهی و نادیدهماندهشدن، افراد را بهگونهای عصبی میکند که فریاد میزنند، میشکنند، آتش میزنند یا علیه نمادهای رسمی قدرت شعار میدهند. بنابراین باید این نشانهها را بهجای ساده ردکردن، به عنوان پیامهایی که میتوان از آنها آموخت، در نظر گرفت. همانگونه که درمورد تب، تنبیهکننده آن نیستیم، بلکه تب را نشانهای از خطر بزرگتری میپذیریم و سعی میکنیم آن را درمان کنیم».
او در پایان گفت: «مسئولان بهجای صرف وقت برای تنبیه خطاکاران اجتماعی، باید به بازشناسی مشکلات موجود در سیستمهای آموزشی، امنیتی، فرهنگی-اجتماعی و اقتصادی بپردازند. ارتقای امنیت جامعه از این طریق، نهتنها امکانپذیر نیست، بلکه تجربیات نشان دادهاند این روشها بهدرستی به کار گرفته نمیشوند و از آن درس گرفته نمیشود. در نتیجه، جامعه بیشتر در معرض پارگیهای روانی، تکثیر نفرت و در نهایت درگیریهای جدلی بین گروههای اجتماعی قرار میگیرد».
آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.
