آینده و عصر نمادین
گسترش هوش مصنوعی در وجوه مختلف زندگی، پرسشهای بسیاری را درباره آینده و وضعیت ما در زیست اجتماعی به وجود آورده است. برخی بر این باورند که هوش مصنوعی میتواند به رفاه و آسایش عمومی کمک کند و برخی نیز درباره تبعات آن در برخی زمینهها ازجمله در حوزه ازمیانرفتن برخی مشاغل هشدار میدهند. با این حال همگی بر این باورند که هوش مصنوعی آینده ما را متأثر خواهد کرد؛ چه با آن موافق باشیم و چه نه.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: گسترش هوش مصنوعی در وجوه مختلف زندگی، پرسشهای بسیاری را درباره آینده و وضعیت ما در زیست اجتماعی به وجود آورده است. برخی بر این باورند که هوش مصنوعی میتواند به رفاه و آسایش عمومی کمک کند و برخی نیز درباره تبعات آن در برخی زمینهها ازجمله در حوزه ازمیانرفتن برخی مشاغل هشدار میدهند. با این حال همگی بر این باورند که هوش مصنوعی آینده ما را متأثر خواهد کرد؛ چه با آن موافق باشیم و چه نه.
توبی والش در کتابی با عنوان «تاریخ فشرده هوش مصنوعی» که بهتازگی با ترجمه سهند سلطاندوست در نشر مرکز منتشر شده، با مرور گذشته، چشماندازی از آینده هوش مصنوعی به دست داده است.
این کتاب تا حدی برخلاف روال معمول تاریخنگاری، با نگاهی به آینده پایان مییابد. هنوز راه بسیار زیادی تا پایان تاریخ هوش مصنوعی باقی مانده است اما نویسنده کتاب میپرسد وقتی واقعا موفق شویم ماشینهایی بسازیم که فکر کنند، چه اتفاقی میافتد؟ برای کار چقدر زمان خواهد برد؟ و آیا ممکن است هوش مصنوعی تهدیدی وجودی برای بشریت باشد؟ این تاریخ همچنین از یک نظر دیگر هم برخلاف معمول است، چراکه تاریخها معمولا درباره انسانهای خارقالعاده و رخدادهای سرنوشتسازند، اما این تاریخ چنین نیست. «هوش مصنوعی»، از زمانی که آلن تورینگ نخستینبار این پرسش را مطرح کرد که «آیا ماشینها میتوانند فکر کنند؟»، از انگارهای در حد گمانهزنی به نیرویی دگرگونکننده تبدیل شده است. کتاب «تاریخ فشرده هوش مصنوعی» همین تحول را پی میگیرد: از کار آیندهنگرانه ایدا لاولِیس گرفته تا پیروزی تاریخی آیبیام بر قهرمان شطرنج جهان، و ظهور انقلابی چتجیپیتی. این کتاب همچنین به سیروسفر «هوش مصنوعی» در عرصه فرهنگی میپردازد و به آثاری کلاسیک مانند «فرانکنشتاین»، «راهنمای کهکشان برای اتواستاپزنها» و «۲۰۰۱: ادیسه فضایی» اشاره میکند.
این کتاب با آشکارساختن این واقعیت که بسیاری از موفقیتهای بهظاهر «یکشبه» حاصل دههها تلاش بودهاند، «هوش مصنوعی» را در قالب شش ابتکار مهم سادهسازی میکند تا خوانندگان را برای درک گذشته این فناوری -و البته مسیر پیش روی آن- آماده سازد.
«تاریخ فشرده هوش مصنوعی» مسیر تحول هوش مصنوعی را از آغاز تاکنون به زبانی ساده و قابل فهم برای عموم روایت میکند. این کتاب با بررسی شش ایده اصلی که عملکرد هوش مصنوعی را شکل میدهند، نشان میدهد چگونه مفاهیم اولیه از زمان آلن تورینگ تا امروز به دستاوردهای شگفتآور و تأثیرگذار در زندگی روزمره ما تبدیل شدهاند. نویسنده در بخشی از ابتدای کتاب نوشته که آغاز ماجرای هوش مصنوعی تا دهه 1950 قدمت داشته است و امروز به نظر میرسد خیلی از آن زمان گذشته است. او میگوید واقعیت این است که موفقیت یکشبه هوش مصنوعی مثل بیشتر موفقیتهای یکشبه مدتها مقدمات ساخت داشت. کتاب نشان میدهد که هوش مصنوعی نهفقط امروز، بلکه از دههها پیش در زندگی ما نقش داشته است.
پیشازاین کتابهای دیگری در قالب همین مجموعه در نشر مرکز منتشر شده بودند که کتاب «تاریخ فشرده جنگ» یکی از آنها است. این کتاب نوشته گوئین دایر است و سهند سلطاندوست آن را به فارسی برگردانده است. از شکارچی-خوراکچیان تا ابرقدرتهای هستهای عنوان فرعی این اثر است و بحث اصلی آن درباره این است که روال جنگ به طور کلی چیست و چرا میجنگیم و حتی به چه ترتیب میتوانیم از جنگیدن دست برداریم. نویسنده میگوید امروز افکار عمومی در بسیاری از کشورها بالاخره به ضدیت با جنگ به منزله راهی برای تمشیت امور برخاسته، با این حال تقریبا تمام ملتها ارتش خود را حفظ میکنند، هرچند احتمال استفاده آتی از آن به نظر اکثریت ملت بعید باشد: «ما پیشرفت درخورتوجهی داشتهایم. هیچ ابرقدرتی در سه ربع قرن اخیر مستقیما با دیگری نجنگیده، که این طولانیترین فرجه طی چند هزار سال گذشته است. آنها شاید گاهی جنگهای نیابتی به راه بیندازند یا به کشورهای کوچکتر و ضعیفتر حمله کنند، اما تسلیحاتشان به قدری مخرب شده که با وجود برخی بحرانهای هولناک، بارها و بارها از جنگ علنی با یکدیگر پرهیز کردهاند». گوئین دایر میگوید پس از سال 1945 که ماهانه بیش از یک میلیون نفر کشته میشدند، خسارات جنگ از نظر تلفات جانی و ویرانی شهرها با شیب تندی نزول کرده است. این رقم تا 1970 به یک میلیون نفر در سال کاهش یافت و اینک به صدها هزار نفر رسیده؛ که کمتر از شمار افرادی است که در تصادفات رانندگی جان میسپارند. در کنار این، سازمانها و قوانین بینالمللی هم وجود دارند که تقریبا همگی از زمان جنگ جهانی دوم پدید آمدهاند و هدفشان کاهش تهدید جنگ و تحدید تأثیرات آن بر غیرنظامیان است و موفقیتهایی نیز داشتهاند. رسانهها پیوسته تصاویر تازهای از جنگ برایمان مخابره میکنند، زیرا میدانند در برابر تماشای آنها یارای مقاومت نداریم، اما عکسها معمولا به نقاط معدود مشابهی مربوطاند. با وجود رویدادهای گاهبهگاه و پرماجرا مانند جنگ اوکراین، این احتمالا صلحآمیزترین دوره تاریخ است. در زمان نوشتن این سطور البته هنوز خبری از نسلکشی رژیم استعماری اسرائیل وجود نداشت، وگرنه در کنار جنگ اوکراین و روسیه به این جنگ نیز اشاره میشد. گوئین دایر بهعنوان نویسنده، مورخ و روزنامهنگار مستقل شناخته میشود. مجموعه تلویزیونی او که درباره تاریخ جنگ است، نامزد دریافت جایزه اسکار بوده است و ستون دوهفتگی او درباره مناسبات بینالمللی در 175 روزنامه 45 کشور جهان به چشم میخورد. او درحالحاضر مشغول کار روی کتابی درباره علم مهندسی سیارات و پیامدهای ژئوپلیتیک آن است. او در کتاب «تاریخ فشرده جنگ» تصویری روشنگر و جامع از نخستین ارتشها گرفته تا درگیریهای پهپادی و بمبهای جدید ارائه میدهد و همچنین به ترسیم تکامل جنگاوری میپردازد. «تاریخ فشرده جنگ» نوعی تاریخ نظامی به معنای معمول کلمه نیست. مطالعه جنگ است بهمثابه یک رسم و سنت، به منزله نهادی سیاسی و اجتماعی و بهعنوان یک معضل. گوئین دایر در بخشی از پیشگفتارش توضیح داده: «تدابیر، راهبردها، آموزهها و فناوری جنگی نقش برجستهای خواهند داشت، مثل نقشی که شکافتن کالبد انسان در تاریخ جراحی دارد، اما تمرکز اصلی روی این موارد نیست. آدمیانی که ناچارند اقتضائات گزاف نهاد جنگ را گردن بگیرند، چه رهبران و چه سربازان معمولی، به یک میزان، لاجرم باید جزئی از ماجرا باشند. معالوصف، این کتاب عمدتا درباره این است که چرا دست به این کار میزنیم و چطور میتوانیم از آن دست برداریم، بهویژه حالا که به دانستنش نیاز داریم».
آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.
