جام جهانی 2026 در حالی آغاز میشود که مکزیک با چالشهای غیرفوتبالی مواجه است
مکزیک؛ فوتبال، اقتصاد و جنگ با کارتلها
جام جهانی ۲۰۲۶ در شرایطی با دیدار مکزیک و آفریقای جنوبی در ورزشگاه تاریخی آزتکا آغاز میشود که فضای پیرامون این مسابقه بسیار فراتر از یک رقابت فوتبالی است. مکزیک برای سومین بار در تاریخ، میزبانی جام جهانی را تجربه میکند و نخستین کشوری است که به چنین رکوردی دست یافته است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
سپهر خرمی-خبرنگار ورزشی: جام جهانی ۲۰۲۶ در شرایطی با دیدار مکزیک و آفریقای جنوبی در ورزشگاه تاریخی آزتکا آغاز میشود که فضای پیرامون این مسابقه بسیار فراتر از یک رقابت فوتبالی است. مکزیک برای سومین بار در تاریخ، میزبانی جام جهانی را تجربه میکند و نخستین کشوری است که به چنین رکوردی دست یافته است. دیدار افتتاحیه در ورزشگاهی برگزار میشود که خاطرات پله، مارادونا و دو فینال تاریخی جام جهانی را در دل خود جای داده و اکنون قرار است آغازگر بزرگترین دوره تاریخ این مسابقات باشد؛ تورنمنتی با ۴۸ تیم و ۱۰۴ مسابقه. اما در بیرون از دیوارهای آزتکا، مکزیک همچنان با چالشهایی دستوپنجه نرم میکند که سالهاست بخشی از واقعیت اجتماعی و سیاسی این کشور شدهاند؛ از جنگ فرسایشی دولت با کارتلهای مواد مخدر تا دغدغههای اقتصادی، نگرانیهای امنیتی در برخی شهرها و البته حساسیتهای ویژهای که برای تیمهای حاضر در جام جهانی ایجاد شده است. به همین دلیل دیدار افتتاحیه میان مکزیک و آفریقای جنوبی فقط یک مسابقه فوتبال نیست، بلکه تصویری از کشوری است که میخواهد چهرهای مدرن، امن و آماده برای میزبانی جهان ارائه کند، درحالیکه همچنان با مشکلات قدیمی خود درگیر است.
جنگی که تمام نمیشود؛ دولت مکزیک در برابر کارتلها
یکی از مهمترین موضوعاتی که در ماههای منتهی به جام جهانی بار دیگر توجه رسانههای جهان را جلب کرد، تشدید درگیری دولت مکزیک با کارتلهای مواد مخدر بود. دولت کلودیا شینبائوم در ادامه سیاستهای امنیتی سالهای اخیر، فشار بر شبکههای بزرگ قاچاق مواد مخدر را افزایش داد و عملیاتهای گستردهای علیه گروههای سازمانیافته انجام شد. این اقدامات در برخی مناطق با واکنش شدید کارتلها همراه شد و موجی از درگیریها، انسداد جادهها و حملات تلافیجویانه را به دنبال داشت. کارتلهای مکزیکی طی دو دهه اخیر به بازیگرانی فراتر از گروههای قاچاق تبدیل شدهاند. آنها در بسیاری از مناطق نفوذ اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی پیدا کردهاند و مقابله با آنها به یکی از دشوارترین چالشهای دولتهای مختلف مکزیک تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند برخوردهای صرفا نظامی اگرچه میتواند ضربات مقطعی وارد کند، اما ریشههای اقتصادی و اجتماعی این پدیده را از بین نمیبرد. با نزدیکشدن به جام جهانی، دولت مکزیک تلاش گستردهای برای نمایش ثبات و امنیت انجام داده است. حضور نیروهای امنیتی در شهرهای میزبان افزایش یافته و برنامههای ویژهای برای کنترل مسیرهای تردد گردشگران و تیمهای ملی در نظر گرفته شده است. با این حال واقعیت این است که موضوع کارتلها همچنان یکی از نخستین پرسشهایی است که هر گزارشگر خارجی هنگام ورود به مکزیک مطرح میکند. جام جهانی برای دولت مکزیک فرصتی است تا نشان دهد توانایی مدیریت رویدادی در ابعاد جهانی را دارد؛ رویدادی که میلیاردها نفر در سراسر جهان آن را دنبال خواهند کرد و کوچکترین رخداد امنیتی میتواند بازتابی بینالمللی پیدا کند.
اقتصاد مکزیک؛ میان فرصتهای بزرگ و نگرانیهای قدیمی
اگر مسئله امنیت بزرگترین چالش سیاسی مکزیک باشد، اقتصاد مهمترین دغدغه اجتماعی این کشور محسوب میشود. مکزیک همچنان یکی از بزرگترین اقتصادهای آمریکای لاتین است و به دلیل ارتباط گسترده با بازار آمریکا، جایگاهی راهبردی در زنجیره تأمین جهانی دارد. با این حال اقتصاد این کشور در سالهای اخیر با رشد نسبتا محدود، فشارهای بودجهای و نیاز به سرمایهگذاری گسترده در زیرساختها مواجه بوده است. صندوق بینالمللی پول در ارزیابیهای اخیر خود تأکید کرده اقتصاد مکزیک همچنان ظرفیت رشد دارد، اما برای حفظ پایداری مالی نیازمند اصلاحات ساختاری، سرمایهگذاری بیشتر در زیرساختها و تقویت حاکمیت قانون است. تورم نسبت به سالهای گذشته کنترلشدهتر شده اما همچنان یکی از موضوعات مورد توجه سیاستگذاران محسوب میشود. برگزاری جام جهانی برای مکزیک فقط یک رویداد ورزشی نیست، بلکه پروژهای اقتصادی نیز به شمار میرود. میلیونها گردشگر، صدها هزار شغل موقت، رونق صنعت هتلداری، حملونقل، رستورانها و خدمات شهری بخشی از مزایایی است که دولت امیدوار است از این مسابقات به دست آورد. در روزهای منتهی به دیدار افتتاحیه حتی دولت تصمیم گرفت برای کاهش ترافیک و تسهیل برگزاری مراسم آغازین، برخی فعالیتهای اداری را به شکل دورکاری برگزار کند و مدارس پایتخت نیز تعطیل شدند. این تصمیم نشاندهنده اهمیت اقتصادی و اجتماعی مسابقه افتتاحیه برای مکزیک است؛ مسابقهای که عملا توجه جهان را به سمت این کشور جلب میکند. برای کشوری که سالها تلاش کرده تصویر خود را به عنوان یک مقصد سرمایهگذاری و گردشگری تثبیت کند، جام جهانی ۲۰۲۶ فرصتی طلایی به شمار میرود؛ فرصتی که موفقیت یا ناکامی آن میتواند آثار بلندمدتی بر اقتصاد مکزیک داشته باشد.
تیخوانا؛ شهری میان فوتبال و سایه کارتلها
در میان شهرهای مکزیک، شاید هیچ نامی به اندازه تیخوانا برای ایرانیها در ماههای اخیر آشنا نباشد. شهری در مرز آمریکا که قرار است میزبان اردوی تیم ملی ایران باشد و از همین حالا توجه رسانههای داخلی را به خود جلب کرده است. تیخوانا سالهاست به عنوان یکی از مراکز مهم فعالیت شبکههای قاچاق مواد مخدر شناخته میشود. موقعیت جغرافیایی این شهر در نزدیکی مرز آمریکا باعث شده بسیاری از کارتلها برای کنترل مسیرهای قاچاق به آن اهمیت ویژهای بدهند. همین مسئله سبب شده نام تیخوانا بارها در گزارشهای امنیتی و رسانهای جهان مطرح شود. البته مسئولان مکزیکی تأکید دارند مناطق محل اقامت تیمهای ملی، هتلها و کمپهای تمرینی تحت شدیدترین تدابیر امنیتی قرار دارند و تفاوت زیادی میان فضای گردشگری و ورزشی این شهر با مناطق پرخطر وجود دارد. با این حال نگرانیها درباره امنیت همچنان ادامه دارد و بسیاری از تیمها با حساسیت ویژهای شرایط اقامت خود را بررسی کردهاند. البته مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، تأکید کرد چون بازیکنها و اعضای کادر فنی نمیخواهند از این افراد مواد بخرند، بنابراین مشکلی وجود ندارد. در همین راستا گزارشهایی نیز درباره نارضایتی اعضای تیم ملی ژاپن از برخی امکانات کمپ تمرینی خود در مکزیک منتشر شد. ژاپنیها در بازدیدهای اولیه نسبت به کیفیت برخی زیرساختها و شرایط تدارکاتی انتقاداتی داشتند و خواستار بهبود امکانات شدند. این موضوع نشان میدهد حتی تیمهایی که تجربه حضور در بزرگترین تورنمنتهای جهان را دارند، نسبت به جزئیات اقامت و تمرین در مکزیک حساسیت زیادی نشان میدهند. برای تیم ملی ایران نیز شرایط تیخوانا موضوعی مهم خواهد بود. فاصله اندک این شهر با مرز آمریکا از نظر لجستیکی مزیت محسوب میشود اما همزمان فضای امنیتی منطقه باعث شده توجه ویژهای به نحوه استقرار کاروان ایران وجود داشته باشد.
افتتاحیهای با طعم تاریخ؛ مکزیک مقابل آفریقای جنوبی
اما در نهایت همه نگاهها به مستطیل سبز دوخته خواهد شد؛ جایی که مکزیک و آفریقای جنوبی پرده نخست جام جهانی ۲۰۲۶ را بالا میبرند. این مسابقه از یک رو یادآور جام جهانی ۲۰۱۰ است. 16 سال پیش نیز همین دو تیم در مسابقه افتتاحیه به مصاف هم رفتند؛ دیداری که با تساوی یک بر یک به پایان رسید و با گل خاطرهانگیز سیفیوه تشابالالا در تاریخ جام جهانی ماندگار شد. اکنون تاریخ بار دیگر تکرار شده و دو تیم بار دیگر آغازگر مهمترین تورنمنت فوتبال جهان هستند. مکزیک با امتیاز میزبانی، حمایت بیش از ۸۰ هزار تماشاگر و تجربه حضورهای متوالی در جام جهانی وارد میدان میشود. ورزشگاه آزتکا که اکنون سومین افتتاحیه جام جهانی خود را میزبانی میکند، یکی از نمادهای فوتبال جهان محسوب میشود و همواره فضایی پرهیجان برای حریفان مکزیک ایجاد کرده است. در سوی مقابل آفریقای جنوبی با هدایت هوگو بروس امیدوار است یکی از شگفتیهای آغازین تورنمنت را رقم بزند. بروس که سالها پیش به عنوان بازیکن در آزتکا حضور داشته، حالا در قامت سرمربی به این ورزشگاه بازگشته و امیدوار است تیمش برای نخستینبار از مرحله گروهی جام جهانی عبور کند. از نظر آماری، مکزیک در سالهای اخیر عملکرد باثباتتری در سطح بینالمللی داشته و تجربه حضور مداوم در مراحل حذفی جام جهانی را در کارنامه دارد. آفریقای جنوبی اما بیشتر روی انگیزه، انسجام تیمی و روحیه جنگندگی حساب باز کرده است. پیشبینیها مکزیک را شانس نخست پیروزی میدانند، اما تجربه نشان داده مسابقات افتتاحیه جام جهانی همیشه میتوانند غیرقابل پیشبینی باشند. فشار میزبانی، هیجان آغاز مسابقات و استرس اولین بازی گاهی معادلات فنی را به هم میزند. شاید به همین دلیل باشد که دیدار مکزیک و آفریقای جنوبی فراتر از یک بازی معمولی تلقی میشود؛ مسابقهای که نهتنها سرنوشت دو تیم، بلکه آغاز روایت یک ماه فوتبال در آمریکای شمالی را رقم خواهد زد. در شبی که آزتکا بار دیگر مرکز جهان فوتبال میشود، مکزیک امیدوار است هم در زمین مسابقه و هم بیرون از آن، تصویری موفق از خود به نمایش بگذارد؛ تصویری که سالها برای ساختنش تلاش کرده است.
