توسعه سمپاد و چالش کنکور
عدالت آموزشی به معنای فراهمسازی فرصتهای یادگیری باکیفیت برای همه دانشآموزان، بهویژه در مدارس دولتی عادی است؛ نه تمرکز منابع محدود بر گروهی خاص از دانشآموزان. هرچند شناسایی و حمایت از استعدادهای برتر امری ضروری است، اما وقتی توسعه مدارس خاص به تضعیف مدارس عادی و «مهاجرت استعدادها» از بدنه اصلی آموزش عمومی منجر شود، عدالت آموزشی عملا جای خود را به نخبهگرایی گزینشی میدهد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
مجید طهرانیان
عدالت آموزشی به معنای فراهمسازی فرصتهای یادگیری باکیفیت برای همه دانشآموزان، بهویژه در مدارس دولتی عادی است؛ نه تمرکز منابع محدود بر گروهی خاص از دانشآموزان. هرچند شناسایی و حمایت از استعدادهای برتر امری ضروری است، اما وقتی توسعه مدارس خاص به تضعیف مدارس عادی و «مهاجرت استعدادها» از بدنه اصلی آموزش عمومی منجر شود، عدالت آموزشی عملا جای خود را به نخبهگرایی گزینشی میدهد. تجربه نشان میدهد در بسیاری از مناطق، مدارس سمپاد نه موجب ارتقای کیفیت آموزش منطقه، بلکه به جزایری ممتاز در کنار مدارسی با حداقل امکانات تبدیل شدهاند. این وضعیت شکاف آموزشی را تعمیق کرده و احساس نابرابری را در میان خانوادهها و دانشآموزان تقویت میکند.
موفقیت در کنکور، بهویژه کسب رتبههای تکرقمی، شاخصی جذاب و مهم است، اما آیا این معیار میتواند مبنای توسعه یک شبکه گسترده از مدارس خاص باشد؟ کنکور، سنجهای محدود و تکبعدی است که بیشتر توانایی تستزنی و حافظه کوتاهمدت را میسنجد، نه خلاقیت، مهارت حل مسئله، کار گروهی، کارآفرینی و شایستگیهای زندگی. وقتی توسعه سمپاد صرفا با تراز کنکور سنجیده میشود، طبیعی است که برنامههای آموزشی این مدارس نیز به سمت کنکورمحوری سوق پیدا کند؛ مسیری که در نهایت، استعدادهای متنوع انسانی را قربانی یک مسابقه فشرده و فرسایشی میکند. نکته قابل تأمل دیگر، هزینههایی است که مدارس سمپاد از خانوادهها دریافت میکنند. این مبالغ، در بسیاری موارد، قابل توجه است.
این در حالی است که سمپاد از امکانات دولتی گستردهای بهرهمند است: ساختمان و فضای فیزیکی دولتی، حقوق بخشی از نیروها از محل بودجه عمومی و حمایتهای دولتی. این پرسش جدی مطرح میشود که اگر همین سطح از منابع و حمایتهای دولتی در اختیار بخش خصوصی حرفهای و رقابتی قرار گیرد، آیا نمیتوان انتظار نتایج آموزشی درخشانتر، متنوعتر و نوآورانهتری داشت؟ سمپاد اگر قرار است نقش ملی و عدالتمحور ایفا کند، باید از «رتبهسازی کنکوری» عبور کرده و مأموریت خود را بازتعریف کند؛ مأموریتی که در آن:
تمرکز اصلی بر ارتقای کیفیت کل نظام آموزش دولتی باشد، نهفقط مدارس خاص؛
حمایت از استعدادها بهصورت شبکهای و درون مدارس عادی انجام شود؛
معیارهای موفقیت، فراتر از کنکور و شامل مهارتهای قرن ۲۱ باشد؛
و شفافیت مالی و تناسب شهریهها با ماهیت دولتی این مدارس بهطور جدی بازنگری شود.
آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.
