عیار تنها
نخستین بار نام بهرام بیضایی را پیش از دیدنش شنیدم؛ نامی که چند سال بعد در دپارتمان تئاتر دانشکدۀ هنرهای زیبای دانشگاه تهران، در همان سالهای نخست تحصیلم به گوشم طنینی چون اسطوره و استاد داشت. وقتی به سال دوم دانشجویی رسیدم، جسارت جوانی مرا برانگیخت تا از خودِ استاد برای اجرای نمایشنامهای از او -«عروسکها»- اجازه بگیرم. مرا به خانهاش در خیابان امیرآباد خواند که این دیدار خاطرۀ دلنشینی شد که در ضمیر منِ جوان نقش بست. نمیدانستم که آن کسب مجوز، جواز ورود من است به جهانی از دقت، وسواس، و نگاه یا شاید فلسفهای که بعدها در همۀ وجوه هنری و انسانیام رسوخ کرد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
به روز واقعه، تابوت ما ز سرو کنید
که میرویم به داغ بلندبالایی
حافظ
صدیق تعریف: نخستین بار نام بهرام بیضایی را پیش از دیدنش شنیدم؛ نامی که چند سال بعد در دپارتمان تئاتر دانشکدۀ هنرهای زیبای دانشگاه تهران، در همان سالهای نخست تحصیلم به گوشم طنینی چون اسطوره و استاد داشت. وقتی به سال دوم دانشجویی رسیدم، جسارت جوانی مرا برانگیخت تا از خودِ استاد برای اجرای نمایشنامهای از او -«عروسکها»- اجازه بگیرم. مرا به خانهاش در خیابان امیرآباد خواند که این دیدار خاطرۀ دلنشینی شد که در ضمیر منِ جوان نقش بست. نمیدانستم که آن کسب مجوز، جواز ورود من است به جهانی از دقت، وسواس، و نگاه یا شاید فلسفهای که بعدها در همۀ وجوه هنری و انسانیام رسوخ کرد. اجرای آن نمایش در سنندج در تابستان ٥٦، آغاز رابطهای بود که گرچه ظاهرا استاد و شاگردی در میان نبود، اما اثر او همچون نسیمی پنهان تا به امروز در کار و کردارم جریان دارد. وقتی بعدها در محضر استاد محمدرضا لطفی به دنیای موسیقی و آواز گام گذاشتم و کمکم خوانندگی مسیرِ حرفهای من شد، بیضایی همچنان با من بود؛ نه در آواز، بلکه در روش و منش. از او آموختم که احترام به هنر یعنی احترام به زمان، به مخاطب، و احترام به حقیقتِ درونِ خودِ اثر؛ هرچه میگویی یا میخوانی، باید برآمده از ضرورت باشد، نه از روی عادت و نمایش. دوستانم گاهی با شوخی و مهر میگویند: «صدیق، در هر مطلب و یادداشتی که در این سالها برای مطبوعات نوشتهای، یا در هر مصاحبهای که داشتهای، ردی از بیـضایی هست؛ گویی ناخودآگاه، نام یا نگاه او را در آن گنجاندهای». راست میگویند. بیضایی برای من یک نام نبود و نیست، او یک نگاه است؛ نگاهی که از نمایشنامه تا آواز، از زبان تا رفتار و از صحنه تا سکوت امتداد دارد.
آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.
