از شهرداری استانبول تا زندان بدنام مرمره

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

شناخته‌شده‌ترین مخالف رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، یعنی شهردار استانبول قرار است به متهم اصلی در یک دادگاه گسترده فساد تبدیل شود. اکرم امام‌اوغلو، ۵۵‌ساله، با بیش از ۱۴۰ اتهام از‌جمله فساد و اداره یک سازمان مجرمانه روبه‌روست. دادستان‌ها برای او درخواست حکمی تا دو‌هزار‌و 430 سال زندان کرده‌اند؛ امری که اگر تحقق پیدا کند، به معنای آن است که اردوغان تا ابد از دست مخالف‌خوانی‌های امام‌اوغلو که محبوبیت درخورتوجهی دارد، خلاص خواهد شد.

چرا محاکمه امام‌اوغلو برای اردوغان اهمیت دارد؟

وقتی در ژوئن 2019 اکرم امام‌اوغلو از حزب جمهوری‌خواه خلق ترکیه، توانست رقیب بن‌علی ییلدیریم را شکست دهد، مخالفان اردوغان در سراسر ترکیه و به‌ویژه استانبول جان تازه‌ای پیدا کردند. در آن زمان 16 سال از قدرت‌گیری اردوغان می‌گذشت و ترکیه یک کودتا و چند اعتراض جدی را از سر گذرانده بود و استانبول به دو نیمه طرفداران و مخالفانش تقسیم شده بود. در نهایت، نام اکرم امام‌اوغلو در حالی از صندوق‌های رأی برای شهرداری استانبول بیرون آمد که رجب طیب اردوغان، در این شهر برای اعلام پیروزی ییلدیریم آماده شده بود.

اکرم امام‌اوغلو از 2019 به این سو خود را قاطعانه رقیبی برای رئیس‌جمهور ترکیه ارزیابی می‌کرد. او حتی وقتی در اقدامی غیرمنتظره در سال 2025 دستگیر و به زندان منتقل شد، لحن هشدارآمیز خود را در قبال اردوغان حفظ کرد. امام‌اوغلو در اظهاراتی که ماه گذشته تیم حقوقی‌اش به خبرگزاری رویترز ارائه داد، از اردوغان خواست فورا انتخابات برگزار کند. شهردار سابق در مارس سال گذشته، درست در روزی که به‌ عنوان رهبر حزب جمهوری‌خواه خلق و نامزد ریاست‌جمهوری این حزب برای انتخابات ۲۰۲۸ معرفی شد، بازداشت شد. از آن زمان تاکنون، او در مجتمع زندان مرمره نگهداری می‌شود؛ جایی که قرار است دادگاه او نیز در همان‌جا برگزار شود.

آنچه خبر بدی برای اردوغان محسوب می‌شود، این است که بازداشت امام‌اوغلو بزرگ‌ترین اعتراضات خیابانی ترکیه در بیش از یک دهه اخیر را برانگیخت؛ اعتراضاتی که پس از آن با برخود پلیس در سطح گسترده همراه شد. این در حالی است که پس از رخدادهای پارک گزی در سال 2013 که اعتراضات بی‌سابقه‌ای را رقم زده بود و در امتداد کودتای ترکیه در سال 2016، وقوع اعتراضات در ابعاد وسیع و دربرگیرنده، متصور نبود.

 انتخابات 2028 سرنوشت مخالفان سیاسی را تعیین می‌کند

اردوغان تا سال 2028 در ترکیه در قدرت خواهد بود. او در انتخابات پیشین در سال 2023، به‌شدت تحت فشار بود و نتوانست در دور اول بر رقیب خود کمال قلیچ‌دار اوغلو از حزب جمهوری خلق غلبه کند و در نهایت در دور دوم به‌سختی پیروز میدان شد. این درس برای اردوغان جدی بود. به نظر می‌رسد او به‌ عنوان رئیس‌جمهور ترکیه، به‌سرعت درس این پیروزی سخت را گرفت. رقبای سیاسی حزب عدالت و توسعه، بیش از آنچه رئیس‌جمهور انتظار داشت، قدرت و محبوبیت پیدا کرده‌اند و از سال 2019 به این سو، امید سکولارها برای قدرت‌گرفتن در سیاست ترکیه بیش از همیشه شده است. آنها با ارجاع به پیروزی در انتخابات شهرداری، نشان دادند برای پیروزی بر اردوغان می‌توانند بر روی شهروندانی که مطالبات مدنی گسترده‌ای دارند، حساب کنند.

از سوی دیگر بحران اقتصادی در ترکیه و تورم بی‌سابقه در این کشور در سال‌های اخیر، مهم‌ترین سنگر اردوغان را که بهبود اقتصاد این کشور بود، هدف قرار داد. در چنین شرایطی به نظر می‌رسد اردوغان، چه بخواهد پس از 2028 در قدرت بماند و چه مجبور شود به دلیل سن یا مشکلات سلامتی احتمالی یا موانع سیاسی، باید با مخالفان روبه‌رو شده و فکری به حال آنها کند.

اتهامات بی‌پایان برای شهردار و حامیانش

علاوه بر پرونده فساد، دادستان‌ها اکرم امام‌اوغلو را به مجموعه‌ای از جرائم دیگر هم متهم کرده‌اند که شامل مواردی مانند جاسوسی و جعل مدرک دانشگاهی‌اش می‌شود. داشتن چنین مدرکی برای نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ضروری است و مدرک دانشگاهی امام‌اوغلو باطل اعلام شده تا شانسی برای حضور در انتخابات نداشته باشد.

منتقدان به طور جدی بر این باورند که پرونده گسترده فساد علیه اکرم امام‌اوغلو برای جلوگیری از نامزدی او در برابر رجب طیب اردوغان در انتخابات ریاست‌جمهوری طراحی شده است. این در حالی است که دادگستری ترکیه به‌شدت چنین اتهاماتی را رد می‌کند و می‌گوید مستقل از عواقب سیاسی، به دنبال فاش‌کردن حقیقت و پیروی از عدالت است.

اکنون یک دادگاه گسترده علیه حدود ۴۰۰ نفر ازجمله اکرم امام‌اوغلو، شهردار زندانی استانبول، در ترکیه آغاز شده است. صدها نفر از کارکنان فعلی و سابق شهرداری استانبول قرار است در این دادگاه شهادت دهند؛ ازجمله بیش از ۱۰۶ نفر که هم‌اکنون در زندان هستند. همه آنها متهم‌اند در شبکه‌ای گسترده از فساد و جرائم سازمان‌یافته که گفته می‌شود حول دفتر امام‌اوغلو شکل گرفته، نقش داشته‌اند. دادستان‌ها هزاران صفحه کیفرخواست ارائه کرده‌اند و مدعی شده‌اند فعالیت‌های فسادآمیز امام‌اوغلو به سال ۲۰۱۴ بازمی‌گردد؛ یعنی چند سال پیش از آنکه او در انتخاباتی غافلگیرکننده حزب حاکم اردوغان را شکست دهد و شهردار استانبول شود.

اواخر سال گذشته، آکین گورلک، دادستان پیشین استانبول، اعلام کرد شبکه فساد مرتبط با امام‌اوغلو طی یک دوره 10ساله حدود ۱۶۰ میلیارد لیر ترکیه (حدود ۲٫۸۵ میلیارد پوند) به دولت ترکیه زیان وارد کرده است.

سازمان‌های حقوق‌بشری می‌گویند تحقیقات گسترده‌ای که بسیاری از چهره‌های برجسته حزب CHP را درگیر کرده، پس از آن آغاز شد که گورلک به ‌عنوان دادستان عمومی استانبول منصوب شد. ماه گذشته نیز در جریان تغییرات کابینه، گورلک به‌ عنوان وزیر دادگستری ترکیه منصوب شد و همین موضوع شائبه سیاسی‌بودن دادگاه اکرم امام‌اوغلو را تقویت کرده است. عواقب دادگاه اکرم امام‌اوغلو می‌تواند برای حزب عدالت و توسعه گران تمام شود. ترکیه این روزها درگیری‌های فراوان دارد. در مرز این کشور، ایران درگیر جنگی با اسرائیل و آمریکاست و تل‌آویو خود را دشمنی واقعی برای آنکارا می‌داند. از سوی دیگر مسائل اقتصادی بسیار جدی است. تورم در این کشور حتی با وجود سیاست‌های پیچیده اقتصادی، متوقف نشده است.

آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.