22 بهمن 1357 و دولت ملی در ایران
عباس آخوندی
22 بهمن سالروز یک تغییر بنیادین در تاریخ ایران است. جدا از هر اندیشهاى که داشته باشیم، بر این امر اجماع داریم که در این روز، رژیم سلطنتى فروریخت و سپس به نظام جمهورى اسلامی تغییر یافت. افزون بر صورت و شکل حکومت، مفهوم استقلال، آزادی و اراده ملی یک بار دیگر در سطح عموم مرکز توجه اذهان ملت ایران قرار گرفت و در قانون اساسی نهادینه شد. این رویداد، حق شهروندی و حاکمیت ملی را برای مردم این سرزمین تثبیت کرد. اسلام را رسما به عنوان جزء جداییناپذیر فرهنگ ایرانی تثبیت و به ضرورت عدم مغایرت اقدامهای حکومت با اصول اسلامی در تمام فرایندهای حکمروایی ایران بهعنوان یک اصل رسمیت بخشید.
آنچه پس از 42 سال از آن واقعه باید بیاموزیم، این است که این روز آغاز فرایندی جدید در نظام حکمروایی ملی مبتنی بر کرامت و حفظ حقوق شهروندی و نه اعلام یک وضع نهایی بود؛ فرایندی که در سیر خود باید ریشههای استقلال، آزادی و اراده ملی را هرچه بیشتر تثبیت کند. گرامیداشت این روز، یادآور ضرورت اندیشیدن درباره فرایندهای حکمروایی و افزایش کارایی آن و تشکیل دولت ملی است. رویکرد به بزرگداشت سالروز پیروزی انقلاب، صرفا گرامیداشت یک واقعه تاریخی که موجبات غرور ملی را فراهم آورد نیست، بلکه افزون بر آن، یادگیری اجتماعی برای ایجاد یکپارچگی ملی بهمنظور سرعتبخشیدن به حرکت چرخهای توسعه ایران اسلامی است.
در فرمانی که حضرت امام(ره) برای تشکیل دولت موقت به نام شادروان مهندس بازرگان رحمهالله علیه صادر کردند، آمده بود: شما را «مأمور تشکیل دولت موقت مینمایم تا ترتیب اداره امور مملکت و خصوصا انجام رفراندوم و رجوع به آرای عمومی ملت درباره تغییر نظام سیاسی کشور به جمهوری اسلامی و تشکیل مجلس مؤسسان از منتخبین مردم جهت تصویب قانون اساسی نظام جدید و انتخاب مجلس نمایندگان ملت بر طبق قانون اساسی جدید را بدهید». جانمایه این فرمان، ایمان به حاکمیت اراده ملی و اراده عمومی در فرایند حکمروایی و شکلدهی دولت ملی بر مبنای آن است.
امروز نیز بر این باورم که نمیتوان در تاریخ باقی ماند و باید حرکت رو به جلو داشت و در اندیشه سرافرازی ایران اسلامی در جهان متحول امروزی بود. جهان همواره در تحول و پیشرفت است، دانش بشری در این عصر با سرعت رو به توسعه بوده و قدرت از آنِ ملتهایی است که در عرصه جهانی، کارایی بیشتری نشان دهند. افزون بر این، بزرگداشت این روز باید موجب فراهمآوردن فضای نقد تاریخی برای آموختن از تاریخ و گشودن پنجرههای جدید به روی مردم این سرزمین و خلق فرصت و ظرفیتهای جدید برای توسعه ملی باشد. واقعیت این است که بر اساس برخی بیتوجهیها، دولت ملی تا حد زیادی تضعیف شده و وحدت سرزمینی گاهی مورد تهدید قرار میگیرد. باید همراه با نگرانی بههوش بود. برای نسل من این روز نشانهای است برای شروع دوباره، خلاقیت و دیدن افقهای دوردست؛ افقهایی كه باید برای نسلهای بعدی خود ایجاد كنیم.
22 بهمن سالروز یک تغییر بنیادین در تاریخ ایران است. جدا از هر اندیشهاى که داشته باشیم، بر این امر اجماع داریم که در این روز، رژیم سلطنتى فروریخت و سپس به نظام جمهورى اسلامی تغییر یافت. افزون بر صورت و شکل حکومت، مفهوم استقلال، آزادی و اراده ملی یک بار دیگر در سطح عموم مرکز توجه اذهان ملت ایران قرار گرفت و در قانون اساسی نهادینه شد. این رویداد، حق شهروندی و حاکمیت ملی را برای مردم این سرزمین تثبیت کرد. اسلام را رسما به عنوان جزء جداییناپذیر فرهنگ ایرانی تثبیت و به ضرورت عدم مغایرت اقدامهای حکومت با اصول اسلامی در تمام فرایندهای حکمروایی ایران بهعنوان یک اصل رسمیت بخشید.
آنچه پس از 42 سال از آن واقعه باید بیاموزیم، این است که این روز آغاز فرایندی جدید در نظام حکمروایی ملی مبتنی بر کرامت و حفظ حقوق شهروندی و نه اعلام یک وضع نهایی بود؛ فرایندی که در سیر خود باید ریشههای استقلال، آزادی و اراده ملی را هرچه بیشتر تثبیت کند. گرامیداشت این روز، یادآور ضرورت اندیشیدن درباره فرایندهای حکمروایی و افزایش کارایی آن و تشکیل دولت ملی است. رویکرد به بزرگداشت سالروز پیروزی انقلاب، صرفا گرامیداشت یک واقعه تاریخی که موجبات غرور ملی را فراهم آورد نیست، بلکه افزون بر آن، یادگیری اجتماعی برای ایجاد یکپارچگی ملی بهمنظور سرعتبخشیدن به حرکت چرخهای توسعه ایران اسلامی است.
در فرمانی که حضرت امام(ره) برای تشکیل دولت موقت به نام شادروان مهندس بازرگان رحمهالله علیه صادر کردند، آمده بود: شما را «مأمور تشکیل دولت موقت مینمایم تا ترتیب اداره امور مملکت و خصوصا انجام رفراندوم و رجوع به آرای عمومی ملت درباره تغییر نظام سیاسی کشور به جمهوری اسلامی و تشکیل مجلس مؤسسان از منتخبین مردم جهت تصویب قانون اساسی نظام جدید و انتخاب مجلس نمایندگان ملت بر طبق قانون اساسی جدید را بدهید». جانمایه این فرمان، ایمان به حاکمیت اراده ملی و اراده عمومی در فرایند حکمروایی و شکلدهی دولت ملی بر مبنای آن است.
امروز نیز بر این باورم که نمیتوان در تاریخ باقی ماند و باید حرکت رو به جلو داشت و در اندیشه سرافرازی ایران اسلامی در جهان متحول امروزی بود. جهان همواره در تحول و پیشرفت است، دانش بشری در این عصر با سرعت رو به توسعه بوده و قدرت از آنِ ملتهایی است که در عرصه جهانی، کارایی بیشتری نشان دهند. افزون بر این، بزرگداشت این روز باید موجب فراهمآوردن فضای نقد تاریخی برای آموختن از تاریخ و گشودن پنجرههای جدید به روی مردم این سرزمین و خلق فرصت و ظرفیتهای جدید برای توسعه ملی باشد. واقعیت این است که بر اساس برخی بیتوجهیها، دولت ملی تا حد زیادی تضعیف شده و وحدت سرزمینی گاهی مورد تهدید قرار میگیرد. باید همراه با نگرانی بههوش بود. برای نسل من این روز نشانهای است برای شروع دوباره، خلاقیت و دیدن افقهای دوردست؛ افقهایی كه باید برای نسلهای بعدی خود ایجاد كنیم.