غول‌کشی به سبک پاراگوئه و مراکش

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

مرحله یک‌هشتم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶، شبی را رقم زد که بار دیگر ثابت کرد در فوتبال مدرن دیگر نام‌های بزرگ تضمینی برای صعود نیستند. آلمان و هلند، دو قدرت سنتی فوتبال اروپا، برابر پاراگوئه و مراکش شکست خوردند و خیلی زود با جام خداحافظی کردند؛ دو حذفی که اگرچه هر دو در ضربات پنالتی رقم خورد، اما ریشه‌های آن بسیار عمیق‌تر از بدشانسی در پنالتی‌هاست. این اتفاق نشان داد فاصله فوتبال جهان کمتر از همیشه شده و تیم‌هایی که سال‌ها در سایه قدرت‌های بزرگ قرار داشتند، امروز دیگر بدون ترس مقابل غول‌ها قرار می‌گیرند. برای آلمان، این حذف فقط یک ناکامی دیگر نبود؛ ادامه روندی نگران‌کننده بود که از چند سال قبل آغاز شده است. ژرمن‌ها در سه دوره اخیر جام جهانی دیگر شباهتی به تیم پرافتخار سال ۲۰۱۴ ندارند. حذف در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۱۸، ناکامی دوباره در مرحله گروهی ۲۰۲۲ و حالا حذف در نخستین مرحله حذفی جام جهانی ۲۰۲۶، نشان می‌دهد قهرمان چهار دوره جهان درجا می‌زند و هنوز نتوانسته راهی برای بازگشت به روزهای اوج پیدا کند. فوتبال آلمان سال‌ها به نظم، تاکتیک و تولید بازیکن مشهور بود، اما امروز دیگر این برتری مطلق دیده نمی‌شود. کشورهای دیگر نیز با همان الگوهای علمی پیشرفت کرده‌اند و حتی در برخی زمینه‌ها از آلمان جلو زده‌اند. هرچند ژرمن‌ها همچنان بازیکنان باکیفیتی در اختیار دارند، اما تیم ملی این کشور دیگر آن شخصیت برنده گذشته را ندارد؛ شخصیتی که در سخت‌ترین لحظات، بازی را به سود خود تغییر می‌داد. برابر پاراگوئه نیز آلمان مالکیت توپ بیشتری داشت و موقعیت‌های متعددی خلق کرد، اما در ضربات پایانی و مدیریت لحظات حساس ناکام ماند و در نهایت در ضربات پنالتی مغلوب شد. از سوی دیگر، پاراگوئه تصویری از فوتبال نوین آمریکای جنوبی ارائه داد؛ تیمی منظم، جنگنده و باانضباط که بدون واهمه مقابل یکی از پرافتخارترین تیم‌های تاریخ ایستاد. آنها بازی را به جنگ ذهنی و تاکتیکی کشاندند، فشار آلمان را تحمل کردند و در نهایت با آرامش در ضربات پنالتی جشن صعود گرفتند. این همان ویژگی تیم‌هایی است که دیگر صرفا برای دفاع‌کردن وارد میدان نمی‌شوند، بلکه باور دارند می‌توانند بزرگان را حذف کنند. سرنوشت هلند نیز تفاوت چندانی با آلمان نداشت. لاله‌های نارنجی بار دیگر قربانی ضربات پنالتی شدند؛ سناریویی که در تاریخ فوتبال این کشور بارها تکرار شده است. از جام جهانی ۱۹۹۸ تا یوروها و جام‌های جهانی بعدی، هلند بارها در حساس‌ترین مسابقات پشت نقطه پنالتی متوقف شده است و این بار نیز برابر مراکش نتوانست این طلسم را بشکند. البته مشکل هلند تنها پنالتی نبود؛ این تیم در طول مسابقه نیز نتوانست برتری همیشگی خود را به حریف دیکته کند. مراکش با همان ساختار دفاعی منسجم، دوندگی بالا و انتقال سریع به حمله، اجازه نداد ستاره‌های هلند جریان مسابقه را در اختیار بگیرند. تیم آفریقایی که در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی فوتبال پایه و بازیکنان دو‌تابعیتی انجام داده، حالا دیگر یک شگفتی مقطعی نیست؛ ‌به یکی از قدرت‌های ثابت فوتبال جهان تبدیل شده است. در واقع، حذف هم‌زمان آلمان و هلند را باید در تغییر موازنه قدرت فوتبال جهان جست‌وجو کرد. دیگر فاصله تیم‌های درجه اول و درجه دوم مانند گذشته نیست. کشورهایی مانند مراکش، پاراگوئه، ژاپن، سنگال و حتی کیپ‌ورد با برنامه‌ریزی بلندمدت، توسعه فوتبال پایه و حضور بازیکنانشان در لیگ‌های معتبر اروپا، فاصله خود را با غول‌های سنتی کاهش داده‌اند. امروز دیگر هیچ تیم بزرگی نمی‌تواند تنها با اتکا بر نام و تاریخ خود، انتظار صعود داشته باشد. از سوی دیگر، فوتبال اروپا نیز با چالش تغییر نسل روبه‌رو شده است. آلمان هنوز نتوانسته جانشینان شایسته نسل طلایی خود را پیدا کند و هلند نیز با وجود داشتن استعدادهای فراوان، همچنان در تبدیل این استعدادها به یک تیم قهرمان ناکام مانده است. فوتبال امروز بیش از هر زمان دیگری به انسجام تاکتیکی، ثبات مدیریتی و برنامه‌ریزی بلندمدت نیاز دارد؛ عواملی که بسیاری از تیم‌های به ظاهر کوچک بهتر از مدعیان سنتی آنها را اجرا کرده‌اند. جام جهانی ۲۰۲۶ بار دیگر یادآوری کرد که عصر انحصار قدرت‌های سنتی رو به پایان است. حذف آلمان و هلند شاید روی کاغذ شگفتی بزرگی باشد، اما اگر روند سال‌های اخیر فوتبال جهان را مرور کنیم، این نتایج دیگر اتفاقاتی غیرمنتظره نیستند. غول‌ها دیگر شکست‌ناپذیر نیستند و تیم‌های جاه‌طلب با برنامه و اعتمادبه‌نفس، آماده‌اند تا هر روز نام بزرگ دیگری را از جدول مسابقات حذف کنند. شاید بهترین توصیف برای این مرحله از جام جهانی همان یک عبارت باشد؛ عصر غول‌کشی در جامی که دیگر هیچ مسابقه‌ای از پیش برنده ندارد.