پناهی برای مدیریت دارایی

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

حال و روز اقتصاد کشور خوش نیست، این را می‌توان از میان آمار و ارقام‌ گزارش‌ اخیر مرکز آمار دید؛ جایی که اعلام شده در اسفندماه ۱۴۰۴، تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور، ۷۱.۸ درصد بوده است؛ یعنی خانوارهای کشور به‌طور میانگین، ۷۱.۸ درصد بیشتر از اسفندماه ۱۴۰۳ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده‌‌اند.

در این میان مردم در این فکر هستند تا در این شرایط اقتصادی نامطمئن دارایی‌های هرچند اندکشان را چگونه مدیریت کنند. تعطیلی بازارهای سنتی یا مشخص‌نبودن روند فعالیت‌ آنها در این شرایط جنگی که حالا از یک ماه هم گذشته، این فرصت را برای پلتفرم‌های آنلاین طلا فراهم کرده تا به پناهگاهی برای حفظ دارایی‌های مردم تبدیل شوند. این پلتفرم‌ها که در سال ۱۴۰۴ به دنبال محدودیت‌های بانک مرکزی و اظهارات تند اتحادیه‌های سنتی مانند اتحادیه کشوری تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر، روزگار سختی را سپری کردند، حالا در این شرایط بحرانی به سنگر نجات‌دهنده مردم تبدیل شده‌اند.

پلتفرم‌های آنلاین طلا که در یک سال گذشته بارها متهم به خالی‌فروشی شده‌اند، حالا در یک ماه گذشته توانسته‌اند در غیاب اینترنت و در شرایطی که کسب‌وکارهای آنلاین روزگار سختی را می‌گذرانند، از ایست کامل قلب اقتصاد دیجیتال کشور جلوگیری کنند. پلتفرم‌های آنلاین طلا در یک ماه گذشته با کمترین مشکل امکان خرید و فروش و مدیریت دارایی کاربرانشان را فراهم کرده و توانسته‌اند در شرایطی که شرکت‌های آنلاین فعال در حوزه قسط یا لندتک‌ها ارائه اعتبار به کاربرانشان را متوقف کرده‌اند، حتی شرایط خرید قسطی طلا را نیز پیش‌روی کاربرانشان بگذارند.

 پلتفرم‌هایی که شفافیت می‌آورند

پلتفرم‌های آنلاین طلا تعدادشان به انگشتان دو دست نمی‌رسد، اما هرکدام توانسته‌اند با خلق ارزش خاص کاربران را به سمت خود جذب کنند. برای نمونه شاید نقطه بارز پلتفرمی مانند «طلاین» که در زمان جنگ هم بیشتر نمایان شد، تسویه‌حساب روزانه و به شکل نامحدود با کاربرانش بود. بسیاری از پلتفرم‌های آنلاین طلا در یک ماه گذشته از شروع جنگ و حتی قبل‌تر از آن به‌خاطر محدودیت‌هایی که عمدتا از سمت بانک مرکزی اعمال می‌شود، امکان تسویه‌حساب مالی نامحدود و روزانه را به کاربرانشان نمی‌دهند و این امکان در ساعات یا روزهایی از هفته متفاوت است، در واقع گاهی این محدودیت وجود دارد و گاهی از بین می‌رود.

دوم اسفند سال گذشته بود که نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلافروشان تهران، در گفت‌وگو با فارس مانند همیشه پلتفرم‌های آنلاین طلا را به باد انتقاد گرفت و اعلام کرد برخی پلتفرم‌های آنلاین در هفته‌های اخیر و هم‌زمان با افزایش قیمت طلا، نرخ‌هایی بالاتر از عرف بازار به کاربران ارائه داده‌اند. او گفته بود: «در هفته‌های گذشته، (بهمن ۱۴۰۴) زمانی که قیمت طلا افزایش پیدا می‌کرد، برخی پلتفرم‌ها طلا را بالاتر از عرف بازار می‌فروختند و این تفاوت بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان بود. در زمان کاهش قیمت طلا، این پلتفرم‌ها قیمت خرید را پایین‌تر از بازار تعیین می‌کردند». از دیدگاه او، «از آنجا که کاربران طلای فیزیکی دریافت نمی‌کنند، ناچار هستند معاملات خود را در همان پلتفرم ادامه دهند».

با این حال تجربه کاربران و بررسی قیمت طلا در پلتفرم‌های آنلاین طلا در یک ماه گذشته از شروع جنگ نشان می‌دهد که این پلتفرم‌ها با وجود تعطیلی غیررسمی بازارهای سنتی، قیمت‌ها را براساس عرف بازار و درنظرگرفتن نرخ جهانی برای فروش در اختیار کاربرانشان می‌گذارند. طلاین اعلام می‌کند که برعکس ادعای برخی مبنی بر غیرشفاف‌بودن فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا، این پلتفرم‌ها فقط ابزاری جدید برای فروش طلا نیستند، بلکه راهی برای قیمت‌گذاری شفاف و ردیابی معاملات است.

 خدمات متنوع برای همه

پلتفرم‌های آنلاین طلا هرکدام با ارائه خدمات متفاوت، توانسته‌اند گروهی از کاربران را به سمت خود جذب کنند. با این حال از یک ماه گذشته و با شروع جنگ به لیست خدمات برخی از این پلتفرم‌های آنلاین طلا خدمات دیگری اضافه شده یا سقف میزان خرید و فروش طلا اضافه شده است. البته در این شرایط جنگی محدودیت‌هایی هم پیش‌روی این پلتفرم‌ها گذاشته شده است، از جمله محدودیت در تسویه‌حساب روزانه برای کاربران. با این حال در این زمینه شاید «طلاین» یک نمونه بارز باشد که توانسته این محدودیت را پشت سر بگذارد. آن‌طورکه این پلتفرم فعال در حوزه خرید و فروش طلا اعلام می‌کند در شرایط جنگی آنها به صورت نامحدود می‌توانند به شکل روزانه با کاربرانشان تسویه‌حساب کنند. این قابلیت در شرایط بحرانی مانند جنگ که مردم نگران دارایی‌شان هستند و می‌خواهند آن را به طلا تبدیل کنند یا برعکس آن را به پول تبدیل کنند، می‌تواند کمک‌‌کننده باشد.

از سوی دیگر ممکن است پلتفرمی امکان خرید قسطی طلا را نداشته باشد، اما راه دیگری برای کمک و ارائه خدمات بهتر به کاربران فراهم کرده است. برای مثال طلاین امکان تهیه کارت هدیه «لیبرا کارت طلاین» را به کاربرانش می‌دهد. این کارت شرایطی فراهم می‌کند تا کاربران به جای خرید طلای ساخته‌شده، الیزابت، پارسیان و شمش خریداری کنند و آن را هدیه بدهند. طلاین اعلام کرده که لیبرا کارت به‌صورت فیزیکی به آدرس مشتری ارسال می‌شود. از دیگر خدمات طلاین واریز روزانه و تسویه‌حساب روزانه به‌صورت «نامحدود» است که این شرایط کار را برای مدیریت دارایی کاربران راحت‌تر می‌کند. این پلتفرم امکان تحویل فیزیکی طلا را هم دارد.

«میلی» یکی دیگر از بازیگران خرید و فروش آنلاین طلاست. این پلتفرم مجبور شده به دلیل شرایط جنگی کشور و همین‌طور تعطیلی بازارهای فیزیکی محدودیت‌هایی برای برداشت و خرید طلا در نظر بگیرد. طبق اطلاعات درج‌شده در اپلیکیشن «میلی» واریز ریالی وجه از درگاه آنلاین در این پلتفرم محدودیت ۲۰۰ میلیون تومانی دارد. از طرف دیگر روزانه بیشتر از ۶۰ گرم طلا نمی‌توان از این پلتفرم خریداری کرد. البته «میلی» با همکاری شرکت تارا، امکان استفاده از اعتبار تا سقف ۱۵۰ میلیون را فراهم کرده است. کارت هدیه با ارزش ۱۰ تا ۲۰۰ هزار میلی (معادل ۱۰ گرم)‌ طلا از دیگر خدماتی است که «میلی» به کاربرانش می‌دهد.

«ملی‌گلد» هم یکی دیگر از بازیگران خرید و فروش بازار آنلاین طلاست. از طریق این پلتفرم هم روزانه تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان به کمک درگاه آنلاین می‌توانید واریز کنید. البته برای واریز شناسه‌دار نیز سقف ۴۰۰ میلیون تومانی تعیین شده است. محدودیت برداشت از این پلتفرم هم تا این لحظه ۱۵۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است.

این پلتفرم هم امکان دریافت فیزیکی طلا را فراهم کرده، فقط کافی است، کاربران درخواست تحویل فیزیکی در منزل را در این پلتفرم ثبت کنند. «طلاسی» هم از دیگر پلتفرم‌هایی است که سقف واریز روزانه آن از طریق درگاه پرداخت آنلاین در حال حاضر ۴۰۰ میلیون تومان است. این پلتفرم در همکاری با شرکت‌هایی مانند ازکی‌وام، دیجی‌پی و اسنپ‌پی امکان خرید اقساطی را فراهم کرده بود که در حال حاضر به دلیل عدم ارائه خدمات از سوی این شرکت‌ها سرویس خرید قسطی این پلتفرم غیرفعال شده است. این پلتفرم هم امکان خرید کارت هدیه دارد اما از سوی دیگر به دلیل تعطیلی برخی مراکز خرید به دنبال شرایط جنگی امکان ارائه فیزیکی طلا را فعلا ندارد.

 شوک جنگ به بازار طلا؛ افت معاملات و کاهش تحویل

بررسی داده‌های طلاین نشان می‌دهد که آغاز جنگ، به‌طور مستقیم بر رفتار بازار و کاربران تأثیر گذاشته است. طبق اعلام این پلتفرم، در یک ماه نخست درگیری، حجم معاملات نسبت به ماه پیش از جنگ با کاهش قابل توجه مواجه شده است؛ افتی که نشان‌دهنده عقب‌نشینی موقت کاربران از انجام تراکنش‌های مالی در شرایط بی‌ثبات است. در کنار این موضوع، میزان تحویل فیزیکی طلا نیز حدود ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده است. به گفته این شرکت، بخشی از این افت به تعطیلی یا اختلال در فعالیت بازارهای سنتی، از جمله بازار تهران، بازمی‌گردد؛ موضوعی که زنجیره تأمین و تحویل را با محدودیت مواجه کرده است.

 تغییر رفتار کاربران؛ از شوک اولیه تا بازگشت اعتماد

داده‌های طلاین مشخص می‌کند که واکنش کاربران در روزهای ابتدایی جنگ، بیشتر از جنس نگرانی و ابهام بوده است. در هفته اول، تماس‌های کاربران با بخش پشتیبانی این پلتفرم با رشد ۸۵ درصدی همراه شده؛ افزایشی که بیانگر حجم بالای سؤالات، نگرانی‌ها و نیاز به دریافت اطمینان از وضعیت دارایی‌ها بوده اما این روند در ادامه تغییر کرده است. در هفته سوم جنگ، میزان تماس‌ها با کاهش ۶۵ درصدی مواجه شده که به گفته طلاین، نشانه‌ای از بازگشت نسبی اعتماد کاربران به پلتفرم‌های آنلاین و عادی‌ترشدن رفتار آنها در مواجهه با شرایط بحرانی است.

با وجود فشارهای ناشی از جنگ و افت محسوس شاخص‌های کسب‌وکار، طلاین تأکید می‌کند که ارائه خدمات در این دوره متوقف نشده و تلاش شده زیرساخت‌ها برای پاسخ‌گویی به کاربران فعال باقی بماند. به گفته این شرکت، حفظ دسترسی کاربران به خدمات مالی، حتی در شرایط پرریسک یکی از اولویت‌های اصلی بوده است.

این تجربه نشان می‌دهد که پلتفرم‌های آنلاین طلا، اگرچه به‌شدت تحت تأثیر بحران‌های کلان قرار می‌گیرند، اما در عین حال می‌توانند به‌عنوان یکی از ابزارهای جایگزین برای مدیریت دارایی در شرایط بی‌ثبات عمل کنند؛ به‌ویژه زمانی که دسترسی به بازارهای فیزیکی محدود می‌شود.

 تاب‌آوری دیجیتال در برابر بحران

آنچه از داده‌های طلاین برمی‌آید، تصویری دوگانه از تأثیر جنگ بر کسب‌وکارهای دیجیتال است: از یک‌ سو افت شدید معاملات و اختلال در زنجیره عرضه و از سوی دیگر، تداوم فعالیت و بازگشت تدریجی اعتماد کاربران. این الگو نشان می‌دهد که اگرچه بحران‌ها می‌توانند تقاضا را به‌طور موقت سرکوب کنند، اما زیرساخت‌های دیجیتال در بلندمدت نقش مهمی در حفظ جریان خدمات و بازسازی اعتماد ایفا می‌کنند.