|

صدای مداوم قلم روی کاغذ

ماندانا آذرنگ

دوران کودکی‌ام را به خوبی به یاد دارم، شاید واقعی به نظر نیاید؛ ولی حتی یک خاطره ناخوشایند هم به ذهنم نمی‌رسد. با وجود شرایط نابسامان آن زمان کودکی خوش گذشت. بعدها که خودم رخت و لباس مادری پوشیدم فهمیدم خاطره خوش ساختن دشوار است. برای همین شروع کردم به خواندن و دنبال‌کردن توصیه‌های تعلیم و تربیت، کتاب‌، مقاله‌، مصاحبه‌. بعضی از توصیه‌ها و دستورالعمل‌ها آن‌قدر آشنا بودند که خنده‌ام می‌گرفت‌. پس پدر‌م هم همین کتاب‌ها را خوانده بود، نه‌تنها خوانده بود؛ بلکه به آنها عمل می‌کرد و من این را سال‌ها بعد فهمیدم.
در خانه ما میهمان حرف اول را نمی‌زد. بهترین مبل و غذا و جای خواب مال میهمان نبود‌. سیب‌زمینی سرخ‌کرده دور کتلت که‌ نمی‌دانم چرا هیچ وقت به اندازه کافی نبود، قبل از رسیدن به میز غذا تمام می‌شد‌، اهمیتی نداشت. زیر میز ناهار‌خوری پر از نوشته و نقاشی بود، دعوایی در کار نبود. حرف‌ها و نظرهای بچگانه اسباب خنده و مسخره نبود و اگر هم کسی می‌خندید، با صورت خشک و رنجیده مواجه می‌شد. تمام آخر هفته‌ها بدون استثنا در دامن طبیعت می‌گذشت.
شب‌ها صدای زنگ در فقط نوید آمدن بابا نبود، آمدن بابا بود به همراه یک ‌کتاب قصه خیلی قشنگ. سفرها فقط شامل جاهای توریستی و رستوران‌های معروف شهر نبود. سفرها خاطره‌های پر‌رنگ و عمیق به جا می‌گذاشت. تنهایی در کار نبود، همیشه یک دوستی، هم‌کلاسی، هم‌بازی‌ای آن دور‌وبر بود، رفت‌و‌آمدشان هیچ اسباب زحمت نبود. اگر پسر همسایه از جلوی خانه رد می‌شد و نگاهی به پنجره می‌انداخت. اجازه بدهید وارد این قسمت نشوم، آن همه مطالعه هیچ کمکی در این رابطه نکرده بود،
بیچاره پسر همسایه... .
البته همه چیز هم قند و عسل نبود. فرزند پدر اهل قلم و پر‌کار‌بودن سخت است. رقیبی همیشه وقت و ذهن پدرت را می‌دزدد. رقیبی که نمی‌شناسی؛ ولی صدای مداوم قلم روی کاغذ گواهی وجود اوست و تو مدام از او شکست می‌خوری. آخر این‌ همه ورق‌زدن و قلم‌زدن به چه دردی می‌خورد؟
به‌ چه دردی؟ سال‌ها گذشت و زندگی آن روی نازیبایش را نشانم داد. بارها و بارها وقتی آماده بودم که دستانم را به نشانه تسلیم بالا ببرم، نیرویی زیر بالم را می‌گرفت و غبار ضعف و ترس را می‌تکاند و آهسته زیر گوشم‌ می‌خواند: دختر من؟ مثل اینکه دختر من را دست‌کم گرفتید. دختر من از عهده هر کاری بر‌می‌آید. چه خوانده بود؟ چه نوشته بود؟ چطور یاد گرفته بود که آن‌چنان نیرویی بدمد که بعد از این‌‌همه سال و با این‌همه فاصله کارساز باشد؟
سال‌های زیادی گذشته، فاصله جغرافیایی هم بیشتر از این‌ نمی‌تواند باشد؛ ولی نه زمان و ‌نه فاصله ذره‌ای از احساس حضور پدرم در زندگی من کم‌ نکرده است. من و همسرم دو دختر داریم که‌ در قلب پدربزرگ جای ویژه‌ای دارند. تمام تلاش‌مان این است که روزی هم ما از آنها بشنویم «دوران کودکی چقدر خوش گذشت»، اصلا کار آسانی نیست و چقدر جای پدرم در ساختن این خاطره‌ها خالی است، این بزرگ‌ترین تأسف من در زندگی است.
دوران کودکی‌ام را به خوبی به یاد دارم، شاید واقعی به نظر نیاید؛ ولی حتی یک خاطره ناخوشایند هم به ذهنم نمی‌رسد. با وجود شرایط نابسامان آن زمان کودکی خوش گذشت. بعدها که خودم رخت و لباس مادری پوشیدم فهمیدم خاطره خوش ساختن دشوار است. برای همین شروع کردم به خواندن و دنبال‌کردن توصیه‌های تعلیم و تربیت، کتاب‌، مقاله‌، مصاحبه‌. بعضی از توصیه‌ها و دستورالعمل‌ها آن‌قدر آشنا بودند که خنده‌ام می‌گرفت‌. پس پدر‌م هم همین کتاب‌ها را خوانده بود، نه‌تنها خوانده بود؛ بلکه به آنها عمل می‌کرد و من این را سال‌ها بعد فهمیدم.
در خانه ما میهمان حرف اول را نمی‌زد. بهترین مبل و غذا و جای خواب مال میهمان نبود‌. سیب‌زمینی سرخ‌کرده دور کتلت که‌ نمی‌دانم چرا هیچ وقت به اندازه کافی نبود، قبل از رسیدن به میز غذا تمام می‌شد‌، اهمیتی نداشت. زیر میز ناهار‌خوری پر از نوشته و نقاشی بود، دعوایی در کار نبود. حرف‌ها و نظرهای بچگانه اسباب خنده و مسخره نبود و اگر هم کسی می‌خندید، با صورت خشک و رنجیده مواجه می‌شد. تمام آخر هفته‌ها بدون استثنا در دامن طبیعت می‌گذشت.
شب‌ها صدای زنگ در فقط نوید آمدن بابا نبود، آمدن بابا بود به همراه یک ‌کتاب قصه خیلی قشنگ. سفرها فقط شامل جاهای توریستی و رستوران‌های معروف شهر نبود. سفرها خاطره‌های پر‌رنگ و عمیق به جا می‌گذاشت. تنهایی در کار نبود، همیشه یک دوستی، هم‌کلاسی، هم‌بازی‌ای آن دور‌وبر بود، رفت‌و‌آمدشان هیچ اسباب زحمت نبود. اگر پسر همسایه از جلوی خانه رد می‌شد و نگاهی به پنجره می‌انداخت. اجازه بدهید وارد این قسمت نشوم، آن همه مطالعه هیچ کمکی در این رابطه نکرده بود،
بیچاره پسر همسایه... .
البته همه چیز هم قند و عسل نبود. فرزند پدر اهل قلم و پر‌کار‌بودن سخت است. رقیبی همیشه وقت و ذهن پدرت را می‌دزدد. رقیبی که نمی‌شناسی؛ ولی صدای مداوم قلم روی کاغذ گواهی وجود اوست و تو مدام از او شکست می‌خوری. آخر این‌ همه ورق‌زدن و قلم‌زدن به چه دردی می‌خورد؟
به‌ چه دردی؟ سال‌ها گذشت و زندگی آن روی نازیبایش را نشانم داد. بارها و بارها وقتی آماده بودم که دستانم را به نشانه تسلیم بالا ببرم، نیرویی زیر بالم را می‌گرفت و غبار ضعف و ترس را می‌تکاند و آهسته زیر گوشم‌ می‌خواند: دختر من؟ مثل اینکه دختر من را دست‌کم گرفتید. دختر من از عهده هر کاری بر‌می‌آید. چه خوانده بود؟ چه نوشته بود؟ چطور یاد گرفته بود که آن‌چنان نیرویی بدمد که بعد از این‌‌همه سال و با این‌همه فاصله کارساز باشد؟
سال‌های زیادی گذشته، فاصله جغرافیایی هم بیشتر از این‌ نمی‌تواند باشد؛ ولی نه زمان و ‌نه فاصله ذره‌ای از احساس حضور پدرم در زندگی من کم‌ نکرده است. من و همسرم دو دختر داریم که‌ در قلب پدربزرگ جای ویژه‌ای دارند. تمام تلاش‌مان این است که روزی هم ما از آنها بشنویم «دوران کودکی چقدر خوش گذشت»، اصلا کار آسانی نیست و چقدر جای پدرم در ساختن این خاطره‌ها خالی است، این بزرگ‌ترین تأسف من در زندگی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.