|

آرزوی برگزاری شب عبدالحسین آذرنگ را دارم

علی دهباشی

درباره آقای عبدالحسین آذرنگ نوشتن در عین آسانی، دشوار است. آسان از این نظر که ایشان را یکی از راحت‌ترین انسان‌های روی زمین می‌دانم و مشکل‌بودن از این بابت که باید با بیان و نگارشی احسن نسبت به آنچه از سفره مهر و محبت و دانش ایشان در دوران مجله‌های «کلک» و بخارا بهره‌مند بوده‌ایم، ادای احترام کنیم؛ چرا‌که در هر دو برهه به ‌طور مستقیم و غیرمستقیم از راهنمایی‌های بسیار مهم و اساسی ایشان بهره‌مند شده‌ایم. آقای آذرنگ به علت برخورداری از سعه صدر و روحیه تسامح، در هر مسئله‌ای و به‌ویژه در حوزه تفکر و اندیشه نظریات جالبی دارد و این موضوع را هم دانشجویان و هم مخاطبان کتاب‌ها و مقاله‌های ایشان می‌دانند. بدیهی است ما که دورانی پرافتخار در همسایگی ایشان داشتیم، هر روز و هر جلسه مطلب تازه‌ای می‌آموختیم. آقای آذرنگ حتی در مسائل شخصی‌تری مانند کوه‌نوردی نیز درس‌های زیادی به من داده که هرگز فراموش نخواهم کرد. به دلیل مشکلات ریوی قادر به کوه‌نوردی نیستم و لاجرم باید پیاده‌روی را انتخاب کنم، به وضوح در خاطرم مانده که آقای آذرنگ مسیری را به من یاد دادند که از «میدان تجریش» تا «میدان فلسطین» چطور می‌توان از کنار رودخانه یا در حاشیه‌های خیابان‌ها و از دل کوچه‌ها به‌ گونه‌ای که از مسیر تردد خودروها و اتوبوس‌ها به دور بود، پیاده‌روی کرد و راهپیمایی دلپذیری انجام داد. این موضوع هم به روحیه ورزشکار‌بودن آقای آذرنگ برمی‌گردد که هیچ‌ وقت قطع نشده است. در واقع تندرستی و سلامتی فعلی ایشان نیز ریشه در همین راهپیمایی‌های طولانی و کوه‌نوردی دارد که از گذشته‌های دور تا به امروز استمرار داشته است.
در زمینه مقاله‌ و «جستارنویسی»، بدون‌تردید ایشان یکی از بهترین‌ها هستند. مقالات ایشان هر‌کدام واجد جنبه‌های متعدد آموزشی است. به این معنا کسی که فاقد تجربه مقاله‌نویسی است و قصد نوشتن مقاله باکیفیت را داشته باشد، کافی است چند مقاله از نوشته‌های آقای آذرنگ را مطالعه کند تا شیوه نگارش مقاله را از اعماق جان فرابگیرد. تقسیم‌بندی‌هایی که ایشان در ساختار مقاله‌های خود ارائه می‌دهد، جنبه آموزشی بالایی دارند و بسیار حائز اهمیت هستند.
اگرچه عبدالحسین آذرنگ از قدیم و به‌خصوص در سه دهه گذشته از گفت‌و‌گو و مصاحبه و فعالیت‌های رسانه‌ای گریزان بوده‌اند، یکی از آرزوهای دوران کاری‌ام برگزاری شب عبدالحسین آذرنگ در سلسله‌ برنامه‌های‌ «شب‌های بخارا» است. آقای آذرنگ تاکنون با این درخواست موافقت نکرده‌اند؛ اما امیدوارم خداوند این توفیق را به ما عطا کند که این مهم محقق شود و ایشان نیز روزی به دلشان بیفتد که با پیشنهاد ما و بخارا موافقت کنند تا در آن شب بتوانیم آنچه را سال‌ها در دل و بر زبان‌مان بوده و نتوانسته‌ایم درباره ایشان بگوییم، مطرح کنیم. حتم دارم ده‌ها و بلکه صدها شخصیت دیگر از بزرگان ایران‌زمین هم در آن رویداد از بزرگی ایشان و کارهای‌شان خواهند گفت.
عبدالحسین آذرنگ شخصیتی کاریزماتیک نزد دوستانش است و این مؤلفه به‌ویژه در میان شاگردانش زبان‌زد است و بسیاری از ایشان سخن‌ها برای گفتن و نوشتن دارند. آثار عبدالحسین آذرنگ از زوایا و جنبه‌های مختلف قابل بررسی است که کتابداری و کتاب‌شناسی تنها بخش کوچکی از آن است. ایشان نمی‌نویسند مگر اینکه احساس ضرورت کنند؛ بنابراین هر‌چه از آقای آذرنگ چه به صورت مقاله و چه به صورت کتاب یا ترجمه منتشر می‌شود، بدون تردید پاسخی است به یک ضرورت و کاستی در عرصه و فرهنگ ایرانی و نمی‌توان مطلب و نوشته‌ای از ایشان یافت و ادعا کرد این مطلب در گذشته و در جایی دیگر گفته‌ یا نوشته‌ شده است. به باور من هر‌یک از نوشته‌های آقای آذرنگ برگی زرین است که به فرهنگ ایرانی و زبان فارسی اضافه شده است. کتاب «استادان و نااستادانم» شاهکاری است که باید به صورت دقیق بررسی شود.
عبدالحسین آذرنگ در این کتاب نشان می‌دهد چگونه می‌توان ضمن حرمت‌گذاشتن به استادان دیده و نادیده‌، به زوایایی از زندگی آنها توجه کرد که با نوشته‌های رایج و کلیشه‌ای متفاوت باشد. خوانندگان در اغلب نوشته‌هایی که درباره بزرگی و منزلت استادان نوشته می‌شود، بهره‌ چندانی نمی‌برند؛ اما آثار عبدالحسین آذرنگ از این نظر متفاوت و بلکه کم‌نظیر است؛ درست شبیه به یک نقاش که با طراحی دقیق اثر، کار خود را شروع می‌کند و در پایان هم یکباره متوجه می‌شوید آنچه می‌بینید، تابلویی است که از جهات گوناگون سوژه را به تصویر کشیده است.
درباره آقای عبدالحسین آذرنگ نوشتن در عین آسانی، دشوار است. آسان از این نظر که ایشان را یکی از راحت‌ترین انسان‌های روی زمین می‌دانم و مشکل‌بودن از این بابت که باید با بیان و نگارشی احسن نسبت به آنچه از سفره مهر و محبت و دانش ایشان در دوران مجله‌های «کلک» و بخارا بهره‌مند بوده‌ایم، ادای احترام کنیم؛ چرا‌که در هر دو برهه به ‌طور مستقیم و غیرمستقیم از راهنمایی‌های بسیار مهم و اساسی ایشان بهره‌مند شده‌ایم. آقای آذرنگ به علت برخورداری از سعه صدر و روحیه تسامح، در هر مسئله‌ای و به‌ویژه در حوزه تفکر و اندیشه نظریات جالبی دارد و این موضوع را هم دانشجویان و هم مخاطبان کتاب‌ها و مقاله‌های ایشان می‌دانند. بدیهی است ما که دورانی پرافتخار در همسایگی ایشان داشتیم، هر روز و هر جلسه مطلب تازه‌ای می‌آموختیم. آقای آذرنگ حتی در مسائل شخصی‌تری مانند کوه‌نوردی نیز درس‌های زیادی به من داده که هرگز فراموش نخواهم کرد. به دلیل مشکلات ریوی قادر به کوه‌نوردی نیستم و لاجرم باید پیاده‌روی را انتخاب کنم، به وضوح در خاطرم مانده که آقای آذرنگ مسیری را به من یاد دادند که از «میدان تجریش» تا «میدان فلسطین» چطور می‌توان از کنار رودخانه یا در حاشیه‌های خیابان‌ها و از دل کوچه‌ها به‌ گونه‌ای که از مسیر تردد خودروها و اتوبوس‌ها به دور بود، پیاده‌روی کرد و راهپیمایی دلپذیری انجام داد. این موضوع هم به روحیه ورزشکار‌بودن آقای آذرنگ برمی‌گردد که هیچ‌ وقت قطع نشده است. در واقع تندرستی و سلامتی فعلی ایشان نیز ریشه در همین راهپیمایی‌های طولانی و کوه‌نوردی دارد که از گذشته‌های دور تا به امروز استمرار داشته است.
در زمینه مقاله‌ و «جستارنویسی»، بدون‌تردید ایشان یکی از بهترین‌ها هستند. مقالات ایشان هر‌کدام واجد جنبه‌های متعدد آموزشی است. به این معنا کسی که فاقد تجربه مقاله‌نویسی است و قصد نوشتن مقاله باکیفیت را داشته باشد، کافی است چند مقاله از نوشته‌های آقای آذرنگ را مطالعه کند تا شیوه نگارش مقاله را از اعماق جان فرابگیرد. تقسیم‌بندی‌هایی که ایشان در ساختار مقاله‌های خود ارائه می‌دهد، جنبه آموزشی بالایی دارند و بسیار حائز اهمیت هستند.
اگرچه عبدالحسین آذرنگ از قدیم و به‌خصوص در سه دهه گذشته از گفت‌و‌گو و مصاحبه و فعالیت‌های رسانه‌ای گریزان بوده‌اند، یکی از آرزوهای دوران کاری‌ام برگزاری شب عبدالحسین آذرنگ در سلسله‌ برنامه‌های‌ «شب‌های بخارا» است. آقای آذرنگ تاکنون با این درخواست موافقت نکرده‌اند؛ اما امیدوارم خداوند این توفیق را به ما عطا کند که این مهم محقق شود و ایشان نیز روزی به دلشان بیفتد که با پیشنهاد ما و بخارا موافقت کنند تا در آن شب بتوانیم آنچه را سال‌ها در دل و بر زبان‌مان بوده و نتوانسته‌ایم درباره ایشان بگوییم، مطرح کنیم. حتم دارم ده‌ها و بلکه صدها شخصیت دیگر از بزرگان ایران‌زمین هم در آن رویداد از بزرگی ایشان و کارهای‌شان خواهند گفت.
عبدالحسین آذرنگ شخصیتی کاریزماتیک نزد دوستانش است و این مؤلفه به‌ویژه در میان شاگردانش زبان‌زد است و بسیاری از ایشان سخن‌ها برای گفتن و نوشتن دارند. آثار عبدالحسین آذرنگ از زوایا و جنبه‌های مختلف قابل بررسی است که کتابداری و کتاب‌شناسی تنها بخش کوچکی از آن است. ایشان نمی‌نویسند مگر اینکه احساس ضرورت کنند؛ بنابراین هر‌چه از آقای آذرنگ چه به صورت مقاله و چه به صورت کتاب یا ترجمه منتشر می‌شود، بدون تردید پاسخی است به یک ضرورت و کاستی در عرصه و فرهنگ ایرانی و نمی‌توان مطلب و نوشته‌ای از ایشان یافت و ادعا کرد این مطلب در گذشته و در جایی دیگر گفته‌ یا نوشته‌ شده است. به باور من هر‌یک از نوشته‌های آقای آذرنگ برگی زرین است که به فرهنگ ایرانی و زبان فارسی اضافه شده است. کتاب «استادان و نااستادانم» شاهکاری است که باید به صورت دقیق بررسی شود.
عبدالحسین آذرنگ در این کتاب نشان می‌دهد چگونه می‌توان ضمن حرمت‌گذاشتن به استادان دیده و نادیده‌، به زوایایی از زندگی آنها توجه کرد که با نوشته‌های رایج و کلیشه‌ای متفاوت باشد. خوانندگان در اغلب نوشته‌هایی که درباره بزرگی و منزلت استادان نوشته می‌شود، بهره‌ چندانی نمی‌برند؛ اما آثار عبدالحسین آذرنگ از این نظر متفاوت و بلکه کم‌نظیر است؛ درست شبیه به یک نقاش که با طراحی دقیق اثر، کار خود را شروع می‌کند و در پایان هم یکباره متوجه می‌شوید آنچه می‌بینید، تابلویی است که از جهات گوناگون سوژه را به تصویر کشیده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.