گفتوگو با مهرداد ایاز درباره وضعیت فرهنگی کیش و راهکارهای ارتقاء آن
تصور کن اگر حتی تصورکردنش سخته
هاله گلافروز:مهرداد ایاز یکی از فعالان فرهنگی و هنری ساکن در جزیره کیش است. در تمام سالهایی که در کیش سکونت دارد، در راستای ارتقای سطح کیفی فرهنگ این جزیره فعالیت داشته و تلاش کرده آن را زنده و پویا نگه دارد. او چند سالی است کتابفروشی «خط سوم» را در کیش راهاندازی کرده است تا اهالی این منطقه به کتابها و سایر محصولات فرهنگی دسترسی داشته باشند. اما فعالیتهای «خط سوم» محدود به کتابفروشی نماند و ایاز آن را تبدیل به محلی برای برگزاری رویدادهای فرهنگی- هنری کرده تا رنگ تازهای به نقش فرهنگ در کیش داده باشد. «خط سوم» تا به حال میزبان بسیاری از چهرههای شاخص این حوزه بوده و از برنامههایی که تا امروز در آن برگزار شده، میتوان به یادواره استاد داریوش شایگان، نشست اندیشه ادبیات کیش با حضور استاد اسدالله امرایی و مهدی یزدانیخرم، روز بزرگداشت حافظ، یادروز سعدی شیرازی، نمایشگاه آثار هنری به سوی بهار، میلاد 839سالگی مولانا و... اشاره کرد. با او درباره برگزاری این رویدادهای فرهنگی، میزان استقبال کیشوندان، برنامههای آیندهاش و همچنین وضعیت فرهنگی کیش حرف زدیم.
چه شد که تصمیم گرفتید در کتابفروشی خود مراسمهای فرهنگی برگزار کنید؟
علیرغم اینکه خودم را فقط کتابفروش میدانم، اما بهعنوان یک مسئولیت اجتماعی به این نوع فعالیتها نگاه میکنم و بر این باورم که نهادهای دولتی و سازمانی در امر تولید و عرضه محصولات فرهنگی و هنری خوب عمل نکردهاند. پس من بهعنوان عضوی کوچک از جامعه فرهنگی بر خود واجب دانستم که در حد توان در حوزه تولید و ایجاد انگیزه در جوانهای مستعد و باسواد قدم پیش بگذارم. به واسطه همین تفکر برگزاری رویدادهای هنری و فرهنگی به بخشی جدی از فعالیتهای کتابفروشی «خط سوم» بدل شد. درواقع برگزاری این رویدادها نقطه شروع تولیدات فرهنگی و هنری بود.
به منظور این کار اهدافی را هم برای خود مشخص کردید؟
به نظرم هدفگذاری بلندمدت در فعالیتهای فرهنگی و هنری خیلی کاربرد ندارد. ما در حوزه هنر و فرهنگ بهطور مستقیم با احساس و عواطف آدمی سر و کار داریم. هنر یک کارخانه صنعتی نیست که محصولی خوشرنگ و لعاب درست کنیم، به بازار عرضه کنیم و برایش برنامهریزی دقیقی داشته باشیم. اما من بهعنوان فعال این حوزه تمام هدفم ایجاد حس مطالبهگری برای هنرمندان و تحریک حس انجام وظیفه برای مسئولان است. اجازه بدهید مثالی بزنم؛ برگزاری نمایشنامهخوانی و نمایش فیلم تئاترها در خط سوم فقط بهعنوان یک فعالیت هنری نبود. درواقع بچهها باید به این باور میرسیدند که میتوانند کمبودهایی را که وجود دارد حس کنند، از مسئولان مطالبه داشته باشند و در همین زمان مسئولان با توجه به استقبال عمومی و مشاهده توانایی هنرمندان در پی رفع موانع و ایجاد بسترها و زیرساختهای این امور برآیند. در برخی موارد هم به نتیجههای خوبی رسیدیم.
با توجه به استقبال صورت گرفته آیا توسعه و گسترش این رویدادهای فرهنگی امکانپذیر است؟
برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری در «خط سوم» در همین اندازه و در حد توان ادامه داده میشود. برای برگزاری رویدادهای بزرگتر و گسترش آنها نیازمند همکاری جدی سازمان منطقه آزاد کیش و بهطور ویژه معاونت فرهنگی سازمان منطقه آزاد کیش هستیم. برگزاری رویدادهای تقویمی ملی، برگزاری نشستهای تخصصی ادبی و هنری، ایجاد کارگاههای آموزشی، دعوت از بزرگان فرهنگ و هنر و برگزاری مسابقات و جشنوارههای ادبی و هنری و .. در برنامههای آتی خط سوم تدوین شده است. من تنها و بدون کمک هیچ سازمان و نهادی سه دوره نمایشگاه کتاب و دو دوره نمایشگاه دفاع مقدس در کیش برگزار کردم. به استناد نظرات اهل کتاب با افتخار اعلام میکنم تا به امروز کیفیت برگزاری آن نمایشگاهها در کیش بدون مانند است. حتی نمایشگاههایی که سازمان با کمک وزارت ارشاد و خانه کتاب برگزار کرد به این سطح از کیفیت نرسید. این افتخار به دست نمیآمد مگر با اعتماد و اعتباری که برخی از ناشران به من داشتند و برای مثال درصد تخفیف خود را برای نمایشگاه بیشتر کردند. بخشی از تخفیفات نمایشگاه را من از سهم خودم پرداختم وگرنه تابهحال اغلب رویدادها به صورت کاملا شخصی برگزار شده است.
کرونا و شروع همهگیری چقدر روی کسبوکار و برنامههای فرهنگی شما تأثیر گذاشت؟
این بیماری روی کسبوکار من هم مانند سایر فعالیتها تأثیر گذاشت. ترس و اضطراب انسان را گوشهگیر میکند، حس و حال مطالعه و تفکر را از آدم میگیرد، در عین حال تعطیلیها نیز مزید بر علت شد.
بهعنوان کسی که برای ارتقای وضعیت فرهنگی جریزه تلاش میکنید، چه پیشنهادی برای بهبود شرایط فرهنگی کیش دارید؟
بیایید با هم خیال کنیم. چشمهایتان را ببندید و خیال کنید در جزیرهای زندگی میکنید که مدیران فرهنگی و هنری آن از اهالی ادب و هنر باشند. عاشق هنر و هنرمند باشند. اهل قلم را تکریم کنند. هیچ هنرمندی پشت درهای اتاقشان به انتظار ننشیند. خیال کنید گالری استاندارد در جزیره دارید که هر دو هفته نمایشگاه آثار تجسمی در آن برقرار است. خیال کنید جزیرهتان سالن نمایش تئاتری دارد که هنرمندان و گروههای نمایشی از سرتاسر ایران برای اجرا در آن وقت میگیرند. خیال کنید سالن سینمایی دارید که فیلمها را با صدا و تصویر خوب در صندلیهای راحت میبینید. خیال کنید بزرگان موسیقی کشور تور کنسرتهایشان را از جزیره شروع میکنند. خیال کنید جشنوارههای فیلم و تئاتر و موسیقی بین المللی در بالاترین سطح در جزیره برگزار میشود. خیال کنید یکی از بزرگترین فستیوالهای بزرگ هنری هرساله در جزیره برگزار شود. خیال کنید برای اندک بودجه یک فعالیت هنری و فرهنگی روزها و هفتهها در انتظار تصویب و تأیید نمیمانید. خیال کنید بزرگانی که دعوت میشوند مورد احترام قرار میگیرند. خیال کنید از هنرمندان بزرگ ملی ساکن جزیره مشورت میگیریم و به مشورتشان احترام
میگذاریم. خیال کنید و خیال کنید و خیال کنید... .حال چند هتل دیگر باید ساخته شود تا جوابگوی سیل گردشگرانی باشد که از جایجای دنیا برای رویدادهای فرهنگی و هنری به این جزیره سرازیر میشوند؟
هاله گلافروز:مهرداد ایاز یکی از فعالان فرهنگی و هنری ساکن در جزیره کیش است. در تمام سالهایی که در کیش سکونت دارد، در راستای ارتقای سطح کیفی فرهنگ این جزیره فعالیت داشته و تلاش کرده آن را زنده و پویا نگه دارد. او چند سالی است کتابفروشی «خط سوم» را در کیش راهاندازی کرده است تا اهالی این منطقه به کتابها و سایر محصولات فرهنگی دسترسی داشته باشند. اما فعالیتهای «خط سوم» محدود به کتابفروشی نماند و ایاز آن را تبدیل به محلی برای برگزاری رویدادهای فرهنگی- هنری کرده تا رنگ تازهای به نقش فرهنگ در کیش داده باشد. «خط سوم» تا به حال میزبان بسیاری از چهرههای شاخص این حوزه بوده و از برنامههایی که تا امروز در آن برگزار شده، میتوان به یادواره استاد داریوش شایگان، نشست اندیشه ادبیات کیش با حضور استاد اسدالله امرایی و مهدی یزدانیخرم، روز بزرگداشت حافظ، یادروز سعدی شیرازی، نمایشگاه آثار هنری به سوی بهار، میلاد 839سالگی مولانا و... اشاره کرد. با او درباره برگزاری این رویدادهای فرهنگی، میزان استقبال کیشوندان، برنامههای آیندهاش و همچنین وضعیت فرهنگی کیش حرف زدیم.
چه شد که تصمیم گرفتید در کتابفروشی خود مراسمهای فرهنگی برگزار کنید؟
علیرغم اینکه خودم را فقط کتابفروش میدانم، اما بهعنوان یک مسئولیت اجتماعی به این نوع فعالیتها نگاه میکنم و بر این باورم که نهادهای دولتی و سازمانی در امر تولید و عرضه محصولات فرهنگی و هنری خوب عمل نکردهاند. پس من بهعنوان عضوی کوچک از جامعه فرهنگی بر خود واجب دانستم که در حد توان در حوزه تولید و ایجاد انگیزه در جوانهای مستعد و باسواد قدم پیش بگذارم. به واسطه همین تفکر برگزاری رویدادهای هنری و فرهنگی به بخشی جدی از فعالیتهای کتابفروشی «خط سوم» بدل شد. درواقع برگزاری این رویدادها نقطه شروع تولیدات فرهنگی و هنری بود.
به منظور این کار اهدافی را هم برای خود مشخص کردید؟
به نظرم هدفگذاری بلندمدت در فعالیتهای فرهنگی و هنری خیلی کاربرد ندارد. ما در حوزه هنر و فرهنگ بهطور مستقیم با احساس و عواطف آدمی سر و کار داریم. هنر یک کارخانه صنعتی نیست که محصولی خوشرنگ و لعاب درست کنیم، به بازار عرضه کنیم و برایش برنامهریزی دقیقی داشته باشیم. اما من بهعنوان فعال این حوزه تمام هدفم ایجاد حس مطالبهگری برای هنرمندان و تحریک حس انجام وظیفه برای مسئولان است. اجازه بدهید مثالی بزنم؛ برگزاری نمایشنامهخوانی و نمایش فیلم تئاترها در خط سوم فقط بهعنوان یک فعالیت هنری نبود. درواقع بچهها باید به این باور میرسیدند که میتوانند کمبودهایی را که وجود دارد حس کنند، از مسئولان مطالبه داشته باشند و در همین زمان مسئولان با توجه به استقبال عمومی و مشاهده توانایی هنرمندان در پی رفع موانع و ایجاد بسترها و زیرساختهای این امور برآیند. در برخی موارد هم به نتیجههای خوبی رسیدیم.
با توجه به استقبال صورت گرفته آیا توسعه و گسترش این رویدادهای فرهنگی امکانپذیر است؟
برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری در «خط سوم» در همین اندازه و در حد توان ادامه داده میشود. برای برگزاری رویدادهای بزرگتر و گسترش آنها نیازمند همکاری جدی سازمان منطقه آزاد کیش و بهطور ویژه معاونت فرهنگی سازمان منطقه آزاد کیش هستیم. برگزاری رویدادهای تقویمی ملی، برگزاری نشستهای تخصصی ادبی و هنری، ایجاد کارگاههای آموزشی، دعوت از بزرگان فرهنگ و هنر و برگزاری مسابقات و جشنوارههای ادبی و هنری و .. در برنامههای آتی خط سوم تدوین شده است. من تنها و بدون کمک هیچ سازمان و نهادی سه دوره نمایشگاه کتاب و دو دوره نمایشگاه دفاع مقدس در کیش برگزار کردم. به استناد نظرات اهل کتاب با افتخار اعلام میکنم تا به امروز کیفیت برگزاری آن نمایشگاهها در کیش بدون مانند است. حتی نمایشگاههایی که سازمان با کمک وزارت ارشاد و خانه کتاب برگزار کرد به این سطح از کیفیت نرسید. این افتخار به دست نمیآمد مگر با اعتماد و اعتباری که برخی از ناشران به من داشتند و برای مثال درصد تخفیف خود را برای نمایشگاه بیشتر کردند. بخشی از تخفیفات نمایشگاه را من از سهم خودم پرداختم وگرنه تابهحال اغلب رویدادها به صورت کاملا شخصی برگزار شده است.
کرونا و شروع همهگیری چقدر روی کسبوکار و برنامههای فرهنگی شما تأثیر گذاشت؟
این بیماری روی کسبوکار من هم مانند سایر فعالیتها تأثیر گذاشت. ترس و اضطراب انسان را گوشهگیر میکند، حس و حال مطالعه و تفکر را از آدم میگیرد، در عین حال تعطیلیها نیز مزید بر علت شد.
بهعنوان کسی که برای ارتقای وضعیت فرهنگی جریزه تلاش میکنید، چه پیشنهادی برای بهبود شرایط فرهنگی کیش دارید؟
بیایید با هم خیال کنیم. چشمهایتان را ببندید و خیال کنید در جزیرهای زندگی میکنید که مدیران فرهنگی و هنری آن از اهالی ادب و هنر باشند. عاشق هنر و هنرمند باشند. اهل قلم را تکریم کنند. هیچ هنرمندی پشت درهای اتاقشان به انتظار ننشیند. خیال کنید گالری استاندارد در جزیره دارید که هر دو هفته نمایشگاه آثار تجسمی در آن برقرار است. خیال کنید جزیرهتان سالن نمایش تئاتری دارد که هنرمندان و گروههای نمایشی از سرتاسر ایران برای اجرا در آن وقت میگیرند. خیال کنید سالن سینمایی دارید که فیلمها را با صدا و تصویر خوب در صندلیهای راحت میبینید. خیال کنید بزرگان موسیقی کشور تور کنسرتهایشان را از جزیره شروع میکنند. خیال کنید جشنوارههای فیلم و تئاتر و موسیقی بین المللی در بالاترین سطح در جزیره برگزار میشود. خیال کنید یکی از بزرگترین فستیوالهای بزرگ هنری هرساله در جزیره برگزار شود. خیال کنید برای اندک بودجه یک فعالیت هنری و فرهنگی روزها و هفتهها در انتظار تصویب و تأیید نمیمانید. خیال کنید بزرگانی که دعوت میشوند مورد احترام قرار میگیرند. خیال کنید از هنرمندان بزرگ ملی ساکن جزیره مشورت میگیریم و به مشورتشان احترام
میگذاریم. خیال کنید و خیال کنید و خیال کنید... .حال چند هتل دیگر باید ساخته شود تا جوابگوی سیل گردشگرانی باشد که از جایجای دنیا برای رویدادهای فرهنگی و هنری به این جزیره سرازیر میشوند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.