|

گفت‌و‌گوی «شرق» با علی کمالی‌زاده، شهردار کرج

افزایش شاخص‌ها در اوج تحریم و تورم

شرق: کرج به‌عنوان یکی از نزدیک‌ترین و اصیل‌ترین مراکز جمعیتی متصل به پایتخت در چند دهه گذشته تحت تأثیر مستقیم عملکردهای شهر تهران بوده است. کرج در عین یکی‌بودن با تهران، چند سال است که جزئی از یک استان دیگر شده و در میانه سیاست‌های دوگانه با نیازها و کمبودهایش دست‌و‌پنجه نرم می‌کند و هم‌زمان به رشدش ادامه می‌دهد. در چند دهه گذشته، سیاست‌های کلان دولت‌ها در تمرکززدایی جمعیت و فعالیت از شهر تهران، کوچ‌دادن بسیاری از صنایع به حاشیه‌های غربی، خوابگاهی‌شدن کرج به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین شهرهای جمعیت‌فرست به تهران، گسترش مسیرهای حمل‌و‌نقلی برای تردد بیشتر و‌... کرج را بیشتر از قبل توسعه داده است. کرج قدیم، کرجی که امروز در آن زندگی می‌کنیم و کرجی که برای آینده پیش‌بینی شده، شرایط و الزاماتی دارد که لازم است در فرایند توسعه و تغییرات روزافزون بیش از قبل به آن توجه کنیم. کلان‌شهر کرج در هر دوره مدیریت شهری شاهد تغییراتی بوده و در دوره اخیر بیش از هر موضوعی، نیازهای محلی و منطقه‌ای مد‌نظر شهروندان به‌جای پروژه‌های بزرگ عمرانی مرکز توجه قرار داشته است. علی کمالی‌زاده، شهردار کرج، از‌جمله مدیرانی است که بعد از دو دهه حضور در مسئولیت‌های مختلف و زندگی و همراهی با مردم آن، به‌خوبی از نیازها آگاه است و در حدود این سه سال فعالیت مستمر توانسته رضایت نسبی را حاصل کند. با او درباره این دوره پر‌فراز‌و‌نشیب و اقداماتی که برای بهبود حال کرج انجام شده است، گفت‌وگو کردیم که در ادامه می‌خوانید.

در این دوره که شهرداری و شوراها با دولت همراه بودند تا چه اندازه از این فرصت برای خدمت‌رسانی به مردم استفاده شد؟
من عضو هیچ جریانی نیستم، خارج از بحث‌های جریانی، حزبی و سیاسی حرف می‌زنم و عمل می‌کنم. در ارتباط با شورا هم کار مهم و لایحه مهمی نداشتیم که به تصویب نرسد و درباره همه برنامه‌ها پس از بررسی در بحث‌های خرد و کلان به نقطه مشترک می‌رسیدیم. در حدود این سه سال، اقدامات خوبی در پروژه‌های بزرگراه شمالی، مترو و تأمین مالی پروژه‌های عمرانی و جذب اعتبارات عمرانی صورت گرفت.
در برخی موارد اختلاف‌نظر هم وجود داشته که طبیعی است. بالاخره کار تیمی تعارض دارد و چیزی که موجب بالندگی می‌شود، همین تعارض‌هاست و نباید این‌طور فکر کرد که هر‌چه ما بگوییم بشود؛ اما در کل برآیند کار با شورا مثبت بوده است. این مسئله مهم است که در دوره‌ای شهر را مدیریت کردیم که با جنگ اقتصادی مواجه بودیم که جدای از تحریم‌های همه‌جانبه، آثار زیادی در پی داشته است. در سال‌های گذشته در مراحل مختلفی از تحریم بوده‌ایم، ولی هیچ‌وقت مثل زمان ترامپ تحریم‌های همه‌جانبه و سنگین نداشتیم و در همان دوره، کارهای خوبی انجام دادیم.
در همین دوره، پروژه تعطیل و متوقف‌مانده مترو را راه‌اندازی کردیم، حمل‌ونقل عمومی را بازسازی کرده و اتوبوس‌های جدید خریداری شد. در افزایش سرانه فضای سبز نیز عملکرد موفقی داشتیم؛ به‌طوری‌که در فضای‌ سبز سالانه یک متر افزایش داشتیم. در همین دوره حتی یک‌ ماه عقب‌افتادگی پرداخت حقوق در شرایطی که دولت نمی‌توانست یک بشکه نفت بفروشد، نداشتیم.
با وجود سختی‌ها و محدودیت‌های مالی دولت و وجود ضعف‌ها، دولت کارهای بزرگی کرده است. در این دوره دو هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت اسلامی گرفتیم که به نظرم در هیچ دوره شهرداری این کار انجام نشده است و فکر می‌کنم دیگر هم تکرار نشود. اینها تنها مواردی از نقاط همکاری بین شهرداری، دولت و شوراها بوده است و تا جایی که امکانش بوده، دولت در حاکمیت و مرکزیت از شهرداری‌ها حمایت کرده است.
با توجه به شرایط تحریم و مشکلات اقتصادی، در بخش‌های حمل‌و‌نقل و بخش‌های دیگر شهر در این دوره سرمایه‌گذاری داشتید؟
پیش‌تر به موضوع جنگ اقتصادی اشاره کردم و گفتم در این چند سال و در دوره ترامپ بیش از هزار نوع تحریم اتفاق افتاد. باید دید در سطح کشور چقدر سرمایه‌گذاری شد که بخواهیم در شهرداری‌ها این اتفاق افتاده باشد. در عوض تلاش شد در حوزه درآمدهای پایدار مثل عوارض نوسازی و خودرو، رشد دو و نیم برابر داشته باشیم که در تعامل با دستگاه‌های فرا‌شهرداری این اتفاق افتاده است. ما اولین کلان‌شهری هستیم که بعد از تهران ماده 108 قانون راهنمایی و ‌رانندگی را که حمایت و پشتیبانی شهرداری از راهور است، انجام دادیم. همچنین جزء معدود کلان‌شهرهایی هستیم که در بحث دوربین‌ها از‌جمله ثبت سرعت، این سرویس را ارائه می‌دهیم.
در سرمایه‌گذاری چند کار انجام شد و چند کار در حال انجام است که برخی از آنها را می‌توانم به‌عنوان نمونه مطرح کنم. یکی از آنها تولید قطعات بتنی از نخاله‌هاست و چند پروژه ساختمانی که با مشارکت و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی انجام می‌دهیم. همچنین در حوزه گردشگری اقدامات و بسترهای خوبی فراهم شده است. در این میان همچنین پارک 72‌هکتاری اسلام‌آباد و دهکده‌ گردشگری را اجرا کرده‌ایم.
مسئله این است که وقتی امکان انتقال ارز وجود ندارد، چطور می‌توانیم در سطح ملی سرمایه‌گذاری کنیم؟ همین وضعیت تا حدودی در داخل و سطوح پایین سرمایه‌گذاری نیز حاکم بوده است؛ سرمایه‌گذار امنیت در همه سطوح را می‌خواهد. در سال گذشته تغییرات قیمت و بحران اقتصادی و تورم به اندازه‌ای بود که پیمانکاران در مناقصه‌ها شرکت نمی‌کردند؛ چون وقتی وارد فراخوان می‌شدند، قیمت کالاها یک قیمت بود و وقتی قرارداد منعقد می‌شد، قیمت تغییر داشت و واقعا تعدیل‌های سازمان برنامه و بودجه هم این فاصله‌ها را جبران نمی‌کرد. با ‌وجود این، در همین فضا حمل‌ونقل عمومی را توسعه دادیم.
کشور در این چند سال شرایط سختی را گذرانده و در این شرایط ما شاخصه‌‎های زیادی را افزایش دادیم. یک زمان فقط صد میلیون تومان اوراق برای توسعه قطار شهری فروخته بودند، اما این اوراق مدیریت نمی‌شد و فقط سود آن را سه‌ ماه یک‌ بار پرداخت می‌کردند و حقوق نیروهای سابير به‌عنوان پیمانکار پرداخت می‌شد. روزی که شهرداری را تحویل گرفتیم، 11 ماه بود پیمانکار مترو حقوق نیروهایش را نداده بود. امروز با این میزان کار عمرانی در شهر و ادامه پروژه‌های مترو، یک روز حقوق معوقه نداشتیم و این اقدامات به واسطه جذب اوراق مشارکت انجام شد.
در واقع در این دوره هزینه‌های کمرشکنی به ما تحمیل شد؛ اتوبوسی را که با 300 میلیون تومان می‌توانستیم سال 89 خریداری کنیم، نخریدند و مجبور شدیم در سال 97 با 10 برابر قیمت خریداری کنیم. با وجود این شرایط سخت کنونی، در نوسازی ناوگان اتوبوسرانی اولین کلان‌شهر بعد از تهران هستیم. در همین دوره 17 پارک شاخص ساختیم که یکی از آنها یعنی پارک «ایران کوچک» ثبت یونسکو شد. کرج در هر سال دو و نیم برابر میانگین جمعیت کشور افزایش جمعیت دارد؛ با این وجود سالانه یک متر سرانه فضای سبزمان را افزایش دادیم و همه اینها یعنی اتفاقات خوبی در این دوره رخ داده است. با وجود همه مشکلاتی که گذراندیم، باز هم خودمان را با سایر کلان‌شهرها مقایسه می‌کنیم. شاید هنوز عقب‌افتادگی‌هایی داشته باشیم، اما در این دوره مدیریت شهری بخش زیادی از این عقب‌ماندگی‌ها جبران شد.
با وجود اقدامات درخور ‌توجه در حوزه حمل‌ونقل، همچنان مهم‌ترین مسئله مردم کرج و تهران، حمل‌ونقل و استفاده از مترو و ترافیک اتوبان تهران-کرج است.
این شرایط ترافیکی بیشتر به خاطر وضعیت ایستگاه متروی خط پنج است که متأسفانه بیش از این امکان توسعه ندارد. اما اگر خط شش متروی تهران که از همت وارد شهر کرج می‌شود، توسعه یابد، مستقیم به خط مترو کرج وصل می‌شود و گزینه جایگزینی برای شهروندان ایجاد خواهد شد.
بااین‌حال، ما به‌جای نگرانی برای حمل‌ونقل و محدودیت‌ها، به مسئله مهم دیگری در ارتباط با حمل‌ونقل توجه کردیم و آن آی‌تی است. اگر امروز همین بسترهای آی‌تی را نداشتیم، خیابان‌های تهران و کرج دیگر امکان تردد نداشت. تا همین چند سال قبل برای دفترچه ‌کنکور باید به دفتر پست و دفتر عکاسی و یک‌ روز هم باید برای تحویل دفترچه می‌رفتیم؛ اما اینها دیگر نیست و همه این کارها امروز در فضای آی‌تی اتفاق می‌افتد و به ‌واسطه آن تعداد زیادی از ترددهای سیستم حمل‌ونقل کاهش داشته است.
تهران و کرج سال‌هاست به‌نوعی به یک مجموعه شهری تبدیل شده‌اند و حتی در محدودیت‌های کرونایی هم تهران و کرج را با هم در نظر می‌گیرند. در بستر آی‌تی کارهای بزرگی انجام دادیم و اولین کار راه‌اندازی «شهر مجازی» بود تا بتوانیم تمام درخواست‌های شهروندان را از این طریق پاسخ دهیم. مسئله دیگر استعلام الکترونیک از بانک‌ها بود. قبلا برای گرفتن عدم خلافی باید چندین‌بار به بانک رفت‌و‌آمد می‌شد؛ اما هم‌اکنون 24ساعته شهرداری‌ها به بانک‌ها پاسخ می‌دهند. همچنین استعلام دفاتر اسناد رسمی برای نقل و انتقال در شهرداری کرج هم الکترونیک شده است. به عبارتی یکی از ارکان کاهش ترافیک، کاهش تقاضای رفت‌و‌آمد از سوی مردم است و ما با استفاده از فضای نامحدود آی‌تی زمینه کاهش تقاضا را فراهم کرده‌ایم و این روند ادامه دارد.
موضوع مهم دیگر درباره کرج، صدور پروانه‌ها و جلوگیری از فروش تراکم غیرمجاز و تخلفات مرتبط است. در این موارد چه اقدامات و اصلاحاتی انجام شده است‌؟
کرج در این سه سال خارج از طرح تفصیلی اداره نشده است و تغییر کاربری در قالب کمیسیون ماده 5 نیز نداشته‌ایم و به‌نوعی کمیسیون ماده 5 در کرج تعطیل بوده است. رئیس کمیسیون ماده 5 در کلان‌شهرها استاندار است و من به‌عنوان شهردار یک عضو از هشت عضو آن هستم. همین موضوع یکی از دلایلی است که در بحث فروش تراکم در کلان‌شهرهایی مثل کرج شاهد تغییرات یکباره نیستیم. صدور پروانه هم مثل گذشته در قالب طرح تفصیلی انجام می‌شود؛ کرج شهری چهار تا پنج‌طبقه‌ای است و در آن برج و بلند‌مرتبه‌سازی نداریم.
در این دوره تلاش شد مدیریت‌ شهری بیشتر به سمت خواسته‌های شهروندان و نیازهای محلات برود؛ شهروندان شهر کرج چقدر از شهر احساس رضایت داشته و دارند؟
چنین موارد کیفی‌ای باید مورد نظرسنجی شهروندان قرار گیرد. در بحث فضای سبز، جمع‌آوری زباله و بخش‌های دیگر خدمات ‌شهری از‌جمله آسفالت، اقدامات زیادی انجام شده است که به‌عنوان شاخص رضایتمندی مردم می‌توان از آنها نام برد. زمان آقای قالیباف نظرسنجی کردند و مشخص شد پیاده‌راه‌سازی میدان راه‌آهن تا میدان تجریش یکی از پروژه‌های مورد توجه مردم و از مسائل و مطالبات آنها بوده است و ما در کرج هم پس از بررسی چنین پروژه‌ای را در دستور کار قرار دادیم. پیاده‌راه رجایی‌شهر را اجرا کردیم و با اصلاح حاشیه رودخانه کرج، مردم را با فضایی همراه کردیم که حس‌و‌حال متفاوتی دارد.
به نظر می‌رسد شهروندان به مسئله شهر و مدیریت شهری بی‌حس شده‌اند. در شهرداری کرج برای جلب ‌نظر مردم و مشارکت در امور شهری کاری انجام شده است؟
این شرایط به شکل کلی وجود دارد، اما شرایطی که در کرج با آن رو‌به‌رو هستیم، این است که «ساکن» زیاد داریم ولی «شهروند» کم و حس تعلق به شهر به دلیل مهاجر‌بودن اکثریت جمعیت، مشارکت شهروندی را پایین آورده است. با‌این‌حال، اقدامات مشارکت‌پذیر زیادی انجام شده است و هم‌زمان من و مدیرانم در فضای مجازی فعال هستیم و از پتانسیل این فضا استفاده می‌کنیم.
خودم شخصا در فضای مجازی صفحه اینستاگرام فعال دارم و در این صفحه فضای تعاملی ایجاد شده است که شهروندان نظرات و کامنت‌هایی را در صفحه من می‌گذارند. همین‌ کار را مدیران شهری شاخص دیگر هم انجام داده‌اند و از این طریق نظرات شهروندان را به‌ دست می‌آورند. بسیاری از برنامه‌ریزی‌هایمان در شهر از طریق همین کامنت‌هایی که مردم می‌گذارند، اجرائی و دنبال شده است. بازخوردهای خوبی هم از این ارتباط و تعامل حاصل شده است و بارها شاهد هستیم که همان شهروندی که گلایه‌ای داشته، دوباره بعد از رفع مشکل، از شهرداری قدردانی کرده است. این «برای مردم» کاری را انجام‌دادن، در راندمان کار مؤثر است و ما نتیجه آن ‌را دیده‌ایم.
به‌عنوان یک مدیر اجرائی، به نظرتان آنچه تا الان در کرج انجام شده می‌توانست بیشتر و بهتر باشد؟ به‌‌ویژه در رابطه با گسترش خط ریلی و مترو.
شرایط کرج در برخی بخش‌ها برعکس تهران بوده است. در دوره چهارم که متروی تهران داشت کار می‌کرد، خط متروی کرج متوقف بود. به نظر من یکی از بهترین کارهای دوره آقای قالیباف که هیچ‌کس نمی‌تواند آن‌ را انکار کند، عملکردشان در مترو بود. این همان عملکردی است که در این چهار سال در تهران متوقف بود و یک خط هم احداث نشده و حتی خطوط ناقص هم کامل نشده است. در زمانی که در متروی تهران کار می‌شد، در کرج همه ‌چیز در مترو تعطیل بود و الان که در تهران روند کند شده، پیشرفت کار در کرج خوب است.
علت فعالیت متروها در دوره چهارم، وامی بود که بانک ‌شهر برای پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها پرداخت کرد و یک دوره طلایی کار در مدیریت شهری را رقم زد و زنجیره تأمین مالی پروژه‌ها به‌جای اتصال به شهرداری به بانک وصل شد. در دنیا هم این‌گونه است که چیزی به‌عنوان پروژه عمرانی نیست؛ یک پروژه سرمایه‌گذاری تعریف می‌شود و صورت‌وضعیت ‌کار عمرانی دست کارفرما نمی‌رود، بلکه به بانک می‌رود و بانک از محل درآمد آن پروژه، پول خود را برمی‌دارد. شهر تهران بیش از 15 هزار میلیارد تومان از این وام‌های بانک‌ شهر استفاده کرد. کاری که آن موقع با این رقم انجام می‌شد، امروز با 150 هزار میلیارد تومان هم اجرا نمی‌شود. این در حالی‌ است که اصل و فرع آن مبلغ هنوز به 30 هزار میلیارد تومان هم نرسیده است.
با توجه به تورم موجود، کسی برنده است که بدهکار بانکی باشد. باید دنبال مدیری باشید که بدهکار باشد، نه اینکه پول داشته باشد. اگر توجه کنید، در همان دوره متروی شیراز، مشهد، تبریز و اصفهان هم راه افتاد، اما متروی کرج تعطیل بود. پس ما در دوره‌ای کار کردیم که خیلی‌ها کار نکردند و متروی اهواز هنوز تعطیل است و بقیه متروها لاک‌پشتی عمل می‌کنند. در همین دوره هزار‌و 100 میلیارد تومان اوراق مشارکت برای مترو مجوز گرفته‌ایم که به شورای بعدی تقدیم می‌کنیم.
در تأمین اتوبوس، در همین شرایط اقتصادی هم تلاش زیادی شد و سومین کلان‌شهر در توسعه ناوگان هستیم که از منابع خودمان اتوبوس خریداری کردیم. برای من خیلی درد داشت که می‌دیدم در برخی از ایستگاه‌ها 150 نفر مسافر در صف اتوبوس هستند و اتوبوسی نیست. نمی‌گویم الان وضعیت خیلی خوب است و مشکل حل شده، اما در حال‌ حاضر وضعیت بهتر شده است و دیگر آن صحنه را کمتر در کرج می‌بینیم.
بخش خصوصی سهمی از حمل‌ونقل شهری در کرج دارد؟
13 هزار دستگاه تاکسی فعال داریم و جزء اولین کلان‌شهرهایی هستیم که اسنپ و تپسی را تحت پوشش شهرداری درآورده‌ایم و بخشی از درآمد پایدار ما از این محل است. همچنین 500 دستگاه ناوگان اتوبوس فعال داریم که حدود 50 درصد این ناوگان برای بخش خصوصی است. البته اتوبوس‌ها مربوط به واگذاری‌های سال‌های قبل است که با سوبسید تأمین شده است.
درآمدهای پایدار شهرداری کرج از چه محل‌هایی تأمین می‌شود و درآمد جدیدی هم تعریف شده است؟
یکی از درآمدهای پایدار در شهر کرج، عوارض خودرو است؛ حدود 700 هزار وسیله نقلیه در این شهر تردد دارند بدون اینکه عوارض خودرو پرداخت کنند. در توافقی که با پلیس راهور کردیم، اکیپ عوارض شهرداری در ستاد ترخیص و شماره‌گذاری وارد شد و به این ترتیب درآمد سالانه پنج میلیارد تومان به 50 میلیارد تومان رسید. در بحث نوسازی نیز عوارض اصناف را پیش‌بینی کردیم که البته در دوران کرونا و شرایط سخت اقتصادی، مدیریت شهری فشاری را به اصناف نیاورد.
در مورد مالیات بر ارزش افزوده و پرداخت آن مشکلی وجود ندارد؟
این مبلغ از طریق اداره مالیاتی استان پرداخت می‌شود و در بودجه چهار هزار میلیارد تومانی سال گذشته، حدود 200 میلیارد تومان سهم مالیات بر ارزش افزوده به شهرداری پرداخت شد که حدود پنج درصد از کل منابع بود. شهرداری یک‌سری مطالبات دارد که یکی از آنها بحث ارزش افزوده و شفافیت در آن است. بر اساس قانون باید هر سه ماه یک بار درباره عملکرد این مالیات به ما گزارش دهند، اما خبری از این گزارش‌ها نیست.
موضوع دیگر ماده 23 جرایم راهنمایی و رانندگی است که 60 درصد وصولی جرایم باید از طریق خزانه به شهرداری‌ها پرداخت شود. در سال 97 راهور گزارش داده در شهر کرج 49 میلیارد تومان تعرفه صادر کرده که مردم 20 میلیارد تومان از این تعرفه‌ها را پرداخت کرده‌اند و سهم کرج از این مبلغ 12 میلیارد تومان بود؛ اما مبلغی که به شهرداری کرج دادند، 50 میلیون تومان بوده است که من این مبلغ را پس فرستادم. این رفتار واقعا خنده‌دار است و سازمان برنامه باید درباره این عملکرد پاسخ‌گو باشد. طبق قاعده و منابعی که برای درآمد پایدار پیش‌بینی شده است، با افزایش جریمه‌ها، به‌خصوص در دوران کرونا، سهم شهرداری‌ها در سال 99 باید بیش از 50 تا 60 میلیارد تومان باشد. همه این رفتارها در حالی ‌است که شهرداری به راهور مستقیم و غیرمستقیم سالانه بیش از 10 میلیارد تومان کمک می‌کند. علاوه بر این، بودجه ترافیک سالانه 65 میلیارد تومان است. راهور جزئی از شهرداری است و برای ما ارگان نظامی محسوب نمی‌شود.
در این دوره برای موضوع شفافیت در شهرداری کرج چه اقداماتی انجام شده است؟
روند برنامه‌های نظارتی طبق برنامه پیش می‌رود و تفریغ بودجه سال‌های 97 و 98 را دادیم و به تصویب رسید و تفریغ بودجه سال 99 شهرداری کرج نیز در شورای شهر در حال بررسی است و به نظر من انضباط مالی یعنی همین اقدامات. این شفافیت در حالی ‌است که بسیاری از شهرهای بزرگ هنوز تفریغ سال 96 را هم بررسی و تصویب نکرده‌اند. درباره سایر عملکردها و قراردادها نیز در سامانه شفافیت، بدون محدودیت همه قراردادهایی که با شهرداری منعقد شده‌ است، قرار می‌گیرد.
شهرداری کرج بدهکاری و طلب هم دارد؟
همه بدهکاری‌هایمان پرداخت شده است و در حال‌ حاضر تنها ‌هزار میلیارد تومان بدهی داریم. باید بگویم بدهی‌مان جاری نیست و اگر وام هم گرفتیم برای کار عمرانی هزینه کرده‌ایم. در حال ‌حاضر در حال کارشناسی دو زمین هستیم تا در مقابل بدهی پرداخت شود و اگر این روند نهایی شود، بدهی ما صفر می‌شود. البته به پیمانکاران بدهی داریم، اما رقم زیاد و معوقه نیست. از دستگاه‌های دولتی حدود 460 میلیارد تومان طلب داریم که 130 میلیارد تومان آن تعیین تکلیف شده و مربوط به سهم مالیات بر ارزش افزوده شهرداری بوده است.
به‌عنوان یک مدیر قدیمی شهر و شهردار کرج، برای دوره بعد چه پیشنهادهایی دارید و به نظر شما شهردار بعدی با چه مشکلاتی مواجه خواهد بود؟
شهر کرج با موضوعات محیط‌زیستی درخور توجهی مواجه است که این شرایط در چهار سال آینده تشدید می‌شود. باید در بحث توسعه فضای سبز و آلودگی هوا اقدامات اساسی انجام شود. در بحث ساخت‌و‌ساز به درست یا غلط دیگر چالشی نداریم، چون شهر تقریبا ساخته شده است.
مسئله مهم دیگر کرج که خارج از حیطه وظایف شهرداری است ولی مسائل شهر با آن ارتباط دارد، مهاجرت است. موضوع مهاجرت در سیاست‌های کلان و ملی قرار می‌گیرد، اما به‌شدت این شهر را درگیر کرده است. اینکه مرزهای کشور هر روز خالی‌تر می‌شود و از طرف دیگر تهران و شهرهای بزرگ افزایش جمعیت دارند، خطرناک است. اگر در تهران اتفاقی بیفتد، کشور فلج می‌شود؛ کجای دنیا اولین کلان‌شهرشان 14‌میلیونی است و دومین شهر آن دو میلیون جمعیت دارد؟!
شهرهای بزرگ و به‌خصوص تهران با کمبود منابع آب رو‌به‌رو هستند. همین حالا منابع آب سد لار، لتیان، طالقان و محل‌های دیگری را برای تهران می‌برند و الان با کمبود منابع آب این سدها، می‌خواهند از سرچشمه‌های دوهزار و سه‌هزار آب به تهران منتقل کنند. در واقع کل کشور را برای انتقال آب به تهران خشک می‌کنیم. سیاست‌های آب در کشور اشتباهات زیادی دارد؛ کارخانه فولاد اصفهان را کنار زاینده‌رود می‌سازیم و از آن بدتر فولاد مبارکه را هم کنارش می‌سازیم و بعد می‌گوییم چرا با کمبود آب مواجه هستیم.
این موضوعات خارج از مسئله من به‌عنوان شهردار است و مستقیم به مسائل شهری ربط ندارند، اما نتیجه آن که مهاجرت است، شهر تحت کنترل من ‌را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به همه این مشکلات باید مشکل تحریم را هم اضافه کنید که بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی و زندگی‌ها را تحت تأثیر قرار داده است. در بحث مهاجرپذیری شهرها باید در مبدأ کار کنیم، باید اشتغال و رفاه ایجاد کنیم و نیز بهداشت و درمان را برای مردم فراهم کنیم تا تصوری از زندگی در جای دیگر نداشته باشند.
به نظر من لازم است پایتخت دومی در کنار تهران تعریف شود تا تهران کمی خلوت شود. تهرانی را که امروز می‌بینیم مگر دولت ساخته است؟ خیر، مردم ساخته‌اند؛ شهروندان تهرانی عوارض دادند تا مترو، اتوبان و‌... ساخته شد و شهرداری هم از همین عوارض خدمات‌ شهری داده است. اگر تمام ساختمان‌های دولتی را به یک شهر دیگر مثل کرمان ببرند چه اتفاقی می‌افتد؟ شاید با این کار تهران خلوت نشود، اما روند جذب جمعیت‌ آن کم می‌شود.

شرق: کرج به‌عنوان یکی از نزدیک‌ترین و اصیل‌ترین مراکز جمعیتی متصل به پایتخت در چند دهه گذشته تحت تأثیر مستقیم عملکردهای شهر تهران بوده است. کرج در عین یکی‌بودن با تهران، چند سال است که جزئی از یک استان دیگر شده و در میانه سیاست‌های دوگانه با نیازها و کمبودهایش دست‌و‌پنجه نرم می‌کند و هم‌زمان به رشدش ادامه می‌دهد. در چند دهه گذشته، سیاست‌های کلان دولت‌ها در تمرکززدایی جمعیت و فعالیت از شهر تهران، کوچ‌دادن بسیاری از صنایع به حاشیه‌های غربی، خوابگاهی‌شدن کرج به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین شهرهای جمعیت‌فرست به تهران، گسترش مسیرهای حمل‌و‌نقلی برای تردد بیشتر و‌... کرج را بیشتر از قبل توسعه داده است. کرج قدیم، کرجی که امروز در آن زندگی می‌کنیم و کرجی که برای آینده پیش‌بینی شده، شرایط و الزاماتی دارد که لازم است در فرایند توسعه و تغییرات روزافزون بیش از قبل به آن توجه کنیم. کلان‌شهر کرج در هر دوره مدیریت شهری شاهد تغییراتی بوده و در دوره اخیر بیش از هر موضوعی، نیازهای محلی و منطقه‌ای مد‌نظر شهروندان به‌جای پروژه‌های بزرگ عمرانی مرکز توجه قرار داشته است. علی کمالی‌زاده، شهردار کرج، از‌جمله مدیرانی است که بعد از دو دهه حضور در مسئولیت‌های مختلف و زندگی و همراهی با مردم آن، به‌خوبی از نیازها آگاه است و در حدود این سه سال فعالیت مستمر توانسته رضایت نسبی را حاصل کند. با او درباره این دوره پر‌فراز‌و‌نشیب و اقداماتی که برای بهبود حال کرج انجام شده است، گفت‌وگو کردیم که در ادامه می‌خوانید.

در این دوره که شهرداری و شوراها با دولت همراه بودند تا چه اندازه از این فرصت برای خدمت‌رسانی به مردم استفاده شد؟
من عضو هیچ جریانی نیستم، خارج از بحث‌های جریانی، حزبی و سیاسی حرف می‌زنم و عمل می‌کنم. در ارتباط با شورا هم کار مهم و لایحه مهمی نداشتیم که به تصویب نرسد و درباره همه برنامه‌ها پس از بررسی در بحث‌های خرد و کلان به نقطه مشترک می‌رسیدیم. در حدود این سه سال، اقدامات خوبی در پروژه‌های بزرگراه شمالی، مترو و تأمین مالی پروژه‌های عمرانی و جذب اعتبارات عمرانی صورت گرفت.
در برخی موارد اختلاف‌نظر هم وجود داشته که طبیعی است. بالاخره کار تیمی تعارض دارد و چیزی که موجب بالندگی می‌شود، همین تعارض‌هاست و نباید این‌طور فکر کرد که هر‌چه ما بگوییم بشود؛ اما در کل برآیند کار با شورا مثبت بوده است. این مسئله مهم است که در دوره‌ای شهر را مدیریت کردیم که با جنگ اقتصادی مواجه بودیم که جدای از تحریم‌های همه‌جانبه، آثار زیادی در پی داشته است. در سال‌های گذشته در مراحل مختلفی از تحریم بوده‌ایم، ولی هیچ‌وقت مثل زمان ترامپ تحریم‌های همه‌جانبه و سنگین نداشتیم و در همان دوره، کارهای خوبی انجام دادیم.
در همین دوره، پروژه تعطیل و متوقف‌مانده مترو را راه‌اندازی کردیم، حمل‌ونقل عمومی را بازسازی کرده و اتوبوس‌های جدید خریداری شد. در افزایش سرانه فضای سبز نیز عملکرد موفقی داشتیم؛ به‌طوری‌که در فضای‌ سبز سالانه یک متر افزایش داشتیم. در همین دوره حتی یک‌ ماه عقب‌افتادگی پرداخت حقوق در شرایطی که دولت نمی‌توانست یک بشکه نفت بفروشد، نداشتیم.
با وجود سختی‌ها و محدودیت‌های مالی دولت و وجود ضعف‌ها، دولت کارهای بزرگی کرده است. در این دوره دو هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت اسلامی گرفتیم که به نظرم در هیچ دوره شهرداری این کار انجام نشده است و فکر می‌کنم دیگر هم تکرار نشود. اینها تنها مواردی از نقاط همکاری بین شهرداری، دولت و شوراها بوده است و تا جایی که امکانش بوده، دولت در حاکمیت و مرکزیت از شهرداری‌ها حمایت کرده است.
با توجه به شرایط تحریم و مشکلات اقتصادی، در بخش‌های حمل‌و‌نقل و بخش‌های دیگر شهر در این دوره سرمایه‌گذاری داشتید؟
پیش‌تر به موضوع جنگ اقتصادی اشاره کردم و گفتم در این چند سال و در دوره ترامپ بیش از هزار نوع تحریم اتفاق افتاد. باید دید در سطح کشور چقدر سرمایه‌گذاری شد که بخواهیم در شهرداری‌ها این اتفاق افتاده باشد. در عوض تلاش شد در حوزه درآمدهای پایدار مثل عوارض نوسازی و خودرو، رشد دو و نیم برابر داشته باشیم که در تعامل با دستگاه‌های فرا‌شهرداری این اتفاق افتاده است. ما اولین کلان‌شهری هستیم که بعد از تهران ماده 108 قانون راهنمایی و ‌رانندگی را که حمایت و پشتیبانی شهرداری از راهور است، انجام دادیم. همچنین جزء معدود کلان‌شهرهایی هستیم که در بحث دوربین‌ها از‌جمله ثبت سرعت، این سرویس را ارائه می‌دهیم.
در سرمایه‌گذاری چند کار انجام شد و چند کار در حال انجام است که برخی از آنها را می‌توانم به‌عنوان نمونه مطرح کنم. یکی از آنها تولید قطعات بتنی از نخاله‌هاست و چند پروژه ساختمانی که با مشارکت و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی انجام می‌دهیم. همچنین در حوزه گردشگری اقدامات و بسترهای خوبی فراهم شده است. در این میان همچنین پارک 72‌هکتاری اسلام‌آباد و دهکده‌ گردشگری را اجرا کرده‌ایم.
مسئله این است که وقتی امکان انتقال ارز وجود ندارد، چطور می‌توانیم در سطح ملی سرمایه‌گذاری کنیم؟ همین وضعیت تا حدودی در داخل و سطوح پایین سرمایه‌گذاری نیز حاکم بوده است؛ سرمایه‌گذار امنیت در همه سطوح را می‌خواهد. در سال گذشته تغییرات قیمت و بحران اقتصادی و تورم به اندازه‌ای بود که پیمانکاران در مناقصه‌ها شرکت نمی‌کردند؛ چون وقتی وارد فراخوان می‌شدند، قیمت کالاها یک قیمت بود و وقتی قرارداد منعقد می‌شد، قیمت تغییر داشت و واقعا تعدیل‌های سازمان برنامه و بودجه هم این فاصله‌ها را جبران نمی‌کرد. با ‌وجود این، در همین فضا حمل‌ونقل عمومی را توسعه دادیم.
کشور در این چند سال شرایط سختی را گذرانده و در این شرایط ما شاخصه‌‎های زیادی را افزایش دادیم. یک زمان فقط صد میلیون تومان اوراق برای توسعه قطار شهری فروخته بودند، اما این اوراق مدیریت نمی‌شد و فقط سود آن را سه‌ ماه یک‌ بار پرداخت می‌کردند و حقوق نیروهای سابير به‌عنوان پیمانکار پرداخت می‌شد. روزی که شهرداری را تحویل گرفتیم، 11 ماه بود پیمانکار مترو حقوق نیروهایش را نداده بود. امروز با این میزان کار عمرانی در شهر و ادامه پروژه‌های مترو، یک روز حقوق معوقه نداشتیم و این اقدامات به واسطه جذب اوراق مشارکت انجام شد.
در واقع در این دوره هزینه‌های کمرشکنی به ما تحمیل شد؛ اتوبوسی را که با 300 میلیون تومان می‌توانستیم سال 89 خریداری کنیم، نخریدند و مجبور شدیم در سال 97 با 10 برابر قیمت خریداری کنیم. با وجود این شرایط سخت کنونی، در نوسازی ناوگان اتوبوسرانی اولین کلان‌شهر بعد از تهران هستیم. در همین دوره 17 پارک شاخص ساختیم که یکی از آنها یعنی پارک «ایران کوچک» ثبت یونسکو شد. کرج در هر سال دو و نیم برابر میانگین جمعیت کشور افزایش جمعیت دارد؛ با این وجود سالانه یک متر سرانه فضای سبزمان را افزایش دادیم و همه اینها یعنی اتفاقات خوبی در این دوره رخ داده است. با وجود همه مشکلاتی که گذراندیم، باز هم خودمان را با سایر کلان‌شهرها مقایسه می‌کنیم. شاید هنوز عقب‌افتادگی‌هایی داشته باشیم، اما در این دوره مدیریت شهری بخش زیادی از این عقب‌ماندگی‌ها جبران شد.
با وجود اقدامات درخور ‌توجه در حوزه حمل‌ونقل، همچنان مهم‌ترین مسئله مردم کرج و تهران، حمل‌ونقل و استفاده از مترو و ترافیک اتوبان تهران-کرج است.
این شرایط ترافیکی بیشتر به خاطر وضعیت ایستگاه متروی خط پنج است که متأسفانه بیش از این امکان توسعه ندارد. اما اگر خط شش متروی تهران که از همت وارد شهر کرج می‌شود، توسعه یابد، مستقیم به خط مترو کرج وصل می‌شود و گزینه جایگزینی برای شهروندان ایجاد خواهد شد.
بااین‌حال، ما به‌جای نگرانی برای حمل‌ونقل و محدودیت‌ها، به مسئله مهم دیگری در ارتباط با حمل‌ونقل توجه کردیم و آن آی‌تی است. اگر امروز همین بسترهای آی‌تی را نداشتیم، خیابان‌های تهران و کرج دیگر امکان تردد نداشت. تا همین چند سال قبل برای دفترچه ‌کنکور باید به دفتر پست و دفتر عکاسی و یک‌ روز هم باید برای تحویل دفترچه می‌رفتیم؛ اما اینها دیگر نیست و همه این کارها امروز در فضای آی‌تی اتفاق می‌افتد و به ‌واسطه آن تعداد زیادی از ترددهای سیستم حمل‌ونقل کاهش داشته است.
تهران و کرج سال‌هاست به‌نوعی به یک مجموعه شهری تبدیل شده‌اند و حتی در محدودیت‌های کرونایی هم تهران و کرج را با هم در نظر می‌گیرند. در بستر آی‌تی کارهای بزرگی انجام دادیم و اولین کار راه‌اندازی «شهر مجازی» بود تا بتوانیم تمام درخواست‌های شهروندان را از این طریق پاسخ دهیم. مسئله دیگر استعلام الکترونیک از بانک‌ها بود. قبلا برای گرفتن عدم خلافی باید چندین‌بار به بانک رفت‌و‌آمد می‌شد؛ اما هم‌اکنون 24ساعته شهرداری‌ها به بانک‌ها پاسخ می‌دهند. همچنین استعلام دفاتر اسناد رسمی برای نقل و انتقال در شهرداری کرج هم الکترونیک شده است. به عبارتی یکی از ارکان کاهش ترافیک، کاهش تقاضای رفت‌و‌آمد از سوی مردم است و ما با استفاده از فضای نامحدود آی‌تی زمینه کاهش تقاضا را فراهم کرده‌ایم و این روند ادامه دارد.
موضوع مهم دیگر درباره کرج، صدور پروانه‌ها و جلوگیری از فروش تراکم غیرمجاز و تخلفات مرتبط است. در این موارد چه اقدامات و اصلاحاتی انجام شده است‌؟
کرج در این سه سال خارج از طرح تفصیلی اداره نشده است و تغییر کاربری در قالب کمیسیون ماده 5 نیز نداشته‌ایم و به‌نوعی کمیسیون ماده 5 در کرج تعطیل بوده است. رئیس کمیسیون ماده 5 در کلان‌شهرها استاندار است و من به‌عنوان شهردار یک عضو از هشت عضو آن هستم. همین موضوع یکی از دلایلی است که در بحث فروش تراکم در کلان‌شهرهایی مثل کرج شاهد تغییرات یکباره نیستیم. صدور پروانه هم مثل گذشته در قالب طرح تفصیلی انجام می‌شود؛ کرج شهری چهار تا پنج‌طبقه‌ای است و در آن برج و بلند‌مرتبه‌سازی نداریم.
در این دوره تلاش شد مدیریت‌ شهری بیشتر به سمت خواسته‌های شهروندان و نیازهای محلات برود؛ شهروندان شهر کرج چقدر از شهر احساس رضایت داشته و دارند؟
چنین موارد کیفی‌ای باید مورد نظرسنجی شهروندان قرار گیرد. در بحث فضای سبز، جمع‌آوری زباله و بخش‌های دیگر خدمات ‌شهری از‌جمله آسفالت، اقدامات زیادی انجام شده است که به‌عنوان شاخص رضایتمندی مردم می‌توان از آنها نام برد. زمان آقای قالیباف نظرسنجی کردند و مشخص شد پیاده‌راه‌سازی میدان راه‌آهن تا میدان تجریش یکی از پروژه‌های مورد توجه مردم و از مسائل و مطالبات آنها بوده است و ما در کرج هم پس از بررسی چنین پروژه‌ای را در دستور کار قرار دادیم. پیاده‌راه رجایی‌شهر را اجرا کردیم و با اصلاح حاشیه رودخانه کرج، مردم را با فضایی همراه کردیم که حس‌و‌حال متفاوتی دارد.
به نظر می‌رسد شهروندان به مسئله شهر و مدیریت شهری بی‌حس شده‌اند. در شهرداری کرج برای جلب ‌نظر مردم و مشارکت در امور شهری کاری انجام شده است؟
این شرایط به شکل کلی وجود دارد، اما شرایطی که در کرج با آن رو‌به‌رو هستیم، این است که «ساکن» زیاد داریم ولی «شهروند» کم و حس تعلق به شهر به دلیل مهاجر‌بودن اکثریت جمعیت، مشارکت شهروندی را پایین آورده است. با‌این‌حال، اقدامات مشارکت‌پذیر زیادی انجام شده است و هم‌زمان من و مدیرانم در فضای مجازی فعال هستیم و از پتانسیل این فضا استفاده می‌کنیم.
خودم شخصا در فضای مجازی صفحه اینستاگرام فعال دارم و در این صفحه فضای تعاملی ایجاد شده است که شهروندان نظرات و کامنت‌هایی را در صفحه من می‌گذارند. همین‌ کار را مدیران شهری شاخص دیگر هم انجام داده‌اند و از این طریق نظرات شهروندان را به‌ دست می‌آورند. بسیاری از برنامه‌ریزی‌هایمان در شهر از طریق همین کامنت‌هایی که مردم می‌گذارند، اجرائی و دنبال شده است. بازخوردهای خوبی هم از این ارتباط و تعامل حاصل شده است و بارها شاهد هستیم که همان شهروندی که گلایه‌ای داشته، دوباره بعد از رفع مشکل، از شهرداری قدردانی کرده است. این «برای مردم» کاری را انجام‌دادن، در راندمان کار مؤثر است و ما نتیجه آن ‌را دیده‌ایم.
به‌عنوان یک مدیر اجرائی، به نظرتان آنچه تا الان در کرج انجام شده می‌توانست بیشتر و بهتر باشد؟ به‌‌ویژه در رابطه با گسترش خط ریلی و مترو.
شرایط کرج در برخی بخش‌ها برعکس تهران بوده است. در دوره چهارم که متروی تهران داشت کار می‌کرد، خط متروی کرج متوقف بود. به نظر من یکی از بهترین کارهای دوره آقای قالیباف که هیچ‌کس نمی‌تواند آن‌ را انکار کند، عملکردشان در مترو بود. این همان عملکردی است که در این چهار سال در تهران متوقف بود و یک خط هم احداث نشده و حتی خطوط ناقص هم کامل نشده است. در زمانی که در متروی تهران کار می‌شد، در کرج همه ‌چیز در مترو تعطیل بود و الان که در تهران روند کند شده، پیشرفت کار در کرج خوب است.
علت فعالیت متروها در دوره چهارم، وامی بود که بانک ‌شهر برای پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها پرداخت کرد و یک دوره طلایی کار در مدیریت شهری را رقم زد و زنجیره تأمین مالی پروژه‌ها به‌جای اتصال به شهرداری به بانک وصل شد. در دنیا هم این‌گونه است که چیزی به‌عنوان پروژه عمرانی نیست؛ یک پروژه سرمایه‌گذاری تعریف می‌شود و صورت‌وضعیت ‌کار عمرانی دست کارفرما نمی‌رود، بلکه به بانک می‌رود و بانک از محل درآمد آن پروژه، پول خود را برمی‌دارد. شهر تهران بیش از 15 هزار میلیارد تومان از این وام‌های بانک‌ شهر استفاده کرد. کاری که آن موقع با این رقم انجام می‌شد، امروز با 150 هزار میلیارد تومان هم اجرا نمی‌شود. این در حالی‌ است که اصل و فرع آن مبلغ هنوز به 30 هزار میلیارد تومان هم نرسیده است.
با توجه به تورم موجود، کسی برنده است که بدهکار بانکی باشد. باید دنبال مدیری باشید که بدهکار باشد، نه اینکه پول داشته باشد. اگر توجه کنید، در همان دوره متروی شیراز، مشهد، تبریز و اصفهان هم راه افتاد، اما متروی کرج تعطیل بود. پس ما در دوره‌ای کار کردیم که خیلی‌ها کار نکردند و متروی اهواز هنوز تعطیل است و بقیه متروها لاک‌پشتی عمل می‌کنند. در همین دوره هزار‌و 100 میلیارد تومان اوراق مشارکت برای مترو مجوز گرفته‌ایم که به شورای بعدی تقدیم می‌کنیم.
در تأمین اتوبوس، در همین شرایط اقتصادی هم تلاش زیادی شد و سومین کلان‌شهر در توسعه ناوگان هستیم که از منابع خودمان اتوبوس خریداری کردیم. برای من خیلی درد داشت که می‌دیدم در برخی از ایستگاه‌ها 150 نفر مسافر در صف اتوبوس هستند و اتوبوسی نیست. نمی‌گویم الان وضعیت خیلی خوب است و مشکل حل شده، اما در حال‌ حاضر وضعیت بهتر شده است و دیگر آن صحنه را کمتر در کرج می‌بینیم.
بخش خصوصی سهمی از حمل‌ونقل شهری در کرج دارد؟
13 هزار دستگاه تاکسی فعال داریم و جزء اولین کلان‌شهرهایی هستیم که اسنپ و تپسی را تحت پوشش شهرداری درآورده‌ایم و بخشی از درآمد پایدار ما از این محل است. همچنین 500 دستگاه ناوگان اتوبوس فعال داریم که حدود 50 درصد این ناوگان برای بخش خصوصی است. البته اتوبوس‌ها مربوط به واگذاری‌های سال‌های قبل است که با سوبسید تأمین شده است.
درآمدهای پایدار شهرداری کرج از چه محل‌هایی تأمین می‌شود و درآمد جدیدی هم تعریف شده است؟
یکی از درآمدهای پایدار در شهر کرج، عوارض خودرو است؛ حدود 700 هزار وسیله نقلیه در این شهر تردد دارند بدون اینکه عوارض خودرو پرداخت کنند. در توافقی که با پلیس راهور کردیم، اکیپ عوارض شهرداری در ستاد ترخیص و شماره‌گذاری وارد شد و به این ترتیب درآمد سالانه پنج میلیارد تومان به 50 میلیارد تومان رسید. در بحث نوسازی نیز عوارض اصناف را پیش‌بینی کردیم که البته در دوران کرونا و شرایط سخت اقتصادی، مدیریت شهری فشاری را به اصناف نیاورد.
در مورد مالیات بر ارزش افزوده و پرداخت آن مشکلی وجود ندارد؟
این مبلغ از طریق اداره مالیاتی استان پرداخت می‌شود و در بودجه چهار هزار میلیارد تومانی سال گذشته، حدود 200 میلیارد تومان سهم مالیات بر ارزش افزوده به شهرداری پرداخت شد که حدود پنج درصد از کل منابع بود. شهرداری یک‌سری مطالبات دارد که یکی از آنها بحث ارزش افزوده و شفافیت در آن است. بر اساس قانون باید هر سه ماه یک بار درباره عملکرد این مالیات به ما گزارش دهند، اما خبری از این گزارش‌ها نیست.
موضوع دیگر ماده 23 جرایم راهنمایی و رانندگی است که 60 درصد وصولی جرایم باید از طریق خزانه به شهرداری‌ها پرداخت شود. در سال 97 راهور گزارش داده در شهر کرج 49 میلیارد تومان تعرفه صادر کرده که مردم 20 میلیارد تومان از این تعرفه‌ها را پرداخت کرده‌اند و سهم کرج از این مبلغ 12 میلیارد تومان بود؛ اما مبلغی که به شهرداری کرج دادند، 50 میلیون تومان بوده است که من این مبلغ را پس فرستادم. این رفتار واقعا خنده‌دار است و سازمان برنامه باید درباره این عملکرد پاسخ‌گو باشد. طبق قاعده و منابعی که برای درآمد پایدار پیش‌بینی شده است، با افزایش جریمه‌ها، به‌خصوص در دوران کرونا، سهم شهرداری‌ها در سال 99 باید بیش از 50 تا 60 میلیارد تومان باشد. همه این رفتارها در حالی ‌است که شهرداری به راهور مستقیم و غیرمستقیم سالانه بیش از 10 میلیارد تومان کمک می‌کند. علاوه بر این، بودجه ترافیک سالانه 65 میلیارد تومان است. راهور جزئی از شهرداری است و برای ما ارگان نظامی محسوب نمی‌شود.
در این دوره برای موضوع شفافیت در شهرداری کرج چه اقداماتی انجام شده است؟
روند برنامه‌های نظارتی طبق برنامه پیش می‌رود و تفریغ بودجه سال‌های 97 و 98 را دادیم و به تصویب رسید و تفریغ بودجه سال 99 شهرداری کرج نیز در شورای شهر در حال بررسی است و به نظر من انضباط مالی یعنی همین اقدامات. این شفافیت در حالی ‌است که بسیاری از شهرهای بزرگ هنوز تفریغ سال 96 را هم بررسی و تصویب نکرده‌اند. درباره سایر عملکردها و قراردادها نیز در سامانه شفافیت، بدون محدودیت همه قراردادهایی که با شهرداری منعقد شده‌ است، قرار می‌گیرد.
شهرداری کرج بدهکاری و طلب هم دارد؟
همه بدهکاری‌هایمان پرداخت شده است و در حال‌ حاضر تنها ‌هزار میلیارد تومان بدهی داریم. باید بگویم بدهی‌مان جاری نیست و اگر وام هم گرفتیم برای کار عمرانی هزینه کرده‌ایم. در حال ‌حاضر در حال کارشناسی دو زمین هستیم تا در مقابل بدهی پرداخت شود و اگر این روند نهایی شود، بدهی ما صفر می‌شود. البته به پیمانکاران بدهی داریم، اما رقم زیاد و معوقه نیست. از دستگاه‌های دولتی حدود 460 میلیارد تومان طلب داریم که 130 میلیارد تومان آن تعیین تکلیف شده و مربوط به سهم مالیات بر ارزش افزوده شهرداری بوده است.
به‌عنوان یک مدیر قدیمی شهر و شهردار کرج، برای دوره بعد چه پیشنهادهایی دارید و به نظر شما شهردار بعدی با چه مشکلاتی مواجه خواهد بود؟
شهر کرج با موضوعات محیط‌زیستی درخور توجهی مواجه است که این شرایط در چهار سال آینده تشدید می‌شود. باید در بحث توسعه فضای سبز و آلودگی هوا اقدامات اساسی انجام شود. در بحث ساخت‌و‌ساز به درست یا غلط دیگر چالشی نداریم، چون شهر تقریبا ساخته شده است.
مسئله مهم دیگر کرج که خارج از حیطه وظایف شهرداری است ولی مسائل شهر با آن ارتباط دارد، مهاجرت است. موضوع مهاجرت در سیاست‌های کلان و ملی قرار می‌گیرد، اما به‌شدت این شهر را درگیر کرده است. اینکه مرزهای کشور هر روز خالی‌تر می‌شود و از طرف دیگر تهران و شهرهای بزرگ افزایش جمعیت دارند، خطرناک است. اگر در تهران اتفاقی بیفتد، کشور فلج می‌شود؛ کجای دنیا اولین کلان‌شهرشان 14‌میلیونی است و دومین شهر آن دو میلیون جمعیت دارد؟!
شهرهای بزرگ و به‌خصوص تهران با کمبود منابع آب رو‌به‌رو هستند. همین حالا منابع آب سد لار، لتیان، طالقان و محل‌های دیگری را برای تهران می‌برند و الان با کمبود منابع آب این سدها، می‌خواهند از سرچشمه‌های دوهزار و سه‌هزار آب به تهران منتقل کنند. در واقع کل کشور را برای انتقال آب به تهران خشک می‌کنیم. سیاست‌های آب در کشور اشتباهات زیادی دارد؛ کارخانه فولاد اصفهان را کنار زاینده‌رود می‌سازیم و از آن بدتر فولاد مبارکه را هم کنارش می‌سازیم و بعد می‌گوییم چرا با کمبود آب مواجه هستیم.
این موضوعات خارج از مسئله من به‌عنوان شهردار است و مستقیم به مسائل شهری ربط ندارند، اما نتیجه آن که مهاجرت است، شهر تحت کنترل من ‌را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به همه این مشکلات باید مشکل تحریم را هم اضافه کنید که بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی و زندگی‌ها را تحت تأثیر قرار داده است. در بحث مهاجرپذیری شهرها باید در مبدأ کار کنیم، باید اشتغال و رفاه ایجاد کنیم و نیز بهداشت و درمان را برای مردم فراهم کنیم تا تصوری از زندگی در جای دیگر نداشته باشند.
به نظر من لازم است پایتخت دومی در کنار تهران تعریف شود تا تهران کمی خلوت شود. تهرانی را که امروز می‌بینیم مگر دولت ساخته است؟ خیر، مردم ساخته‌اند؛ شهروندان تهرانی عوارض دادند تا مترو، اتوبان و‌... ساخته شد و شهرداری هم از همین عوارض خدمات‌ شهری داده است. اگر تمام ساختمان‌های دولتی را به یک شهر دیگر مثل کرمان ببرند چه اتفاقی می‌افتد؟ شاید با این کار تهران خلوت نشود، اما روند جذب جمعیت‌ آن کم می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.