بگذارید هیتلر کارش را بکند!
محمد صادقی
روزولت در سال 1933 ویلیام داد (استاد تاریخ دانشگاه شیکاگو) را که دکترای خود را از دانشگاه لایپزیک دریافت کرده بود، در مقام سفیر ایالات متحده آمریکا به آلمان میفرستد؛ اما اینبار که او پا به آلمان میگذارد، نازیها در قدرت بودند و روزها و سالهای بسیار وحشتناکتری در پیش! اریک لارسن در کتاب «در باغ حیوانات» که با ترجمه احمد عزیزی منتشر شده است، ما را نهتنها با وضعیت هولناک آلمان در آن زمان آشنا میکند، بلکه با تیزبینی کمنظیری که دارد، فرصتی ناب برای اندیشیدن درباره پیچیدگیهای زندگی در اختیار ما میگذارد. سخن از لحظه حساسی در تاریخ است که بهتدریج و بر اثر غفلت و نابرخورداری از هوشیاری، زندگی را تهی از زندگی میکند و در نتیجه، ستمگری و وحشیگری گسترش مییابد و جان و جهان انسانهای زیادی نابود میشود. در این کتاب، ملاقات و گفتوگوهای آقای سفیر و روزولت، قبل از آغاز مأموریت او، بسیار جای اندیشیدن دارد. انتظار روزولت از سفیر جدید کشورش در آلمان این بوده که مسئله بدهیهای آلمان را جدی بگیرد و به موضوع دیگرآزاری و آزار یهودیان نیز اشاره گذرایی میکند! زیرا روزولت هزینه سیاسی محکومیت صریح یهودیآزاری از سوی نازیها یا هر تلاش آشکاری را که ممکن بوده به تسهیل ورود آوارهها به آمریکا بینجامد، در زمانی که کشورش با بحران اقتصادی مواجه بوده، سنگین ارزیابی میکرده است؛ بهویژه اینکه برخی از جریانهای سیاسی نیز سرکوبها در آلمان را یکی از مسائل داخلی آن کشور میدانستند؛ یعنی نگرشی که چندان تفاوتی با دیدگاه هیتلر و وزیر خارجه آلمان نازی نداشته است. چنانچه میخوانیم، در دولت آمریکا هم درباره این موضوع اختلافنظرهایی وجود داشته است. برای نمونه، فرانسیس پرکینز (وزیر کار دولت روزولت) در قبال موضوع حساسیت نشان میداده و خواستار اقدامهایی برای پناهدادن به مهاجران بوده و از سوی دیگر ویلیام فیلیپس و ویلیام جی.کَر که هر دو معاونهای وزیر امور خارجه و در دولت آمریکا بودند، دیدگاههایی ضدیهود داشتهاند. هرچند آقای سفیر با گزارشهایی در وزارت امور خارجه از وضعیت آلمان روبهرو بوده که در آنها به روند شکلگیری «یک دیکتاتوری بیرحم و ستمگر» اشاره شده بود. از سویی، در ملاقاتهایی که ویلیام داد قبل از رفتن به آلمان با اهالی قدرت و سیاست داشته، اظهارنظرهایی عجیبوغریب و خشونتآمیز به چشم میخورد و نقطه اوج آن نیز شب قبل از حرکت به سوی آلمان است که همراه با خانوادهاش برای شام میهمان فردی به نام کِرِین (مردی ثروتمند و از پشتیبانان او در دانشگاه) بوده است. کِرِین، هنگام خداحافظی به او توصیه میکند: «بگذارید هیتلر کارش را بکند!».
روزولت در سال 1933 ویلیام داد (استاد تاریخ دانشگاه شیکاگو) را که دکترای خود را از دانشگاه لایپزیک دریافت کرده بود، در مقام سفیر ایالات متحده آمریکا به آلمان میفرستد؛ اما اینبار که او پا به آلمان میگذارد، نازیها در قدرت بودند و روزها و سالهای بسیار وحشتناکتری در پیش! اریک لارسن در کتاب «در باغ حیوانات» که با ترجمه احمد عزیزی منتشر شده است، ما را نهتنها با وضعیت هولناک آلمان در آن زمان آشنا میکند، بلکه با تیزبینی کمنظیری که دارد، فرصتی ناب برای اندیشیدن درباره پیچیدگیهای زندگی در اختیار ما میگذارد. سخن از لحظه حساسی در تاریخ است که بهتدریج و بر اثر غفلت و نابرخورداری از هوشیاری، زندگی را تهی از زندگی میکند و در نتیجه، ستمگری و وحشیگری گسترش مییابد و جان و جهان انسانهای زیادی نابود میشود. در این کتاب، ملاقات و گفتوگوهای آقای سفیر و روزولت، قبل از آغاز مأموریت او، بسیار جای اندیشیدن دارد. انتظار روزولت از سفیر جدید کشورش در آلمان این بوده که مسئله بدهیهای آلمان را جدی بگیرد و به موضوع دیگرآزاری و آزار یهودیان نیز اشاره گذرایی میکند! زیرا روزولت هزینه سیاسی محکومیت صریح یهودیآزاری از سوی نازیها یا هر تلاش آشکاری را که ممکن بوده به تسهیل ورود آوارهها به آمریکا بینجامد، در زمانی که کشورش با بحران اقتصادی مواجه بوده، سنگین ارزیابی میکرده است؛ بهویژه اینکه برخی از جریانهای سیاسی نیز سرکوبها در آلمان را یکی از مسائل داخلی آن کشور میدانستند؛ یعنی نگرشی که چندان تفاوتی با دیدگاه هیتلر و وزیر خارجه آلمان نازی نداشته است. چنانچه میخوانیم، در دولت آمریکا هم درباره این موضوع اختلافنظرهایی وجود داشته است. برای نمونه، فرانسیس پرکینز (وزیر کار دولت روزولت) در قبال موضوع حساسیت نشان میداده و خواستار اقدامهایی برای پناهدادن به مهاجران بوده و از سوی دیگر ویلیام فیلیپس و ویلیام جی.کَر که هر دو معاونهای وزیر امور خارجه و در دولت آمریکا بودند، دیدگاههایی ضدیهود داشتهاند. هرچند آقای سفیر با گزارشهایی در وزارت امور خارجه از وضعیت آلمان روبهرو بوده که در آنها به روند شکلگیری «یک دیکتاتوری بیرحم و ستمگر» اشاره شده بود. از سویی، در ملاقاتهایی که ویلیام داد قبل از رفتن به آلمان با اهالی قدرت و سیاست داشته، اظهارنظرهایی عجیبوغریب و خشونتآمیز به چشم میخورد و نقطه اوج آن نیز شب قبل از حرکت به سوی آلمان است که همراه با خانوادهاش برای شام میهمان فردی به نام کِرِین (مردی ثروتمند و از پشتیبانان او در دانشگاه) بوده است. کِرِین، هنگام خداحافظی به او توصیه میکند: «بگذارید هیتلر کارش را بکند!».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.