در گذار از زنبودگی
رکاب بزن، زن!
نیلوفر حامدی
1.دانههای ریز و درشت عرق از پشت مهرههای گردن، راهشان را گرفتهاند و در سرپایینی مهرههای کمر جاخوش کردهاند. برای چندمین بار مرور میکند، آنچه را که در فهرست احتیاطها برای خودش نوشته است. عابران پیاده، خودروها، خودروهایی که از عمد راه نمیدهند، چالههای پر از آب یا موانعی که شهرداری ایجاد کرده است. فهرست اما همین جا به اتمام نمیرسد. خودرو گشتهای ارشاد که هر چند وقت یکبار تصمیم میگیرند یک دوچرخهسوار زن را متوقف کنند هم در همین فهرست قرار گرفته است. مراقبت از شال روی سرش هم همینطور. مردانی که صرفا برای سرگرمی همه کاری میکنند تا چند دقیقه رکابزدن را به کامت تلخ کنند هم ایضا. فهرست بلندبالاست. درست شبیه سربالایی که مقابلش قرار گرفته اما او قصد ندارد از رکابزدن خسته شود.
2. بالاخره بعد از چند ماه یک مکان مناسب پیدا کرده است. سه خیابان قبل از رسیدن به بیمارستان، کوچهای امن وجود دارد که میتواند «رخش» نازنینش را همانجا پارک کند. قفل دنده و فرمان و چرخها را بزند، کلاه ایمنی را داخل کولهاش بگذارد و به جایش مقنعه سر کند و راسته باقیمانده تا محل کار را پیاده گز کند. خیال میکرد با این کار دیگر مشکلی برایش پیش نخواهد آمد. همیشه مراقب بود که کسی او را نبیند و به نظرش در هفتههای نخست همه چیز بهخوبی پیش رفته بود. تا اینکه چند روز پیش از حراست یک تذکر جدید گرفت. به او گفته بودند که اجازه ندارد بهعنوان یک زنِ پرستارِ شاغل در یک بیمارستان دولتی، با دوچرخه رفتوآمد کند. فرقی هم ندارد که کسی آن دوچرخه را میبیند یا نه؛ اجازه این کار را ندارد.
3. در سال ۲۰۱۸ سازمان ملل بر آن شد تا روزی را به روز جهانی دوچرخه اختصاص دهد، با این هدف که آگاهی عمومی نسبت به اهمیت کاربرد این وسیلۀ نقلیه ارزان، سالم و سازگار با محیط زیست در سراسر جهان افزایش یابد. دوچرخه گزینه بایستهای برای مشکلات زیستمحیطی جهان است که از میان آنان میتوان به مشکل حملونقل، آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی، فقر، بهداشت و آموزش اشاره کرد. برگزاری جشن روز جهانی دوچرخه در ۳ ژوئن که هرساله در بسیاری از کشورهای جهان برگزار میشود هم یادآور اهمیت نقش این ابزار نقلیه در بهترشدن کیفیت زندگی و هوای محیط جهان ما است.
4. آنروزها حدودا 14ساله بودم. ساکن شهرستانی در شمال ایران. خانه ما در یک بلوار بزرگ اما خلوت شهر بود. محیط سرسبزی داشت و حیف بود که در خنکای روزهای پاییز و بهاریاش رکاب نزنی. همین هم شد که یک روز دوچرخه را از انباری درآوردم و راهی شدم. ساده نبود. انبوه نگاههای نگران و کنجکاو و گاهی آزاردهنده را نمیشد نادیده گرفت. اما چیزی در گوشم زمزمه میکرد: «رکاب بزن، زن!» من هم که مطیع واگویههای درونیام، هر روز عصرها پا به رکاب میشدم. به خودم قول داده بودم هیچ مانعی، آن چند دقیقه گشتزنی با دوچرخه و پیچوتاب خوردن در خیابانهای شهر را از من دریغ کند. چند روز پیش که با مادرم صحبت میکردم، جایی در میان پیامهایش نوشت: «نیستی ببینی که همه عصرها بلوار جلوی خانه، پر از دخترهای دوچرخهسوار میشه». دروغ چرا، دلم قنج رفت. اشک و لبخند توأمان، چشمها و لبها و قلبم را اشغال کرد. در ذهنم همه آن زنان را تصور کردم. صورتهای خندانشان، وقتی باد بین موهایشان میوزد و چشمهایشان از شادی برق میزند، روزم را ساخت. دوباره همان صدا در گوشم پیچید: «رکاب بزن، زن!»
1.دانههای ریز و درشت عرق از پشت مهرههای گردن، راهشان را گرفتهاند و در سرپایینی مهرههای کمر جاخوش کردهاند. برای چندمین بار مرور میکند، آنچه را که در فهرست احتیاطها برای خودش نوشته است. عابران پیاده، خودروها، خودروهایی که از عمد راه نمیدهند، چالههای پر از آب یا موانعی که شهرداری ایجاد کرده است. فهرست اما همین جا به اتمام نمیرسد. خودرو گشتهای ارشاد که هر چند وقت یکبار تصمیم میگیرند یک دوچرخهسوار زن را متوقف کنند هم در همین فهرست قرار گرفته است. مراقبت از شال روی سرش هم همینطور. مردانی که صرفا برای سرگرمی همه کاری میکنند تا چند دقیقه رکابزدن را به کامت تلخ کنند هم ایضا. فهرست بلندبالاست. درست شبیه سربالایی که مقابلش قرار گرفته اما او قصد ندارد از رکابزدن خسته شود.
2. بالاخره بعد از چند ماه یک مکان مناسب پیدا کرده است. سه خیابان قبل از رسیدن به بیمارستان، کوچهای امن وجود دارد که میتواند «رخش» نازنینش را همانجا پارک کند. قفل دنده و فرمان و چرخها را بزند، کلاه ایمنی را داخل کولهاش بگذارد و به جایش مقنعه سر کند و راسته باقیمانده تا محل کار را پیاده گز کند. خیال میکرد با این کار دیگر مشکلی برایش پیش نخواهد آمد. همیشه مراقب بود که کسی او را نبیند و به نظرش در هفتههای نخست همه چیز بهخوبی پیش رفته بود. تا اینکه چند روز پیش از حراست یک تذکر جدید گرفت. به او گفته بودند که اجازه ندارد بهعنوان یک زنِ پرستارِ شاغل در یک بیمارستان دولتی، با دوچرخه رفتوآمد کند. فرقی هم ندارد که کسی آن دوچرخه را میبیند یا نه؛ اجازه این کار را ندارد.
3. در سال ۲۰۱۸ سازمان ملل بر آن شد تا روزی را به روز جهانی دوچرخه اختصاص دهد، با این هدف که آگاهی عمومی نسبت به اهمیت کاربرد این وسیلۀ نقلیه ارزان، سالم و سازگار با محیط زیست در سراسر جهان افزایش یابد. دوچرخه گزینه بایستهای برای مشکلات زیستمحیطی جهان است که از میان آنان میتوان به مشکل حملونقل، آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی، فقر، بهداشت و آموزش اشاره کرد. برگزاری جشن روز جهانی دوچرخه در ۳ ژوئن که هرساله در بسیاری از کشورهای جهان برگزار میشود هم یادآور اهمیت نقش این ابزار نقلیه در بهترشدن کیفیت زندگی و هوای محیط جهان ما است.
4. آنروزها حدودا 14ساله بودم. ساکن شهرستانی در شمال ایران. خانه ما در یک بلوار بزرگ اما خلوت شهر بود. محیط سرسبزی داشت و حیف بود که در خنکای روزهای پاییز و بهاریاش رکاب نزنی. همین هم شد که یک روز دوچرخه را از انباری درآوردم و راهی شدم. ساده نبود. انبوه نگاههای نگران و کنجکاو و گاهی آزاردهنده را نمیشد نادیده گرفت. اما چیزی در گوشم زمزمه میکرد: «رکاب بزن، زن!» من هم که مطیع واگویههای درونیام، هر روز عصرها پا به رکاب میشدم. به خودم قول داده بودم هیچ مانعی، آن چند دقیقه گشتزنی با دوچرخه و پیچوتاب خوردن در خیابانهای شهر را از من دریغ کند. چند روز پیش که با مادرم صحبت میکردم، جایی در میان پیامهایش نوشت: «نیستی ببینی که همه عصرها بلوار جلوی خانه، پر از دخترهای دوچرخهسوار میشه». دروغ چرا، دلم قنج رفت. اشک و لبخند توأمان، چشمها و لبها و قلبم را اشغال کرد. در ذهنم همه آن زنان را تصور کردم. صورتهای خندانشان، وقتی باد بین موهایشان میوزد و چشمهایشان از شادی برق میزند، روزم را ساخت. دوباره همان صدا در گوشم پیچید: «رکاب بزن، زن!»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.