|

«توران میرهادی» اگر بود، 26 خرداد، 94 ساله می‌شد

«توران» برای من ایران است

یلدا ابتهاج .فارغ‌التحصیل مدرسه فرهاد و از شاگردان توران میرهادی

وقتی هرروز با روپوش‌های آبی از درِ مدرسه وارد حیاط مدرسه می‌شدیم، مثل همه بچه‌های ایران احتمالا همه‌چیز را پشتِ سر فراموش می‌کردیم و وارد دنیای کودکستان و دبستان می‌شدیم.

آنچه امروز بعد از سال‌ها همراه من باقی مانده، همان آموزه‌های دوران شکل‌گیری ما، یعنی سنین کودکستان و دبستان است. روزی نزدیک به هشت‌ساعت زندگی جمعی در مکانی به نام دبستان فرهاد. قبل از دبستان هم دو سال کودکستان و بعد کلاس اول، کلاس دوم تا کلاس ششم، که هر سال با اشتیاقی وصف‌ناپذیر، اول مهر روانه مدرسه می‌شدیم، با برنامه‌های مختلفی که توران‌خانم و همکاران‌شان تدارک دیده بودند. از سر صف ایستادن صبح و سرودخواندن، از دروسی که داشتیم، از آزادی عملی که در بعضی کلاس‌ها داشتیم، از کلاس‌های موسیقی، نقاشی، از پهن‌کردن نقشۀ جغرافیا روی زمین و دورش نشستن و جست‌وجو کردن و... و در این اولین مواجهه با گوشه به گوشه ایران آشنا می‌شدیم؛ یعنی آشناشدن با مراسم، آیین‌ها، لباس‌ها و خصوصیات هر شهر و منطقه و تنوعی که ایران داشت. آن‌هم برای یک بچه دبستانی که هنوز هیچ‌ جایی را به‌درستی ندیده است (شاید حداکثر در فرصت تعطیلات و آن‌هم نه همه شهرها)، برای ما امکانی ایجاد می‌کرد تا سرزمین خودمان را بشناسیم و آن‌ را دوست بداریم. توران میرهادی برای من ایران است.
هیچ به یاد ندارم که می‌بایست کاری را طوطی‌وار و فقط برای به‌دست‌آوردن نمره انجام بدهیم و یا نظم و ترتیب خاصی وجود دارد که ما باید در آن چهارچوب قرار بگیریم. اندیشه و باور درخشان او این بود: صلح را از کودکی باید آموخت.
توران میرهادی به همه ما یاد داد که هیچ تحمیلی را نپذیریم. و اینکه در مقابل دشواری‌ها و بن‌بست‌ها در جست‌و‌جوی راه باشیم. مدرسه را طوری اداره می‌کرد که همه بچه‌ها از سال‌های مختلف همدیگر را می‌شناختند و هر سال در جشن فارغ‌التحصیلی کنار هم می‌آمدند. واقعا شاید بشود گفت خانواده بزرگ فرهاد!
او با انسان‌ها صبور و مهربان بود و حضورش همراه با دقت و توجه و مهربانی بود. سال‌ها بعد هم در آغاز دبیرستان امکان مشورت با ایشان را داشتیم، و همچنین بعدها هم حتی برای انتخاب رشته تحصیلی. مشورت او بر پایه شناخت دقیق از ما بود و هرگز انتخابی یا جوابی مستقیم را در مقابل ما نمی‌گذاشت. راهنمایی توران‌خانم هیچ‌وقت به شکلی نبود که تعیین تکلیف کند که این کنید و یا آن. شما را در مسیر گفت‌و‌گو به شکلی هدایت می‌کرد که وقتی آنجا را ترک می‌کردید، افکاری آرام و روشن داشتید. این موضوعِ مشورت و نحوه برخوردِ ایشان را من سال‌ها بعد هم، بارها تجربه کردم و هر بار در شرایطی حتی پیچیده راهنمایم بود. و این چیزی‌ست که امروز بی‌اندازه دلتنگش هستم. توران میرهادی سرمشق زندگی من است. از او آموختم که هنرِ ما در زندگی، گذر از رنج‌هاست و تبدیل دائمِ آن.
به گفتۀ درخشانِ او: غم بزرگ را به کاری بزرگ تبدیل کنید!

وقتی هرروز با روپوش‌های آبی از درِ مدرسه وارد حیاط مدرسه می‌شدیم، مثل همه بچه‌های ایران احتمالا همه‌چیز را پشتِ سر فراموش می‌کردیم و وارد دنیای کودکستان و دبستان می‌شدیم.

آنچه امروز بعد از سال‌ها همراه من باقی مانده، همان آموزه‌های دوران شکل‌گیری ما، یعنی سنین کودکستان و دبستان است. روزی نزدیک به هشت‌ساعت زندگی جمعی در مکانی به نام دبستان فرهاد. قبل از دبستان هم دو سال کودکستان و بعد کلاس اول، کلاس دوم تا کلاس ششم، که هر سال با اشتیاقی وصف‌ناپذیر، اول مهر روانه مدرسه می‌شدیم، با برنامه‌های مختلفی که توران‌خانم و همکاران‌شان تدارک دیده بودند. از سر صف ایستادن صبح و سرودخواندن، از دروسی که داشتیم، از آزادی عملی که در بعضی کلاس‌ها داشتیم، از کلاس‌های موسیقی، نقاشی، از پهن‌کردن نقشۀ جغرافیا روی زمین و دورش نشستن و جست‌وجو کردن و... و در این اولین مواجهه با گوشه به گوشه ایران آشنا می‌شدیم؛ یعنی آشناشدن با مراسم، آیین‌ها، لباس‌ها و خصوصیات هر شهر و منطقه و تنوعی که ایران داشت. آن‌هم برای یک بچه دبستانی که هنوز هیچ‌ جایی را به‌درستی ندیده است (شاید حداکثر در فرصت تعطیلات و آن‌هم نه همه شهرها)، برای ما امکانی ایجاد می‌کرد تا سرزمین خودمان را بشناسیم و آن‌ را دوست بداریم. توران میرهادی برای من ایران است.
هیچ به یاد ندارم که می‌بایست کاری را طوطی‌وار و فقط برای به‌دست‌آوردن نمره انجام بدهیم و یا نظم و ترتیب خاصی وجود دارد که ما باید در آن چهارچوب قرار بگیریم. اندیشه و باور درخشان او این بود: صلح را از کودکی باید آموخت.
توران میرهادی به همه ما یاد داد که هیچ تحمیلی را نپذیریم. و اینکه در مقابل دشواری‌ها و بن‌بست‌ها در جست‌و‌جوی راه باشیم. مدرسه را طوری اداره می‌کرد که همه بچه‌ها از سال‌های مختلف همدیگر را می‌شناختند و هر سال در جشن فارغ‌التحصیلی کنار هم می‌آمدند. واقعا شاید بشود گفت خانواده بزرگ فرهاد!
او با انسان‌ها صبور و مهربان بود و حضورش همراه با دقت و توجه و مهربانی بود. سال‌ها بعد هم در آغاز دبیرستان امکان مشورت با ایشان را داشتیم، و همچنین بعدها هم حتی برای انتخاب رشته تحصیلی. مشورت او بر پایه شناخت دقیق از ما بود و هرگز انتخابی یا جوابی مستقیم را در مقابل ما نمی‌گذاشت. راهنمایی توران‌خانم هیچ‌وقت به شکلی نبود که تعیین تکلیف کند که این کنید و یا آن. شما را در مسیر گفت‌و‌گو به شکلی هدایت می‌کرد که وقتی آنجا را ترک می‌کردید، افکاری آرام و روشن داشتید. این موضوعِ مشورت و نحوه برخوردِ ایشان را من سال‌ها بعد هم، بارها تجربه کردم و هر بار در شرایطی حتی پیچیده راهنمایم بود. و این چیزی‌ست که امروز بی‌اندازه دلتنگش هستم. توران میرهادی سرمشق زندگی من است. از او آموختم که هنرِ ما در زندگی، گذر از رنج‌هاست و تبدیل دائمِ آن.
به گفتۀ درخشانِ او: غم بزرگ را به کاری بزرگ تبدیل کنید!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.