|

نجات شهر از چنگ سوداگران زیر درخت نارون

ریحانه یاسینی: شهر آشوب شده بود. مردم وحشت‌زده بودند و همه‌چیز هم زیر سر «ویلیام دئور» بود؛ یک وکیل آمریکایی-انگلیسی که اگرچه در تنظیم و تصویب قانون اساسی ایالات متحده آمریکا نقش مهمی داشت، اما در بازار نیویورک به سفته‌بازی و سوداگری مشهور بود. او آن‌قدر سفته گرفته بود و آن‌قدر قرض با بهره گرفته بود، که ناگهان یک روز، فهمید که دیگر هیچ پولی برای قرض‌گرفتن وجود ندارد.
«رابرت.ای‌.رایت» مورخ اقتصادی، اوضاع آن‌‌روزهای نیویورک را برای نشریه «تایم» چنین روایت کرده‌ است: «در زمانی که همه می‌گفتند شرایط بازار صعودی است، دئور شرط می‌بست که نه، وضع بازار نزولی است و سوداگری می‌کرد. او به همین روند ادامه داد تا زمانی که پولش تمام شد و دیگwر نتوانست اقساط خود را به کسانی که از آنها پول با بهره گرفته بود، بپردازد».
وقتی پول‌های کسی که از همه پول گرفته است، تمام شود، چه اتفاقی می‌افتد؟ رابرت رایت می‌گوید: «معنایش این است که پول همه تمام شده‌ است. وقتی هم که پول همه تمام شده باشد، چه کسی باقی می‌ماند که به دئور وام با بهره دهد تا او بتواند قرض‌هایش را با مردم صاف کند؟ هیچ‌کس. پس مردم، وحشت‌زده شدند».
خبر که در شهر پیچید، مردم هراسان و وحشت‌زده از ترس فروریختن ارزش دارایی‌هایشان، شروع به فروش سرمایه‌ها کردند. خبر ورشکستگی دئور، همه شهر را پر کرده بود.
مردم از ترس، اموال‌شان را فروختند و فروختند؛ هرچه بیشتر می‌فروختند، قیمت هر سهم عمومی، بیشتر فرو می‌ریخت و در نتیجه آن، مردم بیشتر می‌ترسیدند و دارایی‌های بیشتری می‌فروختند.
الکساندر وارد می‌شود...
آن‌طور که «پیتر آش»، مورخ بورس اوراق بهادار نیویورک روایت می‌کند، تجارت آن زمان محدود به معامله کالاها بود. در اواخر قرن هجدهم، سهام موجود محدود به چند شرکت بیمه‌ای، بانک نیویورک، و «اوراق قرضه همیلتون» بود. این اوراق را هم «الکساندر همیلتون» برای مقابله با بدهی‌های جنگ انقلابی آمریکا صادر کرده بود.
در آن زمان، بازار پولی و مالی نیویورک، اسیر یک گرداب مهلک شده بود. همیلتون نمی‌توانست ببیند که ارزش سهامش روزبه‌روز بیشتر فرو می‌ریزد. او، کمر همت به نجات پول‌های شهر بست و با همکاری بانک نیویورک، اولین بانک ایالات متحده آمریکا، به دنبال توافقی با 24 کارگزار دیگر رفت.
​آن زمان خیابان وال‌استریت، معاملات تجاری انجام می‌شد و بانک نیویورک هم در همین خیابان قرار داشت. ساختمان‌های شیک با معماری اصیلی دو طرف خیابان را پوشانده بودند. اما یک درخت نارون، درست وسط خیابان وجود داشت که از همه این ساختمان‌ها بزرگ‌تر بود. همیلتون و دوستانش، 229 سال پیش، زیر همین درخت جمع شدند. میزی زیر آن گذاشتند و یک برگه رویش قرار دادند. آنها دست‌هایشان را روی هم گذاشتند و به هم قول دادند که فقط درون خودشان معامله می‌کنند و برای هر سهم عمومی، قیمت مشخصی تعیین می‌کنند تا دیگر کسی مثل ویلیام دئور، نتواند شهر را به هم بریزد. آنها سپس سه جمله کوتاه روی برگه نوشتند و زیرش را امضا کردند: «ما شرکا، کارگزاران خرید و فروش سهام عمومی، بدین وسیله با احترام به یکدیگر قول می‌دهیم که از امروز، هیچ سهم عمومی را با قیمتی کمتر یا بیشتر خرید نخواهیم کرد و در کار تجاری، همکاری با یکدیگر را به دیگران ترجیح می‌دهیم. ما این شهادت‌نامه را، در روز هفدهم از ماه مه در نیویورک در سال 1792 تنظیم کرده‌ایم». آنها اسم توافق‌نامه‌شان را هم Bottenwood به معنای همان درخت نارون گذاشتند. کاغذ آنها، درست به همان شکل کاهی که بود، با خط خوش انگلیسی، در سال 2021، در ساختمان بزرگ و بلندی که روبه‌روی جای خالی همان درخت نارون قد علم کرده‌ است، یعنی ساختمان بورس نیویورک، درون قابی شیشه‌ای که اطراف آن برگ‌های نارون کشیده‌اند، نگهداری می‌شود. ابتکار الکساندر همیلتون 229 سال پیش، نه‌تنها مردم را از گرداب شهرآشوبِ سوداگران نجات داد، بلکه خیابان وال‌استریت نیویورک را به «وال‌استریت» تبدیل کرد؛ بزرگ‌ترین بورس جهان که حالا 301 تریلیون دلار ارزش دارد.

ریحانه یاسینی: شهر آشوب شده بود. مردم وحشت‌زده بودند و همه‌چیز هم زیر سر «ویلیام دئور» بود؛ یک وکیل آمریکایی-انگلیسی که اگرچه در تنظیم و تصویب قانون اساسی ایالات متحده آمریکا نقش مهمی داشت، اما در بازار نیویورک به سفته‌بازی و سوداگری مشهور بود. او آن‌قدر سفته گرفته بود و آن‌قدر قرض با بهره گرفته بود، که ناگهان یک روز، فهمید که دیگر هیچ پولی برای قرض‌گرفتن وجود ندارد.
«رابرت.ای‌.رایت» مورخ اقتصادی، اوضاع آن‌‌روزهای نیویورک را برای نشریه «تایم» چنین روایت کرده‌ است: «در زمانی که همه می‌گفتند شرایط بازار صعودی است، دئور شرط می‌بست که نه، وضع بازار نزولی است و سوداگری می‌کرد. او به همین روند ادامه داد تا زمانی که پولش تمام شد و دیگwر نتوانست اقساط خود را به کسانی که از آنها پول با بهره گرفته بود، بپردازد».
وقتی پول‌های کسی که از همه پول گرفته است، تمام شود، چه اتفاقی می‌افتد؟ رابرت رایت می‌گوید: «معنایش این است که پول همه تمام شده‌ است. وقتی هم که پول همه تمام شده باشد، چه کسی باقی می‌ماند که به دئور وام با بهره دهد تا او بتواند قرض‌هایش را با مردم صاف کند؟ هیچ‌کس. پس مردم، وحشت‌زده شدند».
خبر که در شهر پیچید، مردم هراسان و وحشت‌زده از ترس فروریختن ارزش دارایی‌هایشان، شروع به فروش سرمایه‌ها کردند. خبر ورشکستگی دئور، همه شهر را پر کرده بود.
مردم از ترس، اموال‌شان را فروختند و فروختند؛ هرچه بیشتر می‌فروختند، قیمت هر سهم عمومی، بیشتر فرو می‌ریخت و در نتیجه آن، مردم بیشتر می‌ترسیدند و دارایی‌های بیشتری می‌فروختند.
الکساندر وارد می‌شود...
آن‌طور که «پیتر آش»، مورخ بورس اوراق بهادار نیویورک روایت می‌کند، تجارت آن زمان محدود به معامله کالاها بود. در اواخر قرن هجدهم، سهام موجود محدود به چند شرکت بیمه‌ای، بانک نیویورک، و «اوراق قرضه همیلتون» بود. این اوراق را هم «الکساندر همیلتون» برای مقابله با بدهی‌های جنگ انقلابی آمریکا صادر کرده بود.
در آن زمان، بازار پولی و مالی نیویورک، اسیر یک گرداب مهلک شده بود. همیلتون نمی‌توانست ببیند که ارزش سهامش روزبه‌روز بیشتر فرو می‌ریزد. او، کمر همت به نجات پول‌های شهر بست و با همکاری بانک نیویورک، اولین بانک ایالات متحده آمریکا، به دنبال توافقی با 24 کارگزار دیگر رفت.
​آن زمان خیابان وال‌استریت، معاملات تجاری انجام می‌شد و بانک نیویورک هم در همین خیابان قرار داشت. ساختمان‌های شیک با معماری اصیلی دو طرف خیابان را پوشانده بودند. اما یک درخت نارون، درست وسط خیابان وجود داشت که از همه این ساختمان‌ها بزرگ‌تر بود. همیلتون و دوستانش، 229 سال پیش، زیر همین درخت جمع شدند. میزی زیر آن گذاشتند و یک برگه رویش قرار دادند. آنها دست‌هایشان را روی هم گذاشتند و به هم قول دادند که فقط درون خودشان معامله می‌کنند و برای هر سهم عمومی، قیمت مشخصی تعیین می‌کنند تا دیگر کسی مثل ویلیام دئور، نتواند شهر را به هم بریزد. آنها سپس سه جمله کوتاه روی برگه نوشتند و زیرش را امضا کردند: «ما شرکا، کارگزاران خرید و فروش سهام عمومی، بدین وسیله با احترام به یکدیگر قول می‌دهیم که از امروز، هیچ سهم عمومی را با قیمتی کمتر یا بیشتر خرید نخواهیم کرد و در کار تجاری، همکاری با یکدیگر را به دیگران ترجیح می‌دهیم. ما این شهادت‌نامه را، در روز هفدهم از ماه مه در نیویورک در سال 1792 تنظیم کرده‌ایم». آنها اسم توافق‌نامه‌شان را هم Bottenwood به معنای همان درخت نارون گذاشتند. کاغذ آنها، درست به همان شکل کاهی که بود، با خط خوش انگلیسی، در سال 2021، در ساختمان بزرگ و بلندی که روبه‌روی جای خالی همان درخت نارون قد علم کرده‌ است، یعنی ساختمان بورس نیویورک، درون قابی شیشه‌ای که اطراف آن برگ‌های نارون کشیده‌اند، نگهداری می‌شود. ابتکار الکساندر همیلتون 229 سال پیش، نه‌تنها مردم را از گرداب شهرآشوبِ سوداگران نجات داد، بلکه خیابان وال‌استریت نیویورک را به «وال‌استریت» تبدیل کرد؛ بزرگ‌ترین بورس جهان که حالا 301 تریلیون دلار ارزش دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.