|

درباره «رادیو نیست»

تاریخ فراموش‌شده

محمدحسین آجورلو

تاریخ، معماری، شهرسازی یا هنر؛ به هرکدام از این موضوعات علاقه دارید، «رادیو نیست» پادکستی است که باید گوش کنید. حتی اگر دغدغه موسیقی، سینما، تئاتر یا ورزش هم دارید یا به آسیب‌های اجتماعی در بستر شهری فکر می‌کنید، رادیو نیست می‌تواند برایتان جالب باشد. رادیو نیست به قول تولیدکنندگانش به «روایت مکان‌های خاموش» در شهر تهران می‌پردازد. در هر قسمت درباره یک مکان قدیمی در پایتخت ایران حرف زده می‌شود. مکان‌هایی که یا امروز دیگر وجود ندارند یا به‌طور کامل نسبت به آنچه در گذشته بود، تغییر ماهیت داده است. در هر قسمتِ پادکست، تأثیر رویدادهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بر مکان‌های شهری و همین‌طور تأثیر این مکان‌ها بر وقوع رویدادها را بیشتر و بهتر می‌شناسید.
چرا «رادیو نیست»؟
رادیو نیست به معنای واقعی کلمه یک پادکست حرفه‌ای است. در دنیای پادکست‌سازی فارسی کمتر چیزی مثل این یکی شنیده‌ام. تیمی کامل با متن‌هایی شسته‌رفته و روان. دو گوینده پادکست، هم صدای بسیار خوبی دارند و هم تسلط كاملی بر اجرای کار. تیم تحقیق پادکست هم به شکلی حرفه‌ای، از زیر و بم آنچه بر مکان‌ها گذشته است، سر در می‌آورد. رامیار منوچهرزاده، نویسنده و کارگردان پادکست است و معراج قنبری، امیربهادر بیات، نگین فیروزی و محسن عباسی هم تیم تحقیق. این دو نفر آخری، گویندگان پادکست هم هستند. از عمر رادیو نیست، مدت خیلی زیادی نمی‌گذرد و تاکنون 19 قسمت آن منتشر شده است و ابتدای هر ماه می‌توانید منتظر یک قسمت جدید از آن باشید.
رادیو نیست در شبکه‌های اجتماعی هم فعالیت بسیار خوبی دارد. در اینستاگرام و توییتر این پادکست، تصاویر و اطلاعات زیادی درباره مکان‌هایی که به آن پرداخته شده، پیدا می‌کنید. دنبال‌کردن رادیو نیست به نوعی مرور تاریخ معاصر تهران بزرگ نیز به حساب می‌آید. هدف این پادكست هم این است که نشان دهد ساختمان‌ها فقط سنگ و آجر و آهن نیستند و در پس ظاهر بدون احساس آنها، هزاران ماجرا وجود دارد. سرنوشت انسان‌های بسیاری با همین ساختمان‌ها که حالا بسیاری از آنها وجود ندارند، گره خورده بود. خراب‌شدن یک دیوار یا تغییر کاربری یک چاردیواری، شاید چرخ تاریخ را به سوی جدیدی هدایت کند، ولی هیچ‌گاه نمی‌تواند گذشته این مکان و شهر را از بین ببرد. کتاب‌های تاریخ معمولا به سرنوشت حاکمان می‌پردازند اما در رادیو نیست، از منظر مکان‌ها به تاریخ نگاه می‌کنیم. مکان‌هایی که بیشتر آنها اهمیت سیاسی ویژه‌ای هم نداشته‌اند.
از کجا شروع کنیم؟
گفتم که رادیو نیست پادکستی برای علاقه‌مندان به تاریخ و شهرسازی است. اما اینکه کدام قسمت شما را بیشتر جذب می‌کند به علایق شما بستگی دارد. برای مثال اگر ورزشی هستید، «امجدیه» و «بولینگ عبده» انتخاب خوبی است. برای اهالی تئاتر و سینما، سه قسمت «درایوین سینما»، «رادیو سیتی» و «تئاتر نصر» بهترین انتخاب است. در «خانه اتحادیه» و «باغ نگارستان» سرگذشت دو عمارت قدیمی شهر را دنبال کنید. برای دوست‌داران موسیقی و هنر هم «کوچینی» و «خانه جوانان» را پیشنهاد می‌کنم. اما برای خود من، قسمت «هتل اینترنشنال» یکی از بهترین‌ها بود. سرگذشت ساختمانی که قرار بود مکانی بسیار مدرن در شهر رو به پیشرفت تهران باشد، ولی دست سرنوشت، تقدیر عجیب و متفاوتی را برای آن رقم زد و در نهایت هم از صفحه روزگار محو شد.
ایراد کار کجاست؟
گفتم که شبکه‌های اجتماعیِ رادیو نیست، بسیار فعال و پربار است. اما برخلاف توییتر و اینستاگرام، سایت رادیو نیست هیچ محتوایی ندارد. درواقع به‌جز فایل صوتی هر اپیزود، هیچ چیز دیگری در این سایت پیدا نمی‌کنید. ایراد دیگر این است که گاهی در یک اپیزود، صدای چند نفر به صورت پیاپی پخش می‌شود، درحالی که در ابتدای آن فقط نام افراد را به صورت متوالی می‌شنویم. یعنی به‌عنوان مثال شما باید یادتان باشد کسی که الان صدایش را می‌شنوید، همانی است که چند دقیقه پیش نامش را در میان اسم چند نفر دیگر شنیدید. تازه، موقع اعلام اسامی فقط نام آنها برده می‌شود بدون اینکه مشخص شود چه ربطی به مکان مورد نظر دارند. همه اینها به کنار، در قسمت انتهاییِ چند قسمت پادکست، متنی ملودرام‌گونه قرائت می‌شد که انگار هدفی جز درآوردن اشک مخاطب نداشت. خوشبختانه این کار دیگر مدتی است متوقف شده است.

تاریخ، معماری، شهرسازی یا هنر؛ به هرکدام از این موضوعات علاقه دارید، «رادیو نیست» پادکستی است که باید گوش کنید. حتی اگر دغدغه موسیقی، سینما، تئاتر یا ورزش هم دارید یا به آسیب‌های اجتماعی در بستر شهری فکر می‌کنید، رادیو نیست می‌تواند برایتان جالب باشد. رادیو نیست به قول تولیدکنندگانش به «روایت مکان‌های خاموش» در شهر تهران می‌پردازد. در هر قسمت درباره یک مکان قدیمی در پایتخت ایران حرف زده می‌شود. مکان‌هایی که یا امروز دیگر وجود ندارند یا به‌طور کامل نسبت به آنچه در گذشته بود، تغییر ماهیت داده است. در هر قسمتِ پادکست، تأثیر رویدادهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بر مکان‌های شهری و همین‌طور تأثیر این مکان‌ها بر وقوع رویدادها را بیشتر و بهتر می‌شناسید.
چرا «رادیو نیست»؟
رادیو نیست به معنای واقعی کلمه یک پادکست حرفه‌ای است. در دنیای پادکست‌سازی فارسی کمتر چیزی مثل این یکی شنیده‌ام. تیمی کامل با متن‌هایی شسته‌رفته و روان. دو گوینده پادکست، هم صدای بسیار خوبی دارند و هم تسلط كاملی بر اجرای کار. تیم تحقیق پادکست هم به شکلی حرفه‌ای، از زیر و بم آنچه بر مکان‌ها گذشته است، سر در می‌آورد. رامیار منوچهرزاده، نویسنده و کارگردان پادکست است و معراج قنبری، امیربهادر بیات، نگین فیروزی و محسن عباسی هم تیم تحقیق. این دو نفر آخری، گویندگان پادکست هم هستند. از عمر رادیو نیست، مدت خیلی زیادی نمی‌گذرد و تاکنون 19 قسمت آن منتشر شده است و ابتدای هر ماه می‌توانید منتظر یک قسمت جدید از آن باشید.
رادیو نیست در شبکه‌های اجتماعی هم فعالیت بسیار خوبی دارد. در اینستاگرام و توییتر این پادکست، تصاویر و اطلاعات زیادی درباره مکان‌هایی که به آن پرداخته شده، پیدا می‌کنید. دنبال‌کردن رادیو نیست به نوعی مرور تاریخ معاصر تهران بزرگ نیز به حساب می‌آید. هدف این پادكست هم این است که نشان دهد ساختمان‌ها فقط سنگ و آجر و آهن نیستند و در پس ظاهر بدون احساس آنها، هزاران ماجرا وجود دارد. سرنوشت انسان‌های بسیاری با همین ساختمان‌ها که حالا بسیاری از آنها وجود ندارند، گره خورده بود. خراب‌شدن یک دیوار یا تغییر کاربری یک چاردیواری، شاید چرخ تاریخ را به سوی جدیدی هدایت کند، ولی هیچ‌گاه نمی‌تواند گذشته این مکان و شهر را از بین ببرد. کتاب‌های تاریخ معمولا به سرنوشت حاکمان می‌پردازند اما در رادیو نیست، از منظر مکان‌ها به تاریخ نگاه می‌کنیم. مکان‌هایی که بیشتر آنها اهمیت سیاسی ویژه‌ای هم نداشته‌اند.
از کجا شروع کنیم؟
گفتم که رادیو نیست پادکستی برای علاقه‌مندان به تاریخ و شهرسازی است. اما اینکه کدام قسمت شما را بیشتر جذب می‌کند به علایق شما بستگی دارد. برای مثال اگر ورزشی هستید، «امجدیه» و «بولینگ عبده» انتخاب خوبی است. برای اهالی تئاتر و سینما، سه قسمت «درایوین سینما»، «رادیو سیتی» و «تئاتر نصر» بهترین انتخاب است. در «خانه اتحادیه» و «باغ نگارستان» سرگذشت دو عمارت قدیمی شهر را دنبال کنید. برای دوست‌داران موسیقی و هنر هم «کوچینی» و «خانه جوانان» را پیشنهاد می‌کنم. اما برای خود من، قسمت «هتل اینترنشنال» یکی از بهترین‌ها بود. سرگذشت ساختمانی که قرار بود مکانی بسیار مدرن در شهر رو به پیشرفت تهران باشد، ولی دست سرنوشت، تقدیر عجیب و متفاوتی را برای آن رقم زد و در نهایت هم از صفحه روزگار محو شد.
ایراد کار کجاست؟
گفتم که شبکه‌های اجتماعیِ رادیو نیست، بسیار فعال و پربار است. اما برخلاف توییتر و اینستاگرام، سایت رادیو نیست هیچ محتوایی ندارد. درواقع به‌جز فایل صوتی هر اپیزود، هیچ چیز دیگری در این سایت پیدا نمی‌کنید. ایراد دیگر این است که گاهی در یک اپیزود، صدای چند نفر به صورت پیاپی پخش می‌شود، درحالی که در ابتدای آن فقط نام افراد را به صورت متوالی می‌شنویم. یعنی به‌عنوان مثال شما باید یادتان باشد کسی که الان صدایش را می‌شنوید، همانی است که چند دقیقه پیش نامش را در میان اسم چند نفر دیگر شنیدید. تازه، موقع اعلام اسامی فقط نام آنها برده می‌شود بدون اینکه مشخص شود چه ربطی به مکان مورد نظر دارند. همه اینها به کنار، در قسمت انتهاییِ چند قسمت پادکست، متنی ملودرام‌گونه قرائت می‌شد که انگار هدفی جز درآوردن اشک مخاطب نداشت. خوشبختانه این کار دیگر مدتی است متوقف شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.