|

درباره «مینیون»، مرگِ «روبن ترپوسیان» و خاطراتی که برای ما ثبت کرد

خداحافظ موسیو

تصور کنید تماشاگرِ یک فیلم، روی دور تند هستید. فیلم قرار است سیر تحولات و تغییراتِ صدساله تهران را نشان دهد. شهر کم‌کم شهر می‌شود، گذرها تبدیل به خیابان‌ می‌شوند، ساختمان‌ها ساخته و تخریب می‌شوند، درخت‌ها کاشته و قطع می‌شوند، مدل ماشین‌ها عوض می‌شود حتی آدم‌ها دیگر آن آدم‌های صحنه قبل نیستند. روحِ شهر دائم در حال تغییر است. تصور کنید بینِ این همه جابه‌جایی و فراز و نشیب، یک ساختمان، محکم سر جایش نشسته باشد. انگار زور زمان هم به او نرسیده. انگار اوست که هویتش را به شهر تحمیل می‌کند. در تهرانِ ما، از این دست ساختمان‌ها محدودند و معدود؛ اما بی‌شک مغازه کوچک و بی‌ادعای کافه‌قنادی مینیون سر تقاطع سعدی-هدایت یکی از همین مکان‌های هویت‌بخش شهر است. پاتوقی خاطره‌انگیز که نسل به نسل با حفظِ همان کیفیت اولیه‌اش اداره شد تا رسید به روبن ترپوسیان‬. آخرین بازمانده اوکراینیِ خانواده‌ای جنگ‌زده از انقلاب اکتبر روسیه، که او هم پس از سال‌ها اداره و مدیریت این کافه‌قنادی، همین هفته قبل در تهرانِ دوست‌داشتنی‌اش درگذشت. شاید باورش سخت باشد اما «مینیون»‬ هشتاد و اندی سال است که از جایش تکان نخورده و در تمام این سال‌ها، در کنار تغییرات کُند و سریع شهر، همواره برای مردم تهران نان بولکی‬ و رولت خامه‌ای و تارت میوه‌ای و اكلر شكلاتی و شکلات ترافل‌های بادام‌زمینی با روكش شكلات شیری-مارسی پان با مغز خمیر بادام و پرتقالی و... پخته و با قهوه خوش‌عطرش از آنها میزبانی کرده است.
به حرف ساده است: مهاجر باشی، از جنگ گریخته باشی، آواره باشی، به شهر و دیاری دیگر بیایی، خودت را جمع‌و‌جور کنی، مغازه‌ای برای خود تدارک ببینی، هشتاد و اندی سال برای مردمِ پایتختی غریبه، صمیمانه و مهربانانه، نان و کیک و شکلات و شیرینی بپزی، عطر خوش قهوه را در شهر پراکنده کنی، بخشی از هویت شهری بشوی و مردمِ آن شهر در طول تمام این هشتاد و اندی سال، از تو و مغازه‌ات به نیکی یاد کنند، جمع اینها بی‌شک یک «اتفاق» است. اتفاقی خوشایند برای تهرانی که اساسا در آن سال‌ها و شاید هم اکنون، شهری دعوت‌کننده نبود و نیست، تو را در آغوش نمی‌گرفت و نمی‌گیرد، مدام تو را پس می‌زند، خیابان‌هایش زنده نیست، آدم‌ها، آدم‌ها را نمی‌بینند و تنها از کنار هم می‌گذرند، بی اندکی شانه به شانه شدن. تهرانی که «روح» ندارد و رد پای آدم‌ها در آن پیدا نیست. اصلا می‌دانید چیست؟ این روح شهر است که کیفیت زیسته واقعی شهروندان هر شهر را تقویت می‌کند و به آن رنگی از اصالت می‌بخشد. شهری که روح دارد، پذیرنده شهروندانش است، این شهر بیش از تمام شهرها شبیه سلیقه شهروندانش است و با آنها به صلح رسیده، یک چنین شهری است که شایسته لقب شهری انسانی و برای تمام مردمِ شهر است. شهر، با مینیون و مینیون‌هاست که شهر می‌شود، که هویت و اصالت پیدا می‌کند، که آدم‌هایش با آن خاطره‌بازی می‌کنند، که جایی برای رفتن و ماندن پیدا می‌کند، که دارای قدمت می‌شود و نه‌تنها فراموش نمی‌کند، که فراموش هم نمی‌شود.
حالا اما، آخرین بازمانده خانواده محبوب اوکراینی شهر ما که مردم آن‌قدر او را و مرامش را دوست داشتند که «موسیو» صدایش می‌کردند، رخ در نقاب خاک کشیده است و ما مانده‌ایم و یک بلاتکلیفی بزرگ: آیا قدیمی‌ترین کافه‌قنادی مدرن شهرمان تعطیل می‌شود؟ آیا آن‌همه خاطره و تاریخ، زیر خروارها خاک مدفون می‌شود؟ به نظر می‌رسد در این فقره خاص، تنها ابراز امیدواری برای ماندنِ این گوشه دنج کافی نیست، باید تلاش کرد و اجازه ازبین‌رفتنِ یکی از نمادهای زندگی مدرن شهرمان را نداد. آدم‌ها به پاتوق‌ها و تاریخ و نمادهایشان دلخوش‌اند و شهر به آدم‌هایش...
صفحه 15 را هم بخوانید.

تصور کنید تماشاگرِ یک فیلم، روی دور تند هستید. فیلم قرار است سیر تحولات و تغییراتِ صدساله تهران را نشان دهد. شهر کم‌کم شهر می‌شود، گذرها تبدیل به خیابان‌ می‌شوند، ساختمان‌ها ساخته و تخریب می‌شوند، درخت‌ها کاشته و قطع می‌شوند، مدل ماشین‌ها عوض می‌شود حتی آدم‌ها دیگر آن آدم‌های صحنه قبل نیستند. روحِ شهر دائم در حال تغییر است. تصور کنید بینِ این همه جابه‌جایی و فراز و نشیب، یک ساختمان، محکم سر جایش نشسته باشد. انگار زور زمان هم به او نرسیده. انگار اوست که هویتش را به شهر تحمیل می‌کند. در تهرانِ ما، از این دست ساختمان‌ها محدودند و معدود؛ اما بی‌شک مغازه کوچک و بی‌ادعای کافه‌قنادی مینیون سر تقاطع سعدی-هدایت یکی از همین مکان‌های هویت‌بخش شهر است. پاتوقی خاطره‌انگیز که نسل به نسل با حفظِ همان کیفیت اولیه‌اش اداره شد تا رسید به روبن ترپوسیان‬. آخرین بازمانده اوکراینیِ خانواده‌ای جنگ‌زده از انقلاب اکتبر روسیه، که او هم پس از سال‌ها اداره و مدیریت این کافه‌قنادی، همین هفته قبل در تهرانِ دوست‌داشتنی‌اش درگذشت. شاید باورش سخت باشد اما «مینیون»‬ هشتاد و اندی سال است که از جایش تکان نخورده و در تمام این سال‌ها، در کنار تغییرات کُند و سریع شهر، همواره برای مردم تهران نان بولکی‬ و رولت خامه‌ای و تارت میوه‌ای و اكلر شكلاتی و شکلات ترافل‌های بادام‌زمینی با روكش شكلات شیری-مارسی پان با مغز خمیر بادام و پرتقالی و... پخته و با قهوه خوش‌عطرش از آنها میزبانی کرده است.
به حرف ساده است: مهاجر باشی، از جنگ گریخته باشی، آواره باشی، به شهر و دیاری دیگر بیایی، خودت را جمع‌و‌جور کنی، مغازه‌ای برای خود تدارک ببینی، هشتاد و اندی سال برای مردمِ پایتختی غریبه، صمیمانه و مهربانانه، نان و کیک و شکلات و شیرینی بپزی، عطر خوش قهوه را در شهر پراکنده کنی، بخشی از هویت شهری بشوی و مردمِ آن شهر در طول تمام این هشتاد و اندی سال، از تو و مغازه‌ات به نیکی یاد کنند، جمع اینها بی‌شک یک «اتفاق» است. اتفاقی خوشایند برای تهرانی که اساسا در آن سال‌ها و شاید هم اکنون، شهری دعوت‌کننده نبود و نیست، تو را در آغوش نمی‌گرفت و نمی‌گیرد، مدام تو را پس می‌زند، خیابان‌هایش زنده نیست، آدم‌ها، آدم‌ها را نمی‌بینند و تنها از کنار هم می‌گذرند، بی اندکی شانه به شانه شدن. تهرانی که «روح» ندارد و رد پای آدم‌ها در آن پیدا نیست. اصلا می‌دانید چیست؟ این روح شهر است که کیفیت زیسته واقعی شهروندان هر شهر را تقویت می‌کند و به آن رنگی از اصالت می‌بخشد. شهری که روح دارد، پذیرنده شهروندانش است، این شهر بیش از تمام شهرها شبیه سلیقه شهروندانش است و با آنها به صلح رسیده، یک چنین شهری است که شایسته لقب شهری انسانی و برای تمام مردمِ شهر است. شهر، با مینیون و مینیون‌هاست که شهر می‌شود، که هویت و اصالت پیدا می‌کند، که آدم‌هایش با آن خاطره‌بازی می‌کنند، که جایی برای رفتن و ماندن پیدا می‌کند، که دارای قدمت می‌شود و نه‌تنها فراموش نمی‌کند، که فراموش هم نمی‌شود.
حالا اما، آخرین بازمانده خانواده محبوب اوکراینی شهر ما که مردم آن‌قدر او را و مرامش را دوست داشتند که «موسیو» صدایش می‌کردند، رخ در نقاب خاک کشیده است و ما مانده‌ایم و یک بلاتکلیفی بزرگ: آیا قدیمی‌ترین کافه‌قنادی مدرن شهرمان تعطیل می‌شود؟ آیا آن‌همه خاطره و تاریخ، زیر خروارها خاک مدفون می‌شود؟ به نظر می‌رسد در این فقره خاص، تنها ابراز امیدواری برای ماندنِ این گوشه دنج کافی نیست، باید تلاش کرد و اجازه ازبین‌رفتنِ یکی از نمادهای زندگی مدرن شهرمان را نداد. آدم‌ها به پاتوق‌ها و تاریخ و نمادهایشان دلخوش‌اند و شهر به آدم‌هایش...
صفحه 15 را هم بخوانید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.