حیوانات را به حال خودشان بگذارید
محمدحسین آجورلو: لابد از ماجرایی که دو هفته پیش در شاهینشهر اصفهان اتفاق افتاد، خبر دارید. جوانی برای تمرینِ ساز به بیابانهای بیرون شهر رفته بود که سگهای بیصاحب به او حمله کردند. آن جوان کشته شد و دوباره بحثهای زیادی درباره حیوانات به راه افتاد. مشکل از جایی شروع شد که ما انسانها با توهم اینکه جانور ویژهای هستیم، تصمیم گرفتیم که در زندگی دیگر حیوانات دخالت کنیم؛ یکی با شلیککردن به سگهای ولگرد و دیگری با غذادادن به حیوانات. بهتر نیست یکبار هم این راه را امتحان کنیم که کاری به کار بقیه موجودات زنده روی زمین نداشته باشیم؟
این ستون قرار بود جایی برای نوشتنِ تجربههای من از کوهنوردی باشد. ولی با اتفاق شاهینشهر، بد نیست چند لحظهای در مسیر توقف کنیم و درباره یک موضوع مهم حرف بزنیم. من هم مثل بسیاری از مردم ایران از سگ میترسیدم؛ آن هم با شدت بسیار زیاد. این ترس با من همراه بود تا اینکه کوهنوردی را شروع کردم. در بسیاری از مسیرهای کوهنوردی ایران، راهی ندارید جز اینکه از کنار تعداد زیادی سگِ بدون صاحب عبور کنید. به این ترتیب مجبور شدم با ترس قدیمیام روبهرو شوم و تا حد زیادی بر آن غلبه کنم. مدتی هم به حیوانات غذا میدادم تا اینکه با مطالعه بیشتر و شنیدن نظر کارشناسان، به اشتباهم پی بردم. میخواهم نکاتی را که یاد گرفتهام به شما هم بگویم.
از همان روز اول گفته بودم که هر موضوع مربوط به کوهنوردی، به خصوص محیط زیست، در این ستون جای خواهد داشت. اینبار قصدم، حرفزدن درباره مسئله بسیار مهم غذا دادن به حیوانات است. بسیاری از کارشناسان محیط زیست در ایران و جهان بهشدت با این کار مخالفاند. اگر به کوه میروید و در کوله خود مقداری غذا هم برای سگها حمل میکنید، بدانید که در حال کشتار حیوانات هستید. «خرس تغذیهشده، خرس مرده است». این جمله معروفی است که بهخوبی نشان میدهد غذا دادن به حیوانات چه ضربهای به آنها میزند.
غذا دادن به یک حیوان خاص مثل سگ یا گربه، نسبت جمعیتی جانوران را از بین میبرد. یکی از دلایل افزایش تعداد موشها در شهرهای بزرگی مثل تهران این است که دیگر گربهها انگیزهای برای خوردن آنها ندارند. وقتی در سطلهای زباله، خوردنی فراوان پیدا میشود، چرا موش؟ تازگیها هم که هر شهروند به خیالِ حیواندوستی مشغول غذا دادن به آنهاست. در کوهستان هم غذا دادن به سگها و هر جانور دیگری، باعث افزایش چشمگیر جمعیت آنها میشود. شما هم که همیشه کوه نیستید تا به آنها غذا بدهید. در سالهای اخیر بارها گزارشهایی از حملۀ سگهای گرسنۀ بدون صاحب به حیواناتی مثل آهو منتشر شده است. بله، شما با غذا دادن به یک سگ ولگرد، هم در کشتهشدن آن آهو نقش دارید و هم در مرگ احتمالی یک یوزپلنگ که برای شکار، رقیبان پرشماری مثل سگهای ولگرد پیدا کرده است.
از طرف دیگر بیشتر غذاهایی که ما میخوریم، نهتنها هیچ فایدهای برای حیوانات ندارد، بلکه ممکن است باعث بیماری آنها شود. بسیاری از مردم در کنار پنجره آشپزخانه خود برای پرندگان خردهنان میریزند. خیلی از مغازهداران هم در کنار پیادهرو گندم ریختهاند. این کار باعث وابستگی پرنده به کربوهیدرات میشود درحالی که آنها به پروتئین و مواد معدنی هم نیاز دارند. ولی به جای خوردن حشرات، فقط از همین غذاهایِ آماده بهره میبرند. بهتدریج هم پرندهها بیمارتر میشوند و عمر آنها کوتاهتر و هم تعداد حشراتی که قرار بود به وسیله پرندهها خورده شوند بیشتر.
مشکل دیگر این است که وقتی به حیوانات غذا میدهید، ترس آنها از انسان را از بین میبرید. در نتیجه آنها بدون نگرانی، از قلمرو طبیعی خود خارج میشوند. مواجهه حیوانات و انسان میتواند برای هر دو خطرآفرین باشد. حتی احتمال انتقال برخی بیماریها بین انسان و حیوان هم وجود دارد. شاید وقتی به یک سگ یا گربه نزدیک میشوید، ناقل ویروسی باشید که سیستم ایمنی بدن شما از عهده آن برمیآید ولی آن حیوان را از پا بیندازد.
در بسیاری از نقاط کوهستانی و جنگلی دنیا جرائم سنگینی برای غذا دادن به حیوانات در حیاط وحش در نظر گرفته شده است، اما در ایران اگر کسی درباره این موضوع حرف بزند، به دشمنی با حیوانات متهم میشود. انسان به حد کافی زمین را نابود کرده است. بیایید فقط از کوهنوردی خودمان لذت ببریم. حیوانات را رها کنیم.
محمدحسین آجورلو: لابد از ماجرایی که دو هفته پیش در شاهینشهر اصفهان اتفاق افتاد، خبر دارید. جوانی برای تمرینِ ساز به بیابانهای بیرون شهر رفته بود که سگهای بیصاحب به او حمله کردند. آن جوان کشته شد و دوباره بحثهای زیادی درباره حیوانات به راه افتاد. مشکل از جایی شروع شد که ما انسانها با توهم اینکه جانور ویژهای هستیم، تصمیم گرفتیم که در زندگی دیگر حیوانات دخالت کنیم؛ یکی با شلیککردن به سگهای ولگرد و دیگری با غذادادن به حیوانات. بهتر نیست یکبار هم این راه را امتحان کنیم که کاری به کار بقیه موجودات زنده روی زمین نداشته باشیم؟
این ستون قرار بود جایی برای نوشتنِ تجربههای من از کوهنوردی باشد. ولی با اتفاق شاهینشهر، بد نیست چند لحظهای در مسیر توقف کنیم و درباره یک موضوع مهم حرف بزنیم. من هم مثل بسیاری از مردم ایران از سگ میترسیدم؛ آن هم با شدت بسیار زیاد. این ترس با من همراه بود تا اینکه کوهنوردی را شروع کردم. در بسیاری از مسیرهای کوهنوردی ایران، راهی ندارید جز اینکه از کنار تعداد زیادی سگِ بدون صاحب عبور کنید. به این ترتیب مجبور شدم با ترس قدیمیام روبهرو شوم و تا حد زیادی بر آن غلبه کنم. مدتی هم به حیوانات غذا میدادم تا اینکه با مطالعه بیشتر و شنیدن نظر کارشناسان، به اشتباهم پی بردم. میخواهم نکاتی را که یاد گرفتهام به شما هم بگویم.
از همان روز اول گفته بودم که هر موضوع مربوط به کوهنوردی، به خصوص محیط زیست، در این ستون جای خواهد داشت. اینبار قصدم، حرفزدن درباره مسئله بسیار مهم غذا دادن به حیوانات است. بسیاری از کارشناسان محیط زیست در ایران و جهان بهشدت با این کار مخالفاند. اگر به کوه میروید و در کوله خود مقداری غذا هم برای سگها حمل میکنید، بدانید که در حال کشتار حیوانات هستید. «خرس تغذیهشده، خرس مرده است». این جمله معروفی است که بهخوبی نشان میدهد غذا دادن به حیوانات چه ضربهای به آنها میزند.
غذا دادن به یک حیوان خاص مثل سگ یا گربه، نسبت جمعیتی جانوران را از بین میبرد. یکی از دلایل افزایش تعداد موشها در شهرهای بزرگی مثل تهران این است که دیگر گربهها انگیزهای برای خوردن آنها ندارند. وقتی در سطلهای زباله، خوردنی فراوان پیدا میشود، چرا موش؟ تازگیها هم که هر شهروند به خیالِ حیواندوستی مشغول غذا دادن به آنهاست. در کوهستان هم غذا دادن به سگها و هر جانور دیگری، باعث افزایش چشمگیر جمعیت آنها میشود. شما هم که همیشه کوه نیستید تا به آنها غذا بدهید. در سالهای اخیر بارها گزارشهایی از حملۀ سگهای گرسنۀ بدون صاحب به حیواناتی مثل آهو منتشر شده است. بله، شما با غذا دادن به یک سگ ولگرد، هم در کشتهشدن آن آهو نقش دارید و هم در مرگ احتمالی یک یوزپلنگ که برای شکار، رقیبان پرشماری مثل سگهای ولگرد پیدا کرده است.
از طرف دیگر بیشتر غذاهایی که ما میخوریم، نهتنها هیچ فایدهای برای حیوانات ندارد، بلکه ممکن است باعث بیماری آنها شود. بسیاری از مردم در کنار پنجره آشپزخانه خود برای پرندگان خردهنان میریزند. خیلی از مغازهداران هم در کنار پیادهرو گندم ریختهاند. این کار باعث وابستگی پرنده به کربوهیدرات میشود درحالی که آنها به پروتئین و مواد معدنی هم نیاز دارند. ولی به جای خوردن حشرات، فقط از همین غذاهایِ آماده بهره میبرند. بهتدریج هم پرندهها بیمارتر میشوند و عمر آنها کوتاهتر و هم تعداد حشراتی که قرار بود به وسیله پرندهها خورده شوند بیشتر.
مشکل دیگر این است که وقتی به حیوانات غذا میدهید، ترس آنها از انسان را از بین میبرید. در نتیجه آنها بدون نگرانی، از قلمرو طبیعی خود خارج میشوند. مواجهه حیوانات و انسان میتواند برای هر دو خطرآفرین باشد. حتی احتمال انتقال برخی بیماریها بین انسان و حیوان هم وجود دارد. شاید وقتی به یک سگ یا گربه نزدیک میشوید، ناقل ویروسی باشید که سیستم ایمنی بدن شما از عهده آن برمیآید ولی آن حیوان را از پا بیندازد.
در بسیاری از نقاط کوهستانی و جنگلی دنیا جرائم سنگینی برای غذا دادن به حیوانات در حیاط وحش در نظر گرفته شده است، اما در ایران اگر کسی درباره این موضوع حرف بزند، به دشمنی با حیوانات متهم میشود. انسان به حد کافی زمین را نابود کرده است. بیایید فقط از کوهنوردی خودمان لذت ببریم. حیوانات را رها کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.