در ستایش ظلمات درونی انسان
حسنا پرویزی
در زندگی هر کس باید چیزی وجود داشته باشد تا کورسوی امیدی را به تاریکی ذهنش بتاباند. اما دیدن این کورسو، چنگزدن و آویختن به آن هم، چشمی باز و روحی جستوجوگر میطلبد. آنقدر که اگر در یتیمخانهای گرفتار شدهای و روزی چند بار تخته پاککن را دستت میدهند که به زیرزمین ببری و تمیز کنی؛ تنها نکبت جاری در واقعه نصیبت نشود و بتوانی باریکه نور را در آن زیرزمین نمور ببینی.
بث هارمن، چنان متأثر از حوادثی است که در عمر کوتاه خود تجربه کرده که سخت میتواند مانند سایر کودکان، زندگی عادی داشته باشد. او از دردی رنج میبرد که هر چیزی را در برابرش پوچ و خالی میبیند. رنجی که برای شانههای یک دختر هشتساله بیش از حد سنگین است.
بث در زیرزمین چیزی خارقالعاده پیدا کرده است. یک باریکه نور، یک صفحه شطرنج. صفحهای که زندگی او را برای همیشه تحتتأثیر خود قرار میدهد. او حالا یک علاقه و یک هدف دارد، اما برای رسیدن به این هدف به چیز بیشتری نیاز دارد. چیزی شبیه خیالپردازی.
قرصهای کوچک آرامبخش، همانها که مسئولین یتیمخانه، هر روز به بچهها میخورانند؛ خصلت خیالبافی را در دخترک رشد میدهد؛ آنقدر که کمکم قرصها به نیرو محرکۀ خیالبافی او تبدیل میشوند. هرچند هدف این قرصها مطیعشدن بچههای یتیمخانه است، اما بث نهتنها در برابر آن، سر خم نمیکند، بلکه هپروت بهوجودآمده از مصرف قرص را تمام و کمال به خدمت خودش درمیآورد.
خیال میبافد و با قدرت جادوییِ رؤیا، رقیبان فرضی را یکی پس از دیگری در ذهن شکست میدهد. آنقدر که بیرون از ذهن نیز بتواند همه را یکتنه حریف باشد. بث علاوه بر خیالبافی کسی را هم دارد که قواعد شطرنج را یادش داده است. آقای شایبل سرایدار یتیمخانه که او را در مسابقات شطرنج نامنویسی میکند و درِ جدیدی را به روی بث باز میکند. او اولین کسی است که نبوغ منحصربهفرد این دختر را بهخوبی درک میکند و از هیچ تلاشی برای موفقیت او فروگذار نمیکند.
حالا که شانس درِ خانه بث را زده و او را به فرزندی گرفتهاند، همه چیز برای یک جهش بزرگ به سوی موفقیت آماده است. کافیست یک صفحه شطرنج از آن خودش داشته باشد. اما گاهی زندگی با بعضی آدمها لج میکند. شهد و شیرینی یک موفقیت را به آدم زهر میکند و هر چه خیال میکرده دارد را از او میگیرد. بث هر چه در عالم شطرنج بیشتر غرق میشود و به موفقیت بیشتری دست پیدا میکند، در زندگی شخصیاش تنها و دلمردهتر میشود.
برای بث اما بین زندگی شخصی و شطرنج مرزی وجود ندارد. همه چیز تحتالشعاع حرکتدادن آن مهرهها قرار میگیرد. روز را به شوق یادگرفتن مهارت جدید آغاز میکند. شب با شادی خواباندن مچ حریف قدرتمندتری چشم بر هم میگذارد. مهرهها دوستانی را برای بث به ارمغان میآورند. دوستانی که اگرچه پایدار نیستند اما میتوانند حرفهای او را بفهمند. به حرکت درآوردن همان مهرهها او را به کسب درآمد و حتی ثروت میرساند.
بث هارمن تنها قهرمان زندگی خودش است. گاهی خودش را غرق در تاریکی میبیند و هیچ یاریرسانندهای جز شطرنج در زندگی سرد و بیروحش پیدا نمیکند. گاهی خودش را میبازد. تسلیم تاریکی و تنهایی میشود. روزها از خانه بیرون نمیرود، اما او دوباره به هر زحمتی که هست؛ تاریکی را پس میزند. رؤیاهایش را به یاد میآورد. دوباره برای بهچنگآوردن رؤیاهایش زنده میشود و آنقدر باهوش است که با آویختن به شطرنج میتواند از مرزها عبور کند و مورد تحسین همه، حتی رقیبهایش قرار بگیرد.
در زندگی هر کس باید چیزی وجود داشته باشد تا کورسوی امیدی را به تاریکی ذهنش بتاباند. اما دیدن این کورسو، چنگزدن و آویختن به آن هم، چشمی باز و روحی جستوجوگر میطلبد. آنقدر که اگر در یتیمخانهای گرفتار شدهای و روزی چند بار تخته پاککن را دستت میدهند که به زیرزمین ببری و تمیز کنی؛ تنها نکبت جاری در واقعه نصیبت نشود و بتوانی باریکه نور را در آن زیرزمین نمور ببینی.
بث هارمن، چنان متأثر از حوادثی است که در عمر کوتاه خود تجربه کرده که سخت میتواند مانند سایر کودکان، زندگی عادی داشته باشد. او از دردی رنج میبرد که هر چیزی را در برابرش پوچ و خالی میبیند. رنجی که برای شانههای یک دختر هشتساله بیش از حد سنگین است.
بث در زیرزمین چیزی خارقالعاده پیدا کرده است. یک باریکه نور، یک صفحه شطرنج. صفحهای که زندگی او را برای همیشه تحتتأثیر خود قرار میدهد. او حالا یک علاقه و یک هدف دارد، اما برای رسیدن به این هدف به چیز بیشتری نیاز دارد. چیزی شبیه خیالپردازی.
قرصهای کوچک آرامبخش، همانها که مسئولین یتیمخانه، هر روز به بچهها میخورانند؛ خصلت خیالبافی را در دخترک رشد میدهد؛ آنقدر که کمکم قرصها به نیرو محرکۀ خیالبافی او تبدیل میشوند. هرچند هدف این قرصها مطیعشدن بچههای یتیمخانه است، اما بث نهتنها در برابر آن، سر خم نمیکند، بلکه هپروت بهوجودآمده از مصرف قرص را تمام و کمال به خدمت خودش درمیآورد.
خیال میبافد و با قدرت جادوییِ رؤیا، رقیبان فرضی را یکی پس از دیگری در ذهن شکست میدهد. آنقدر که بیرون از ذهن نیز بتواند همه را یکتنه حریف باشد. بث علاوه بر خیالبافی کسی را هم دارد که قواعد شطرنج را یادش داده است. آقای شایبل سرایدار یتیمخانه که او را در مسابقات شطرنج نامنویسی میکند و درِ جدیدی را به روی بث باز میکند. او اولین کسی است که نبوغ منحصربهفرد این دختر را بهخوبی درک میکند و از هیچ تلاشی برای موفقیت او فروگذار نمیکند.
حالا که شانس درِ خانه بث را زده و او را به فرزندی گرفتهاند، همه چیز برای یک جهش بزرگ به سوی موفقیت آماده است. کافیست یک صفحه شطرنج از آن خودش داشته باشد. اما گاهی زندگی با بعضی آدمها لج میکند. شهد و شیرینی یک موفقیت را به آدم زهر میکند و هر چه خیال میکرده دارد را از او میگیرد. بث هر چه در عالم شطرنج بیشتر غرق میشود و به موفقیت بیشتری دست پیدا میکند، در زندگی شخصیاش تنها و دلمردهتر میشود.
برای بث اما بین زندگی شخصی و شطرنج مرزی وجود ندارد. همه چیز تحتالشعاع حرکتدادن آن مهرهها قرار میگیرد. روز را به شوق یادگرفتن مهارت جدید آغاز میکند. شب با شادی خواباندن مچ حریف قدرتمندتری چشم بر هم میگذارد. مهرهها دوستانی را برای بث به ارمغان میآورند. دوستانی که اگرچه پایدار نیستند اما میتوانند حرفهای او را بفهمند. به حرکت درآوردن همان مهرهها او را به کسب درآمد و حتی ثروت میرساند.
بث هارمن تنها قهرمان زندگی خودش است. گاهی خودش را غرق در تاریکی میبیند و هیچ یاریرسانندهای جز شطرنج در زندگی سرد و بیروحش پیدا نمیکند. گاهی خودش را میبازد. تسلیم تاریکی و تنهایی میشود. روزها از خانه بیرون نمیرود، اما او دوباره به هر زحمتی که هست؛ تاریکی را پس میزند. رؤیاهایش را به یاد میآورد. دوباره برای بهچنگآوردن رؤیاهایش زنده میشود و آنقدر باهوش است که با آویختن به شطرنج میتواند از مرزها عبور کند و مورد تحسین همه، حتی رقیبهایش قرار بگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.