نگاهی نزدیکتر به صدها نوع از مبلمان شهری تهران
مبلمان شهرتان را چقدر میشناسید؟
شرق: بارها پیش آمده که در گیرودار فعالیتهای روزمره در سطح شهر بزرگی مثل تهران، این نیاز احساس شود که برای چند دقیقه جایی بنشینیم و استراحت کنیم. بعضی نقاط مرکزی شهر محلهایی همچون بلوار کشاورز را داریم که برای این چند دقیقه کوتاه میان شلوغیها طراحی شدهاند. پارکها، نیمکتها، ایستگاههای اتوبوس و... هم فضاهایی هستند که میتوانند در فاصلهای کوتاه از ما باشند و به کارمان بیایند. اما آیا این دسترسی کوتاه و نسبتا مطلوب برای همه نقاط شهر وجود دارد؟ یعنی هر وقت زبالهای در دستمان بود، سطل زبالهای نزدیکمان میبینیم؟ اطرافمان چقدر گلدان گل و آبنما و فضایی محدود برای قدمزدنی کوتاه وجود دارد؟ آیا جمعیت 14میلیونی تهران سهم برابر و کافی از این مدل امکانات که همان مبلمان شهری است، دارد؟
مبلمان شهری و تأثیرشان در افزایش رفاه شهروندان و زیبایی شهر بر هیچکس پوشیده نیست و در این سالها نیز در شهر تهران تلاشهایی به این منظور صورت گرفته است. مبلمان شهری یعنی همان ایستگاههای اتوبوس، میز و نیمکتها، تابلوهای شهری، تیرهای چراغبرق و همه آنچه در شهر شاهد آن هستید. طبق تعریفهای استاندارد، برای آنکه مبلمان شهر را خوب قلمداد کنیم، چهار ویژگی تناسب با آناتومی بدن، زیباییشناسی، استحکام و هزینه باید مورد توجه قرار گیرد؛ اما طبق تجربه زیسته درباره اقسام مبلمان شهری میتوانیم بگوییم تنها ویژگی که بیشتر از هر چیز دیگر اولویت داشته، مسئله هزینه و ماندگاری بیشتر در شهر بوده است، نه لزوما مسئله استانداردبودن، زیبایی و... .
دامنه بزرگ اما ناشناخته مبلمان برای شهروندان
شاید اگر از ما بپرسند مبلمان شهری شامل چه مواردی میشود، تصورمان این باشد همان چند مبلمان معروف، یعنی نیمکت، نرده، سطل زباله و... مبلمان شهری هستند؛ اما برعکس، دامنهای بزرگ و ناشناخته دارند. خوب است بدانید این دامنه از اقلام کوچک و جزئی مثل یک تابلو راهنما در خیابان تا یک ایستگاه بزرگ اتوبوسرانی متنوع هستند؛ اما بهطور مشخص میتوان برخی از گروهبندیهای آنها را اینجا آورد. مواردی مثل مخازن شهری (سطل زباله، مخازن شهری، مخازن شن و ماسه و...)، کیوسکها و اتاقکهای شهری (سرپناه ایستگاه اتوبوس، باجه فروش بلیت، کیوسک روزنامهفروشی، کیوسک گلفروشی، سرویس بهداشتی و...)، تابلوها و کنترلکنندههای ترافیکی (تابلوهای راهنمایی و رانندگی، پارکومتر و...)، عناصر جهتنما و اطلاعرسانی (تابلوهای راهنما، پلاکها، ساعت، تابلوهای تبلیغاتی و...)، صندوقهای شهری (صندوق پست، صندوق صدقات و...)، موانع، راهبند و حفاظ (نرده و حصار، راهبند، دریچه و پادرختی و...)، پایانهها و ایستگاههای شهری (ایستگاه اتوبوس، ایستگاه پارک دوچرخه و...) و... .
به این فهرست میتوان وسایل بازی و ورزشی (وسایل بازی کودکان، وسایل ورزشی فضای باز و...)، تأمین نور و روشنایی (پایه چراغ، تیر برق، تجهیزات روشنایی و...)، خدمات رفاهی (نشیمن، نیمکت، باربیکیو، آلاچیق، آبخوری و...) و عناصر تزئینی (گلدان و گلجای، فواره، آبنما، ریسه، پرچم و پایه پرچم و...) را هم اضافه کرد. انواع دیرکها (انواع تیرهای برق و...)، پلها (پل روی جوی آب، پل عابر مکانیزه، پل عابر غیرمکانیزه و...)، نشیمنگاهها (نیمکتهای بدون پشتی، با پشتی و...)، سایبان و کرکره مغازهها (کرکره اماکن تجاری و...) و انواع مبلمانها و المانهای ترکیبی یا خاص فضاهای عمومی سطح شهر نیز در همین گروه از خدمات شهر محسوب میشوند. خدماتی که بسیاری از آنها در سالهای طولانی فعالیت شهرداری تهران بیشتر و متنوعتر و مفیدتر شدهاند و به کمک آنها زندگی در سطح شهر آسوده و راحتتر شده است.
داراییهایی که شمرده نمیشوند
همین فهرست بلندبالای انواع و اقسام مبلمان شهری میتواند این سؤال را هم ایجاد کند که تعداد این مبلمان چقدر است؟ از هرکدام چندتا و در کجا قرار دارد؟ مثلا 10 سال قبل چند ایستگاه اتوبوس در تهران بوده و حالا چند ایستگاه وجود دارد؟ و سؤال مهمتر اینکه بدون شمارش، چطور برنامهریزی میشود و حساب آنها دستشان است؟ اما باید گفت جواب این سؤالات در همان جمله کوتاه «عدد دقیق نداریم» خلاصه میشود و شاید اعلامنکردن یک عدد دقیق، یک سیاست خبری کلی باشد که معمولا از سوی مسئولان حوزههای اجرائی اعلام میشود. صادق کرمیان، مدیر نور و مبلمان شهری سازمان زیباسازی تهران، میگوید مثل برخی دیگر از خدماتی که سازمان زیباسازی در شهر ارائه میکند، عددی برای تعداد انواع مختلف مبلمان شهری وجود ندارد. او با تأکید بر اینکه این خدمات هر روز در حال تغییر و کم و زیادشدن هستند، در توضیح بیشتر میگوید به دلیل همین شرایط و اینکه رضایتداشتن و کیفیت موضوعاتی نسبی هستند، درباره رضایت شهروندان هم آماری ندارند.
از کرمیان درباره روند تهیه، طراحی و ساخت مبلمان شهری تهران و اینکه چه فاکتورهایی اهمیت دارد، سؤال میکنیم و او میگوید: مبلمان شهری شامل همه عناصر ساختاری در کالبد شهرها، تسهیلات محیطی و تجهیزاتی است که در مکانهای مختلف فضای شهری نصب شده و وظیفه خدماترسانی به عموم شهروندان را بر عهده دارد. به همین دلیل، گذر سالها، تنوع سلیقهها و الزامات اجرائی در انواع مختلف آنها تأثیر دارد. روشهای مختلفی برای انتخاب یا طراحی مبلمان شهری وجود دارد؛ مواردی مثل محل قرارگیری، مخاطبان و استفادهکنندگان، شرایط جوی، کارایی و عملکرد مناسب، زیبایی، خلاقیت و نوآوری، پایداری، فراگیربودن بین عامه شهروندان و... که بر اساس انتخاب و اولویت هرکدام از این موارد، نوع انتخاب مبلمان متفاوت است.
*رتبه اول و دوم برای سطل زباله و نیمکت
مدیر مبلمان شهری سازمان زیباسازی دلایلی را برای عدم شمارش و نداشتن عددی برای این امال شهری دارد. او میگوید با توجه به متغیربودن تعداد عناصر مبلمان شهری (افزایش تعداد به دلیل اجرای پروژههای جدید در سطح مناطق و همچنین کاهش عناصر به جهت فرسودهشدن یا سرقت) و تنوع بسیار زیاد آن، در حال حاضر آمار قابل استنادی درباره تمامی عناصر موجود نیست؛ اما با برنامهریزیهای صورتگرفته که با هدف شناسایی، پردازش و کنترل تعداد مبلمان شهری در سطح شهر انجام شده است، در پروژههای آتی انجام آن به صورت دقیق و کاربردی صورت میگیرد.
از او پرسیدم در بین این دنیای بزرگ مبلمان شهری، بیشتر از همه حواستان به کدامهاست و کدامیک اهمیت بیشتری دارد؟ او گفت: بیش از صد نوع از مبلمان شهری را در تهران داریم که هرکدام در جای خودشان اهمیت و الزام دارند؛ اما نیمکتها و سطلهای زباله در رتبه اول به جهت کاربردیبودن قرار دارند و لازم است بیش از هر موردی در بخشهای مختلف شهر این موارد را ارزیابی روزانه کنیم.
انتخاب زیبایی یا دوام متناسب با موقعیت مکانی
عموما چیدمان مناسب عناصر مبلمان شهری در فضاهای شهری همچون پیادهروها، پارکها، میادین و... تأثیر زیادی در کیفیت زندگی شهری دارد. این عناصر از یک سو جریان زندگی، حرکت و پویایی شهروندان را تنظیم میکنند و از سوی دیگر در صورت بهرهمندی از طرح مناسب و جانمایی و چیدمان صحیح موجب آرامش و راحتی شهروندان میشوند؛ اما نوع چینش، پراکندگی و جانمایی متناسب با هر منطقه و شرایط آبوهوایی و جغرافیایی است و حتی عوامل دیگری هم میتواند دخیل باشد. کرمیان میگوید: «این جانمایی میتواند بر اساس پهنهبندی شهر تهران (تاریخی، عمومی، مدرن، سبز و...) یا شاخصها و ویژگیهای هویتی هر منطقه باشد. در برخی موارد، طراحی مبلمان به صورت مجموعههایی برای حضور خانوادههاست و در برخی موارد، انفرادی و همراه با تکنیکهای خاص. در عین حال، استفاده از مصالح و روشهای ساخت جدید، رعایت ضوابط، دستورالعمل و استانداردهای بهروز دنیا نیز مدنظر بوده که موجب بهبود وضعیت مبلمان در سالهای اخیر شده است».
اگرچه تناسب با آناتومی بدن، زیباییشناسی، استحکام و هزینه فاکتورهای مهمی در طراحی و تهیه و تولید مبلمان شهری است، بااینحال کرمیان میگوید دو فاکتور زیبایی و استحکام در اولویت پارامترهای مهم در طراحی و ساخت مجموعههای مبلمان شهری هستند. او تأکید دارد که عموما متناسب با موقعیت مکانی جانمایی مبلمان شهری و ضرورت اجرا، فاکتور مربوطه ارزشگذاری میشود.
عددی برای رضایت شهروندان نداریم
اگر به چند سؤال ابتدایی گزارش برگردیم و بپرسیم تا چه اندازه از هر آنچه بهعنوان مبلمان شهری میشناسید تاکنون راضی بودهاید و یک عدد از یک تا 10 بدهید، چه عددی را میدهید؟ این عدد و مقایسه را در ذهنتان با چه استاندارد و معیار یا نمونهای دیگر مقایسه میکنید؟ همه ما بهعنوان شهروندان تهران میتوانیم یک عدد در ذهنمان داشته باشیم؛ اما تا به حال کسی از ما این سؤال را نکرده است. مدیر مبلمان شهری سازمان زیباسازی شهر تهران دراینباره به یک مسئله، یعنی نسبیبودن مسئله کیفیت و رضایت اشاره میکند. او میگوید: «به دلیل کیفیبودن میزان رضایت شهروندان، ارائه عدد و ارقام دقیق میزان رضایت شهروندان از مبلمان شهری تهران مقدور نیست. بااینحال، با توجه به نظرسنجیهای پروژههای در دست اقدام و جاری، بهطور قطع رضایتمندی از فرم، طرح و کیفیت ساخت به مراتب نسبت به گذشته بیشتر شده است».
سهم بیشتر مبلمان شهری برای پیادهها
حالا سالهاست که هم شهروندان و هم مدیران شهری متوجه اشتباه خودشان در دادن سهم بیشتر به جمعیت سواره و خودروها و بار عظیم سنگی و سیمانی پروژههای ترافیکی شدهاند و سعی میکنند سهم پیادهها را بیشتر کنند. اگرچه اقدامات در این راستا هنوز درخور توجه نیست و گاه حتی اشتباه هم اجرا میشوند و کارکردی بهعکس دارند، ولی فعلا مسئله مهم رسیدن به این واقعیت است که تهران بیش از این نمیتواند زیر بار خودروها و الزامات بیپایانش کمر خم کند؛ اما دادن سهم بیشتر به پیادهها نیز الزاماتی دارد که یکی از مهمترین آنها، همین صد و اندی انواع مبلمان شهری است.
ما نیاز داریم فضاهای بیشتری را برای قدمزدن بیدغدغه، دویدن، ورزشکردن و نشستن در گوشهای دنج و زیر آفتاب و دور از هیاهوی خودروها و موتوریها و سایه بلند برجها و... داشته باشیم. اگرچه تهران از نظر مبلمان شهری در شرایط نسبتا مناسبی قرار دارد، ولی اینها تا شرایط ایدئال و مدنظر ما تفاوت دارند و لازم است اقداماتی هدفمند در این جهت برای کوتاهمدت و بلندمدت برنامهریزی شود. به نظر میرسد در این مسیر لازم است طراحیهای برتر و شاخص با محوریت ایجاد رفاه، امکانات و آرامش برای شهروندان پیاده را در داخل و خارج از کشور مورد بررسی قرار دهیم. در عین حال، توجه بیشتر به مناسبسازی مبلمان سطح شهر برای توانیابان، کودکان و کلیه اقشار آسیبپذیر یک اولویت و الزام بوده که لازم است مدنظر قرار گیرد. در نهایت یادمان نرود که در دنیای جهان شهری زندگی میکنیم و شهروندان یک شهر کوچک یا بزرگ در فضای مجازی با یک کلیک ساده میتوانند آخرین دستاوردها و امکانات در شهرهای دیگر را ببینند و با امکانات و شرایط خود مقایسه کنند؛ خوب است قبل از مقایسهشدن، پیشتازی کرد.
شرق: بارها پیش آمده که در گیرودار فعالیتهای روزمره در سطح شهر بزرگی مثل تهران، این نیاز احساس شود که برای چند دقیقه جایی بنشینیم و استراحت کنیم. بعضی نقاط مرکزی شهر محلهایی همچون بلوار کشاورز را داریم که برای این چند دقیقه کوتاه میان شلوغیها طراحی شدهاند. پارکها، نیمکتها، ایستگاههای اتوبوس و... هم فضاهایی هستند که میتوانند در فاصلهای کوتاه از ما باشند و به کارمان بیایند. اما آیا این دسترسی کوتاه و نسبتا مطلوب برای همه نقاط شهر وجود دارد؟ یعنی هر وقت زبالهای در دستمان بود، سطل زبالهای نزدیکمان میبینیم؟ اطرافمان چقدر گلدان گل و آبنما و فضایی محدود برای قدمزدنی کوتاه وجود دارد؟ آیا جمعیت 14میلیونی تهران سهم برابر و کافی از این مدل امکانات که همان مبلمان شهری است، دارد؟
مبلمان شهری و تأثیرشان در افزایش رفاه شهروندان و زیبایی شهر بر هیچکس پوشیده نیست و در این سالها نیز در شهر تهران تلاشهایی به این منظور صورت گرفته است. مبلمان شهری یعنی همان ایستگاههای اتوبوس، میز و نیمکتها، تابلوهای شهری، تیرهای چراغبرق و همه آنچه در شهر شاهد آن هستید. طبق تعریفهای استاندارد، برای آنکه مبلمان شهر را خوب قلمداد کنیم، چهار ویژگی تناسب با آناتومی بدن، زیباییشناسی، استحکام و هزینه باید مورد توجه قرار گیرد؛ اما طبق تجربه زیسته درباره اقسام مبلمان شهری میتوانیم بگوییم تنها ویژگی که بیشتر از هر چیز دیگر اولویت داشته، مسئله هزینه و ماندگاری بیشتر در شهر بوده است، نه لزوما مسئله استانداردبودن، زیبایی و... .
دامنه بزرگ اما ناشناخته مبلمان برای شهروندان
شاید اگر از ما بپرسند مبلمان شهری شامل چه مواردی میشود، تصورمان این باشد همان چند مبلمان معروف، یعنی نیمکت، نرده، سطل زباله و... مبلمان شهری هستند؛ اما برعکس، دامنهای بزرگ و ناشناخته دارند. خوب است بدانید این دامنه از اقلام کوچک و جزئی مثل یک تابلو راهنما در خیابان تا یک ایستگاه بزرگ اتوبوسرانی متنوع هستند؛ اما بهطور مشخص میتوان برخی از گروهبندیهای آنها را اینجا آورد. مواردی مثل مخازن شهری (سطل زباله، مخازن شهری، مخازن شن و ماسه و...)، کیوسکها و اتاقکهای شهری (سرپناه ایستگاه اتوبوس، باجه فروش بلیت، کیوسک روزنامهفروشی، کیوسک گلفروشی، سرویس بهداشتی و...)، تابلوها و کنترلکنندههای ترافیکی (تابلوهای راهنمایی و رانندگی، پارکومتر و...)، عناصر جهتنما و اطلاعرسانی (تابلوهای راهنما، پلاکها، ساعت، تابلوهای تبلیغاتی و...)، صندوقهای شهری (صندوق پست، صندوق صدقات و...)، موانع، راهبند و حفاظ (نرده و حصار، راهبند، دریچه و پادرختی و...)، پایانهها و ایستگاههای شهری (ایستگاه اتوبوس، ایستگاه پارک دوچرخه و...) و... .
به این فهرست میتوان وسایل بازی و ورزشی (وسایل بازی کودکان، وسایل ورزشی فضای باز و...)، تأمین نور و روشنایی (پایه چراغ، تیر برق، تجهیزات روشنایی و...)، خدمات رفاهی (نشیمن، نیمکت، باربیکیو، آلاچیق، آبخوری و...) و عناصر تزئینی (گلدان و گلجای، فواره، آبنما، ریسه، پرچم و پایه پرچم و...) را هم اضافه کرد. انواع دیرکها (انواع تیرهای برق و...)، پلها (پل روی جوی آب، پل عابر مکانیزه، پل عابر غیرمکانیزه و...)، نشیمنگاهها (نیمکتهای بدون پشتی، با پشتی و...)، سایبان و کرکره مغازهها (کرکره اماکن تجاری و...) و انواع مبلمانها و المانهای ترکیبی یا خاص فضاهای عمومی سطح شهر نیز در همین گروه از خدمات شهر محسوب میشوند. خدماتی که بسیاری از آنها در سالهای طولانی فعالیت شهرداری تهران بیشتر و متنوعتر و مفیدتر شدهاند و به کمک آنها زندگی در سطح شهر آسوده و راحتتر شده است.
داراییهایی که شمرده نمیشوند
همین فهرست بلندبالای انواع و اقسام مبلمان شهری میتواند این سؤال را هم ایجاد کند که تعداد این مبلمان چقدر است؟ از هرکدام چندتا و در کجا قرار دارد؟ مثلا 10 سال قبل چند ایستگاه اتوبوس در تهران بوده و حالا چند ایستگاه وجود دارد؟ و سؤال مهمتر اینکه بدون شمارش، چطور برنامهریزی میشود و حساب آنها دستشان است؟ اما باید گفت جواب این سؤالات در همان جمله کوتاه «عدد دقیق نداریم» خلاصه میشود و شاید اعلامنکردن یک عدد دقیق، یک سیاست خبری کلی باشد که معمولا از سوی مسئولان حوزههای اجرائی اعلام میشود. صادق کرمیان، مدیر نور و مبلمان شهری سازمان زیباسازی تهران، میگوید مثل برخی دیگر از خدماتی که سازمان زیباسازی در شهر ارائه میکند، عددی برای تعداد انواع مختلف مبلمان شهری وجود ندارد. او با تأکید بر اینکه این خدمات هر روز در حال تغییر و کم و زیادشدن هستند، در توضیح بیشتر میگوید به دلیل همین شرایط و اینکه رضایتداشتن و کیفیت موضوعاتی نسبی هستند، درباره رضایت شهروندان هم آماری ندارند.
از کرمیان درباره روند تهیه، طراحی و ساخت مبلمان شهری تهران و اینکه چه فاکتورهایی اهمیت دارد، سؤال میکنیم و او میگوید: مبلمان شهری شامل همه عناصر ساختاری در کالبد شهرها، تسهیلات محیطی و تجهیزاتی است که در مکانهای مختلف فضای شهری نصب شده و وظیفه خدماترسانی به عموم شهروندان را بر عهده دارد. به همین دلیل، گذر سالها، تنوع سلیقهها و الزامات اجرائی در انواع مختلف آنها تأثیر دارد. روشهای مختلفی برای انتخاب یا طراحی مبلمان شهری وجود دارد؛ مواردی مثل محل قرارگیری، مخاطبان و استفادهکنندگان، شرایط جوی، کارایی و عملکرد مناسب، زیبایی، خلاقیت و نوآوری، پایداری، فراگیربودن بین عامه شهروندان و... که بر اساس انتخاب و اولویت هرکدام از این موارد، نوع انتخاب مبلمان متفاوت است.
*رتبه اول و دوم برای سطل زباله و نیمکت
مدیر مبلمان شهری سازمان زیباسازی دلایلی را برای عدم شمارش و نداشتن عددی برای این امال شهری دارد. او میگوید با توجه به متغیربودن تعداد عناصر مبلمان شهری (افزایش تعداد به دلیل اجرای پروژههای جدید در سطح مناطق و همچنین کاهش عناصر به جهت فرسودهشدن یا سرقت) و تنوع بسیار زیاد آن، در حال حاضر آمار قابل استنادی درباره تمامی عناصر موجود نیست؛ اما با برنامهریزیهای صورتگرفته که با هدف شناسایی، پردازش و کنترل تعداد مبلمان شهری در سطح شهر انجام شده است، در پروژههای آتی انجام آن به صورت دقیق و کاربردی صورت میگیرد.
از او پرسیدم در بین این دنیای بزرگ مبلمان شهری، بیشتر از همه حواستان به کدامهاست و کدامیک اهمیت بیشتری دارد؟ او گفت: بیش از صد نوع از مبلمان شهری را در تهران داریم که هرکدام در جای خودشان اهمیت و الزام دارند؛ اما نیمکتها و سطلهای زباله در رتبه اول به جهت کاربردیبودن قرار دارند و لازم است بیش از هر موردی در بخشهای مختلف شهر این موارد را ارزیابی روزانه کنیم.
انتخاب زیبایی یا دوام متناسب با موقعیت مکانی
عموما چیدمان مناسب عناصر مبلمان شهری در فضاهای شهری همچون پیادهروها، پارکها، میادین و... تأثیر زیادی در کیفیت زندگی شهری دارد. این عناصر از یک سو جریان زندگی، حرکت و پویایی شهروندان را تنظیم میکنند و از سوی دیگر در صورت بهرهمندی از طرح مناسب و جانمایی و چیدمان صحیح موجب آرامش و راحتی شهروندان میشوند؛ اما نوع چینش، پراکندگی و جانمایی متناسب با هر منطقه و شرایط آبوهوایی و جغرافیایی است و حتی عوامل دیگری هم میتواند دخیل باشد. کرمیان میگوید: «این جانمایی میتواند بر اساس پهنهبندی شهر تهران (تاریخی، عمومی، مدرن، سبز و...) یا شاخصها و ویژگیهای هویتی هر منطقه باشد. در برخی موارد، طراحی مبلمان به صورت مجموعههایی برای حضور خانوادههاست و در برخی موارد، انفرادی و همراه با تکنیکهای خاص. در عین حال، استفاده از مصالح و روشهای ساخت جدید، رعایت ضوابط، دستورالعمل و استانداردهای بهروز دنیا نیز مدنظر بوده که موجب بهبود وضعیت مبلمان در سالهای اخیر شده است».
اگرچه تناسب با آناتومی بدن، زیباییشناسی، استحکام و هزینه فاکتورهای مهمی در طراحی و تهیه و تولید مبلمان شهری است، بااینحال کرمیان میگوید دو فاکتور زیبایی و استحکام در اولویت پارامترهای مهم در طراحی و ساخت مجموعههای مبلمان شهری هستند. او تأکید دارد که عموما متناسب با موقعیت مکانی جانمایی مبلمان شهری و ضرورت اجرا، فاکتور مربوطه ارزشگذاری میشود.
عددی برای رضایت شهروندان نداریم
اگر به چند سؤال ابتدایی گزارش برگردیم و بپرسیم تا چه اندازه از هر آنچه بهعنوان مبلمان شهری میشناسید تاکنون راضی بودهاید و یک عدد از یک تا 10 بدهید، چه عددی را میدهید؟ این عدد و مقایسه را در ذهنتان با چه استاندارد و معیار یا نمونهای دیگر مقایسه میکنید؟ همه ما بهعنوان شهروندان تهران میتوانیم یک عدد در ذهنمان داشته باشیم؛ اما تا به حال کسی از ما این سؤال را نکرده است. مدیر مبلمان شهری سازمان زیباسازی شهر تهران دراینباره به یک مسئله، یعنی نسبیبودن مسئله کیفیت و رضایت اشاره میکند. او میگوید: «به دلیل کیفیبودن میزان رضایت شهروندان، ارائه عدد و ارقام دقیق میزان رضایت شهروندان از مبلمان شهری تهران مقدور نیست. بااینحال، با توجه به نظرسنجیهای پروژههای در دست اقدام و جاری، بهطور قطع رضایتمندی از فرم، طرح و کیفیت ساخت به مراتب نسبت به گذشته بیشتر شده است».
سهم بیشتر مبلمان شهری برای پیادهها
حالا سالهاست که هم شهروندان و هم مدیران شهری متوجه اشتباه خودشان در دادن سهم بیشتر به جمعیت سواره و خودروها و بار عظیم سنگی و سیمانی پروژههای ترافیکی شدهاند و سعی میکنند سهم پیادهها را بیشتر کنند. اگرچه اقدامات در این راستا هنوز درخور توجه نیست و گاه حتی اشتباه هم اجرا میشوند و کارکردی بهعکس دارند، ولی فعلا مسئله مهم رسیدن به این واقعیت است که تهران بیش از این نمیتواند زیر بار خودروها و الزامات بیپایانش کمر خم کند؛ اما دادن سهم بیشتر به پیادهها نیز الزاماتی دارد که یکی از مهمترین آنها، همین صد و اندی انواع مبلمان شهری است.
ما نیاز داریم فضاهای بیشتری را برای قدمزدن بیدغدغه، دویدن، ورزشکردن و نشستن در گوشهای دنج و زیر آفتاب و دور از هیاهوی خودروها و موتوریها و سایه بلند برجها و... داشته باشیم. اگرچه تهران از نظر مبلمان شهری در شرایط نسبتا مناسبی قرار دارد، ولی اینها تا شرایط ایدئال و مدنظر ما تفاوت دارند و لازم است اقداماتی هدفمند در این جهت برای کوتاهمدت و بلندمدت برنامهریزی شود. به نظر میرسد در این مسیر لازم است طراحیهای برتر و شاخص با محوریت ایجاد رفاه، امکانات و آرامش برای شهروندان پیاده را در داخل و خارج از کشور مورد بررسی قرار دهیم. در عین حال، توجه بیشتر به مناسبسازی مبلمان سطح شهر برای توانیابان، کودکان و کلیه اقشار آسیبپذیر یک اولویت و الزام بوده که لازم است مدنظر قرار گیرد. در نهایت یادمان نرود که در دنیای جهان شهری زندگی میکنیم و شهروندان یک شهر کوچک یا بزرگ در فضای مجازی با یک کلیک ساده میتوانند آخرین دستاوردها و امکانات در شهرهای دیگر را ببینند و با امکانات و شرایط خود مقایسه کنند؛ خوب است قبل از مقایسهشدن، پیشتازی کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.