نگاهی نزدیکتر به طرح «پیرایش شهری و حذف زوائد بصری» در 2 محور انقلاب و ولیعصر(عج)
کار خوب اما بدون نظرسنجی
شرق: یک خیابان با ساختمانهای قدیمی و فرسوده و زهواردررفته با فضای شلوغ و پرتردد که شاید کمتر کسی رغبتی برای نگاهکردن به جزئیات ساختاری آن داشته باشد و به قولی هرکس سرش را که بالا بیندازد، منظرهای جذاب برای دیدن نباشد. این همان تصویری است که سالها در بخشهای مختلفی از تهران منظره روبهروی ما بوده است و با آن زندگی کردهایم. ساختمانها کالبدهایی زنده در طول سالها هستند که ممکن است نسلبهنسل افراد مختلفی حضور در آنها را تجربه کنند و بروند و ساختمان با خاطراتی متراکم و البته فرسوده و رنگورورفته باقی بماند. بسیاری از خیابانهای شهر تهران با همین توصیفات قابل یادآوری هستند؛ خیابانهایی که از چند دهه قبل شکل گرفته و ساختمانهایی قدیمی با معماری آن روزگار را در گوشه و کنار خود دارند و هنوز هم محلی برای حضور و مراجعه نسلهای قدیم و جدید هستند. خیابانهایی که اگرچه ظاهری قدیمی دارند، همین قدیمیبودن دلیل بودن بسیاری از مردم در دل آنهاست و کافی است دستی به سر و روی همین ساختمانهای قدیمی بکشیم تا ببینیم چقدر حالوهوای زندگی به نظر بیرنگوروح و در گذر ما را تغییر میدهد. تجربه پیرایش و بهسازی
خیابانهایی همچون خیابان انقلاب، ولیعصر(عج) و خانههای قدیمی که در حاشیه آنها قرار گرفته یا راستههای دیگری همچون میدان بهارستان و چهارراه سرچشمه، تجربهای درخور توجه در حفظ و نگهداری بخشهای قدیمی و باارزش شهر بودهاند که از چند سال قبل شروع شده و همچنان ادامه دارد.
پیرایش، مرمت و ساماندهی سه اقدامی بود که در طرح «پیرایش شهری و حذف زوائد بصری» روی جداره خیابان و ساختمانها و جزئیات دیگر مرتبط با آنها اجرائی شد. کاهش اغتشاش بصری و برقراری نظم در منظر شهری، حذف عناصر بدمنظر و بهسازی سیمای شهر در معابر، حذف دیوارنوشتهها، عناصر نامتجانس، تنظیف و نگهداری و تسطیح معابر شهری، ساماندهی و بهسازی در راستای ایجاد جذابیت و نشاط شهروندان، آرامسازی بصری و حذف زوائد فیزیکی در شهر در راستای رفع خطر از شهروندان در حال تردد و یکسانسازی که در مورد تابلوهای اصناف ازجمله اهداف این پروژه بوده است. زوائدی همچون کانال کولر، جوشکاریهای زائد، قسمتهای تخریبشده نما، بالکنهای شلوغ و آشفته، لوازمی که از بخشهای مختلف ساختمان آویزان است، رنگورو رفتهشدن دیوارها، تراکتهای تبلیغاتی که روی دیوارها نصب شده و... همه و همه عواملی برای آشفتگی در منظر شهری و آلودگی بصری هستند که ممکن است در نگاه اول به چشم شهروندان نیایند یا برای آنها عادی شده باشند، اما حتما روی نگاه آنها به شهرشان و روحیه آنها تأثیر دارد.
شهرداری تهران از سال 94 اجرای این پروژه را با محوریت خیابانهای اصلی و پرترددی همچون خیابان انقلاب حدفاصل قبل از میدان انقلاب تا بعد از میدان فردوسی، در دستور کار قرار داد. پروژهای که ماهها زمان برد و بخش زیادی از خیابان در این مسیر درگیر اجرای این پروژه بود. پروژهای که اگرچه مزاحمتها و مخالفتهایی را به همراه داشت، کمکم نتایج و اثراتش در منظر شهری نمایان شد. نمای ساختمانهایی که خلوت و رنگشده در دید قرار گرفته بود، دیوارهایی که از نوشتهها و رنگهای مانده از قدیم و آلودگی پاک شده بودند و تابلوهای لنگه به لنگه که هرکدام ساز خود را میزدند یکدست شده بودند. شاید بتوان یکی از نتایج این طرح را تغییر نگاه مالکان خانههای قدیمی به این املاک دید؛ وقتی بهجای فروختن و کوبیدن و پاساژساختن، تصمیم به نوسازی، مرمت و ادامه حضور در همین فضا گرفتند و شاهد افزایش حضور شهروندان در بخشهای بلااستفاده و بیجان شهر بودیم. اگرچه این پروژه با موفقیت و اقبال خوبی در میان مردم، مالکان و مغازهداران روبهرو شد و در ادامه در راستههای فرهنگی و تاریخی دیگری هم اجرا شده و تا امروز هم ادامه دارد، اما در جریان اجرا بهخصوص در
مورد حذف زوائد و یکسانسازی تابلوهای اصناف، اشکالاتی وجود داشته که خوب است این موارد را هم از زبان مغازهداران این خیابانها، چه آنها که مالک هستند و چه مستأجران چندماهه و چندساله بشنویم.
ادامه این گزارش حاصل گفتوگو با کسبه راسته خیابان انقلاب از خیابان اردیبهشت تا حوالی میدان فردوسی است و از کسبه چند سؤال ساده پرسیده شد؛ برای اجرای این پروژه از شما نظرخواهی شد؟ از اجرای پروژه راضی هستید؟ و در صورت نارضایتی چه اشکالاتی دارد؟
یکی از مهمترین اظهارات کسبه درباره هماهنگینکردن قبل از اجرا با آنها و عدم نظرسنجی درباره کیفیت لوازم بهکاررفته، رنگ یا طرح بوده است. بیشتر این افراد میگویند یکباره گروهی با نردبان و داربست پیدایشان شده و جلوی مغازه را روزها و در برخی موارد چند ماه اشغال کردند. مغازهدارها از اینکه درباره رنگ و مدل تابلوهای تبلیغاتی، نوشتههای روی آن و لوگوها از آنها نظرخواهی نشده و کاملا یکطرفه و اجباری این تغییرات اعمال شد، دلخور بودند؛ اما این را هم میگفتند که دلخوربودن و دلخورنبودن آنها تفاوتی در اصل موضوع ندارد و مجبورند با آن کنار بیایند.
تعداد زیادی از کسبه مستأجرانی هستند که حتی در زمان اجرای این پروژه آنجا نبودهاند و آنچه امروز اجرا شده، شرایطی ثابت و بدون تغییر برای آنهاست و میگویند ما هر قسمتی را میتوانیم تغییر دهیم جز نمای بیرونی؛ این کار دستمان را میبندد و محدودکننده است. بااینحال، اینکه همه مغازههای این راسته یکشکل هستند و ما هم جزئی از این کل هستیم، چندان هم بد نیست.
اینکه این ترکیب در نمای مغازهها و اطراف آن غیرقابل تغییر هستند و دست مالک یا مستأجر را در تغییرات اجباری باز نمیگذارد، یکی دیگر از مشکلات بود. آنها میگفتند موارد زیادی بوده که همین تجهیزات نما یا نورپردازیها اشکال داشتهاند، ولی اجازه نداشتهاند تغییری بدهند.
اما یکی از اشکالات مهم در اجرای این پروژه، کیفیتی بوده که در بخشهای مختلف این نما و تابلوها و... به کار گرفته شده است. کسبه میگویند محل قرارگرفتن لامپهای تأمین نور جانمایی مناسبی ندارد و در عین حال تجهیزات و لامپهای به کار گرفتهشده کیفیت و نور کافی را ندارد و در نتیجه دکور و نمای تابلوها و ورودی مغازه تاریک هستند. یکی از مغازهداران میگفت که با بارش باران، آب داخل باکسهایی که برای نمای سردر مغازه گذاشتهاند رفته و این چراغها خراب شده و خسارت زیادی دیده است. موضوع نورپردازی سردر مغازهها و داخل آن، این حساسیت را هم داشت که نمای تاریکی به مغازه میدهد و این مسئله برای مشتری در هنگام غروب و شب خوشایند نیست و حس امنیت ندارد.
برخی دیگر از کسبه به مدل، طراحی و کیفیت تابلوهای نصبشده و اینکه انتخابی در نوشته و لوگو برای آنها نگذاشتهاند، گلایه داشتند. این موضوع بهخصوص درباره کسبهای که از قبل تابلوهای جدید و بهروز داشتند یا کسبه قدیمی که لوگو و تابلوی قدیمی برایشان نوعی اعتبار بوده، بیشتر اذیتکننده بوده است. در عین حال، برای کسبهای که به تابلو اهمیت نمیدادند یا هزینهای از قبل نکرده بودند، تغییرات جدید خوشایند هم بود.
یکی از موضوعات و دلایل اصلی اجرای این پروژه در حذف زوائد بصری، یکسانسازی تابلوها و سردر مغازهها بود که تعداد زیادی از مغازهداران با اصل این هدف و برنامهریزی موافق و تعداد کمی مخالف اصل قضیه بودند، اما با نوع و شرایط اجرا مخالف بودند. یکدستشدن سردر و تابلو مغازهها برای بسیاری از کسبه با اولویت نمای شهری و خیابان قابل قبول بود و با توجه به بازسازی و ترمیم نمای ساختمانهای قدیمی از آن استقبال هم میکردند، اما تأکیدشان روی کیفیت اجرا بود که هم مزاحمت داشته و هم در بلندمدت این تجهیزات بارها نیاز به اصلاح دارد.
فروشگاههایی همچون خشکشویی پلیسه دانمارک یا کفش بلا بهعنوان فروشگاههایی که برند قدیمی و معتبری دارند، از کیفیت اجرا دلخور بودند. اضافهکردن لوگو روی تابلو هم یکی از خواستههای این کسبه بود که توجهی به آن نشده یا با دردسر زیاد اجرائی شده است. البته باید توجه کرد که تعدادی از ساختمانها و مغازههای این مسیر متعلق به ارگانهای دولتی یا نهادهای غیرخصوصی هستند و تعامل شهرداری با این مراکز متفاوت از مالکان خصوصی است.
رنگ و ترکیب زمینه و نوشتهها و طراحی تابلوها هم یکی دیگر از موضوعاتی بود که تقریبا تمام کسبه به آن نقد داشتند. اگرچه برای برخی از کسبه مدل اجرا اهمیتی نداشت، ولی بخش درخور توجهی از آنها رنگ قهوهای یا طوسی و ترکیب آن را با یک رنگ دیگر، ترکیبی دلزده و دلمرده برای تابلویی تبلیغاتی میدانستند. در عین حال، برخی از آنها ترکیب کامل رنگ، نور، اندازه و طرح را متناسب با ساختمانهای قدیمی که برخی ظاهری مناسب هم نداشتند، نمیدانستند و معتقد بودند این رنگها این راسته را «دلگیر» کرده است. ضمن اینکه به دلیل عدم کیفیت و خرابی چراغ داخل نوشتهها یا نور داخل تابلو، خاموشبودن این تابلو دیگر رنگ را نشان نمیدهد و برای کسبه این موضوع اهمیت زیادی دارد.
گویا شهرداری تهران در ابتدای پروژه اعلام کرده این عملیات اجرائی هزینهای برای کسبه ندارد و شهرداری آن را اجرا میکند؛ اما بعد از تکمیل و به ترتیب برای کسبه فهرستی از خدمات و اقدامات انجامشده و عددی برای پرداخت اعلام شده است. برخی از کسبه دراینباره میگویند که قیمت تمامشده این تابلوها و تجهیزات جانبی آن در بازار آزاد شرکتهای تبلیغاتی چنین رقمی ندارد و اگر خودشان قرار بود این کیفیت از کار را اجرا کنند، هزینه کمتری لازم بود بدهند. هرچند تعدادی دیگر از مغازهداران با این هزینه و رقم آن موافق بودند.
با همه این تفاسیر و نقد و نظرها، طرحی که حالا به اختصار با اسم پیرایش شهری شناخته میشود، قدمی تأثیرگذار و ماندگار برای هویتبخشی به راستههای مهم شهری بوده است. ساختمانهایی که پیش از آن از هر سمتوسویی که به آنها نگاه میکردیم کهنگی و رنگورورفتگی و شلختگی ظاهریشان بیشتر از هر چیز دیگری به چشم میآمد، حالا جای خود را به ساختمانهایی تمیز و منظم با جزئیاتی که به نظر برای هر بخششان فکری شده، دادهاند. شاید به همین دلیل است که این طرح در نهایت به یکی از پروژههای موفق و خوشنام شهرداری بدل شده است.
شرق: یک خیابان با ساختمانهای قدیمی و فرسوده و زهواردررفته با فضای شلوغ و پرتردد که شاید کمتر کسی رغبتی برای نگاهکردن به جزئیات ساختاری آن داشته باشد و به قولی هرکس سرش را که بالا بیندازد، منظرهای جذاب برای دیدن نباشد. این همان تصویری است که سالها در بخشهای مختلفی از تهران منظره روبهروی ما بوده است و با آن زندگی کردهایم. ساختمانها کالبدهایی زنده در طول سالها هستند که ممکن است نسلبهنسل افراد مختلفی حضور در آنها را تجربه کنند و بروند و ساختمان با خاطراتی متراکم و البته فرسوده و رنگورورفته باقی بماند. بسیاری از خیابانهای شهر تهران با همین توصیفات قابل یادآوری هستند؛ خیابانهایی که از چند دهه قبل شکل گرفته و ساختمانهایی قدیمی با معماری آن روزگار را در گوشه و کنار خود دارند و هنوز هم محلی برای حضور و مراجعه نسلهای قدیم و جدید هستند. خیابانهایی که اگرچه ظاهری قدیمی دارند، همین قدیمیبودن دلیل بودن بسیاری از مردم در دل آنهاست و کافی است دستی به سر و روی همین ساختمانهای قدیمی بکشیم تا ببینیم چقدر حالوهوای زندگی به نظر بیرنگوروح و در گذر ما را تغییر میدهد. تجربه پیرایش و بهسازی
خیابانهایی همچون خیابان انقلاب، ولیعصر(عج) و خانههای قدیمی که در حاشیه آنها قرار گرفته یا راستههای دیگری همچون میدان بهارستان و چهارراه سرچشمه، تجربهای درخور توجه در حفظ و نگهداری بخشهای قدیمی و باارزش شهر بودهاند که از چند سال قبل شروع شده و همچنان ادامه دارد.
پیرایش، مرمت و ساماندهی سه اقدامی بود که در طرح «پیرایش شهری و حذف زوائد بصری» روی جداره خیابان و ساختمانها و جزئیات دیگر مرتبط با آنها اجرائی شد. کاهش اغتشاش بصری و برقراری نظم در منظر شهری، حذف عناصر بدمنظر و بهسازی سیمای شهر در معابر، حذف دیوارنوشتهها، عناصر نامتجانس، تنظیف و نگهداری و تسطیح معابر شهری، ساماندهی و بهسازی در راستای ایجاد جذابیت و نشاط شهروندان، آرامسازی بصری و حذف زوائد فیزیکی در شهر در راستای رفع خطر از شهروندان در حال تردد و یکسانسازی که در مورد تابلوهای اصناف ازجمله اهداف این پروژه بوده است. زوائدی همچون کانال کولر، جوشکاریهای زائد، قسمتهای تخریبشده نما، بالکنهای شلوغ و آشفته، لوازمی که از بخشهای مختلف ساختمان آویزان است، رنگورو رفتهشدن دیوارها، تراکتهای تبلیغاتی که روی دیوارها نصب شده و... همه و همه عواملی برای آشفتگی در منظر شهری و آلودگی بصری هستند که ممکن است در نگاه اول به چشم شهروندان نیایند یا برای آنها عادی شده باشند، اما حتما روی نگاه آنها به شهرشان و روحیه آنها تأثیر دارد.
شهرداری تهران از سال 94 اجرای این پروژه را با محوریت خیابانهای اصلی و پرترددی همچون خیابان انقلاب حدفاصل قبل از میدان انقلاب تا بعد از میدان فردوسی، در دستور کار قرار داد. پروژهای که ماهها زمان برد و بخش زیادی از خیابان در این مسیر درگیر اجرای این پروژه بود. پروژهای که اگرچه مزاحمتها و مخالفتهایی را به همراه داشت، کمکم نتایج و اثراتش در منظر شهری نمایان شد. نمای ساختمانهایی که خلوت و رنگشده در دید قرار گرفته بود، دیوارهایی که از نوشتهها و رنگهای مانده از قدیم و آلودگی پاک شده بودند و تابلوهای لنگه به لنگه که هرکدام ساز خود را میزدند یکدست شده بودند. شاید بتوان یکی از نتایج این طرح را تغییر نگاه مالکان خانههای قدیمی به این املاک دید؛ وقتی بهجای فروختن و کوبیدن و پاساژساختن، تصمیم به نوسازی، مرمت و ادامه حضور در همین فضا گرفتند و شاهد افزایش حضور شهروندان در بخشهای بلااستفاده و بیجان شهر بودیم. اگرچه این پروژه با موفقیت و اقبال خوبی در میان مردم، مالکان و مغازهداران روبهرو شد و در ادامه در راستههای فرهنگی و تاریخی دیگری هم اجرا شده و تا امروز هم ادامه دارد، اما در جریان اجرا بهخصوص در
مورد حذف زوائد و یکسانسازی تابلوهای اصناف، اشکالاتی وجود داشته که خوب است این موارد را هم از زبان مغازهداران این خیابانها، چه آنها که مالک هستند و چه مستأجران چندماهه و چندساله بشنویم.
ادامه این گزارش حاصل گفتوگو با کسبه راسته خیابان انقلاب از خیابان اردیبهشت تا حوالی میدان فردوسی است و از کسبه چند سؤال ساده پرسیده شد؛ برای اجرای این پروژه از شما نظرخواهی شد؟ از اجرای پروژه راضی هستید؟ و در صورت نارضایتی چه اشکالاتی دارد؟
یکی از مهمترین اظهارات کسبه درباره هماهنگینکردن قبل از اجرا با آنها و عدم نظرسنجی درباره کیفیت لوازم بهکاررفته، رنگ یا طرح بوده است. بیشتر این افراد میگویند یکباره گروهی با نردبان و داربست پیدایشان شده و جلوی مغازه را روزها و در برخی موارد چند ماه اشغال کردند. مغازهدارها از اینکه درباره رنگ و مدل تابلوهای تبلیغاتی، نوشتههای روی آن و لوگوها از آنها نظرخواهی نشده و کاملا یکطرفه و اجباری این تغییرات اعمال شد، دلخور بودند؛ اما این را هم میگفتند که دلخوربودن و دلخورنبودن آنها تفاوتی در اصل موضوع ندارد و مجبورند با آن کنار بیایند.
تعداد زیادی از کسبه مستأجرانی هستند که حتی در زمان اجرای این پروژه آنجا نبودهاند و آنچه امروز اجرا شده، شرایطی ثابت و بدون تغییر برای آنهاست و میگویند ما هر قسمتی را میتوانیم تغییر دهیم جز نمای بیرونی؛ این کار دستمان را میبندد و محدودکننده است. بااینحال، اینکه همه مغازههای این راسته یکشکل هستند و ما هم جزئی از این کل هستیم، چندان هم بد نیست.
اینکه این ترکیب در نمای مغازهها و اطراف آن غیرقابل تغییر هستند و دست مالک یا مستأجر را در تغییرات اجباری باز نمیگذارد، یکی دیگر از مشکلات بود. آنها میگفتند موارد زیادی بوده که همین تجهیزات نما یا نورپردازیها اشکال داشتهاند، ولی اجازه نداشتهاند تغییری بدهند.
اما یکی از اشکالات مهم در اجرای این پروژه، کیفیتی بوده که در بخشهای مختلف این نما و تابلوها و... به کار گرفته شده است. کسبه میگویند محل قرارگرفتن لامپهای تأمین نور جانمایی مناسبی ندارد و در عین حال تجهیزات و لامپهای به کار گرفتهشده کیفیت و نور کافی را ندارد و در نتیجه دکور و نمای تابلوها و ورودی مغازه تاریک هستند. یکی از مغازهداران میگفت که با بارش باران، آب داخل باکسهایی که برای نمای سردر مغازه گذاشتهاند رفته و این چراغها خراب شده و خسارت زیادی دیده است. موضوع نورپردازی سردر مغازهها و داخل آن، این حساسیت را هم داشت که نمای تاریکی به مغازه میدهد و این مسئله برای مشتری در هنگام غروب و شب خوشایند نیست و حس امنیت ندارد.
برخی دیگر از کسبه به مدل، طراحی و کیفیت تابلوهای نصبشده و اینکه انتخابی در نوشته و لوگو برای آنها نگذاشتهاند، گلایه داشتند. این موضوع بهخصوص درباره کسبهای که از قبل تابلوهای جدید و بهروز داشتند یا کسبه قدیمی که لوگو و تابلوی قدیمی برایشان نوعی اعتبار بوده، بیشتر اذیتکننده بوده است. در عین حال، برای کسبهای که به تابلو اهمیت نمیدادند یا هزینهای از قبل نکرده بودند، تغییرات جدید خوشایند هم بود.
یکی از موضوعات و دلایل اصلی اجرای این پروژه در حذف زوائد بصری، یکسانسازی تابلوها و سردر مغازهها بود که تعداد زیادی از مغازهداران با اصل این هدف و برنامهریزی موافق و تعداد کمی مخالف اصل قضیه بودند، اما با نوع و شرایط اجرا مخالف بودند. یکدستشدن سردر و تابلو مغازهها برای بسیاری از کسبه با اولویت نمای شهری و خیابان قابل قبول بود و با توجه به بازسازی و ترمیم نمای ساختمانهای قدیمی از آن استقبال هم میکردند، اما تأکیدشان روی کیفیت اجرا بود که هم مزاحمت داشته و هم در بلندمدت این تجهیزات بارها نیاز به اصلاح دارد.
فروشگاههایی همچون خشکشویی پلیسه دانمارک یا کفش بلا بهعنوان فروشگاههایی که برند قدیمی و معتبری دارند، از کیفیت اجرا دلخور بودند. اضافهکردن لوگو روی تابلو هم یکی از خواستههای این کسبه بود که توجهی به آن نشده یا با دردسر زیاد اجرائی شده است. البته باید توجه کرد که تعدادی از ساختمانها و مغازههای این مسیر متعلق به ارگانهای دولتی یا نهادهای غیرخصوصی هستند و تعامل شهرداری با این مراکز متفاوت از مالکان خصوصی است.
رنگ و ترکیب زمینه و نوشتهها و طراحی تابلوها هم یکی دیگر از موضوعاتی بود که تقریبا تمام کسبه به آن نقد داشتند. اگرچه برای برخی از کسبه مدل اجرا اهمیتی نداشت، ولی بخش درخور توجهی از آنها رنگ قهوهای یا طوسی و ترکیب آن را با یک رنگ دیگر، ترکیبی دلزده و دلمرده برای تابلویی تبلیغاتی میدانستند. در عین حال، برخی از آنها ترکیب کامل رنگ، نور، اندازه و طرح را متناسب با ساختمانهای قدیمی که برخی ظاهری مناسب هم نداشتند، نمیدانستند و معتقد بودند این رنگها این راسته را «دلگیر» کرده است. ضمن اینکه به دلیل عدم کیفیت و خرابی چراغ داخل نوشتهها یا نور داخل تابلو، خاموشبودن این تابلو دیگر رنگ را نشان نمیدهد و برای کسبه این موضوع اهمیت زیادی دارد.
گویا شهرداری تهران در ابتدای پروژه اعلام کرده این عملیات اجرائی هزینهای برای کسبه ندارد و شهرداری آن را اجرا میکند؛ اما بعد از تکمیل و به ترتیب برای کسبه فهرستی از خدمات و اقدامات انجامشده و عددی برای پرداخت اعلام شده است. برخی از کسبه دراینباره میگویند که قیمت تمامشده این تابلوها و تجهیزات جانبی آن در بازار آزاد شرکتهای تبلیغاتی چنین رقمی ندارد و اگر خودشان قرار بود این کیفیت از کار را اجرا کنند، هزینه کمتری لازم بود بدهند. هرچند تعدادی دیگر از مغازهداران با این هزینه و رقم آن موافق بودند.
با همه این تفاسیر و نقد و نظرها، طرحی که حالا به اختصار با اسم پیرایش شهری شناخته میشود، قدمی تأثیرگذار و ماندگار برای هویتبخشی به راستههای مهم شهری بوده است. ساختمانهایی که پیش از آن از هر سمتوسویی که به آنها نگاه میکردیم کهنگی و رنگورورفتگی و شلختگی ظاهریشان بیشتر از هر چیز دیگری به چشم میآمد، حالا جای خود را به ساختمانهایی تمیز و منظم با جزئیاتی که به نظر برای هر بخششان فکری شده، دادهاند. شاید به همین دلیل است که این طرح در نهایت به یکی از پروژههای موفق و خوشنام شهرداری بدل شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.