|

علی‌رضا محجوب، دبیرکل خانه کارگر از آثار کرونا بر نیروی کار و راهکارها برای مقابله می‌گوید:

کارگران فصلی بیشترین فشار را تحمل می‌کنند

شرق: «علی‌رضا محجوب» از سال ۶۹ دبیرکل خانه کارگر است و در شش دوره پیاپی مجلس شورای اسلامی، مجالس پنجم تا دهم، در کمیسیون اجتماعی و فراکسیون کارگری مدافع و سخنگوی کارگران ایران بود. او اگر‌چه از ورود به مجلس یازدهم بازماند، اما همچنان تلاش می‌کند هم بر روند قانون‌گذاری و هم مصوبه‌های دولتی برای کمک به کارگران تأثیرگذار باشد. محجوب و خانه کارگر در حدود یک سال گذشته در مقایسه با سال‌های دیگر، شرایط سخت‌تر و پرکارتری را پشت سر گذاشتند؛ چراکه ویروس کرونا بیش از هر قشری، جامعه کارگری را نشانه گرفت. او در این گفت‌وگو با تشریح مشکلات کارگران در این سال پر‌افت‌و‌خیز، از شدت بی‌کاری کارگران در همان ماه‌های اول می‌گوید و توضیح می‌دهد که در ادامه میزان ابتلا به ویروس کرونا هم در بین جامعه کارگری افزایش پیدا کرد و رنج خانواده کارگری با فشار اقتصادی و تورم نیز افزایش پیدا کرد. محجوب که سال ۹۹ را سخت‌ترین سال کارگران می‌داند، به سیاست‌‌های حمایتی هم انتقادهایی دارد و می‌گوید روند کارها آ‌ن‌طور که شایسته بود، آسان و سریع پیش نرفت و در همین زمینه راهکارهایی را هم مطرح می‌کند. مشروع این گفت‌و‌گو در ادامه آورده شده است.
‌ آقای محجوب، می‌دانیم که کرونا بر زندگی و کار همه افراد جامعه در همه دنیا تأثیر گذاشته است. درباره وضیعت کارگران ایرانی و نیروی کاری هم نگرانی‌هایی مطرح شده و آمارهایی از بی‌کاری یا مشکلات عدیده این قشر منتشر شده ‌است. اگر بخواهیم جزئی‌تر و دقیق‌تر در‌این‌باره سخن بگوییم، ویروس کرونا به چه شکلی بر زندگی و کار کارگران ایرانی اثر گذاشته است؟
همان‌طور که مستحضر هستید، سال گذشته این ایام (دی‌ماه ۹۸) موضوع کرونا در حد یک خبر نگران‌کننده هم برای جامعه نبود و همه کارها روند عادی داشت تا اینکه در اسفند خبری نشر پیدا کرد که بعدتر تمام جوانب و جزئیات زندگی هر انسانی از‌جمله نیروی کار و کارگران را در‌بر گرفت و خیلی زود هم مشخص شد که فشار و تأثیر این ویروس و همه‌گیری بر زندگی کارگران بیشتر خواهد بود. در همان زمان، یعنی اسفند ۹۸ بسیاری از کارفرمایان برای سال ۹۹ قرارداد کارگران را تمدید نکردند یا اینکه در سال بعد امکان ادامه کار را از آنها گرفتند. در سه‌ماهه اول سال و تا خرداد، بیش از یک‌میلیون‌و ۲۰۰ هزار نفر کار خود را از دست دادند که البته بعدتر اعلام شد این عدد درست نیست، ولی تصور ما همین است که اگر از این عدد بیشتر نباشد، کمتر هم نخواهد بود.
‌بی‌کار شدن یک‌میلیون‌و ۲۰۰ هزار نفر در سه ماه شاید اتفاقی در حد بحران بزرگ برای جامعه کارگری کشور ما محسوب شود؛ آیا آماری از تمدیدنشدن قراردادها در پایان سال و بی‌کاری سه‌ماهه اول سال، درباره سال‌های گذشته در دست است که بتوان مقایسه‌ای انجام داد؟ بحث این است که این عدد یک‌میلیون‌و ۲۰۰ هزار نفر تا چه اندازه متأثر از همه‌گیری ویروس کروناست؟
بله و همیشه بسیار پایین‌تر و حتی غیرقابل‌ مقایسه با این عدد بوده ‌است. بیشترین آمار بی‌کاری و تمدیدنشدن قراردادها در پایان یک سال ۹۰ هزار مورد بوده، ولی معمولا و در بسیاری از سال‌ها بین ۲۰ تا ۲۵ هزار نفر بوده ‌است. مقایسه همین اعداد به‌خوبی نشان می‌دهد که بی‌کاری امسال بسیار بیشتر از تصور بوده‌؛ البته مشکلات کرونا برای جامعه کارگری غیر از بی‌کاری، فشار اقتصادی و تورم شدید هم بوده ‌است.
‌آقای محجوب، پیش از پرداختن به بحث فشار اقتصادی، به همان عدد بی‌کاری برگردیم. ممکن است آمار بی‌کاری کارگران به‌طور چشمگیری بالاتر از آمار رسمی باشد؟ چراکه می‌دانیم برخی کارگران مانند کارگران ساختمانی یا فصلی، در حالت عادی هم بیمه نیستند که در شرایط کرونا بیمه آنها قطع شود و بتوان بی‌کاری آنها را در آمار جای داد. این‌طور نیست؟
بله درست است. وضعیت کارگران ساختمانی و کسانی را که بیمه ندارند نیز باید اضافه کرد که آمار دقیقی از آنها در دست نیست. در گذشته مرسوم بود که بعضی از اینها دو، سه جا وعده کار می‌گرفتند؛ اما می‌دانیم که امسال این‌طور نبوده است. الان از اول سال ما مجبور شدیم بسته‌های حمایتی برای این دسته از کارگران شریف داشته باشیم که بی‌پناه بودند. این گروه زحمت‌کش‌ترین و مظلوم‌ترین قشر کارگران هستند؛ بلد نبودند درخواست بیمه بی‌کاری بدهند و اگر هم به شکلی و با سختی این درخواست و مدارک را پر کردند، جوابی نگرفتند. اینها قهرمان ایستادگی هستند و باید همه برای حل مشکل آنها، همراه و همدل شویم نه اینکه مشکلاتشان را بیشتر کنیم.
‌‌به نظر می‌آید این بی‌کاری مسئله‌ای بزرگ، ولی بخشی از مشکلات جامعه کارگری بوده‌ است. به این معنی که فرض کنیم کارگری کار خود را از دست دهد و به این ویروس هم مبتلا شود؛ مشکلات این کارگر و خانواده‌اش چند برابر می‌شود. اصلا آماری از بستری و ابتلای جامعه کارگران به کرونا داریم؟
آمار کل سال هنوز مشخص نیست و نگرفتیم، ولی همان سه ماه اول به هشت هزار بستری در روز که بعدا به سه‌هزار‌و ۵۰۰ نفر رسید و این اواخر که میزان ابتلا فروکش کرد، حتی تا مرز صفر‌شدن هم جلوتر رفتیم و یک جزر و مد کامل داشتیم؛ هم اعداد توفانی و هم شرایط خاموش. مهم‌ترین فشار برای کارگران، فشار اقتصادی و تورم بود که ما سال ۹۹ را یکی از بدترین سال‌ها برای کارگران می‌دانیم که هنوز ادامه دارد.
‌همین توضیحات شما به‌خوبی ضرورت سیاست‌ و بسته‌های حمایتی را نشان می‌دهد. چه کاری در این زمینه انجام گرفت؟
کارگران صدقه‌بگیر نیستند و با زور بازو نان می‌خورند. افتخار ما و جامعه کارگران به همین است که صدقه از کسی قبول نکنیم؛ اما آنها که مطابق قانون بیمه بی‌کاری می‌گرفتند که هم تأمین اجتماعی و هم وزارت تعاون درست عمل نکرد. یک سامانه جدید طراحی کردند و بعضی برای گرفتن شش ماه حقوق، شش ماه دویدند. این دوستان توافق را با سامانه قبلی به هم زدند و باعث شد اطلاعات از بین برود و بعضی مهلت بیمه بی‌کاری را از دست دادند. این برای کارگران و کسانی که سال‌ها حق بیمه پرداخت کردند، به معنای بدترین اتفاق بود.
‌ البته ‌در این بین حمایت یک‌میلیونی دولت هم مطرح شده ‌بود. این اعداد و کمک‌ها را می‌توان اثرگذار دانست؟
کارهایی انجام شده و همچنان تلاش‌هایی هم انجام می‌شود؛ اما کافی نیست. همین حمایت یک‌میلیونی دولت هم به شکل مناسبی اجرا نشد؛ هم محدود اجرا شد و هم به شکل مناسبی اجرا نشد. ما می‌گوییم بازنده واقعی کرونا، کارگران هستند و برنده واقعی ثروتمندان. ما انتظار داریم در این موراد سازمان‌ها طوری عمل کنند که همه به حق خود برسند و مشکلات اقشار فردوست کمتر شود. درک مشکلات صندوق تأمین اجتماعی برای ما روشن است؛ اما این نباید مانع از اجرای بیمه بی‌کاری کارگران شود که سال‌ها بیمه پرداخت کردند که در روزهای سخت از آن استفاده کنند. ما نمی‌گوییم کاری نشده یا شرایطش را داشتند و کار نکردند؛ نه، می‌گوییم در این شرایط سخت باید کارها راحت‌تر و جدی‌تر انجام می‌گرفت.
‌در ادامه همین بحث می‌دانیم که در بسیاری از کشورهای دنیا حمایت‌های مختلف و متعددی از نیروی کار و جامعه کارگری در شرایط کرونا صورت گرفته‌ و همچنان هم این روند ادامه دارد. در ایران چه کاری باید انجام می‌شد که به‌زعم شما انجام نشده است؟
البته ما هم می‌دانیم که در همه کشورها مشکلات کارگران در این دوره شدید شد و همچنان هم این سختی ادامه دارد. همه کشورها مشکلات اجرائی داشتند و همه دچار مشکل بودند اما در این شرایط ما می‌گوییم کارهای اداری باید ساده می‌شد و باید کارها و روند بیمه بی‌کاری راحت‌تر انجام می‌شد. نباید کشور ما و قشر زحمت‌کش کارگران در این مورد و در شرایط سخت درمانده شوند. کارگران این همه سال حق بیمه پرداخت کردند و الان زمان استفاده بود. ما از اول گفتیم یکی از موارد بیمه بی‌کاری همین حوادث غیرمترقبه است و به نظر ما این کم‌کاری‌ها باید فرار به جلو باشد. البته اطلاعات ما می‌گوید مشکل فقط مخصوص ما نبوده و در همه کشورها کم‌و‌بیش این مشکلات برای جامعه کارگران وجود داشته است؛ اما درک ما از کشور خودمان است که مشکلات را دقیق‌تر و عینی‌تر می‌بینیم، هرچند نقدهایمان هم جدی است.
‌چه کاری باید انجام می‌شد که انجام نگرفت؟
قوانین در این مواقع باید روان‌سازی شوند نه اینکه سخت‌گیرانه اجرا شوند و این انتظار ماست. کار آسان را اگر آسان انجام دهند، بسیاری از مشکلات حل می‌شود و مردم از این خدمات دچار شوق و ذوق خواهند شد و بعد جبران خواهند کرد. این نیروی کار قابل ستایش است که در این شرایط به کار خود ادامه دادند. بسیاری از کادر درمان کارگرند و در بخش خدماتی و تولیدی بسیاری از کارها را همین کارگران انجام دادند که اصلا متوجه بحران نشدیم؛ اگر همین کارگران بخش مختلف از صنعت بگیرید تا مواد غذایی و کادر درمان، کار خود را در شرایط شدت شیوع رها می‌کردند، قطعا کشور با مشکلاتی عدیده روبه‌رو می‌شد. ما می‌گوییم پاداش این همراهی را بدهید. ما تصور می‌کنیم قانون و قوانین پیش‌بینی‌های متعددی دراین‌باره و برای شرایط غیرمترقبه دارند و اگر همان‌ها انجام شوند، مشکلات تا حد زیادی حل می‌شود. ما می‌گوییم الان وقت یاری‌رسانی و همکاری برای حل مشکلات قشر زحمت‌کش و پرتلاش است.
‌هنوز هم کرونا به پایان نرسیده و ممکن است تا چندین ماه یا حتی چندین سال دیگر این ویروس در کشور وجود داشته باشد. می‌دانیم کارگرانی کار خود را از دست دادند و در همین شرایط همه‌گیری، تورم و فشار اقتصادی فراوانی هم به جامعه کارگری آسیب زده است. با این اوصاف چه آینده‌ای در انتظار جامعه کارگری است و چه کاری باید انجام شود؟
همچنان کرونا و نگرانی درباره سلامتی وجود دارد. ما به‌عنوان خانه کارگر آماده‌ایم در طرح غربال‌گری کارگاهی شرکت کنیم و وظایف را به‌طور جدی و فراتر از حد معمول جامعه انجام دهیم. البته ما برخی کارگاه‌ها رفتیم و شرایط بهداشتی را به‌خوبی رعایت می‌کردند؛ اما من فکر می‌کنم ما باید ایمنی و بهداشت را بالا ببریم؛ چون محیط کار معمولا سرپوشیده و با ازدحام بالاست که نیازمند رعایت همه شیوه‌نامه‌هاست. انتظار ما این نیست که اتفاق سال گذشته و بی‌کاری‌ها تکرار نشود، برداشت ما این است که درباره همین همه‌گیری به یک ثبات رسیده باشیم که دیگر بی‌کاری شدید رخ ندهد.
‌پس شما امیدوارید که در پایان امسال بی‌کاری کارگران به‌شدت سال گذشته تکرار نشود؟ بالاخره بحث واکسیناسیون هم در دنیا شروع شده و در کشور ما نیز کارهایی در حال انجام است. چقدر می‌توان امیدوار بود که کارگران از کار بی‌کار‌شده دوباره به محیط کار برگردند؟
بالاخره کشور به ثباتی درباره مقابله با این همه‌گیری رسیده است و در همه دنیا هم شاهد کاهش روند بی‌کاری هستیم. من برداشتم این است که درباره کارگران ساده، شانس برگشت زیاد است، ولی درباره تحصیل‌کرده‌ها شرایط سخت‌تر است. پیش‌بینی ما این است که تقاضا برای کار در سه‌ماهه آخر سال کم نشود. عمده خسارات ما در مشاغل خدماتی است و امیدواریم در این مورد، این توقف و رکورد تمام شود و در پایان سال حداقل بی‌کاری را شاهد نباشیم. مثلا سینماها و بسیاری محیط‌های خدماتی دیگر بسته شده است و در این عرصه مشکلات زیاد است؛ اما در محیط‌های تولیدی که شرایط کاری سخت است، تصور نمی‌کنیم در بسیاری از شهرها مشکل اساسی‌ای برای بازگشت به کار وجود داشته باشد. در صنعت کشاورزی هم وضعیت به نسبت کارگران خدماتی بهتر است.
شرق: «علی‌رضا محجوب» از سال ۶۹ دبیرکل خانه کارگر است و در شش دوره پیاپی مجلس شورای اسلامی، مجالس پنجم تا دهم، در کمیسیون اجتماعی و فراکسیون کارگری مدافع و سخنگوی کارگران ایران بود. او اگر‌چه از ورود به مجلس یازدهم بازماند، اما همچنان تلاش می‌کند هم بر روند قانون‌گذاری و هم مصوبه‌های دولتی برای کمک به کارگران تأثیرگذار باشد. محجوب و خانه کارگر در حدود یک سال گذشته در مقایسه با سال‌های دیگر، شرایط سخت‌تر و پرکارتری را پشت سر گذاشتند؛ چراکه ویروس کرونا بیش از هر قشری، جامعه کارگری را نشانه گرفت. او در این گفت‌وگو با تشریح مشکلات کارگران در این سال پر‌افت‌و‌خیز، از شدت بی‌کاری کارگران در همان ماه‌های اول می‌گوید و توضیح می‌دهد که در ادامه میزان ابتلا به ویروس کرونا هم در بین جامعه کارگری افزایش پیدا کرد و رنج خانواده کارگری با فشار اقتصادی و تورم نیز افزایش پیدا کرد. محجوب که سال ۹۹ را سخت‌ترین سال کارگران می‌داند، به سیاست‌‌های حمایتی هم انتقادهایی دارد و می‌گوید روند کارها آ‌ن‌طور که شایسته بود، آسان و سریع پیش نرفت و در همین زمینه راهکارهایی را هم مطرح می‌کند. مشروع این گفت‌و‌گو در ادامه آورده شده است.
‌ آقای محجوب، می‌دانیم که کرونا بر زندگی و کار همه افراد جامعه در همه دنیا تأثیر گذاشته است. درباره وضیعت کارگران ایرانی و نیروی کاری هم نگرانی‌هایی مطرح شده و آمارهایی از بی‌کاری یا مشکلات عدیده این قشر منتشر شده ‌است. اگر بخواهیم جزئی‌تر و دقیق‌تر در‌این‌باره سخن بگوییم، ویروس کرونا به چه شکلی بر زندگی و کار کارگران ایرانی اثر گذاشته است؟
همان‌طور که مستحضر هستید، سال گذشته این ایام (دی‌ماه ۹۸) موضوع کرونا در حد یک خبر نگران‌کننده هم برای جامعه نبود و همه کارها روند عادی داشت تا اینکه در اسفند خبری نشر پیدا کرد که بعدتر تمام جوانب و جزئیات زندگی هر انسانی از‌جمله نیروی کار و کارگران را در‌بر گرفت و خیلی زود هم مشخص شد که فشار و تأثیر این ویروس و همه‌گیری بر زندگی کارگران بیشتر خواهد بود. در همان زمان، یعنی اسفند ۹۸ بسیاری از کارفرمایان برای سال ۹۹ قرارداد کارگران را تمدید نکردند یا اینکه در سال بعد امکان ادامه کار را از آنها گرفتند. در سه‌ماهه اول سال و تا خرداد، بیش از یک‌میلیون‌و ۲۰۰ هزار نفر کار خود را از دست دادند که البته بعدتر اعلام شد این عدد درست نیست، ولی تصور ما همین است که اگر از این عدد بیشتر نباشد، کمتر هم نخواهد بود.
‌بی‌کار شدن یک‌میلیون‌و ۲۰۰ هزار نفر در سه ماه شاید اتفاقی در حد بحران بزرگ برای جامعه کارگری کشور ما محسوب شود؛ آیا آماری از تمدیدنشدن قراردادها در پایان سال و بی‌کاری سه‌ماهه اول سال، درباره سال‌های گذشته در دست است که بتوان مقایسه‌ای انجام داد؟ بحث این است که این عدد یک‌میلیون‌و ۲۰۰ هزار نفر تا چه اندازه متأثر از همه‌گیری ویروس کروناست؟
بله و همیشه بسیار پایین‌تر و حتی غیرقابل‌ مقایسه با این عدد بوده ‌است. بیشترین آمار بی‌کاری و تمدیدنشدن قراردادها در پایان یک سال ۹۰ هزار مورد بوده، ولی معمولا و در بسیاری از سال‌ها بین ۲۰ تا ۲۵ هزار نفر بوده ‌است. مقایسه همین اعداد به‌خوبی نشان می‌دهد که بی‌کاری امسال بسیار بیشتر از تصور بوده‌؛ البته مشکلات کرونا برای جامعه کارگری غیر از بی‌کاری، فشار اقتصادی و تورم شدید هم بوده ‌است.
‌آقای محجوب، پیش از پرداختن به بحث فشار اقتصادی، به همان عدد بی‌کاری برگردیم. ممکن است آمار بی‌کاری کارگران به‌طور چشمگیری بالاتر از آمار رسمی باشد؟ چراکه می‌دانیم برخی کارگران مانند کارگران ساختمانی یا فصلی، در حالت عادی هم بیمه نیستند که در شرایط کرونا بیمه آنها قطع شود و بتوان بی‌کاری آنها را در آمار جای داد. این‌طور نیست؟
بله درست است. وضعیت کارگران ساختمانی و کسانی را که بیمه ندارند نیز باید اضافه کرد که آمار دقیقی از آنها در دست نیست. در گذشته مرسوم بود که بعضی از اینها دو، سه جا وعده کار می‌گرفتند؛ اما می‌دانیم که امسال این‌طور نبوده است. الان از اول سال ما مجبور شدیم بسته‌های حمایتی برای این دسته از کارگران شریف داشته باشیم که بی‌پناه بودند. این گروه زحمت‌کش‌ترین و مظلوم‌ترین قشر کارگران هستند؛ بلد نبودند درخواست بیمه بی‌کاری بدهند و اگر هم به شکلی و با سختی این درخواست و مدارک را پر کردند، جوابی نگرفتند. اینها قهرمان ایستادگی هستند و باید همه برای حل مشکل آنها، همراه و همدل شویم نه اینکه مشکلاتشان را بیشتر کنیم.
‌‌به نظر می‌آید این بی‌کاری مسئله‌ای بزرگ، ولی بخشی از مشکلات جامعه کارگری بوده‌ است. به این معنی که فرض کنیم کارگری کار خود را از دست دهد و به این ویروس هم مبتلا شود؛ مشکلات این کارگر و خانواده‌اش چند برابر می‌شود. اصلا آماری از بستری و ابتلای جامعه کارگران به کرونا داریم؟
آمار کل سال هنوز مشخص نیست و نگرفتیم، ولی همان سه ماه اول به هشت هزار بستری در روز که بعدا به سه‌هزار‌و ۵۰۰ نفر رسید و این اواخر که میزان ابتلا فروکش کرد، حتی تا مرز صفر‌شدن هم جلوتر رفتیم و یک جزر و مد کامل داشتیم؛ هم اعداد توفانی و هم شرایط خاموش. مهم‌ترین فشار برای کارگران، فشار اقتصادی و تورم بود که ما سال ۹۹ را یکی از بدترین سال‌ها برای کارگران می‌دانیم که هنوز ادامه دارد.
‌همین توضیحات شما به‌خوبی ضرورت سیاست‌ و بسته‌های حمایتی را نشان می‌دهد. چه کاری در این زمینه انجام گرفت؟
کارگران صدقه‌بگیر نیستند و با زور بازو نان می‌خورند. افتخار ما و جامعه کارگران به همین است که صدقه از کسی قبول نکنیم؛ اما آنها که مطابق قانون بیمه بی‌کاری می‌گرفتند که هم تأمین اجتماعی و هم وزارت تعاون درست عمل نکرد. یک سامانه جدید طراحی کردند و بعضی برای گرفتن شش ماه حقوق، شش ماه دویدند. این دوستان توافق را با سامانه قبلی به هم زدند و باعث شد اطلاعات از بین برود و بعضی مهلت بیمه بی‌کاری را از دست دادند. این برای کارگران و کسانی که سال‌ها حق بیمه پرداخت کردند، به معنای بدترین اتفاق بود.
‌ البته ‌در این بین حمایت یک‌میلیونی دولت هم مطرح شده ‌بود. این اعداد و کمک‌ها را می‌توان اثرگذار دانست؟
کارهایی انجام شده و همچنان تلاش‌هایی هم انجام می‌شود؛ اما کافی نیست. همین حمایت یک‌میلیونی دولت هم به شکل مناسبی اجرا نشد؛ هم محدود اجرا شد و هم به شکل مناسبی اجرا نشد. ما می‌گوییم بازنده واقعی کرونا، کارگران هستند و برنده واقعی ثروتمندان. ما انتظار داریم در این موراد سازمان‌ها طوری عمل کنند که همه به حق خود برسند و مشکلات اقشار فردوست کمتر شود. درک مشکلات صندوق تأمین اجتماعی برای ما روشن است؛ اما این نباید مانع از اجرای بیمه بی‌کاری کارگران شود که سال‌ها بیمه پرداخت کردند که در روزهای سخت از آن استفاده کنند. ما نمی‌گوییم کاری نشده یا شرایطش را داشتند و کار نکردند؛ نه، می‌گوییم در این شرایط سخت باید کارها راحت‌تر و جدی‌تر انجام می‌گرفت.
‌در ادامه همین بحث می‌دانیم که در بسیاری از کشورهای دنیا حمایت‌های مختلف و متعددی از نیروی کار و جامعه کارگری در شرایط کرونا صورت گرفته‌ و همچنان هم این روند ادامه دارد. در ایران چه کاری باید انجام می‌شد که به‌زعم شما انجام نشده است؟
البته ما هم می‌دانیم که در همه کشورها مشکلات کارگران در این دوره شدید شد و همچنان هم این سختی ادامه دارد. همه کشورها مشکلات اجرائی داشتند و همه دچار مشکل بودند اما در این شرایط ما می‌گوییم کارهای اداری باید ساده می‌شد و باید کارها و روند بیمه بی‌کاری راحت‌تر انجام می‌شد. نباید کشور ما و قشر زحمت‌کش کارگران در این مورد و در شرایط سخت درمانده شوند. کارگران این همه سال حق بیمه پرداخت کردند و الان زمان استفاده بود. ما از اول گفتیم یکی از موارد بیمه بی‌کاری همین حوادث غیرمترقبه است و به نظر ما این کم‌کاری‌ها باید فرار به جلو باشد. البته اطلاعات ما می‌گوید مشکل فقط مخصوص ما نبوده و در همه کشورها کم‌و‌بیش این مشکلات برای جامعه کارگران وجود داشته است؛ اما درک ما از کشور خودمان است که مشکلات را دقیق‌تر و عینی‌تر می‌بینیم، هرچند نقدهایمان هم جدی است.
‌چه کاری باید انجام می‌شد که انجام نگرفت؟
قوانین در این مواقع باید روان‌سازی شوند نه اینکه سخت‌گیرانه اجرا شوند و این انتظار ماست. کار آسان را اگر آسان انجام دهند، بسیاری از مشکلات حل می‌شود و مردم از این خدمات دچار شوق و ذوق خواهند شد و بعد جبران خواهند کرد. این نیروی کار قابل ستایش است که در این شرایط به کار خود ادامه دادند. بسیاری از کادر درمان کارگرند و در بخش خدماتی و تولیدی بسیاری از کارها را همین کارگران انجام دادند که اصلا متوجه بحران نشدیم؛ اگر همین کارگران بخش مختلف از صنعت بگیرید تا مواد غذایی و کادر درمان، کار خود را در شرایط شدت شیوع رها می‌کردند، قطعا کشور با مشکلاتی عدیده روبه‌رو می‌شد. ما می‌گوییم پاداش این همراهی را بدهید. ما تصور می‌کنیم قانون و قوانین پیش‌بینی‌های متعددی دراین‌باره و برای شرایط غیرمترقبه دارند و اگر همان‌ها انجام شوند، مشکلات تا حد زیادی حل می‌شود. ما می‌گوییم الان وقت یاری‌رسانی و همکاری برای حل مشکلات قشر زحمت‌کش و پرتلاش است.
‌هنوز هم کرونا به پایان نرسیده و ممکن است تا چندین ماه یا حتی چندین سال دیگر این ویروس در کشور وجود داشته باشد. می‌دانیم کارگرانی کار خود را از دست دادند و در همین شرایط همه‌گیری، تورم و فشار اقتصادی فراوانی هم به جامعه کارگری آسیب زده است. با این اوصاف چه آینده‌ای در انتظار جامعه کارگری است و چه کاری باید انجام شود؟
همچنان کرونا و نگرانی درباره سلامتی وجود دارد. ما به‌عنوان خانه کارگر آماده‌ایم در طرح غربال‌گری کارگاهی شرکت کنیم و وظایف را به‌طور جدی و فراتر از حد معمول جامعه انجام دهیم. البته ما برخی کارگاه‌ها رفتیم و شرایط بهداشتی را به‌خوبی رعایت می‌کردند؛ اما من فکر می‌کنم ما باید ایمنی و بهداشت را بالا ببریم؛ چون محیط کار معمولا سرپوشیده و با ازدحام بالاست که نیازمند رعایت همه شیوه‌نامه‌هاست. انتظار ما این نیست که اتفاق سال گذشته و بی‌کاری‌ها تکرار نشود، برداشت ما این است که درباره همین همه‌گیری به یک ثبات رسیده باشیم که دیگر بی‌کاری شدید رخ ندهد.
‌پس شما امیدوارید که در پایان امسال بی‌کاری کارگران به‌شدت سال گذشته تکرار نشود؟ بالاخره بحث واکسیناسیون هم در دنیا شروع شده و در کشور ما نیز کارهایی در حال انجام است. چقدر می‌توان امیدوار بود که کارگران از کار بی‌کار‌شده دوباره به محیط کار برگردند؟
بالاخره کشور به ثباتی درباره مقابله با این همه‌گیری رسیده است و در همه دنیا هم شاهد کاهش روند بی‌کاری هستیم. من برداشتم این است که درباره کارگران ساده، شانس برگشت زیاد است، ولی درباره تحصیل‌کرده‌ها شرایط سخت‌تر است. پیش‌بینی ما این است که تقاضا برای کار در سه‌ماهه آخر سال کم نشود. عمده خسارات ما در مشاغل خدماتی است و امیدواریم در این مورد، این توقف و رکورد تمام شود و در پایان سال حداقل بی‌کاری را شاهد نباشیم. مثلا سینماها و بسیاری محیط‌های خدماتی دیگر بسته شده است و در این عرصه مشکلات زیاد است؛ اما در محیط‌های تولیدی که شرایط کاری سخت است، تصور نمی‌کنیم در بسیاری از شهرها مشکل اساسی‌ای برای بازگشت به کار وجود داشته باشد. در صنعت کشاورزی هم وضعیت به نسبت کارگران خدماتی بهتر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.