مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر درباره استقبال از این بیمه مطرح کرد:
بهترین تابستان ۱۵سال اخیر
شرق: کشاورزان، روستاییان و عشایر در یک سال گذشته چگونه زندگی و مشکلات یک همهگیری جهانی را پشت سر گذاشتند و در این راه چه حمایتهایی را از بیمه خود دریافت کردند؟ «علی شیرکانی» مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر در توضیح این موضوع به دو مسئله مهم اشاره میکند؛ یکی افزایش هزینههای زندگی این قشر از جامعه در دوران کرونا و پیشبینی کاهش میل آنها به ادامه عضویت در این صندوق و دیگری هم مشکلات اداری و همچنین رفتوآمدی برای کسانی که میخواستند به عضویت خود در این صندوق ادامه دهند و حق عضویت بپردازند. شیرکانی در ادامه از موضوعی مهم سخن میگوید و آن استقبال کمسابقه کشاورزان، روستاییان و عشایر از ادامه عضویت در این صندوق تأمین اجتماعی است و این استقبال بهگونهای بوده که در تابستان ۹۹ به بیشترین حالت در ۱۵ سال گذشته رسیده است. دلیل این استقبال و همچنین عملکرد این صندوق در شرایط کرونا، دو محور اصلی این گفتوگو با شیرکانی است که در ادامه میخوانید.
آقای شیرکانی، ویروس کرونا مشکلات فراوانی برای روستاییان و کشاورزان ایجاد کرد و میدانیم جامعه هدف شما در صندوق هم همین قشر بوده است. چه کاری برای کاهش مشکلات این گروه از جامعه از طرف شما انجام شد؟
شروع پدیده کرونا که جدید و ناشناخته بود و اینکه تا چه زمان جامعه و صندوق از آن متأثر است، اصلا مشخص نبود. ما ابتدا بررسی کردیم و نگاهمان حمایتی بود که بیمهشدههای ما که روستایی و اقشار ضعیفاند، در مبازره با کرونا چه کاری باید انجام دهند؛ یعنی در مرحله اول تلاش و نگاهمان به سمت حمایت از بیمهشدهها بود که هم مشکلی برای آنها ایجاد نشود یا دستکم مشکلات کمتر باشد و هم اینکه اعتماد آنها به صندوق خودشان بیشتر شود. به همین دلیل در پیامها ارسالی راههای مقابله و پروتکلهای مقابلهای را به اطلاع آنها میرساندیم که آن موقع هنوز پروتکلها اینقدر در دست نبود. میدانیم که در روزهای ابتدایی یک سردرگمی و نگرانی وجود داشت و نهتنها اصول مقابله به درستی مشخص نشده بود، بلکه همانها که رسمی اعلام شده بود، برای همه در دسترس نبود. در کنار این اطلاعرسانی، یک سامانه معرفی کردیم که مردم اعلام میکردند و با اعلام آنها، سیستم شناسایی صورت میگرفت و بر اساس آن شناسایی، هم کمک مالی و هم کمک بهداشتی میکردیم. اوایل که دسترسی به ماسک، الکل و دستکش حتی در تهران نبود و در نظر بگیرید وقتی در تهران نباشد، میتوان پیشبینی کرد که در
روستاها شرایط چطور است. ما سعی کردیم از مرکز، از استانهای مرزی و از هر راهی که ممکن بود، ماسک، الکل و دیگر وسایل ضروری را تأمین و در همه کشور توزیع کنیم و به لطف خداوند در این قسمت هم بیمهشدهها و هم مردم راضی بودند. وزارتخانه هم یک نظرسنجی انجام داد که نتیجه آن نشان داد عملکرد ما در این زمینه مثبت بود و مردم رضایت خوبی از این موضوع داشتند.
درباره این کمبود ماسک و دیگر وسایل مراقبتی و بهداشتی آنهم در هفتههای اول، تقریبا همه این موضوع را تجربه کردهاند و به همین دلیل رساندن این موارد به دست روستاییان و عشایر حتما کار باارزشی بود؛ اما آیا این شیوه حمایت و ارسال وسایل بهداشتی بخشی از مسئولیت شما بود یا اینکه برای کمک به شرایط و به شکل حمایتی این کار را انجام دادید؟
اینکه فکر کنیم وظیفه مدون و مسئولیت این دستگاه باشد، نه نبود؛ اما همانطور که اسمش را بحران کرونا گذاشتیم، همه باید دستبهدست هم میدادیم و این بحران را حل میکردیم که دستکم آن شرایط سخت بگذرد. از سمت دیگر ما صندوق اجتماعی هستیم و در این بحث اجتماعی اولین موضوع اعتماد است که ما تلاش داریم در این زمینه نقشآفرینی و کمک کنیم اعتماد اجتماعی شکل بگیرد. بر اساس این معیارها و فاکتورها، ما هر حمایت و کاری را که از عهدهمان برمیآمد، آغاز کردیم.
در همین بخش حمایتی، آیا کمک دیگری هم از طرف صندوق بوده است؟ میدانیم که در این حدود یک سال مردم به مشکلات فراوانی دستوپنجه نرم کردند و در کنار مشکلات ویروس و بیماری، بحث معیشت و بیکاری هم بوده است.
بله؛ با گذشت زمان، بحرانهای دیگری در کنار مسائل بهداشتی هم آمد. بحران بیکاری، فقر و... برای یک کشاورز فروش محصول کاهش پیدا کرد؛ چراکه قرنطینه بود و راهها بسته بود و عملا بحرانی اقتصادی ایجاد شده بود که البته جامعه روستایی شرایط بهتری داشت، ولی بههرحال این بحران وجود داشت. اینجا ما باید نقش جدیدی تعریف میکردیم. صندوق ما و بیمه ما اختیاری است و ذات آن اجباری نیست و آدمها به ذات اختیاریبودن باید انتخاب کنند و در این شرایط نامساعد اقتصادی پول پرداخت کنند. بیمه ما بهگونهای است که سهم بیمهشده را خودش پرداخت میکند و سهم کارفرما را دولت پرداخت میکند. بنا بر رعایت پروتکلها، روستاییان به لحاظ مراجعه این شرایط و امکان را نداشتند که به دفاتر مراجعه کنند. پس دو چالش داشتیم؛ یکی مشکلات اقتصادی و اینکه در این شرایط کسی سراغ بیمه نمیآید و بحران دوم اینکه اگر کسی بخواهد بیاید هم امکان ارتباط وجود ندارد.
دو مسئله اساسی و مهم هم بودند؛ اینکه فشار اقتصادی ممکن بود مردم را از ادامه پرداخت این حق بیمه منصرف کند و حتی اگر امکان پرداخت را داشتند، ممکن بود شرایط و محدودیتهای رفتوآمد این امکان را از آنها بگیرد. با این مسائل چگونه برخورد کردید؟
بله دقیقا همینطور بود. ما تلاش کردیم و زیرساختی ایجاد کردیم که روستاییان بدون مراجعه بتوانند ثبتنام انجام دهند. از سمت دیگر هم تعدادی از بیمهشدگان به دلیل هزینههای بالای زندگی و مشکلات اقتصادی دیگر نمیخواستند هزینهای برای بیمه پرداخت کنند. این مبالغ بهداشتی مانند ماسک و الکل برای یک فرد و خانواده روستایی حقیقتا سنگین است؛ یعنی هم شرایط مالی اجازه نمیداد و اگر هم کسی میخواست در همین شرایط بیمه شود، قرنطینه اجازه نمیداد. ما با مصوبه هیئتمدیره این اجازه را دادیم که روستاییان بتوانند وقفه بیمهای را به تاریخ قبل خریداری کنند بدون اینکه هزینهای دیگر پرداخت کنند؛ یعنی بیمهشده یکساله بیمه پرداخت میکند و برای مثال اگر بیمه فردی اسفند تمام میشد و نمیتوانست پرداخت کند، میتوانست با تأخیر پرداخت کند، مثلا خرداد پرداخت کند و سه ماه قبل را هم شامل شود. ما این اجازه را دادیم که بتوانند به تاریخ گذشته هم بیمه خود را پرداخت کنند و همین کارها منجر به نتیجه مطلوبی هم شد.
آقای شیرکانی، آمار و اطلاعاتی هم درباره میزان کاهش یا افزایش بیمهشدهها در این یک سال در دست است؟
خب ویروس کرونا در این یک سال و بهخصوص ماههای اول، تقریبا بر همه جنبههای زندگی انسانها در همه جای دنیا تأثیر منفی گذاشت که این قابل کتمان نیست. ما بهار خوبی در صندوق نداشتیم؛ اما شاید بهترین تابستان ۱۵ سال اخیر و بهترین پاییز چند سال اخیر را داشتیم و اگر اسفند هم خوب پیش برود، میتوانیم رکورد جذب بیمهشده را داشته باشیم.
این میزان استقبال، آنهم در شرایط کرونا و با مشکلاتی مانند قرنطینه و ممنوعیت رفتوآمد، عجیب به نظر میآید و در نوع خود به پدیده میماند. دلیل این استقبال چه بود؟
واقعیت این است که ما صندوقی اجتماعی هستیم و وقتی مسئولیت اجتماعیمان را بهدرستی انجام دهیم و بیمهشده بداند از حمایت و اعتبار برخوردار است، از این روند حمایت میکند و این اتفاق یک تجربه کمنظیر است. ما از یک بحران برای تبدیل به فرصت استفاده کردیم. این استقبال به دلیل نشاندادن حضور ما در کنار مردم در بحرانها و رفتن به سمت مسئولیت اجتماعی است که نتیجه هم داده است.
برنامههای آینده از الان به بعد در شرایط کرونا
یکی از برنامهها این است که ضرورت بیمه اجتماعی را بیشتر نشان دهیم؛ که مردم فکر نکنید یک بیمه آمده که در بازنشستگی یا در فوت و... شما را کمک کنند، نه رسالت ما همراهی در شرایط بحران اجتماعی و اقتصادی است. اگر بخواهیم در این تکانهها مردم را همراه داشته باشیم و کمک کنیم، باید بیمه را به بستر اجتماعی ببریم و در این بستر ما کارهایی کردیم که برای مردم این نیاز به بیمه اجتماعی ملموستر شده است.
صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، مسئولیت درمانی یا مثلا دفترچه درمانی هم دارد؟ از این جهت که ممکن است بعضی از عشایر و روستاییان دفترچه درمان نداشته باشند و این در دوران همهگیری میتواند مشکلساز باشد، این پرسش مطرح میشود.
نه؛ بیمه ما درمانی نیست؛ اما با پیگیری و کمک وزیر به همه عشایر دفترچه روستایی داده شد؛ حتی به کسانی که پیشتر دفترچه مجانی تعلق نگرفته بود. این دفترچه حدود ۹۰ درصد هزینههای درمان را شامل میشد که کمک بزرگی به جامعه هدف و عشایر بوده است.
شرق: کشاورزان، روستاییان و عشایر در یک سال گذشته چگونه زندگی و مشکلات یک همهگیری جهانی را پشت سر گذاشتند و در این راه چه حمایتهایی را از بیمه خود دریافت کردند؟ «علی شیرکانی» مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر در توضیح این موضوع به دو مسئله مهم اشاره میکند؛ یکی افزایش هزینههای زندگی این قشر از جامعه در دوران کرونا و پیشبینی کاهش میل آنها به ادامه عضویت در این صندوق و دیگری هم مشکلات اداری و همچنین رفتوآمدی برای کسانی که میخواستند به عضویت خود در این صندوق ادامه دهند و حق عضویت بپردازند. شیرکانی در ادامه از موضوعی مهم سخن میگوید و آن استقبال کمسابقه کشاورزان، روستاییان و عشایر از ادامه عضویت در این صندوق تأمین اجتماعی است و این استقبال بهگونهای بوده که در تابستان ۹۹ به بیشترین حالت در ۱۵ سال گذشته رسیده است. دلیل این استقبال و همچنین عملکرد این صندوق در شرایط کرونا، دو محور اصلی این گفتوگو با شیرکانی است که در ادامه میخوانید.
آقای شیرکانی، ویروس کرونا مشکلات فراوانی برای روستاییان و کشاورزان ایجاد کرد و میدانیم جامعه هدف شما در صندوق هم همین قشر بوده است. چه کاری برای کاهش مشکلات این گروه از جامعه از طرف شما انجام شد؟
شروع پدیده کرونا که جدید و ناشناخته بود و اینکه تا چه زمان جامعه و صندوق از آن متأثر است، اصلا مشخص نبود. ما ابتدا بررسی کردیم و نگاهمان حمایتی بود که بیمهشدههای ما که روستایی و اقشار ضعیفاند، در مبازره با کرونا چه کاری باید انجام دهند؛ یعنی در مرحله اول تلاش و نگاهمان به سمت حمایت از بیمهشدهها بود که هم مشکلی برای آنها ایجاد نشود یا دستکم مشکلات کمتر باشد و هم اینکه اعتماد آنها به صندوق خودشان بیشتر شود. به همین دلیل در پیامها ارسالی راههای مقابله و پروتکلهای مقابلهای را به اطلاع آنها میرساندیم که آن موقع هنوز پروتکلها اینقدر در دست نبود. میدانیم که در روزهای ابتدایی یک سردرگمی و نگرانی وجود داشت و نهتنها اصول مقابله به درستی مشخص نشده بود، بلکه همانها که رسمی اعلام شده بود، برای همه در دسترس نبود. در کنار این اطلاعرسانی، یک سامانه معرفی کردیم که مردم اعلام میکردند و با اعلام آنها، سیستم شناسایی صورت میگرفت و بر اساس آن شناسایی، هم کمک مالی و هم کمک بهداشتی میکردیم. اوایل که دسترسی به ماسک، الکل و دستکش حتی در تهران نبود و در نظر بگیرید وقتی در تهران نباشد، میتوان پیشبینی کرد که در
روستاها شرایط چطور است. ما سعی کردیم از مرکز، از استانهای مرزی و از هر راهی که ممکن بود، ماسک، الکل و دیگر وسایل ضروری را تأمین و در همه کشور توزیع کنیم و به لطف خداوند در این قسمت هم بیمهشدهها و هم مردم راضی بودند. وزارتخانه هم یک نظرسنجی انجام داد که نتیجه آن نشان داد عملکرد ما در این زمینه مثبت بود و مردم رضایت خوبی از این موضوع داشتند.
درباره این کمبود ماسک و دیگر وسایل مراقبتی و بهداشتی آنهم در هفتههای اول، تقریبا همه این موضوع را تجربه کردهاند و به همین دلیل رساندن این موارد به دست روستاییان و عشایر حتما کار باارزشی بود؛ اما آیا این شیوه حمایت و ارسال وسایل بهداشتی بخشی از مسئولیت شما بود یا اینکه برای کمک به شرایط و به شکل حمایتی این کار را انجام دادید؟
اینکه فکر کنیم وظیفه مدون و مسئولیت این دستگاه باشد، نه نبود؛ اما همانطور که اسمش را بحران کرونا گذاشتیم، همه باید دستبهدست هم میدادیم و این بحران را حل میکردیم که دستکم آن شرایط سخت بگذرد. از سمت دیگر ما صندوق اجتماعی هستیم و در این بحث اجتماعی اولین موضوع اعتماد است که ما تلاش داریم در این زمینه نقشآفرینی و کمک کنیم اعتماد اجتماعی شکل بگیرد. بر اساس این معیارها و فاکتورها، ما هر حمایت و کاری را که از عهدهمان برمیآمد، آغاز کردیم.
در همین بخش حمایتی، آیا کمک دیگری هم از طرف صندوق بوده است؟ میدانیم که در این حدود یک سال مردم به مشکلات فراوانی دستوپنجه نرم کردند و در کنار مشکلات ویروس و بیماری، بحث معیشت و بیکاری هم بوده است.
بله؛ با گذشت زمان، بحرانهای دیگری در کنار مسائل بهداشتی هم آمد. بحران بیکاری، فقر و... برای یک کشاورز فروش محصول کاهش پیدا کرد؛ چراکه قرنطینه بود و راهها بسته بود و عملا بحرانی اقتصادی ایجاد شده بود که البته جامعه روستایی شرایط بهتری داشت، ولی بههرحال این بحران وجود داشت. اینجا ما باید نقش جدیدی تعریف میکردیم. صندوق ما و بیمه ما اختیاری است و ذات آن اجباری نیست و آدمها به ذات اختیاریبودن باید انتخاب کنند و در این شرایط نامساعد اقتصادی پول پرداخت کنند. بیمه ما بهگونهای است که سهم بیمهشده را خودش پرداخت میکند و سهم کارفرما را دولت پرداخت میکند. بنا بر رعایت پروتکلها، روستاییان به لحاظ مراجعه این شرایط و امکان را نداشتند که به دفاتر مراجعه کنند. پس دو چالش داشتیم؛ یکی مشکلات اقتصادی و اینکه در این شرایط کسی سراغ بیمه نمیآید و بحران دوم اینکه اگر کسی بخواهد بیاید هم امکان ارتباط وجود ندارد.
دو مسئله اساسی و مهم هم بودند؛ اینکه فشار اقتصادی ممکن بود مردم را از ادامه پرداخت این حق بیمه منصرف کند و حتی اگر امکان پرداخت را داشتند، ممکن بود شرایط و محدودیتهای رفتوآمد این امکان را از آنها بگیرد. با این مسائل چگونه برخورد کردید؟
بله دقیقا همینطور بود. ما تلاش کردیم و زیرساختی ایجاد کردیم که روستاییان بدون مراجعه بتوانند ثبتنام انجام دهند. از سمت دیگر هم تعدادی از بیمهشدگان به دلیل هزینههای بالای زندگی و مشکلات اقتصادی دیگر نمیخواستند هزینهای برای بیمه پرداخت کنند. این مبالغ بهداشتی مانند ماسک و الکل برای یک فرد و خانواده روستایی حقیقتا سنگین است؛ یعنی هم شرایط مالی اجازه نمیداد و اگر هم کسی میخواست در همین شرایط بیمه شود، قرنطینه اجازه نمیداد. ما با مصوبه هیئتمدیره این اجازه را دادیم که روستاییان بتوانند وقفه بیمهای را به تاریخ قبل خریداری کنند بدون اینکه هزینهای دیگر پرداخت کنند؛ یعنی بیمهشده یکساله بیمه پرداخت میکند و برای مثال اگر بیمه فردی اسفند تمام میشد و نمیتوانست پرداخت کند، میتوانست با تأخیر پرداخت کند، مثلا خرداد پرداخت کند و سه ماه قبل را هم شامل شود. ما این اجازه را دادیم که بتوانند به تاریخ گذشته هم بیمه خود را پرداخت کنند و همین کارها منجر به نتیجه مطلوبی هم شد.
آقای شیرکانی، آمار و اطلاعاتی هم درباره میزان کاهش یا افزایش بیمهشدهها در این یک سال در دست است؟
خب ویروس کرونا در این یک سال و بهخصوص ماههای اول، تقریبا بر همه جنبههای زندگی انسانها در همه جای دنیا تأثیر منفی گذاشت که این قابل کتمان نیست. ما بهار خوبی در صندوق نداشتیم؛ اما شاید بهترین تابستان ۱۵ سال اخیر و بهترین پاییز چند سال اخیر را داشتیم و اگر اسفند هم خوب پیش برود، میتوانیم رکورد جذب بیمهشده را داشته باشیم.
این میزان استقبال، آنهم در شرایط کرونا و با مشکلاتی مانند قرنطینه و ممنوعیت رفتوآمد، عجیب به نظر میآید و در نوع خود به پدیده میماند. دلیل این استقبال چه بود؟
واقعیت این است که ما صندوقی اجتماعی هستیم و وقتی مسئولیت اجتماعیمان را بهدرستی انجام دهیم و بیمهشده بداند از حمایت و اعتبار برخوردار است، از این روند حمایت میکند و این اتفاق یک تجربه کمنظیر است. ما از یک بحران برای تبدیل به فرصت استفاده کردیم. این استقبال به دلیل نشاندادن حضور ما در کنار مردم در بحرانها و رفتن به سمت مسئولیت اجتماعی است که نتیجه هم داده است.
برنامههای آینده از الان به بعد در شرایط کرونا
یکی از برنامهها این است که ضرورت بیمه اجتماعی را بیشتر نشان دهیم؛ که مردم فکر نکنید یک بیمه آمده که در بازنشستگی یا در فوت و... شما را کمک کنند، نه رسالت ما همراهی در شرایط بحران اجتماعی و اقتصادی است. اگر بخواهیم در این تکانهها مردم را همراه داشته باشیم و کمک کنیم، باید بیمه را به بستر اجتماعی ببریم و در این بستر ما کارهایی کردیم که برای مردم این نیاز به بیمه اجتماعی ملموستر شده است.
صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، مسئولیت درمانی یا مثلا دفترچه درمانی هم دارد؟ از این جهت که ممکن است بعضی از عشایر و روستاییان دفترچه درمان نداشته باشند و این در دوران همهگیری میتواند مشکلساز باشد، این پرسش مطرح میشود.
نه؛ بیمه ما درمانی نیست؛ اما با پیگیری و کمک وزیر به همه عشایر دفترچه روستایی داده شد؛ حتی به کسانی که پیشتر دفترچه مجانی تعلق نگرفته بود. این دفترچه حدود ۹۰ درصد هزینههای درمان را شامل میشد که کمک بزرگی به جامعه هدف و عشایر بوده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.