|

معادن سنگ‌آهن در سراشیبی زیادی‌خواهی فولادسازان

چالش بر سر واقعی‌شدن قیمت نهاده‌های تولید فولاد در حالی ادامه دارد که با رشد چشمگیر قیمت سنگ‌آهن در بازارهای جهانی نه‌تنها فعالان سنگ آهنی به واسطه ممنوعیت‌های صادراتی تحمیل‌شده مسئولان وقت که در حمایت از فولادی‌ها صورت گرفت، از سود بالای این رشد قیمتی جا مانده‌اند؛ بلکه در بازار داخلی نیز تلاش آنها برای توافق با فولادسازان در راستاي نزدیک‌ترکردن فاصله قیمتی محصولات با نرخ‌های جهانی عملا به در بسته خورده است. در شرایطی که فولادی‌ها محصولات خود را در بورس کالا برای مصرف داخلی با 80 درصد نرخ پایه عرضه کرده و با انواع و اقسام روش‌های مهندسی بازار سعی در بالابردن قیمت و فروش حتی بیشتر از قیمت‌های جهانی دارند، عملا مجبور به فروش محصولات خود با کمتر از 30 درصد نرخ‌های جهانی هستند. درواقع الزام توسعه معادن سنگ‌آهن به‌عنوان یکی از مهمترین شاخص‌های دستیابی به تولید 55 میلیون تنی فولاد در حالی در سند ششم توسعه مورد توجه قرار گرفته که فعالان این بخش قربانی سوگلی‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت شده‌اند؛ موضوعی که با وجود تلاش معاونت معدنی وقت، اتاق بازرگانی ایران و همچنین مذاکرات فراوانی که از سوی تشکل‌های مرتبط و تنها برای افزایش چنددرصدی ضرایب قیمتی صورت گرفته، اما مرغ فولادسازان همچنان یک پا داشته و حتی بی‌توجه از کنار میانجیگری‌های مجلس، خانه معدن و سایر تشکل‌ها عبور کرده‌اند. البته با ابلاغ شیوه‌نامه فولاد، اگرچه به نظر می‌رسید پس از مدت‌ها تعادل در تمامی زنجیره ایجاد خواهد شد، اما عدم اجرای آن عملا این روزنه امید را نیز خاموش کرده و هم‌اکنون طرح فولادی مجلس، تنها گزینه سنگ‌آهنی‌ها برای تعیین تکلیف و احقاق حقوق ازدست‌رفته به شمار می‌رود. موضوعی که به اعتقاد متولیان این بخش تحقق آن در گرو ایجاد کارگروه مشترک برای دسترسی به تعادل در زنجیره و به دور از هرگونه لابی‌گری قرار دارد.
مهرداد اکبریان، رئیس انجمن سنگ‌آهن ایران در این مورد می‌گوید: اعتراض‌ها به پایین‌بودن قیمت سنگ‌آهن منجر به برگزاری چندین جلسه با انجمن فولاد، فولاد مبارکه، ذوب‌آهن و فولاد خوزستان شد تا شاید توافقی با خریداران بزرگ فولاد صورت گیرد، ولی متأسفانه این اتفاق رخ نداد و تعلل‌هایی از سمت انجمن فولاد و دولت رخ داد و باعث شد کار به مجلس کشیده شود. وی ادامه داد: پیش از این، فرصت اصلاح توسط بخش خصوصی به وجود آمد که به دلیل خمودگی انجمن فولاد این اتفاق نیفتاد و متأسفانه این انجمن نتوانست حرف نهایی و مستقل را بزند. بنابراین کار دست دولت افتاد و دولت هم تعلل کرد تا کار به مجلس رسید. اگر قرار بود شیوه‌نامه‌ای که امروز تکلیف آن مشخص نیست هم به دست وزارتخانه تنظیم و اجرائی شود، هنوز آماده نشده بود اما چون خارج از وزارتخانه بود پیش رفت.
قدیر قیافه، نایب‌رئیس کنفدراسیون صادرات ایران در این زمینه می‌گوید: از چند سال پیش تاکنون، واقعی‌شدن قیمت نهاده‌های تولید در حوزه زنجیره ارزش فولاد پیگیری شده تا به جای دستور مراکز دولتی و قیمت‌گذاری‌های دستوری، مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین‌کننده باشد. همه نسبت به این موضوع توافق نظر دارند و حتی شیوه‌نامه فولاد هم بر این موضوع تأکید داشت؛ اگرچه کف 70 تا 80 درصد نرخ CIS را برای سنگ‌آهن تعیین کرده بودند، اما پتانسیل افزایش داشت.
عضو هیئت‌مدیره انجمن سنگ‌آهن ایران گفت: اگر قیمت محصولات میانی مانند شمش فولادی در بورس کالا تابع رقابتی صحیح باشد، کشف قیمت شود و موضوعات مرتبط با زنجیره ارزش و قیمت‌گذاری نهاده‌های تولید رعایت شود، شرایط قطعا بهتر خواهد شد. اعتقاد فعالان این حوزه بر این است که بایستی قیمت کنسانتره و ضریب آن نسبت به قیمت شمش، حدود 20 درصد باشد. اگر این موضوع رعایت شود، عدالت قیمت‌گذاری و انصاف رعایت شده و می‌شود انتظار داشت تمامی اجزای زنجیره از آن منتفع شوند که متأسفانه این مهم تاکنون اتفاق نیفتاده است.
قیافه تصریح کرد: به نظر می‌رسد اجزای زنجیره باید با هم‌اندیشی و ایجاد کارگروه مشترک به یک جمع‌بندی برسند. جلسات متعددی در این زمینه برگزار شده و کمیسیون اقتصاد کلان نیز به یک جمع‌بندی دست پیدا کرد و ضرایبی را از طریق هیئت‌رئیسه اتاق به وزارتخانه اعلام کردند، اما متأسفانه پس از آن برخی فولادی‌ها به این پیشنهاد کارشناسی معترض شدند و موضع و نظرات خود را از طریق لابی‌های موجود پیش بردند. موضوع مهم این است که به جای لابی‌کردن باید به دنبال ایجاد سازوکاری باشیم که این مشکل حل شود؛ دستورالعمل دولتی راه‌حل آن نیست. نایب‌رئیس کنفدراسیون صادرات ایران با اشاره به چشم‌انداز حوزه سنگ‌آهن، عنوان کرد: هیچ‌کس نمی‌تواند پیش‌بینی دقیقی در این زمینه داشته باشد، چراکه فاکتورهای متفاوتی وجود دارند که تأثیر مستقیم بر شرایط دارند و پتانسیل تغییر لحظه‌ای دارند. بدون شک، صنایع بالادستی فولاد از بهبود شرایط متأثر خواهند شد. به گفته وی برای تحقق اهداف افق 1404 و تولید 55 میلیون تنی فولاد باید باید به سمت اکتشافات عمقی حرکت کرد و فرآوری به‌خصوص در زمینه سنگ‌آهن همایتیت که ظرفیت‌های بالایی در زمینه استخراج آن در کشور وجود دارد و متأسفانه بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های خلق‌الساعه و خلاف قانون، صادرات آن را هم ممنوع کرده‌اند، مورد توجه قرار گیرد. وی افزود: همچنین، باید اجازه دهیم معدن‌کاران در حوزه صادرات مواد وارد شوند و کمک کنیم استخراج بیشتری داشته باشند. در عین حال، مراکز نوآوری و شتاب‌دهی بایستی شکل جدی‌تری به خود بگیرند و به حل این موضوعات کمک کنند. اگر این شرایط حاکم نشود، قطعا در تأمین سنگ‌آهن طی سال‌های آتی، مشکلات عدیده‌ای خواهیم داشت.

چالش بر سر واقعی‌شدن قیمت نهاده‌های تولید فولاد در حالی ادامه دارد که با رشد چشمگیر قیمت سنگ‌آهن در بازارهای جهانی نه‌تنها فعالان سنگ آهنی به واسطه ممنوعیت‌های صادراتی تحمیل‌شده مسئولان وقت که در حمایت از فولادی‌ها صورت گرفت، از سود بالای این رشد قیمتی جا مانده‌اند؛ بلکه در بازار داخلی نیز تلاش آنها برای توافق با فولادسازان در راستاي نزدیک‌ترکردن فاصله قیمتی محصولات با نرخ‌های جهانی عملا به در بسته خورده است. در شرایطی که فولادی‌ها محصولات خود را در بورس کالا برای مصرف داخلی با 80 درصد نرخ پایه عرضه کرده و با انواع و اقسام روش‌های مهندسی بازار سعی در بالابردن قیمت و فروش حتی بیشتر از قیمت‌های جهانی دارند، عملا مجبور به فروش محصولات خود با کمتر از 30 درصد نرخ‌های جهانی هستند. درواقع الزام توسعه معادن سنگ‌آهن به‌عنوان یکی از مهمترین شاخص‌های دستیابی به تولید 55 میلیون تنی فولاد در حالی در سند ششم توسعه مورد توجه قرار گرفته که فعالان این بخش قربانی سوگلی‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت شده‌اند؛ موضوعی که با وجود تلاش معاونت معدنی وقت، اتاق بازرگانی ایران و همچنین مذاکرات فراوانی که از سوی تشکل‌های مرتبط و تنها برای افزایش چنددرصدی ضرایب قیمتی صورت گرفته، اما مرغ فولادسازان همچنان یک پا داشته و حتی بی‌توجه از کنار میانجیگری‌های مجلس، خانه معدن و سایر تشکل‌ها عبور کرده‌اند. البته با ابلاغ شیوه‌نامه فولاد، اگرچه به نظر می‌رسید پس از مدت‌ها تعادل در تمامی زنجیره ایجاد خواهد شد، اما عدم اجرای آن عملا این روزنه امید را نیز خاموش کرده و هم‌اکنون طرح فولادی مجلس، تنها گزینه سنگ‌آهنی‌ها برای تعیین تکلیف و احقاق حقوق ازدست‌رفته به شمار می‌رود. موضوعی که به اعتقاد متولیان این بخش تحقق آن در گرو ایجاد کارگروه مشترک برای دسترسی به تعادل در زنجیره و به دور از هرگونه لابی‌گری قرار دارد.
مهرداد اکبریان، رئیس انجمن سنگ‌آهن ایران در این مورد می‌گوید: اعتراض‌ها به پایین‌بودن قیمت سنگ‌آهن منجر به برگزاری چندین جلسه با انجمن فولاد، فولاد مبارکه، ذوب‌آهن و فولاد خوزستان شد تا شاید توافقی با خریداران بزرگ فولاد صورت گیرد، ولی متأسفانه این اتفاق رخ نداد و تعلل‌هایی از سمت انجمن فولاد و دولت رخ داد و باعث شد کار به مجلس کشیده شود. وی ادامه داد: پیش از این، فرصت اصلاح توسط بخش خصوصی به وجود آمد که به دلیل خمودگی انجمن فولاد این اتفاق نیفتاد و متأسفانه این انجمن نتوانست حرف نهایی و مستقل را بزند. بنابراین کار دست دولت افتاد و دولت هم تعلل کرد تا کار به مجلس رسید. اگر قرار بود شیوه‌نامه‌ای که امروز تکلیف آن مشخص نیست هم به دست وزارتخانه تنظیم و اجرائی شود، هنوز آماده نشده بود اما چون خارج از وزارتخانه بود پیش رفت.
قدیر قیافه، نایب‌رئیس کنفدراسیون صادرات ایران در این زمینه می‌گوید: از چند سال پیش تاکنون، واقعی‌شدن قیمت نهاده‌های تولید در حوزه زنجیره ارزش فولاد پیگیری شده تا به جای دستور مراکز دولتی و قیمت‌گذاری‌های دستوری، مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین‌کننده باشد. همه نسبت به این موضوع توافق نظر دارند و حتی شیوه‌نامه فولاد هم بر این موضوع تأکید داشت؛ اگرچه کف 70 تا 80 درصد نرخ CIS را برای سنگ‌آهن تعیین کرده بودند، اما پتانسیل افزایش داشت.
عضو هیئت‌مدیره انجمن سنگ‌آهن ایران گفت: اگر قیمت محصولات میانی مانند شمش فولادی در بورس کالا تابع رقابتی صحیح باشد، کشف قیمت شود و موضوعات مرتبط با زنجیره ارزش و قیمت‌گذاری نهاده‌های تولید رعایت شود، شرایط قطعا بهتر خواهد شد. اعتقاد فعالان این حوزه بر این است که بایستی قیمت کنسانتره و ضریب آن نسبت به قیمت شمش، حدود 20 درصد باشد. اگر این موضوع رعایت شود، عدالت قیمت‌گذاری و انصاف رعایت شده و می‌شود انتظار داشت تمامی اجزای زنجیره از آن منتفع شوند که متأسفانه این مهم تاکنون اتفاق نیفتاده است.
قیافه تصریح کرد: به نظر می‌رسد اجزای زنجیره باید با هم‌اندیشی و ایجاد کارگروه مشترک به یک جمع‌بندی برسند. جلسات متعددی در این زمینه برگزار شده و کمیسیون اقتصاد کلان نیز به یک جمع‌بندی دست پیدا کرد و ضرایبی را از طریق هیئت‌رئیسه اتاق به وزارتخانه اعلام کردند، اما متأسفانه پس از آن برخی فولادی‌ها به این پیشنهاد کارشناسی معترض شدند و موضع و نظرات خود را از طریق لابی‌های موجود پیش بردند. موضوع مهم این است که به جای لابی‌کردن باید به دنبال ایجاد سازوکاری باشیم که این مشکل حل شود؛ دستورالعمل دولتی راه‌حل آن نیست. نایب‌رئیس کنفدراسیون صادرات ایران با اشاره به چشم‌انداز حوزه سنگ‌آهن، عنوان کرد: هیچ‌کس نمی‌تواند پیش‌بینی دقیقی در این زمینه داشته باشد، چراکه فاکتورهای متفاوتی وجود دارند که تأثیر مستقیم بر شرایط دارند و پتانسیل تغییر لحظه‌ای دارند. بدون شک، صنایع بالادستی فولاد از بهبود شرایط متأثر خواهند شد. به گفته وی برای تحقق اهداف افق 1404 و تولید 55 میلیون تنی فولاد باید باید به سمت اکتشافات عمقی حرکت کرد و فرآوری به‌خصوص در زمینه سنگ‌آهن همایتیت که ظرفیت‌های بالایی در زمینه استخراج آن در کشور وجود دارد و متأسفانه بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های خلق‌الساعه و خلاف قانون، صادرات آن را هم ممنوع کرده‌اند، مورد توجه قرار گیرد. وی افزود: همچنین، باید اجازه دهیم معدن‌کاران در حوزه صادرات مواد وارد شوند و کمک کنیم استخراج بیشتری داشته باشند. در عین حال، مراکز نوآوری و شتاب‌دهی بایستی شکل جدی‌تری به خود بگیرند و به حل این موضوعات کمک کنند. اگر این شرایط حاکم نشود، قطعا در تأمین سنگ‌آهن طی سال‌های آتی، مشکلات عدیده‌ای خواهیم داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.