|

گفت و گوی شرق با محمدرضا رجایی پور آقای مصاحبه قزوین :

وقتی به دهباشی فکر میکنم شکیبایی در برابر نامردی هاست

مصطفی جعفری | محمدرضا رجائی پور، از روزنامه نگاران سرشناس است که اوایل دهه هفتاد در زمره لباس شخصی ها چهره جنجالی بود. وی در همان زمان همکاری خود را با نشریات جریان فکری اش آغاز کرد. مصاحبه او در آن سالها و در نشریات جنجالی تهران هنوز در اذهان زنده است. رجائی پور بسیار توانمند در عرصه ارتباطات است. او آنقدر مدیریت خوبی دارد که زمانی که موردی را هدف گذاری می کند به آن می رسد. پشتوانه های خوبی در بخش های خصوصی دارد که او را در انجام کارهایش به هدف نزدیک می کند. رجائی پورمطالعات بسیار زیادی در حوزه های مختلف دارد. از کارگردانی فیلم مستند سرزمین عاشقی او که در جشنواره های معتبر توانست جایزه های مختلفی را بگیرد تا عناوین اولی و دومی در جشنواره مطبوعات کشور در بخش مصاحبه و در جشنواره های دفاع مقدس، جوایز مختلف را به نام خود ثبت کرده است. سال گذشته هم کتاب «برای تاریخ» که به چاپ دوم رسیده را به بازار عرضه کرد و همچنین کتاب دو جلدی «تاریخ کشتی قزوین» را در زیر چاپ دارد. وقتی که از او برای انجام مصاحبه دعوت کردم، به سختی قبول کرد. قرارهای کاری اش در تهران، برنامه های روزانه اش را پر کرده بود. قبل از مصاحبه چند دقیقه ای با او خودمانی صحبت کردم. پرسیدم : می گویند قرار بود که در دهه هفتاد با ضرب و شتم به شیخ قدرت الله علیخانی حمله کنی و در آخرین دقیقه ها دوستانت نگذاشتند و عامل تحریک مسجد آقا سیدعلی بودید. حمله به هاشم آقاجری، عبدالله نوری و عطاالله مهاجرانی در مصلای نماز جمعه دانشگاه تهران... فقط لبخند پرمعنایی می زند و سکوت می کند. از مقاله او که در دفاع از سعید امامی نوشته بود پرسیدم، فقط گفت مقصر او نبود... کمی آب می نوشد ومی گوید مصاحبه را شروع کنید. در ادامه گپ و گفت مان با رجائی پور را می خوانید:

چطور شد مدیر خانه مطبوعات استان شدید؟
سالهاست که با محمدکریم کاظم پور رفیق هستم، شاید در خیلی از جاها با او همفکر نباشم و این طبیعت انسان است که همه یک جور فکر نکنند، ولی با هم رفاقت خوبی داریم. در رفاقت با کاظم پور من چیز منفی از او ندیدم. خوش فکر و در دیدگاهش مخلص است. چندین بار به من پیشنهاد مدیریت خانه را داد، به او گفتم کسی که مدیریت را قبول می کند باید توجه داشته باشد که کار دشواری را به عهده گرفته است. من هم اگر قول بدهم باید به قولم وفادار بمانم و از جان و دل کار کنم که شرمنده نشوم. ولی وقت ندارم و برنامه های تنظیم شده ای در زندگی ام دارم.این صحبت ها چندین جلسه ادامه داشت، من چون خودم روزنامه نگارم و به مشکلات اهالی مطبوعات آگاهی کامل دارم و باید با برنامه ریزی درستی مدیریت را قبول میکردم. با اصرار ایشان و دونفر از اعضای هئیت مدیره خانه مطبوعات پذیرفتم که برنامه هایم را در جمع بگویم و در جلسه ای با حضور اعضای هئیت مدیره خانه برنامه ها را ارائه دادم و گفتم اگر می خواهید که من مدیر باشم باید مثل کوه پشت من باشید و حمایت کنید. من هم برنامه هایم را با مصوبه هئیت مدیره پیش می برم و دوستان در آن جلسه رای به مدیریت من دادند و نهایتاً مدیر خانه مطبوعات شدم.
جه برنامه ای برای خانه مطبوعات داشتید؟
یک مدیر در انجام کارها،باید قاطع باشد، سستی، تعلل و تردید به خود راه ندهد تا بتواند در اهداف الهی و انسانی پیشقدم باشد، اما همین قاطعیت مدیر نمی بایست خشک و بی روح و به دور از مدارا و مهربانی باشد، در غیر اینصورت مدیر از نظرات افراد که می تواند در تصمیمات و مواضع مدیریت در مواقع مختلف به طور صریح بیان شود و مورد مطلوب قرار گیرد ،محروم خواهد شد، چرا که هدف پیشبرد امور است، نه قدرت و تسلط نشان دادن. یک مدیر باید توجه داشته باشد که هر کاری زمان و وقت معینی دارد. مدیر پر قدرت کسی است که زمان شناس بوده و بداند که زمان انجام کار چه موقع است و در همان فرصت آن را انجام دهد. یکی از ویژگی های مدیریت،تخصص و شناخت در نوع برخورد با مشکلات و مسائل است. یعنی یکی از نشانه های مدیریت خوب این است که در برخورد با دشواری، این عرضه و ابتکار را دارد و می تواند در حل مشکلات راه و روشی را انتخاب کند که آن مشکل در سهل ترین و نزدیکترین شرایط حل شود. بعضی ها در عین اینکه مدیر هستند ولی به جای انتخاب راه آسان، راه دشوار را انتخاب می کنند. علاوه برآن که مشکل را حل نمی کنند بلکه حل آن را نیز ممتنع می سازند. در کار تشکیلات اداری خانه مطبوعات، باید به نظم اداری توجه خاصی میکردم، نیروی انسانی که پیگیر مشکلات اداری اعضا باشد.
برای خودم اهداف کوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت تعیین کردم، یکی از برنامه هایم این بود که هر سه ماه یکبار سبد کالای خانواده به صورت رایگان به اعضای خانه تقدیم کنیم. چندین جلسه با مدیران بخش خصوصی در قزوین و تهران برگزار کردم، دوستانی که از قدیم یکدیگر را می شناختیم و آنها هم به من اعتماد و لطف داشتند با یکی از دوستانم که مدیر کارخانه روغن در تهران بود صحبت کردم که بلافاصله دستور آن را داد.
همچنین شرکت های غذایی دیگری که قرار شد من هم در مقابل این کالا به خانه برای آنها برنامه هایی داشته باشم. تجارت باید برد برد باشد و من با دوستان خوبم در بخش خصوصی که همگی به من لطف داشتند به نتایج خوبی رسیده بودیم، یکی دیگر از برنامه ها مسافرت اعضای خانه به همراه خانواده بود، که معتقد بودم در شرایط بد اقتصادی یک اسپانسر این کار را می تواند انجام دهد و مسافرت زیارتی در شهریور ماه را اجرایی کنم. یکی از شرکت های خصوصی خوشنام قبول کرد که هزینه اقامت، پذیرایی و ایاب و ذهاب را در مشهد مقدس پرداخت نماید و حتی در پایان مراسم جشنواره مطبوعات آن مدیر را دعوت کرده بودم، بعد از صرف شام اظهار داشت چک مسافرت به مشهد آماده است. معتقد هستم که باید در بین خانواده ها نشاط و شادابی باشد تا در این شرایط سخت اقتصادی روزگار، که خیلی سخت این نشاط و شادابی به جمع خانواده ها می آید با مجوزهای قانونی هر چند وقت یکبار کنسرت برای اعضای خانه مطبوعات استان به همراه خانواده ها داشته باشیم و با رایزنی قرار شد در یکی از اعیاد ملی این کار انجام شود. توزیع عادلانه آگهی ها در نشریات، دغدغه تمام اعضای هئیت مدیره خانه بود و به نظرم این قضیه خیلی مهم است. هزینه یک نشریه از همین آگهی هاست که باید تامین شود.
دیدار خبرنگاران با اساتید روزنامه نگاری که انتقال تجربه هم باشد. کارت های رایگان درمانی که امیدوارم کسی دچار مشکلات درمانی بیمارستانی نشود، چون هزینه های سنگینی دارد. به هرحال ما همه از یک خانواده هستیم و باید دست به دست هم بدهیم که اگر دوستی مشکلی داشت آن را در حد توان حل کنیم. همین خوبی ها می ماند چرا که همین دنیا است که آن دنیا را می سازد. اگر خوب یا بد باشیم خداوند همین دنیا به ما خوبی و بدی را نشان میدهد، البته اگر متوجه بشویم.
داستان جشنواره مطبوعات را از زبان شما بشنویم. چه شد که این حاشیه ها درست شد؟
در جلسه رسمی اعضای هئیت مدیره خانه مطبوعات مصوب شد که جشنواره بعد از چند سال برگزار نشدن، امسال برگزار گردد، قبل از حضور من در خانه مطبوعات ، دوستان با استاندار محترم هم دیدار کرده و پیشنهاداتی ارائه داده بودند. استاندار هم ظاهراً قول مساعدت داده بود. به هر حال من باید جشنواره را برگزار میکردم. پیشنهاد بر این شد تا از یکی از روزنامه نگاران مطرح کشور،که ریشه ای در قزوین دارد، تجلیل شود. در زمان آقای شفیعی ها مدیر کل وقت ارشاد، من بازرس خانه مطبوعات بودم. آن دوره از آقایان سید مرتضی نبوی، کاظم انبار لوئی تجلیل شده بود. پیشنهاد تجلیل از آقای علی دهباشی را دادم ،با یک رای مخالف مصوب شد که انجام شود. ولی بعداً این داستان به حاشیه رفت و برخوردها شخصی شد. برخی از آقایان، علی دهباشی را فکر می کردند «حسین دهباشی» است که همان مصاحبه های اینترنتی تصویری را با شخصیت های مختلف انجام می دهد، ولی با سوال از من و آقای کاظم پور متوجه می شدند که این و آن با هم فرق دارند، نامه ای با امضاء بنده به فرمانداری قزوین ارسال شد مبنی بر اینکه اگر علی دهباشی مشکلی دارد در شورای تامین شهرستان تصمیم بگیرند، شاید ما از خیلی چیزها بی خبر باشیم و فرمانداری بعد از چند روز جواب نامه را کتباً اعلام کردند که مشکلی نیست.
جلسه ای هم با معاونت سیاسی فرمانداری داشتم و بخاطر اینکه حاشیه ای درست نشود گفتم تحقیق کنید. و در نهایت ما قانونی مجوز حضور علی دهباشی و تجلیل از او را در جشنواره گرفتیم.
در صبح روز جشنواره دوستان گفتند : نزد سرهنگ برزگر جانشین سپاه استان برسیم و بگوئیم که این حاشیه ها را درست می کنند تا ما از برنامه دور شویم، نظر سپاه در این باره چیست؟ وی همان جا تلفنی با یکی از مسئولین اداره کل اطلاعات استان صحبت کردند و بعد از اتمام مکالمه به ما گفتند مشکلی ندارد. در پایان جلسه نیز تاکید کردند سپاه هیچگونه دخالتی در برنامه جشنواره مطبوعات ندارد.
ما در فضای مجازی و خبرگزاری ها شاهد بد رفتاری های زیادی علیه علی دهباشی بودیم ولی در روز جشنواره شما به همت ستاد کل نیروهای مسلح از خانواده های شهدای رسانه استان تجلیل کردید، اما هیچگونه اخباری در این خصوص مخابره نشد. چرا ؟
این تخریب ها توسط برخی دوستان از پیش تعیین شده بود.در کنار تجلیل از دهباشی، سردار دکتر غیاثی راد معاون فرهنگی اشراف ستاد کل نیروهای مسلح، در جشنواره مطبوعات حضور داشتند. از خانواده های شهدای رسانه استان هم تجلیل شد. لوح های تقدیر و جوایز نیز با امضاء ستاد کل به عهده سردار بود. اصلاً از این بخش برنامه هیچگونه خبری انعکاس داده نشد.
این همه اتهام به آقای دهباشی که زدند برای چه بود؟
این را از خود آقایان بپرسید که خود را دیندار‌می دانند. بنده و امثال بنده از نظر آنها دین نداریم. اصلاً ما شهروند این جامعه نیستیم، ولی این درست نیست که قیچی و خط کش برداریم و به سلیقه خودمان همه را خط کشی کنیم و ببریم. این حرکت تاثیر بدی دارد ، حضرت آقا رهبرآزاد اندیش انقلاب فرمودند : جذب حداکثری و دفع حداقلی، خود من هیچگاه تفکر دوم خردادی نداشتم، واقعاً هم نداشتم، بلکه همیشه هم در دوران هشت سال دولت اصلاحات منتقد بودم، حتی به خاطر این روحیه سه سال از کار برکنار شدم و یکبار به دوست عزیزمان آقای عباس نیکویه گفتم، شما زمانی شهرداری و شورای شهر را در دست داشتید، برای من کاری انجام ندادید و من در طول آن سه سال بیکار بودم و هزینه زندگی ام را پدر و مادرم می دادند. با توجه به اینکه من گرایشات شدید به انصار حزب الله داشتم در کارنامه ام هیچ گونه مشکل مالی و اخلاقی نداشته و ندارم. فقط به لطف دوستان خوبم که مدیون آنها هستم به تهران رفتم و مشغول کار و ادامه تحصیل شدم و از دنیای سیاست که از همان اول هم ورودم اشتباه بود کنار رفتم و امروز هم فقط برای دلم مینویسم و مرا با سیاست کاری نیست. شاید این دل نوشته هایم که جنبه تاریخی دارد برای تاریخ بماند.
علی دهباشی را متهم کردند که حلقه وصل نویسندگان ایالت متحده آمریکا به نشریات ایران است، نظر شما چیست ؟
یکی از روزنامه ها در سال 1376 این مطالب را نوشت، سوال من این است واقعاً اگر کسی چنین چیزی در پرونده اش باشد، پس دستگاه های امنیتی و اطلاعاتی کشور وظیقه شان چیست؟ دهباشی یک روز هم بازداشت ندارد و حتی شکایت در دادگاه. بروید بپرسید و تحقیق کنید. حالا هم زمان قاجار نیست که هر کسی بخواهد هر کاری کند و اتهام به این و آن بزند. ما در جمهوری اسلامی زندگی می کنیم، کشوری که قانون دارد و ما هم به قانون ،نظام، انقلاب و رهبری پایبند هستیم. شخص من که در حال حاضر صورت تراشیده دارم مطمئن باشید سرباز این کشور و عشق به رهبری دارم. هنوز هم اگر احساس تکلیف کنم و ببینم به جمهوری اسلامی که محصول انقلابی است که برای آن، جوانان خوبی در به ثمر رساندن انقلاب خون داده اند بی احترامی کنند در برابر آنها واقعاً می ایستم . من ترسی از چیزی ندارم، یاد گرفته ام که با اعتقاد زندگی کنم و با اعتقاد بمیرم. من مسلمان ایرانی ام و افتخارم این است که خاندان من از ایلات و عشایر غیور هستند. در نهایت اگر از زندگی من تحقیق کنید متوجه می شوید که چه می‌گویم.
پس از دیدگاه شما آقای دهباشی مشکلی ندارند ؟
من و ما از قانون بالاتر نیستیم، استعلام او مثبت بود، علی دهباشی نه وارد مسائل سیاسی شده و نه ادعایی داشته است.
می گویند که وی سردبیر روزنامه«نهضت آزادی» به مدیر مسوولی حاج سید جوادی بوده است ؟
دروغ بزرگی است، وی تا به امروز سردبیر روزنامه ای نبوده است . دهباشی سردبیر مجله کلک به مدت 7 سال که مدیر مسئول آن مجله هم کسری حاج سیدجوادی بود ، با او به مشکل برخورد و از مجله کلک جدا شد. کسری حاج سید جوادی ربطی به نهضت آزادی ندارد ، دهباشی یکه و تنها از سال 1369 تا سال 1377 مجله کلک را منتشر کرد.
نگذارید تخم بی ایمانی در دل خدمتگزاران فرهنگ این مرز و بوم کاشته شود، بیایید قدر کسانی را که مانند علی دهباشی 40 سال بار سربلندی فرهنگ ایران را به دوش کشیده بدانیم ، بیایید تیزک بازی و خودفریبی را از عرصه فرهنگ ایران دور کنیم. علی دهباشی پس از 40 سال جان کندن برای دوام و بقای زبان فارسی جز یک تن بیمار، چه اندوخته ایی دارد که هر روز به پاس خدماتی که به فرهنگ ایران و رجال ایران می‌کند، او را به باد دشنام می‌گیریم. دهباشی با همین تن بیمار ، برای فرهنگ ایران کار چند وزارتخانه عریض و طویل را می کند و از هیچ کس، هیچگونه چشم داشتی ندارد.
آن شب در جشنواره مطبوعات ، برخی می‌پرسیدند که دهباشی خانه چهار هزار متری دارد،آیا این مضوع صحت دارد ؟
دروغ است. یک دفتر 90 متری دارد که آنهم دوستانش برای وی اجاره کردند، دفتری که خانه او هم هست. می‌گفتند : شب های بخارا دربارده نویسندگان خارجی برگزار می‌کند ، پول می‌گیرد. از آقای دهباشی پرسیدم: تا کنون از سفارتخانه ایی پول دریافت کرده‌اید، گفت نه، اگر این چنین بود که از دیدگاه دستگاه های امنیتی و اطلاعاتی پنهان نمی ماند.
آقایان، دوستان انصاف داشته باشیم به قول زنده یاد آیت الله صفایی حائری (عین - صاد)، خدا کند که همه این حرفها برای خدا و دین باشد، نه ادا در آوردن.
وقتی به دهباشی فکر می‌کنم، واژه ای که به یادم می‌آید شکیبایی است و پایمردی در برابر ناملایمات زندگی، شکیبایی در برابر نامردی ها ، شکیبایی در برابر رنج دوستان، شکیبایی در برابر بی عدالتی ها و بی انصافی ها در برابر حسادت، توهین و افترا، در برابر رنگ و ریا، کینه و بخل، در برابر توطئه ها و دسیسه سازی ها، ای کاش اینهایی که این همه انتقاد می کنند، یک شماره مجله بخارا را مطالعه کنند، بعد اظهار نظر کنند. ایران شناسی در این سالیان بسیار به دهباشی و مجله او مدیون است . در تحولات و طوفان های سیاسی و فشارها میان آسیب های زندگی در تهران، او در وطن ماند و کار کرد.
دهباشی از کارش نان نمی خورد ، بلکه از نان اش میزند که کارش پیش برود و ازجانش مایه میگذارد . دهباشی یک عشق بیشتر ندارد و آن ایران است و بزرگانش. هر شماره مجله اش که چاپ می شود ، عطر و فرهنگ فارسی را به هر کجا که می رود می برد . مجله بخارا پر است از یاد فرهنگ ایران.
چقدر هدیه به دهباشی داده اید ؟ یکی از خبرگزاری‌ها نوشته بود پانزده میلیون تومان، تایید می کنید؟
نخیر ، به هیچ وجه . فقط یک تابلو فرش و یک جفت کبوتر نژاد دار به دهباشی هدیه دادیم. یک ریال از پول بیت المال که آقایان نگران هستند به او ندادیم . دهباشی به کبوتر و قناری علاقه زیادی دارد ، از من خواست که حتماً برای وی کبوتر نژاد دار تهیه کنم و به یکی از دوستان که او هم علاقه شدیدی به دهباشی دارد گفتم که کبوتر ها را تهیه و به وی هدیه بدهیم ، همین و بس. پول میلیونی و میلیاردی به وی ندادیم که آسیبی به اقتصاد وارد شود، مطمئن باشید...
شما از جایگاه مدیرخانه استعفا دادید، آیا بر می‌گردید ؟
دیگر بر نمی‌گردم ، دوستان خوبی هستند که از من بهتر و دلسوز تر و کارآمدتر هستند و می توانند خدمت کنند.
حرفی برای سخنان خطیب نماز جمعه قزوین ندارید ؟
احترام خاصی برای حجت الاسلام قابل، امام جمعه موقت قزوین قائل هستم، ولی اگر آیت الله عابدینی بودند، این اتفاق هرگز نمی افتاد. بنده استاد عابدینی را 20 سال است که می شناسم. وی هم به بنده لطف و مهربانی دارند. آیت الله دارای سواد، انصاف و منطق است، حتماً اول می‌پرسیدند ماجرا چیست؟ بعد قضاوت می کردند.
مباحثی هم درباره داوری جشنواره بود ، عده ای از خبرنگاران انتقاد داشتند ؟
مرتضی ملاعلیا، چهره نام آشنای مطبوعات قزوین که موسسه فرهنگی و تبلیغاتی دارند، تجربه برگزاری جشنواره را در دوره های قبل داشتند. به او گفتیم برنامه های خود را به هئیت مدیره خانه ارائه بدهد. ملا علیا هم در هئیت مدیره برنامه های خود را گفت. قرارداد با مجری برگزاری مراسم و دبیری جشنواره را هم دوستان مصوب کردند که او باشد. با تجربه موفق او قرار بر این شد از صفر تا صد جشنواره را برگزار کند. تمامی آثار به تهران ارسال شد. با پیشنهاد دبیر قرار شد، هئیت داوران از موسسه مطالعات و رسانه های وزارت ارشاد باشد، رئیس هئیت داوران هم معاون مطبوعاتی وزیر بودند ، بعد از چند روز کد رمزگذاری برندگان در پاکت مهر شده در دفتر مدیرکل ارشاد باز شد و اعتمادی که به دبیر جشنواره داشتیم ، مطمئن بوده و هستیم که درست داوری شده و به ایشان هم گفتم در مصاحبه ای تمام مراحل هئیت داوری و جشنواره را توضیح دهد که ابهامی باقی نماند .
حرف آخر ؟
با هم مهربان باشیم ، این دنیا آنقدر بزرگ است که بتوانیم جایگاه خودمان را پیدا کنیم ، احتیاجی به ضایع کردن و زدن هم نیست ، طوری زندگی کنیم که مردم از دیدن ما خوشحال شوند نه ناراحت . و اگر هم از این دنیا سفر کردیم ، نام نیکی به جا بگذاریم و در پایان از همه عزیزانی که در طی این مدت با بنده همکاری داشتند بی نهایت سپاسگزارم و برای همه خبرنگاران و روزنامه نگاران آرزوی بهترین ها را دارم. از اینکه تحمل گفتگو با من را داشتی تشکر می‌کنم.

مصطفی جعفری | محمدرضا رجائی پور، از روزنامه نگاران سرشناس است که اوایل دهه هفتاد در زمره لباس شخصی ها چهره جنجالی بود. وی در همان زمان همکاری خود را با نشریات جریان فکری اش آغاز کرد. مصاحبه او در آن سالها و در نشریات جنجالی تهران هنوز در اذهان زنده است. رجائی پور بسیار توانمند در عرصه ارتباطات است. او آنقدر مدیریت خوبی دارد که زمانی که موردی را هدف گذاری می کند به آن می رسد. پشتوانه های خوبی در بخش های خصوصی دارد که او را در انجام کارهایش به هدف نزدیک می کند. رجائی پورمطالعات بسیار زیادی در حوزه های مختلف دارد. از کارگردانی فیلم مستند سرزمین عاشقی او که در جشنواره های معتبر توانست جایزه های مختلفی را بگیرد تا عناوین اولی و دومی در جشنواره مطبوعات کشور در بخش مصاحبه و در جشنواره های دفاع مقدس، جوایز مختلف را به نام خود ثبت کرده است. سال گذشته هم کتاب «برای تاریخ» که به چاپ دوم رسیده را به بازار عرضه کرد و همچنین کتاب دو جلدی «تاریخ کشتی قزوین» را در زیر چاپ دارد. وقتی که از او برای انجام مصاحبه دعوت کردم، به سختی قبول کرد. قرارهای کاری اش در تهران، برنامه های روزانه اش را پر کرده بود. قبل از مصاحبه چند دقیقه ای با او خودمانی صحبت کردم. پرسیدم : می گویند قرار بود که در دهه هفتاد با ضرب و شتم به شیخ قدرت الله علیخانی حمله کنی و در آخرین دقیقه ها دوستانت نگذاشتند و عامل تحریک مسجد آقا سیدعلی بودید. حمله به هاشم آقاجری، عبدالله نوری و عطاالله مهاجرانی در مصلای نماز جمعه دانشگاه تهران... فقط لبخند پرمعنایی می زند و سکوت می کند. از مقاله او که در دفاع از سعید امامی نوشته بود پرسیدم، فقط گفت مقصر او نبود... کمی آب می نوشد ومی گوید مصاحبه را شروع کنید. در ادامه گپ و گفت مان با رجائی پور را می خوانید:

چطور شد مدیر خانه مطبوعات استان شدید؟
سالهاست که با محمدکریم کاظم پور رفیق هستم، شاید در خیلی از جاها با او همفکر نباشم و این طبیعت انسان است که همه یک جور فکر نکنند، ولی با هم رفاقت خوبی داریم. در رفاقت با کاظم پور من چیز منفی از او ندیدم. خوش فکر و در دیدگاهش مخلص است. چندین بار به من پیشنهاد مدیریت خانه را داد، به او گفتم کسی که مدیریت را قبول می کند باید توجه داشته باشد که کار دشواری را به عهده گرفته است. من هم اگر قول بدهم باید به قولم وفادار بمانم و از جان و دل کار کنم که شرمنده نشوم. ولی وقت ندارم و برنامه های تنظیم شده ای در زندگی ام دارم.این صحبت ها چندین جلسه ادامه داشت، من چون خودم روزنامه نگارم و به مشکلات اهالی مطبوعات آگاهی کامل دارم و باید با برنامه ریزی درستی مدیریت را قبول میکردم. با اصرار ایشان و دونفر از اعضای هئیت مدیره خانه مطبوعات پذیرفتم که برنامه هایم را در جمع بگویم و در جلسه ای با حضور اعضای هئیت مدیره خانه برنامه ها را ارائه دادم و گفتم اگر می خواهید که من مدیر باشم باید مثل کوه پشت من باشید و حمایت کنید. من هم برنامه هایم را با مصوبه هئیت مدیره پیش می برم و دوستان در آن جلسه رای به مدیریت من دادند و نهایتاً مدیر خانه مطبوعات شدم.
جه برنامه ای برای خانه مطبوعات داشتید؟
یک مدیر در انجام کارها،باید قاطع باشد، سستی، تعلل و تردید به خود راه ندهد تا بتواند در اهداف الهی و انسانی پیشقدم باشد، اما همین قاطعیت مدیر نمی بایست خشک و بی روح و به دور از مدارا و مهربانی باشد، در غیر اینصورت مدیر از نظرات افراد که می تواند در تصمیمات و مواضع مدیریت در مواقع مختلف به طور صریح بیان شود و مورد مطلوب قرار گیرد ،محروم خواهد شد، چرا که هدف پیشبرد امور است، نه قدرت و تسلط نشان دادن. یک مدیر باید توجه داشته باشد که هر کاری زمان و وقت معینی دارد. مدیر پر قدرت کسی است که زمان شناس بوده و بداند که زمان انجام کار چه موقع است و در همان فرصت آن را انجام دهد. یکی از ویژگی های مدیریت،تخصص و شناخت در نوع برخورد با مشکلات و مسائل است. یعنی یکی از نشانه های مدیریت خوب این است که در برخورد با دشواری، این عرضه و ابتکار را دارد و می تواند در حل مشکلات راه و روشی را انتخاب کند که آن مشکل در سهل ترین و نزدیکترین شرایط حل شود. بعضی ها در عین اینکه مدیر هستند ولی به جای انتخاب راه آسان، راه دشوار را انتخاب می کنند. علاوه برآن که مشکل را حل نمی کنند بلکه حل آن را نیز ممتنع می سازند. در کار تشکیلات اداری خانه مطبوعات، باید به نظم اداری توجه خاصی میکردم، نیروی انسانی که پیگیر مشکلات اداری اعضا باشد.
برای خودم اهداف کوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت تعیین کردم، یکی از برنامه هایم این بود که هر سه ماه یکبار سبد کالای خانواده به صورت رایگان به اعضای خانه تقدیم کنیم. چندین جلسه با مدیران بخش خصوصی در قزوین و تهران برگزار کردم، دوستانی که از قدیم یکدیگر را می شناختیم و آنها هم به من اعتماد و لطف داشتند با یکی از دوستانم که مدیر کارخانه روغن در تهران بود صحبت کردم که بلافاصله دستور آن را داد.
همچنین شرکت های غذایی دیگری که قرار شد من هم در مقابل این کالا به خانه برای آنها برنامه هایی داشته باشم. تجارت باید برد برد باشد و من با دوستان خوبم در بخش خصوصی که همگی به من لطف داشتند به نتایج خوبی رسیده بودیم، یکی دیگر از برنامه ها مسافرت اعضای خانه به همراه خانواده بود، که معتقد بودم در شرایط بد اقتصادی یک اسپانسر این کار را می تواند انجام دهد و مسافرت زیارتی در شهریور ماه را اجرایی کنم. یکی از شرکت های خصوصی خوشنام قبول کرد که هزینه اقامت، پذیرایی و ایاب و ذهاب را در مشهد مقدس پرداخت نماید و حتی در پایان مراسم جشنواره مطبوعات آن مدیر را دعوت کرده بودم، بعد از صرف شام اظهار داشت چک مسافرت به مشهد آماده است. معتقد هستم که باید در بین خانواده ها نشاط و شادابی باشد تا در این شرایط سخت اقتصادی روزگار، که خیلی سخت این نشاط و شادابی به جمع خانواده ها می آید با مجوزهای قانونی هر چند وقت یکبار کنسرت برای اعضای خانه مطبوعات استان به همراه خانواده ها داشته باشیم و با رایزنی قرار شد در یکی از اعیاد ملی این کار انجام شود. توزیع عادلانه آگهی ها در نشریات، دغدغه تمام اعضای هئیت مدیره خانه بود و به نظرم این قضیه خیلی مهم است. هزینه یک نشریه از همین آگهی هاست که باید تامین شود.
دیدار خبرنگاران با اساتید روزنامه نگاری که انتقال تجربه هم باشد. کارت های رایگان درمانی که امیدوارم کسی دچار مشکلات درمانی بیمارستانی نشود، چون هزینه های سنگینی دارد. به هرحال ما همه از یک خانواده هستیم و باید دست به دست هم بدهیم که اگر دوستی مشکلی داشت آن را در حد توان حل کنیم. همین خوبی ها می ماند چرا که همین دنیا است که آن دنیا را می سازد. اگر خوب یا بد باشیم خداوند همین دنیا به ما خوبی و بدی را نشان میدهد، البته اگر متوجه بشویم.
داستان جشنواره مطبوعات را از زبان شما بشنویم. چه شد که این حاشیه ها درست شد؟
در جلسه رسمی اعضای هئیت مدیره خانه مطبوعات مصوب شد که جشنواره بعد از چند سال برگزار نشدن، امسال برگزار گردد، قبل از حضور من در خانه مطبوعات ، دوستان با استاندار محترم هم دیدار کرده و پیشنهاداتی ارائه داده بودند. استاندار هم ظاهراً قول مساعدت داده بود. به هر حال من باید جشنواره را برگزار میکردم. پیشنهاد بر این شد تا از یکی از روزنامه نگاران مطرح کشور،که ریشه ای در قزوین دارد، تجلیل شود. در زمان آقای شفیعی ها مدیر کل وقت ارشاد، من بازرس خانه مطبوعات بودم. آن دوره از آقایان سید مرتضی نبوی، کاظم انبار لوئی تجلیل شده بود. پیشنهاد تجلیل از آقای علی دهباشی را دادم ،با یک رای مخالف مصوب شد که انجام شود. ولی بعداً این داستان به حاشیه رفت و برخوردها شخصی شد. برخی از آقایان، علی دهباشی را فکر می کردند «حسین دهباشی» است که همان مصاحبه های اینترنتی تصویری را با شخصیت های مختلف انجام می دهد، ولی با سوال از من و آقای کاظم پور متوجه می شدند که این و آن با هم فرق دارند، نامه ای با امضاء بنده به فرمانداری قزوین ارسال شد مبنی بر اینکه اگر علی دهباشی مشکلی دارد در شورای تامین شهرستان تصمیم بگیرند، شاید ما از خیلی چیزها بی خبر باشیم و فرمانداری بعد از چند روز جواب نامه را کتباً اعلام کردند که مشکلی نیست.
جلسه ای هم با معاونت سیاسی فرمانداری داشتم و بخاطر اینکه حاشیه ای درست نشود گفتم تحقیق کنید. و در نهایت ما قانونی مجوز حضور علی دهباشی و تجلیل از او را در جشنواره گرفتیم.
در صبح روز جشنواره دوستان گفتند : نزد سرهنگ برزگر جانشین سپاه استان برسیم و بگوئیم که این حاشیه ها را درست می کنند تا ما از برنامه دور شویم، نظر سپاه در این باره چیست؟ وی همان جا تلفنی با یکی از مسئولین اداره کل اطلاعات استان صحبت کردند و بعد از اتمام مکالمه به ما گفتند مشکلی ندارد. در پایان جلسه نیز تاکید کردند سپاه هیچگونه دخالتی در برنامه جشنواره مطبوعات ندارد.
ما در فضای مجازی و خبرگزاری ها شاهد بد رفتاری های زیادی علیه علی دهباشی بودیم ولی در روز جشنواره شما به همت ستاد کل نیروهای مسلح از خانواده های شهدای رسانه استان تجلیل کردید، اما هیچگونه اخباری در این خصوص مخابره نشد. چرا ؟
این تخریب ها توسط برخی دوستان از پیش تعیین شده بود.در کنار تجلیل از دهباشی، سردار دکتر غیاثی راد معاون فرهنگی اشراف ستاد کل نیروهای مسلح، در جشنواره مطبوعات حضور داشتند. از خانواده های شهدای رسانه استان هم تجلیل شد. لوح های تقدیر و جوایز نیز با امضاء ستاد کل به عهده سردار بود. اصلاً از این بخش برنامه هیچگونه خبری انعکاس داده نشد.
این همه اتهام به آقای دهباشی که زدند برای چه بود؟
این را از خود آقایان بپرسید که خود را دیندار‌می دانند. بنده و امثال بنده از نظر آنها دین نداریم. اصلاً ما شهروند این جامعه نیستیم، ولی این درست نیست که قیچی و خط کش برداریم و به سلیقه خودمان همه را خط کشی کنیم و ببریم. این حرکت تاثیر بدی دارد ، حضرت آقا رهبرآزاد اندیش انقلاب فرمودند : جذب حداکثری و دفع حداقلی، خود من هیچگاه تفکر دوم خردادی نداشتم، واقعاً هم نداشتم، بلکه همیشه هم در دوران هشت سال دولت اصلاحات منتقد بودم، حتی به خاطر این روحیه سه سال از کار برکنار شدم و یکبار به دوست عزیزمان آقای عباس نیکویه گفتم، شما زمانی شهرداری و شورای شهر را در دست داشتید، برای من کاری انجام ندادید و من در طول آن سه سال بیکار بودم و هزینه زندگی ام را پدر و مادرم می دادند. با توجه به اینکه من گرایشات شدید به انصار حزب الله داشتم در کارنامه ام هیچ گونه مشکل مالی و اخلاقی نداشته و ندارم. فقط به لطف دوستان خوبم که مدیون آنها هستم به تهران رفتم و مشغول کار و ادامه تحصیل شدم و از دنیای سیاست که از همان اول هم ورودم اشتباه بود کنار رفتم و امروز هم فقط برای دلم مینویسم و مرا با سیاست کاری نیست. شاید این دل نوشته هایم که جنبه تاریخی دارد برای تاریخ بماند.
علی دهباشی را متهم کردند که حلقه وصل نویسندگان ایالت متحده آمریکا به نشریات ایران است، نظر شما چیست ؟
یکی از روزنامه ها در سال 1376 این مطالب را نوشت، سوال من این است واقعاً اگر کسی چنین چیزی در پرونده اش باشد، پس دستگاه های امنیتی و اطلاعاتی کشور وظیقه شان چیست؟ دهباشی یک روز هم بازداشت ندارد و حتی شکایت در دادگاه. بروید بپرسید و تحقیق کنید. حالا هم زمان قاجار نیست که هر کسی بخواهد هر کاری کند و اتهام به این و آن بزند. ما در جمهوری اسلامی زندگی می کنیم، کشوری که قانون دارد و ما هم به قانون ،نظام، انقلاب و رهبری پایبند هستیم. شخص من که در حال حاضر صورت تراشیده دارم مطمئن باشید سرباز این کشور و عشق به رهبری دارم. هنوز هم اگر احساس تکلیف کنم و ببینم به جمهوری اسلامی که محصول انقلابی است که برای آن، جوانان خوبی در به ثمر رساندن انقلاب خون داده اند بی احترامی کنند در برابر آنها واقعاً می ایستم . من ترسی از چیزی ندارم، یاد گرفته ام که با اعتقاد زندگی کنم و با اعتقاد بمیرم. من مسلمان ایرانی ام و افتخارم این است که خاندان من از ایلات و عشایر غیور هستند. در نهایت اگر از زندگی من تحقیق کنید متوجه می شوید که چه می‌گویم.
پس از دیدگاه شما آقای دهباشی مشکلی ندارند ؟
من و ما از قانون بالاتر نیستیم، استعلام او مثبت بود، علی دهباشی نه وارد مسائل سیاسی شده و نه ادعایی داشته است.
می گویند که وی سردبیر روزنامه«نهضت آزادی» به مدیر مسوولی حاج سید جوادی بوده است ؟
دروغ بزرگی است، وی تا به امروز سردبیر روزنامه ای نبوده است . دهباشی سردبیر مجله کلک به مدت 7 سال که مدیر مسئول آن مجله هم کسری حاج سیدجوادی بود ، با او به مشکل برخورد و از مجله کلک جدا شد. کسری حاج سید جوادی ربطی به نهضت آزادی ندارد ، دهباشی یکه و تنها از سال 1369 تا سال 1377 مجله کلک را منتشر کرد.
نگذارید تخم بی ایمانی در دل خدمتگزاران فرهنگ این مرز و بوم کاشته شود، بیایید قدر کسانی را که مانند علی دهباشی 40 سال بار سربلندی فرهنگ ایران را به دوش کشیده بدانیم ، بیایید تیزک بازی و خودفریبی را از عرصه فرهنگ ایران دور کنیم. علی دهباشی پس از 40 سال جان کندن برای دوام و بقای زبان فارسی جز یک تن بیمار، چه اندوخته ایی دارد که هر روز به پاس خدماتی که به فرهنگ ایران و رجال ایران می‌کند، او را به باد دشنام می‌گیریم. دهباشی با همین تن بیمار ، برای فرهنگ ایران کار چند وزارتخانه عریض و طویل را می کند و از هیچ کس، هیچگونه چشم داشتی ندارد.
آن شب در جشنواره مطبوعات ، برخی می‌پرسیدند که دهباشی خانه چهار هزار متری دارد،آیا این مضوع صحت دارد ؟
دروغ است. یک دفتر 90 متری دارد که آنهم دوستانش برای وی اجاره کردند، دفتری که خانه او هم هست. می‌گفتند : شب های بخارا دربارده نویسندگان خارجی برگزار می‌کند ، پول می‌گیرد. از آقای دهباشی پرسیدم: تا کنون از سفارتخانه ایی پول دریافت کرده‌اید، گفت نه، اگر این چنین بود که از دیدگاه دستگاه های امنیتی و اطلاعاتی پنهان نمی ماند.
آقایان، دوستان انصاف داشته باشیم به قول زنده یاد آیت الله صفایی حائری (عین - صاد)، خدا کند که همه این حرفها برای خدا و دین باشد، نه ادا در آوردن.
وقتی به دهباشی فکر می‌کنم، واژه ای که به یادم می‌آید شکیبایی است و پایمردی در برابر ناملایمات زندگی، شکیبایی در برابر نامردی ها ، شکیبایی در برابر رنج دوستان، شکیبایی در برابر بی عدالتی ها و بی انصافی ها در برابر حسادت، توهین و افترا، در برابر رنگ و ریا، کینه و بخل، در برابر توطئه ها و دسیسه سازی ها، ای کاش اینهایی که این همه انتقاد می کنند، یک شماره مجله بخارا را مطالعه کنند، بعد اظهار نظر کنند. ایران شناسی در این سالیان بسیار به دهباشی و مجله او مدیون است . در تحولات و طوفان های سیاسی و فشارها میان آسیب های زندگی در تهران، او در وطن ماند و کار کرد.
دهباشی از کارش نان نمی خورد ، بلکه از نان اش میزند که کارش پیش برود و ازجانش مایه میگذارد . دهباشی یک عشق بیشتر ندارد و آن ایران است و بزرگانش. هر شماره مجله اش که چاپ می شود ، عطر و فرهنگ فارسی را به هر کجا که می رود می برد . مجله بخارا پر است از یاد فرهنگ ایران.
چقدر هدیه به دهباشی داده اید ؟ یکی از خبرگزاری‌ها نوشته بود پانزده میلیون تومان، تایید می کنید؟
نخیر ، به هیچ وجه . فقط یک تابلو فرش و یک جفت کبوتر نژاد دار به دهباشی هدیه دادیم. یک ریال از پول بیت المال که آقایان نگران هستند به او ندادیم . دهباشی به کبوتر و قناری علاقه زیادی دارد ، از من خواست که حتماً برای وی کبوتر نژاد دار تهیه کنم و به یکی از دوستان که او هم علاقه شدیدی به دهباشی دارد گفتم که کبوتر ها را تهیه و به وی هدیه بدهیم ، همین و بس. پول میلیونی و میلیاردی به وی ندادیم که آسیبی به اقتصاد وارد شود، مطمئن باشید...
شما از جایگاه مدیرخانه استعفا دادید، آیا بر می‌گردید ؟
دیگر بر نمی‌گردم ، دوستان خوبی هستند که از من بهتر و دلسوز تر و کارآمدتر هستند و می توانند خدمت کنند.
حرفی برای سخنان خطیب نماز جمعه قزوین ندارید ؟
احترام خاصی برای حجت الاسلام قابل، امام جمعه موقت قزوین قائل هستم، ولی اگر آیت الله عابدینی بودند، این اتفاق هرگز نمی افتاد. بنده استاد عابدینی را 20 سال است که می شناسم. وی هم به بنده لطف و مهربانی دارند. آیت الله دارای سواد، انصاف و منطق است، حتماً اول می‌پرسیدند ماجرا چیست؟ بعد قضاوت می کردند.
مباحثی هم درباره داوری جشنواره بود ، عده ای از خبرنگاران انتقاد داشتند ؟
مرتضی ملاعلیا، چهره نام آشنای مطبوعات قزوین که موسسه فرهنگی و تبلیغاتی دارند، تجربه برگزاری جشنواره را در دوره های قبل داشتند. به او گفتیم برنامه های خود را به هئیت مدیره خانه ارائه بدهد. ملا علیا هم در هئیت مدیره برنامه های خود را گفت. قرارداد با مجری برگزاری مراسم و دبیری جشنواره را هم دوستان مصوب کردند که او باشد. با تجربه موفق او قرار بر این شد از صفر تا صد جشنواره را برگزار کند. تمامی آثار به تهران ارسال شد. با پیشنهاد دبیر قرار شد، هئیت داوران از موسسه مطالعات و رسانه های وزارت ارشاد باشد، رئیس هئیت داوران هم معاون مطبوعاتی وزیر بودند ، بعد از چند روز کد رمزگذاری برندگان در پاکت مهر شده در دفتر مدیرکل ارشاد باز شد و اعتمادی که به دبیر جشنواره داشتیم ، مطمئن بوده و هستیم که درست داوری شده و به ایشان هم گفتم در مصاحبه ای تمام مراحل هئیت داوری و جشنواره را توضیح دهد که ابهامی باقی نماند .
حرف آخر ؟
با هم مهربان باشیم ، این دنیا آنقدر بزرگ است که بتوانیم جایگاه خودمان را پیدا کنیم ، احتیاجی به ضایع کردن و زدن هم نیست ، طوری زندگی کنیم که مردم از دیدن ما خوشحال شوند نه ناراحت . و اگر هم از این دنیا سفر کردیم ، نام نیکی به جا بگذاریم و در پایان از همه عزیزانی که در طی این مدت با بنده همکاری داشتند بی نهایت سپاسگزارم و برای همه خبرنگاران و روزنامه نگاران آرزوی بهترین ها را دارم. از اینکه تحمل گفتگو با من را داشتی تشکر می‌کنم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.