|

30 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري در پايين‌دست

منطقه ‌ويژه اقتصادي انرژي پارس جنوبي از بُعد سرمايه‌گذاري در صنايع ميان‌دستي و پايين‌دستي از چه ظرفيت‌هايي برخوردار است؟ مجید اصغریان‌دهکردی، سرپرست مدیریت توسعه اقتصادی و جذب سرمایه، در گفت‌وگو با «شرق» از ظرفيت‌هاي اين بخش مي‌گويد. به گفته او حجم سرمايه‌گذاري انجام‌شده در صنعت پتروشيمي منطقه بالغ بر 30 ميليارد دلار برآورد می‌شود و براي تكميل دیگر طرح‌هاي پالايشگاهي هم حداقل به 20 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري جديد نياز است.

‌ منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس از چه ظرفيت‌هايي براي سرمايه‌گذاري برخوردار است؟
منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس بزرگ‌ترين منطقه ويژه در حوزه انرژي در دنيا است. اين منطقه تحت توليت شركت ملي نفت قرار دارد. وسعت آن 46 هزار هكتار و از سه منطقه پارس با وسعت 14 هزار، پارس دو 16 هزار و پارس سه 16 هزار هكتار تشكيل شده است. بيشتر اراضي متعلق به منطقه پارس يك و دو به طرح‌هاي بالا‌دستي گاز و پتروشيمي اختصاص يافته است. حداقل صد ميليارد دلار تاكنون در اين دو منطقه سرمايه‌گذاري صورت گرفته است. 24 فاز پالايشگاهي به ظرفيت توليد 790 ميليون مترمكعب گاز غني در روز، 9 ميليون تُن اتان در سال، 10.5 ميليون تُن در سال گاز مايع (پروپان و بوتان) چهارهزارو 800 تُن در روز گوگرد و 1.2 ميليون بشكه در روز ميعانات گازي در منطقه پارس فعال است. مجموعا 28 فاز پالايشگاهي استاندارد در منطقه پارس يك و دو به بهره‌بر‌داري رسيده يا در حال ساخت است. علاوه بر فازهاي پالايشگاهي عمدتا در حال ساخت در پارس دو طرح پالايشگاهي فراگير سيراف نيز در زميني به وسعت 275 هكتار در حال ساخت است. اين طرح شامل هشت پالايشگاه كوچك به ظرفيت هر‌كدام 60 هزار بشكه در روز برای توليد روزانه دو‌هزارو 800 بشكه ال‌پي‌جي ، 17هزارو 700 بشكه نفتاي سبك، 20هزار‌و 800 بشكه نفتاي سنگین، چهار‌هزار‌و 500 بشكه نفت سفيد و 14هزار‌و 700 بشكه گازوئيل است. در كل هر فاز پالايشگاهي تقريبا يك درصد توليد ناخالص داخلي كشور را به خود اختصاص داده‌اند. حجم صادرات از منطقه ويژه در سال‌هاي اخير معادل 15 ميليارد دلار است. اين مقدار معادل 30 درصد صادرات غير‌نفتي كشور با احتساب ميعانات گازي در سال 95 است. سايت صنايع پتروشيمي در غرب منطقه پارس يك با وسعت هزار هكتار دربردارنده 15 مجتمع فعال پتروشيمي و 30 طرح در حال ساخت است، ظرفيت توليد مجتمع‌هاي فعال 32 ميليون تُن و ظرفيت طرح‌هاي در حال ساخت 35 ميليون تُن در سال است. حجم سرمايه‌گذاري انجام‌شده در صنعت پتروشيمي منطقه بالغ بر 30 ميليارد دلار برآورد می‌شود. براي تكميل دیگر طرح‌هاي پالايشگاهي حداقل به 20 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري جديد نياز است.
‌ تاكنون چه تعداد سرمايه‌گذار به منطقه مراجعه کرده‌اند؟
به ‌طور متوسط سالانه 110 تا 120 سرمايه‌گذار اعم از داخلي و خارجي برای بررسي امر سرمايه‌گذاري به سازمان مراجعه می‌کنند. منطقه داراي فرصت‌هاي زيادي براي سرمايه‌گذاري است. در كنار طرح‌هاي پالايشگاهي و پتروشيمي و براساس طرح جامع كاربري منطقه صنايع مختلفي نظیر صنايع پايين‌دستي پتروشيمي، ميان‌دستي، مختلط و نيمه‌سنگين نيز پيش‌بيني شده‌اند. بخش‌هاي ديگري نظير اداري، تجاري، فرهنگي و ورزشي نيز داراي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري متنوعي هستند كه مورد توجه سرمايه‌گذاران بوده است.
‌ آيا تفاوتي بين قبل و بعد از برجام در درخواست سرمايه‌گذاري در منطقه وجود داشته است؟
توافق هسته‌اي ميان ايران و كشورهاي 1+5 با از‌ميان‌برداشتن بخش درخور‌توجهي از تحريم‌هاي بين‌المللي عليه كشور افق روشني را در مقابل اقتصاد ايران ترسيم كرده و با ارتقای امنيت اقتصادي و بهبود عملكرد كشور در شاخص‌هاي ريسك‌پذيري و همچنين تسهيل نقل‌و‌انتقال پول و مراودات بانكي دورنماي سرمايه‌گذاري و رشد اقتصادي در ايران مطلوب‌تر از گذشته و فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري درخور‌توجهي فراروي سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي قرار داده است. بعد از برجام پاي هيئت‌هاي تجاري و اقتصادي به ايران باز شد. به همين منوال هيئت‌هاي زيادي از كشورهاي مختلف از منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس ديدن كردند. شركت توتال تمايل خود را براي سرمايه‌گذاري در فاز 11 اعلام کرده و توافقات اوليه نيز صورت گرفته است. ساخت سند همكاري ميان سازمان منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس، شركت پتروپارس و اينتراويل ايتاليا برای مطالعات امكان‌سنجي توسعه منطقه پارس 3 و امضای آن اتفاقي بود كه بعد از برجام رخ داد. در صورت مثبت‌بودن نتايج مطالعات، مرحله سرمايه‌گذاري اصلي با حضور شركت اينتراويل ايتاليا شروع خواهد شد. از طرفي بعد از برداشتن تحريم‌ها، واردات و صادرات كالاهاي نفتي و غير‌نفتي و محصولات توليدي مجتمع‌هاي پتروشيمي در منطقه ويژه انرژي پارس تقويت شد و شتاب چشمگيري گرفت.
‌ چه اقداماتي براي سهولت سرمايه‌گذاري در منطقه در نظر گرفته‌اید؟
طبق قانون تشكيل داده مناطق ويژه اقتصادي مرجع صدور همه مجوزهاي لازم براي فعاليت اقتصادي در منطقه از سوی سازمان متولي صورت مي‌گيرد. بر‌اساس‌این در مذاكرات و توافقات حاصل‌شده با وزارت صنايع و طبق قانون تشكيل و اداره مناطق ويژه اقتصادي، مرجعيت صدور مجوز تأسيس و بهره‌برداري از اداره صنايع استان به سازمان انتقال يافت. به‌این‌صورت كه هم‌اكنون منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس به‌عنوان يك استان در سامانه بهين‌ياب تعريف شده است و سرمايه‌گذاران مي‌توانند مستقيما در قسمت مربوطه درخواست خود را براي پروانه بهره‌برداري يا جواز تأسيس ارائه دهند. برای برخورداري از معافيت ماليات بر ارزش افزوده سامانه صدور مجوز یادشده طراحي و متقاضيان و سرمايه‌گذاران مي‌توانند از طريق سامانه و در فرايند تعريف‌شده درخواست مجوز فعاليت دهند. از طريق پورتال سرمايه‌گذاري تحت وب نيز برای سهولت اطلاع‌رساني فرصت‌ها، سرمايه‌گذاري و در فرايندهای مرتبط طراحي و ايجاد شده است.
‌ آيا صدور مجوز براي منطقه ويژه ايجاد درآمد کرده است؟
صدور مجوزهایی نظير جواز تأسيس و بهره‌برداري داراي رقم تعرفه‌اي جزئي مصوب وزارت صنايع است و درخور‌توجه نيست. در حوزه خدمات عمومي نيز سازمان اقدام به اخذ رقمي جزئي از مبالغ پيمان‌هاي سطح منطقه کرده است. اين رقم نیز صرف نگهداشت ساخت‌هاي عمومي منطقه می‌شود. گفتنی است سازمان منطقه ويژه هر‌ساله رقم زيادي صرف نگهداري زيرساخت‌هاي عمومي می‌کنند. با عنايت به محدوديت‌هاي شديد بودجه‌اي شركت ملي نفت و اهميت تداوم ارائه خدمات عمومي‌، اخذ تعرفه‌اي جزئي از فعالان اقتصادي با هدف فوق در دستور كار سازمان قرار گرفت.

منطقه ‌ويژه اقتصادي انرژي پارس جنوبي از بُعد سرمايه‌گذاري در صنايع ميان‌دستي و پايين‌دستي از چه ظرفيت‌هايي برخوردار است؟ مجید اصغریان‌دهکردی، سرپرست مدیریت توسعه اقتصادی و جذب سرمایه، در گفت‌وگو با «شرق» از ظرفيت‌هاي اين بخش مي‌گويد. به گفته او حجم سرمايه‌گذاري انجام‌شده در صنعت پتروشيمي منطقه بالغ بر 30 ميليارد دلار برآورد می‌شود و براي تكميل دیگر طرح‌هاي پالايشگاهي هم حداقل به 20 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري جديد نياز است.

‌ منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس از چه ظرفيت‌هايي براي سرمايه‌گذاري برخوردار است؟
منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس بزرگ‌ترين منطقه ويژه در حوزه انرژي در دنيا است. اين منطقه تحت توليت شركت ملي نفت قرار دارد. وسعت آن 46 هزار هكتار و از سه منطقه پارس با وسعت 14 هزار، پارس دو 16 هزار و پارس سه 16 هزار هكتار تشكيل شده است. بيشتر اراضي متعلق به منطقه پارس يك و دو به طرح‌هاي بالا‌دستي گاز و پتروشيمي اختصاص يافته است. حداقل صد ميليارد دلار تاكنون در اين دو منطقه سرمايه‌گذاري صورت گرفته است. 24 فاز پالايشگاهي به ظرفيت توليد 790 ميليون مترمكعب گاز غني در روز، 9 ميليون تُن اتان در سال، 10.5 ميليون تُن در سال گاز مايع (پروپان و بوتان) چهارهزارو 800 تُن در روز گوگرد و 1.2 ميليون بشكه در روز ميعانات گازي در منطقه پارس فعال است. مجموعا 28 فاز پالايشگاهي استاندارد در منطقه پارس يك و دو به بهره‌بر‌داري رسيده يا در حال ساخت است. علاوه بر فازهاي پالايشگاهي عمدتا در حال ساخت در پارس دو طرح پالايشگاهي فراگير سيراف نيز در زميني به وسعت 275 هكتار در حال ساخت است. اين طرح شامل هشت پالايشگاه كوچك به ظرفيت هر‌كدام 60 هزار بشكه در روز برای توليد روزانه دو‌هزارو 800 بشكه ال‌پي‌جي ، 17هزارو 700 بشكه نفتاي سبك، 20هزار‌و 800 بشكه نفتاي سنگین، چهار‌هزار‌و 500 بشكه نفت سفيد و 14هزار‌و 700 بشكه گازوئيل است. در كل هر فاز پالايشگاهي تقريبا يك درصد توليد ناخالص داخلي كشور را به خود اختصاص داده‌اند. حجم صادرات از منطقه ويژه در سال‌هاي اخير معادل 15 ميليارد دلار است. اين مقدار معادل 30 درصد صادرات غير‌نفتي كشور با احتساب ميعانات گازي در سال 95 است. سايت صنايع پتروشيمي در غرب منطقه پارس يك با وسعت هزار هكتار دربردارنده 15 مجتمع فعال پتروشيمي و 30 طرح در حال ساخت است، ظرفيت توليد مجتمع‌هاي فعال 32 ميليون تُن و ظرفيت طرح‌هاي در حال ساخت 35 ميليون تُن در سال است. حجم سرمايه‌گذاري انجام‌شده در صنعت پتروشيمي منطقه بالغ بر 30 ميليارد دلار برآورد می‌شود. براي تكميل دیگر طرح‌هاي پالايشگاهي حداقل به 20 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري جديد نياز است.
‌ تاكنون چه تعداد سرمايه‌گذار به منطقه مراجعه کرده‌اند؟
به ‌طور متوسط سالانه 110 تا 120 سرمايه‌گذار اعم از داخلي و خارجي برای بررسي امر سرمايه‌گذاري به سازمان مراجعه می‌کنند. منطقه داراي فرصت‌هاي زيادي براي سرمايه‌گذاري است. در كنار طرح‌هاي پالايشگاهي و پتروشيمي و براساس طرح جامع كاربري منطقه صنايع مختلفي نظیر صنايع پايين‌دستي پتروشيمي، ميان‌دستي، مختلط و نيمه‌سنگين نيز پيش‌بيني شده‌اند. بخش‌هاي ديگري نظير اداري، تجاري، فرهنگي و ورزشي نيز داراي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري متنوعي هستند كه مورد توجه سرمايه‌گذاران بوده است.
‌ آيا تفاوتي بين قبل و بعد از برجام در درخواست سرمايه‌گذاري در منطقه وجود داشته است؟
توافق هسته‌اي ميان ايران و كشورهاي 1+5 با از‌ميان‌برداشتن بخش درخور‌توجهي از تحريم‌هاي بين‌المللي عليه كشور افق روشني را در مقابل اقتصاد ايران ترسيم كرده و با ارتقای امنيت اقتصادي و بهبود عملكرد كشور در شاخص‌هاي ريسك‌پذيري و همچنين تسهيل نقل‌و‌انتقال پول و مراودات بانكي دورنماي سرمايه‌گذاري و رشد اقتصادي در ايران مطلوب‌تر از گذشته و فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري درخور‌توجهي فراروي سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي قرار داده است. بعد از برجام پاي هيئت‌هاي تجاري و اقتصادي به ايران باز شد. به همين منوال هيئت‌هاي زيادي از كشورهاي مختلف از منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس ديدن كردند. شركت توتال تمايل خود را براي سرمايه‌گذاري در فاز 11 اعلام کرده و توافقات اوليه نيز صورت گرفته است. ساخت سند همكاري ميان سازمان منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس، شركت پتروپارس و اينتراويل ايتاليا برای مطالعات امكان‌سنجي توسعه منطقه پارس 3 و امضای آن اتفاقي بود كه بعد از برجام رخ داد. در صورت مثبت‌بودن نتايج مطالعات، مرحله سرمايه‌گذاري اصلي با حضور شركت اينتراويل ايتاليا شروع خواهد شد. از طرفي بعد از برداشتن تحريم‌ها، واردات و صادرات كالاهاي نفتي و غير‌نفتي و محصولات توليدي مجتمع‌هاي پتروشيمي در منطقه ويژه انرژي پارس تقويت شد و شتاب چشمگيري گرفت.
‌ چه اقداماتي براي سهولت سرمايه‌گذاري در منطقه در نظر گرفته‌اید؟
طبق قانون تشكيل داده مناطق ويژه اقتصادي مرجع صدور همه مجوزهاي لازم براي فعاليت اقتصادي در منطقه از سوی سازمان متولي صورت مي‌گيرد. بر‌اساس‌این در مذاكرات و توافقات حاصل‌شده با وزارت صنايع و طبق قانون تشكيل و اداره مناطق ويژه اقتصادي، مرجعيت صدور مجوز تأسيس و بهره‌برداري از اداره صنايع استان به سازمان انتقال يافت. به‌این‌صورت كه هم‌اكنون منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس به‌عنوان يك استان در سامانه بهين‌ياب تعريف شده است و سرمايه‌گذاران مي‌توانند مستقيما در قسمت مربوطه درخواست خود را براي پروانه بهره‌برداري يا جواز تأسيس ارائه دهند. برای برخورداري از معافيت ماليات بر ارزش افزوده سامانه صدور مجوز یادشده طراحي و متقاضيان و سرمايه‌گذاران مي‌توانند از طريق سامانه و در فرايند تعريف‌شده درخواست مجوز فعاليت دهند. از طريق پورتال سرمايه‌گذاري تحت وب نيز برای سهولت اطلاع‌رساني فرصت‌ها، سرمايه‌گذاري و در فرايندهای مرتبط طراحي و ايجاد شده است.
‌ آيا صدور مجوز براي منطقه ويژه ايجاد درآمد کرده است؟
صدور مجوزهایی نظير جواز تأسيس و بهره‌برداري داراي رقم تعرفه‌اي جزئي مصوب وزارت صنايع است و درخور‌توجه نيست. در حوزه خدمات عمومي نيز سازمان اقدام به اخذ رقمي جزئي از مبالغ پيمان‌هاي سطح منطقه کرده است. اين رقم نیز صرف نگهداشت ساخت‌هاي عمومي منطقه می‌شود. گفتنی است سازمان منطقه ويژه هر‌ساله رقم زيادي صرف نگهداري زيرساخت‌هاي عمومي می‌کنند. با عنايت به محدوديت‌هاي شديد بودجه‌اي شركت ملي نفت و اهميت تداوم ارائه خدمات عمومي‌، اخذ تعرفه‌اي جزئي از فعالان اقتصادي با هدف فوق در دستور كار سازمان قرار گرفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.