ماشين حساب زنده
«امیرمهدی» هفتساله در مسابقات جهانی محاسبه ریاضی با چرتکه، مقام اول را کسب کرده است. شاید این جمله بهتنهایی نتواند همه استعداد این کودک را نشان دهد. امیرمهدی پسربچهای است بانشاط و پر جنبوجوش که استعدادش تنها در چرتکه و ریاضی نیست. او به همان سرعت و دقتی که محاسبات ریاضی را ذهنی انجام میدهد با زیبایی و مهارت خاصی ویولن مینوازد. شطرنج بازی میکند و کلاس قرآن هم میرود. در منزلشان پدر و مادر جوانش باروی گشاده از ما استقبال میکنند. پدر و مادر هر دو پزشک هستند و آنچنانکه از خلال صحبتهایشان پیداست اهمیت زیادی به تربیت و پرورش امیرمهدی و خواهر کوچکش «ملیکا» میدهند. دکتر «علی کرامتی» پدر امیرمهدی، رشته کلام را به دست میگیرد و در مورد پسرش و قهرمانی او در مسابقات جهانی محاسبه ریاضی با چرتکه، میگوید: «امیرمهدی هفت سال و نیمه است. حدود پنجساله که بود متوجه شدم کلاسهای محاسبات از طریق چرتکه در کرمانشاه شعبه زده و علاقهمند شدم که بدانم این کلاسها چطوری است. وقتی مراجعه کردیم دیدیم که امیرمهدی شرایط شرکت در این دورهها را دارد و میتواند از پنجسالگی ثبتنام کند و ما هم ثبتنامش کردیم. دوره چرتکه،
دوازده ترم دوماهه بود و 2 سال طول کشید تا دورهاش به طور کامل تمام شد. در کل دنیا این مسابقات تقریباً در هشت سطح انجام میشود اما در کشور ما فعلاً دو سطحش راهاندازی شده است؛ در دو سطح Aو B. درواقع کسی که یک سال به این کلاسها میرود میتواند در مسابقات کشوری شرکت کند و چون ما از سن زودتری شروع کرده بودیم، عملاً امیرمهدی فارغالتحصیل شده بود که در مسابقات کشوری شرکت کرد. او در رابطه با چگونگی برگزاری مسابقات چرتکه میگوید: «مسابقات به این صورت است که اول در شهرستان، بعد در استان برگزار میشود و بعد هم کشوری. بعد از آن منتخبان کشوری به یکی از کشورهایی که عضو «پاما» هستند میروند. «پاما» درواقع فدراسیون جهانی محاسبات ذهنی است که مقر اصلی آن در تایلند قرار دارد و بیستویک کشور عضو آن و بعضی از کشورها هم نماینده چند کشور هستند. مثلاً «لبنان» که در این مسابقات شرکت میکند چندین کشور همسایه را به همراه خود به مسابقات میآورد. یا «عربستان» به همراه «بحرین» و «عراق» و چند کشور دیگر در این مسابقات شرکت میکند. سطح مسابقات هم خیلی بالاست. درواقع گروه سنی پنج تا هفت سال، کوچکترین شرکتکنندهها در این مسابقات هستند
و در گروه A قرار میگیرند و امیرمهدی هم در این گروه شرکت کرد. امیرمهدی در شهرستان مقام اول را به دست آورد. در استان هم اول و به مسابقات کشوری رفت و آنجا هم اول شد. کلاً یازده نفر از کل ایران انتخاب و به مسابقات جهانی «ژوهانسبورگ» اعزام شدند. از این یازده نفر چهار نفر بورس بودند یعنی با هزینه کودکان هوشمند اعزام شدند. هزینه اعزامشان هم حدود نه میلیون تومان بود و امیرمهدی هم یکی از این چهار نفر بود. هفت نفر دیگر با هزینه شخصی در مسابقات جهانی شرکت کردند. خوشبختانه در آنجا تیم ایران، تیم خیلی قدرتمندی بود و باوجود این که اولین سالی بود که عضو پاما میشد اما در این دوره از مسابقات با قدرت شرکت کرد و همه بچهها مقام آوردند و در رده تیمی هم ایران قهرمان شد. منتهی نکتهای که وجود داشت این بود که؛ از ایران، امیرمهدی تنها فردی بود که در گروه سنی پنجتا هفت سال قرار داشت و بقیه بچههای ایران بزرگتر بودند. امیرمهدی از هزار امتیاز، امتیاز 995 را کسب کرد درحالیکه نفر دوم که از خود آفریقای جنوبی بود، 810 شد. درواقع امیرمهدی با فاصله قابلتوجهی از نفر دوم، قهرمان شد و با اقتدار عنوان قهرمانی را کسب کرد. پدر امیرمهدی در
رابطه با چگونگی تمرینات پسرش میگوید: «کلاسها و تمرینات چرتکه خیلی زمانبر بود. بخصوص برای مسابقات کشوری و جهانی که تمرینات ویژهای داشتند و مربیاش یا به خانه میآمد و یا ما امیرمهدی را به آموزشگاه میبردیم و مرتب با او کار میکردند.» او در رابطه با محاسبه با چرتکه ادامه میدهد: «در این روش محاسبه، یک بحث دقت است؛ یعنی محاسباتی که تعیین میشود باید با دقت کافی انجام شود. یک بحث هم سرعت است؛ یعنی محاسبات را باید در تایم و زمان مشخصی تمام کنند. چون امتحان در هفت مرحله انجام میشود و در این هفت مرحله، عملیاتهای مختلف جمع، تفریق، ضرب و تقسیم انجام میگیرد و بسته به سطحشان، نوع سؤالات متفاوت است.» دکتر کرامتی در مورد میزان علاقه پسرش به چرتکه و محاسبه ریاضی با آن بیان میکند: «ما اول که شروع کردیم واقعاً جدی نبودیم و بیشتر بهعنوان یک سرگرمی ساده به آن نگاه میکردیم. منتهی خوشبختانه جو کلاس جوری بود که امیرمهدی به آنجا علاقه داشت و خیلی دوست داشت که به کلاس برود. شاید اصلاً خودش هم متوجه نبود که میرود تا چرتکه و ریاضی یاد بگیرد. همینکه به آنجا میرفت و دوستان جدیدی پیداکرده بود برایش لذتبخش بود. فضای
کلاس فضای صمیمی و دوستانهای بود و خود امیر به خاطر این مسائل خیلی علاقهمند بود که حتماً به کلاس برود. کلاسهای آمادگی هم گذاشته بودند یک حس رقابتی بین بچهها ایجاد کرده و امیر هم در دایره این رقابت قرارگرفته بود و درواقع باعلاقه و مشتاقانه در این رقابتها شرکت میکرد.» پدر امیرمهدی در رابطه با تأثیر این شیوه، بر یادگیری درس ریاضی ادامه میدهد: «درس ریاضی در مدرسه برای این بچهها، دیگر درس سختی بهحساب نمیآید چون این آنقدر ازلحاظ محاسبه جلو هستند که درس ریاضی عملاً براییشان درس بهحساب نمیآید. مثلاً الآن که امیر کلاس دوم است و میخواهد جمع دورقمی بعلاوه یکرقمی یاد بگیرد اصلاً دیگر لازم نیست نگاهش کند. الآن حتی اگر ده رقم پشت سر هم به او بگویند بدون فکر کردن سریع جواب میدهد. درواقع ریاضی در این مقطع برایش وجود ندارد. در سطوح بالاتر مثلاً در «ژوهانسبورگ» کسانی را میدیدیم که تقسیم ششرقمی بر سهرقمی را با همان سرعتی که شما میگویید یک بعلاوه یک میشود دو میگفتند و محاسبه میکردند. درواقع این بچهها توانایی بالایی در درس ریاضی پیدا میکنند.» دکتر کرامتی در جواب این سؤال که آیا دوست دارد امیرمهدی در
آینده رشته ریاضی بخواند یا نه میگوید: «همیشه گفته میشود که ریاضی خیلی مهم است. حتی یادگیری آن برای کسانی که رشته ریاضی نیستند نیز توصیه میشود. مثلاً میگویند کسانی که درس ریاضی را در کنکور خوب بزنند رتبه خوبی میآورند. درواقع این سؤال وجود دارد که اگر قرار نیست به رشته ریاضی برویم چرا ریاضی بخوانیم؟ درواقع ریاضی پرورش فکر است. کسانی که با چرتکه کار میکنند باید از دوتا نیمکره مغزشان استفاده کنند. چون در این روش، کسی با چرتکه کار نمیکند. اسمش چرتکه است. این چرتکه توی ذهن جا میگیرد. آموزش اولیه، ابتدا با چرتکه است و بعد تصور میشود ؛ یعنی شما باید چرتکه را تصور کنی و محاسبه را ذهنی انجام دهی. این باعث میشود دونیم کره مغز همزمان کار کنند و فکر بهتر پرورش پیدا میکند و خلاقیت و قابلیتها در بقیه رشتهها و در کل زندگی بهتر میشود. من خودم با این دید به این قضیه نگاه میکنم که این رشته درواقع تمرین ذهن و تمرین تمرکز است و به بچه ما کمک میکند که درنهایت خودش در آینده انتخاب کند که چه بخواند. این به این معنی نیست که کسی که میخواهد به رشته ریاضی برود باید چرتکه یاد بگیرد. درواقع کسی که میخواهد فکر بچهاش
را پرورش بدهد و توانایی و خلاقیتش را بالا ببرد میتواند از این روش محاسبات استفاده کند.» او درباره اینکه آیا برنامهای برای امیرمهدی دارند که سطوح بالاتر چرتکه را یاد بگیرد یا نه ادامه میدهد: «همانطور که گفتم این اولین باری بود که ایران در این مسابقات شرکت میکرد. قطعاً متولیان این مرکز درصدد هستند که آن را گسترش دهند و اعشار و دیگر محاسبات را هم اضافه کنند. سال آینده که این مسابقات قرار است در مالزی برگزار شود احتمالاً ایران در سه سطح در این مسابقات شرکت میکند. این رشته در ایران روبهپیشرفت است. اگر کشورهای دیگر پنجاه سال است که در این مسابقات شرکت میکنند ما فقط پنج سال است که در آن شرکت میکنیم. در مورد امیرمهدی شاید بخواهیم که ادامه بدهد ولی بحث قهرمانی دیگر مطرح نیست چون بههرحال او قهرمان شده. در حال حاضر امیر یک نوازنده خوب ویولن هم هست و ما یک مدت مجبور شدیم همهچیز را به خاطر کلاسهای چرتکه تعطیل کنیم چون وقتش خیلی گرفته میشود و اگر بخواهیم بازهم ادامه بدهیم ممکن است به بقیه جنبههای زندگی او لطمه بخورد.» پدر امیرمهدی در مورد واکنش آموزش و پرورش و دیگر نهادها به قهرمانی امیرمهدی میگوید: «از
طرف آموزش و پرورش خیلی استقبال شد. وقتیکه امیرمهدی قهرمان شد، آنها برایش مراسم استقبال برگزار کردند و با توجه به اینکه این یک کار خصوصی بود و هیچ ربطی به آموزش پرورش نداشت به او جایزه دادند. از نمایندههای مجلس هم آقای «سلیمانی» به استقبال آمد از امیرمهدی و تقدیر کرد. از طرف مدرسه و آموزشوپرورش ناحیه 3 هم خیلی زحمت کشیدند و از او تقدیر کردند.» پس از اتمام صحبتهای آقای کرامتی، امیرمهدی که طول مصاحبه مشغول بازی کردن بود با اعتماد به نفس خاصی به چند سؤال ما پاسخ میدهد. او درباره احساسش به چرتکه میگوید: «به چرتکه خیلی علاقهمندم. کلاً ریاضیم با چرتکه درست شده است.»
امیرمهدی در رابطه با احساسش هنگام کسب مقام قهرمانی ادامه میدهد: «احساس افتخار و خوشحالی داشتم.» او در مورد دوستانش هم بیان میکند: «همه دوستانم در ژوهانسبورگ اول شدند. ایران همه نفراتش اول شد.» و درنهایت امیرمهدی در مورد آرزویش برای آینده میگوید: «میخواهم پروفسور قلب شوم.»
«امیرمهدی» هفتساله در مسابقات جهانی محاسبه ریاضی با چرتکه، مقام اول را کسب کرده است. شاید این جمله بهتنهایی نتواند همه استعداد این کودک را نشان دهد. امیرمهدی پسربچهای است بانشاط و پر جنبوجوش که استعدادش تنها در چرتکه و ریاضی نیست. او به همان سرعت و دقتی که محاسبات ریاضی را ذهنی انجام میدهد با زیبایی و مهارت خاصی ویولن مینوازد. شطرنج بازی میکند و کلاس قرآن هم میرود. در منزلشان پدر و مادر جوانش باروی گشاده از ما استقبال میکنند. پدر و مادر هر دو پزشک هستند و آنچنانکه از خلال صحبتهایشان پیداست اهمیت زیادی به تربیت و پرورش امیرمهدی و خواهر کوچکش «ملیکا» میدهند. دکتر «علی کرامتی» پدر امیرمهدی، رشته کلام را به دست میگیرد و در مورد پسرش و قهرمانی او در مسابقات جهانی محاسبه ریاضی با چرتکه، میگوید: «امیرمهدی هفت سال و نیمه است. حدود پنجساله که بود متوجه شدم کلاسهای محاسبات از طریق چرتکه در کرمانشاه شعبه زده و علاقهمند شدم که بدانم این کلاسها چطوری است. وقتی مراجعه کردیم دیدیم که امیرمهدی شرایط شرکت در این دورهها را دارد و میتواند از پنجسالگی ثبتنام کند و ما هم ثبتنامش کردیم. دوره چرتکه،
دوازده ترم دوماهه بود و 2 سال طول کشید تا دورهاش به طور کامل تمام شد. در کل دنیا این مسابقات تقریباً در هشت سطح انجام میشود اما در کشور ما فعلاً دو سطحش راهاندازی شده است؛ در دو سطح Aو B. درواقع کسی که یک سال به این کلاسها میرود میتواند در مسابقات کشوری شرکت کند و چون ما از سن زودتری شروع کرده بودیم، عملاً امیرمهدی فارغالتحصیل شده بود که در مسابقات کشوری شرکت کرد. او در رابطه با چگونگی برگزاری مسابقات چرتکه میگوید: «مسابقات به این صورت است که اول در شهرستان، بعد در استان برگزار میشود و بعد هم کشوری. بعد از آن منتخبان کشوری به یکی از کشورهایی که عضو «پاما» هستند میروند. «پاما» درواقع فدراسیون جهانی محاسبات ذهنی است که مقر اصلی آن در تایلند قرار دارد و بیستویک کشور عضو آن و بعضی از کشورها هم نماینده چند کشور هستند. مثلاً «لبنان» که در این مسابقات شرکت میکند چندین کشور همسایه را به همراه خود به مسابقات میآورد. یا «عربستان» به همراه «بحرین» و «عراق» و چند کشور دیگر در این مسابقات شرکت میکند. سطح مسابقات هم خیلی بالاست. درواقع گروه سنی پنج تا هفت سال، کوچکترین شرکتکنندهها در این مسابقات هستند
و در گروه A قرار میگیرند و امیرمهدی هم در این گروه شرکت کرد. امیرمهدی در شهرستان مقام اول را به دست آورد. در استان هم اول و به مسابقات کشوری رفت و آنجا هم اول شد. کلاً یازده نفر از کل ایران انتخاب و به مسابقات جهانی «ژوهانسبورگ» اعزام شدند. از این یازده نفر چهار نفر بورس بودند یعنی با هزینه کودکان هوشمند اعزام شدند. هزینه اعزامشان هم حدود نه میلیون تومان بود و امیرمهدی هم یکی از این چهار نفر بود. هفت نفر دیگر با هزینه شخصی در مسابقات جهانی شرکت کردند. خوشبختانه در آنجا تیم ایران، تیم خیلی قدرتمندی بود و باوجود این که اولین سالی بود که عضو پاما میشد اما در این دوره از مسابقات با قدرت شرکت کرد و همه بچهها مقام آوردند و در رده تیمی هم ایران قهرمان شد. منتهی نکتهای که وجود داشت این بود که؛ از ایران، امیرمهدی تنها فردی بود که در گروه سنی پنجتا هفت سال قرار داشت و بقیه بچههای ایران بزرگتر بودند. امیرمهدی از هزار امتیاز، امتیاز 995 را کسب کرد درحالیکه نفر دوم که از خود آفریقای جنوبی بود، 810 شد. درواقع امیرمهدی با فاصله قابلتوجهی از نفر دوم، قهرمان شد و با اقتدار عنوان قهرمانی را کسب کرد. پدر امیرمهدی در
رابطه با چگونگی تمرینات پسرش میگوید: «کلاسها و تمرینات چرتکه خیلی زمانبر بود. بخصوص برای مسابقات کشوری و جهانی که تمرینات ویژهای داشتند و مربیاش یا به خانه میآمد و یا ما امیرمهدی را به آموزشگاه میبردیم و مرتب با او کار میکردند.» او در رابطه با محاسبه با چرتکه ادامه میدهد: «در این روش محاسبه، یک بحث دقت است؛ یعنی محاسباتی که تعیین میشود باید با دقت کافی انجام شود. یک بحث هم سرعت است؛ یعنی محاسبات را باید در تایم و زمان مشخصی تمام کنند. چون امتحان در هفت مرحله انجام میشود و در این هفت مرحله، عملیاتهای مختلف جمع، تفریق، ضرب و تقسیم انجام میگیرد و بسته به سطحشان، نوع سؤالات متفاوت است.» دکتر کرامتی در مورد میزان علاقه پسرش به چرتکه و محاسبه ریاضی با آن بیان میکند: «ما اول که شروع کردیم واقعاً جدی نبودیم و بیشتر بهعنوان یک سرگرمی ساده به آن نگاه میکردیم. منتهی خوشبختانه جو کلاس جوری بود که امیرمهدی به آنجا علاقه داشت و خیلی دوست داشت که به کلاس برود. شاید اصلاً خودش هم متوجه نبود که میرود تا چرتکه و ریاضی یاد بگیرد. همینکه به آنجا میرفت و دوستان جدیدی پیداکرده بود برایش لذتبخش بود. فضای
کلاس فضای صمیمی و دوستانهای بود و خود امیر به خاطر این مسائل خیلی علاقهمند بود که حتماً به کلاس برود. کلاسهای آمادگی هم گذاشته بودند یک حس رقابتی بین بچهها ایجاد کرده و امیر هم در دایره این رقابت قرارگرفته بود و درواقع باعلاقه و مشتاقانه در این رقابتها شرکت میکرد.» پدر امیرمهدی در رابطه با تأثیر این شیوه، بر یادگیری درس ریاضی ادامه میدهد: «درس ریاضی در مدرسه برای این بچهها، دیگر درس سختی بهحساب نمیآید چون این آنقدر ازلحاظ محاسبه جلو هستند که درس ریاضی عملاً براییشان درس بهحساب نمیآید. مثلاً الآن که امیر کلاس دوم است و میخواهد جمع دورقمی بعلاوه یکرقمی یاد بگیرد اصلاً دیگر لازم نیست نگاهش کند. الآن حتی اگر ده رقم پشت سر هم به او بگویند بدون فکر کردن سریع جواب میدهد. درواقع ریاضی در این مقطع برایش وجود ندارد. در سطوح بالاتر مثلاً در «ژوهانسبورگ» کسانی را میدیدیم که تقسیم ششرقمی بر سهرقمی را با همان سرعتی که شما میگویید یک بعلاوه یک میشود دو میگفتند و محاسبه میکردند. درواقع این بچهها توانایی بالایی در درس ریاضی پیدا میکنند.» دکتر کرامتی در جواب این سؤال که آیا دوست دارد امیرمهدی در
آینده رشته ریاضی بخواند یا نه میگوید: «همیشه گفته میشود که ریاضی خیلی مهم است. حتی یادگیری آن برای کسانی که رشته ریاضی نیستند نیز توصیه میشود. مثلاً میگویند کسانی که درس ریاضی را در کنکور خوب بزنند رتبه خوبی میآورند. درواقع این سؤال وجود دارد که اگر قرار نیست به رشته ریاضی برویم چرا ریاضی بخوانیم؟ درواقع ریاضی پرورش فکر است. کسانی که با چرتکه کار میکنند باید از دوتا نیمکره مغزشان استفاده کنند. چون در این روش، کسی با چرتکه کار نمیکند. اسمش چرتکه است. این چرتکه توی ذهن جا میگیرد. آموزش اولیه، ابتدا با چرتکه است و بعد تصور میشود ؛ یعنی شما باید چرتکه را تصور کنی و محاسبه را ذهنی انجام دهی. این باعث میشود دونیم کره مغز همزمان کار کنند و فکر بهتر پرورش پیدا میکند و خلاقیت و قابلیتها در بقیه رشتهها و در کل زندگی بهتر میشود. من خودم با این دید به این قضیه نگاه میکنم که این رشته درواقع تمرین ذهن و تمرین تمرکز است و به بچه ما کمک میکند که درنهایت خودش در آینده انتخاب کند که چه بخواند. این به این معنی نیست که کسی که میخواهد به رشته ریاضی برود باید چرتکه یاد بگیرد. درواقع کسی که میخواهد فکر بچهاش
را پرورش بدهد و توانایی و خلاقیتش را بالا ببرد میتواند از این روش محاسبات استفاده کند.» او درباره اینکه آیا برنامهای برای امیرمهدی دارند که سطوح بالاتر چرتکه را یاد بگیرد یا نه ادامه میدهد: «همانطور که گفتم این اولین باری بود که ایران در این مسابقات شرکت میکرد. قطعاً متولیان این مرکز درصدد هستند که آن را گسترش دهند و اعشار و دیگر محاسبات را هم اضافه کنند. سال آینده که این مسابقات قرار است در مالزی برگزار شود احتمالاً ایران در سه سطح در این مسابقات شرکت میکند. این رشته در ایران روبهپیشرفت است. اگر کشورهای دیگر پنجاه سال است که در این مسابقات شرکت میکنند ما فقط پنج سال است که در آن شرکت میکنیم. در مورد امیرمهدی شاید بخواهیم که ادامه بدهد ولی بحث قهرمانی دیگر مطرح نیست چون بههرحال او قهرمان شده. در حال حاضر امیر یک نوازنده خوب ویولن هم هست و ما یک مدت مجبور شدیم همهچیز را به خاطر کلاسهای چرتکه تعطیل کنیم چون وقتش خیلی گرفته میشود و اگر بخواهیم بازهم ادامه بدهیم ممکن است به بقیه جنبههای زندگی او لطمه بخورد.» پدر امیرمهدی در مورد واکنش آموزش و پرورش و دیگر نهادها به قهرمانی امیرمهدی میگوید: «از
طرف آموزش و پرورش خیلی استقبال شد. وقتیکه امیرمهدی قهرمان شد، آنها برایش مراسم استقبال برگزار کردند و با توجه به اینکه این یک کار خصوصی بود و هیچ ربطی به آموزش پرورش نداشت به او جایزه دادند. از نمایندههای مجلس هم آقای «سلیمانی» به استقبال آمد از امیرمهدی و تقدیر کرد. از طرف مدرسه و آموزشوپرورش ناحیه 3 هم خیلی زحمت کشیدند و از او تقدیر کردند.» پس از اتمام صحبتهای آقای کرامتی، امیرمهدی که طول مصاحبه مشغول بازی کردن بود با اعتماد به نفس خاصی به چند سؤال ما پاسخ میدهد. او درباره احساسش به چرتکه میگوید: «به چرتکه خیلی علاقهمندم. کلاً ریاضیم با چرتکه درست شده است.»
امیرمهدی در رابطه با احساسش هنگام کسب مقام قهرمانی ادامه میدهد: «احساس افتخار و خوشحالی داشتم.» او در مورد دوستانش هم بیان میکند: «همه دوستانم در ژوهانسبورگ اول شدند. ایران همه نفراتش اول شد.» و درنهایت امیرمهدی در مورد آرزویش برای آینده میگوید: «میخواهم پروفسور قلب شوم.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.